II OSK 844/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. k. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 996/17 w sprawie ze skargi R.W. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wygaszenia decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 996/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi R.W. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wygaszenia decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta K. udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla zamierzenia inwestycyjnego dotyczącego budowy zespołu 22 budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z komórkami lokatorskimi, miejscami postojowymi w przyziemiu budynków oraz niezbędnymi instalacjami, sieciami i układem drogowym, na działkach nr [...] w rejonie ul. [...] w K. Wniosek z dnia 14 lutego 2017 r. (data wpływu) o ustalenie wygaśnięcia ww. decyzji, wobec nierozpoczęcia przez inwestora budowy przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna bądź wobec przerwania budowy na czas dłuższy niż 3 lata, złożył skarżący. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 61a w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "ustawą Prawo budowlane", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z przyczyn podmiotowych. Zdaniem organu z wnioskiem o wszczęcie przedmiotowego postępowania zwrócił się podmiot, który nie legitymuje się interesem prawnym. Ocena czy dany podmiot posiada interes prawny do uruchomienia postępowania odbywa się na podstawie art. 28 k.p.a. W postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę interes prawny ma wyłącznie inwestor. Zaznaczono, iż stronami w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę byli A.S. – pełnomocnik inwestora, [...] i Wydział [...]. Stąd też w świetle powyższego uznano, że wnioskującemu o wszczęcie przedmiotowego postępowania nie przysługuje przymiot strony. Organ wskazał nadto, że z dziennika budowy wynika, iż 4 grudnia 2009 r., 3 listopada 2012 r. i 20 października 2015 r. dokonywano określonych prac. Wobec tego brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na skutek tego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1 i art. 82 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, na podstawie analizy art. 61a § 1 k.p.a. i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., że organ może orzec o wygaśnięciu decyzji działając z urzędu lub na wniosek podmiotu mającego w tym interes prawny, a interes prawny w domaganiu się wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ustawy Prawo budowlane mogą mieć tylko podmioty, którym przysługuje prawo do rozporządzania przyznanym uprawnieniem, tutaj pozwoleniem na budowę. W ocenie Wojewody skarżący nie należy do kategorii podmiotów, którym przysługuje prawo do rozporządzania przedmiotowym pozwoleniem na budowę, zatem nie może się skutecznie domagać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, iż organ pierwszej instancji zbadał z urzędu czy wystąpiły przesłanki do podjęcia postępowania w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę i na podstawie dostarczonych przez inwestora dokumentów stwierdził, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaszenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. z urzędu. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R.W., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 28 k.p.a., art. 61a § 1 k.p.a., art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie podzielił stanowiska organu co do tego, że interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę ma jedynie inwestor. Zdaniem skarżącego przysługuje mu legitymacja do skutecznego żądania wszczęcia tego typu postępowania, co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych. Wskazał, że jego interes prawny wynika z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna. Podstawę prawną uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." i art. 135 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd zacytował art. 61a § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a następnie wskazał na dwa przeciwstawne stanowiska wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do określenia kręgu stron w postępowaniu o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jedno przyjmujące, iż krąg stron winien być ustalany w tym postępowaniu na podstawie art. 28 k.p.a., zaś inne wyrażające pogląd, że strony takiego postępowania określa art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Dalej Sąd wyjaśnił, iż podziela to ze stanowisk, które wskazuje, że przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ jest to przepis, który dotyczy wyłącznie spraw w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ponadto w motywach zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że w kręgu stron postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę skarżący nie został wymieniony. Na tej podstawie organ stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony do zainicjowania postępowania o wygaszenie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu, organy błędnie zinterpretowały kwestie interesu prawnego skarżącego w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2007 r. Zdaniem Sądu, organy aby stwierdzić czy skarżącemu przysługuje status strony w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia na budowę powinny przeanalizować czy skarżący legitymuje się interesem prawnym w pozbawieniu mocy prawnej przedmiotowego pozwolenia tj. czy skarżący może powołać się na konkretną normę prawa materialnego, przyznającą mu uprawnienie lub obowiązek realizujące się w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Nie jest w tym przypadku wystarczający jedynie interes faktyczny. Sąd zwrócił także uwagę, że błędne było odniesienie się przed organ pierwszej instancji do meritum sprawy, mimo że orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania. Wielokrotnie bowiem wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż wskutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] sp.k. z siedzibą w K., zaskarżając go w całości. Orzeczeniu temu zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. 1) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, co w efekcie doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd, że organ dokonał ustalenia kręgu stron postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o niewłaściwy przepis, podczas gdy podstawa prawna przyjęta przez organ była prawidłowa; 2) art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do określenia kręgu podmiotów będących stroną w sprawie, podczas gdy zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy sąd winien był skargi nie uwzględnić i ją oddalić i naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez uchylenie postanowień organów administracji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, co nie miało miejsca, ewentualnie ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, które nie miało wpływu na wynik sprawy; Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej Spółka oświadczyła, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzonej osobiście przez skarżącego wniósł on o jej oddalenie jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego Spółki wskazać należy, iż skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. Najdalej idącym zarzutem wniesionej skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż norma ta nie ma zastosowania do postępowania w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę i jednocześnie z tym zarzutem wiąże się kolejny zarzut niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie art. 28 k.p.a., podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie właśnie wyżej wskazany art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wbrew powyższym zarzutom skargi kasacyjnej, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd pierwszej instancji przeprowadził właściwą kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia słusznie przyjmując, że w postępowaniu dotyczącym wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony winien być oceniany przez pryzmat art. 28 k.p.a. Stąd też podniesione w skardze kasacyjnej oba zarzuty naruszenia prawa materialnego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługują na uwzględnienie. Należy w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony postępowania administracyjnego ma dwie płaszczyzny: procesową, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawną, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje przy tym pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyroki NSA: z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 935/14; z 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 2016/06; z 9 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 330/12). Istotne zmiany w odniesieniu do legitymacji stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę wprowadzono ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) przez dodanie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego lex specialis do przepisu ogólnego, jakim pozostał art. 28 k.p.a. W konsekwencji zakres stosowania normy z art. 28 k.p.a. został ograniczony tj. zawężony w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Osoby te są stroną także w postępowaniach nadzwyczajnych (wznowienia, stwierdzenia nieważności), w których kwestionowana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji oba wskazane postępowania nadzwyczajne w zakresie pozwolenia na budowę, stanowią jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem, w obu tych przypadkach nadzwyczajnych podstawę taką stanowi art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W tej sprawie, co jest niesporne, skarżący wniósł o wygaszenie decyzji Prezydent Miasta K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla zamierzenia na działkach nr [...] w rejonie ul. [...] w K., w sprawie w której nie był stroną tego postępowania. Artykuł 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane regulujący instytucję wygaszenia pozwolenia na budowę określa przesłanki, które muszą zaistnieć, aby można było stwierdzić, że są podstawy do orzeczenia o wygaśnięciu pozwolenia na budowę. Norma art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż sprawa o wygaszenie pozwolenia na budowę w oparciu o dyspozycję art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest kolejną sprawą w ramach postępowania nadzwyczajnego. Przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być zatem oceniany na podstawie art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlanego. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - patrz wyrok NSA z 20 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1479/10, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1450/12, przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ przedmiot tej sprawy jest inny niż zezwolenie inwestorowi na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych. Do wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 k.p.a., kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie, a nie na znajdowanie się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Dla wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest istotne, czy określony podmiot znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, lecz znaczenie ma kwestia, czy domagający się dopuszczenia do udziału w takiej sprawie ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu. Interesy prawne realizowane w obu postępowaniach – postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i w sprawie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę – są diametralnie różne. Stanowisko to, iż w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie przy ocenie interesu prawnego ma art. 28 k.p.a., podziela również skład orzekający w tej sprawie. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż ww. przepis nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie nie jest usprawiedliwiony. Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie również i zarzut niewłaściwego zastosowania art. 28 k.p.a. do określonego kręgu podmiotów będących stroną w przedmiotowej sprawie, podczas gdy jak zaznaczono w skardze kasacyjnej zastosowanie winien mieć art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Oba te zarzuty, w świetle przedstawionej wyżej argumentacji, nie mogły zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem w tej sprawie legitymację strony wnioskującej o wszczęcie przedmiotowego postępowania należało ocenić przez pryzmat art. 28 k.p.a. czego jednakże, w okolicznościach tego postępowania, nie uczyniono. Organ pierwszej instancji orzekając o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wygaszenia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę przede wszystkim powołał się na okoliczność niemającą znaczenia w tej sprawie a to nie uczestniczenia przez skarżącego jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Ponadto, organ ten błędnie poza postępowaniem rozpoznawczym dokonał merytorycznej oceny braku przesłanek do wygaszenia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowisko to organ odwoławczy podzielił w całości, czym również naruszył prawo. Stąd słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż wadliwie zastosowano w tym postępowaniu normę prawa procesowego art. 61a k.p.a. i dlatego właściwie uchylił zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Spółki w tej sprawie nie było podstaw do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 151 p.p.s.a. i oddalenia wniesionej skargi. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji uznał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ po ustaleniu, iż nie zachodzą przeszkody do wszczęcia postępowania, winien wszcząć postępowanie i w ramach postępowania rozpoznawczego zbadać posiadanie interesu prawnego skarżącego do żądania wygaszenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2007 r. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żadna z podniesionych przez skarżącą kasacyjnie Spółkę podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna została oddalona. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego mimo zamieszczenia takiego żądania we wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną R.W., lecz było to spowodowane brakiem podstaw do zasądzenia takich kosztów. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania. Wyjątki od tej zasady wprowadza m.in. art. 204 p.p.s.a. określający zasady zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Art. 205 § 1 p.p.s.a. definiuje niezbędne koszty postępowania prowadzonego – jak w niniejszej sprawie – osobiście przez stronę. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie poniósł, wymienionych w wyżej wskazanym przepisie, kosztów sądowych, czy też kosztów przejazdów (brak stawiennictwa na rozprawie). W tej sytuacji, nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.