III SA/Kr 495/17
WyrokWSA w Krakowie2017-07-13
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, polegające na skróceniu trasy przez pominięcie przystanku końcowego i zatrzymaniu się na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy, jest zasadne, mimo twierdzeń o utrudnieniach komunikacyjnych i nieprzewidzianych okolicznościach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym jest zasadne. Skrócenie trasy przez pominięcie przystanku końcowego i zatrzymanie się na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Utrudnienia komunikacyjne, takie jak korki, nie stanowią okoliczności uniemożliwiających wykonanie przewozu, które zwalniałyby z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a przedsiębiorca powinien uwzględnić takie czynniki przy ustalaniu rozkładu jazdy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę T. D. za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Naruszenia polegały na skróceniu trasy przez pominięcie przystanku końcowego i zatrzymaniu się na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy. Przedsiębiorca twierdził, że przyczyną były korki uliczne i inne nieprzewidziane okoliczności. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.
Decyzją z dnia 22 lutego 2017 r., [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 4 pkt 7 i 22, art. 18 ust. 1, art. 18 b ust. 1 pkt 2, 3 i 7 oraz ust. 2 pkt 1b, ust. 2 pkt 5, art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 1a, art. 92 a ust. 1, 2 i 6 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 Ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2017 r., [...] wydaną na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...] z dnia 8 grudnia 2016 r. nakładającą na T. D. karę pieniężną w wysokości 3000, 00 zł (słownie: trzy tysiące złotych).
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
w dniu 8 grudnia 2016 r. w miejscowości S przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował przedsiębiorca T. D., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą : A, z siedzibą w S, ul. Z. Ustalono, że przedsiębiorca we własnym imieniu wykonywał krajowy transport drogowy osób w ramach linii regularnej K – S, na podstawie zezwolenia nr [...] i stanowiącego jego załącznik rozkładu jazdy. Przedsiębiorca (kierowca) zakończył.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących – ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Podał organ, że dokonanie powyższego naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 8 grudnia 2016 r. w S kontroli drogowej autobusu marki Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował przedsiębiorca T. D. Ustalono, że ww. przedsiębiorca we własnym imieniu wykonywał krajowy transport drogowy osób na regularnej linii K – S na podstawie zezwolenia nr [...] i stanowiącego jego załącznik rozkładu jazdy zakończył wykonywanie przewozu osób na wymienionej linii na przystanku autobusowym K NK Dworzec [...] zamiast na przystanku K Parking ul. P. Również na przystanku K NK Dworzec [...] przedsiębiorca rozpoczął wykonywanie kursu z K do S. Podczas realizowania kursu do S przedsiębiorca zatrzymał się na przystanku B, na którym wysadził pasażera. Przebieg i ustalenia kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia 8 grudnia 2016 r., podpisanym bez wniesienia do niego zastrzeżeń.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów Ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym przez T. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. D. A. Przedsiębiorca nie składał w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wniosków dowodowych, ani żadnych dodatkowych wyjaśnień. Dysponując materiałem dowodowym w postaci protokołu kontroli z dnia 8 grudnia 2016 r. nr [...], protokołami przesłuchania świadków T. D. i kontrolera Transportu Drogowego K. B., oraz dokumentami stanowiącymi podstawę prowadzonej działalności, w tym rozkładem jazdy wydanym T. D. A kierunek S – Z – K, na linii Nr [...], Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego opisaną na wstępie decyzją, nałożył na T. D. karę pieniężną w wysokości 3000, 00 zł. w uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących – ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Jako naruszony przepis wskazał organ art. 92 a ust. 1, 6, 7 ustawy o transporcie drogowym i zał. nr 3 Ip. 2.2.3. do ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg kontroli i okoliczności wynikające z przesłuchania świadków, w szczególności przyznany przez kierowcę fakt pominięcia końcowego przystanku przy ul. P, zakończenie kursu na przystanku NK, oraz rozpoczęcie z tego przystanku kursu na trasie K - S, nadto na przyznany także przez kierowcę fakt zatrzymania się na przystanku "B" z uwagi na to, że nie wiedział, że przystanku tego nie ma w rozkładzie jazdy. Na powyższe okoliczności wskazał także w swoim zeznaniu inspektor dokonujący kontroli. Organ powołał treść art. 18 , 18b ust. 1 pkt. 7, 18 b ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, oraz przepisy lp.2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy i stwierdził, że samowolne skrócenie trasy przewozu stanowi naruszenie art. 4 ust. 8a i art. 20 ust. 1 ustawy. Uznał nadto organ, że przedsiębiorca nie może być zwolniony od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. D., zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 §1 i 3 kpa. poprzez nieustalenie szeregu okoliczności faktycznych i w zw. z tym wniósł o przeprowadzenie w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego szeregu dowodów :
- z uzupełniającego przesłuchania świadków na następujące okoliczności : ustalenia godzin odjazdu autobusu z przystanku S do K, przyjazdu do K na przystanek NK, odjazdu z przystanku NK do S, powodów opóźnienia w przyjeździe do K na przystanek K NK, oraz w odjeździe z przystanku K NK do S, ilości pasażerów jadących na końcowy przystanek ul. P, przyczyn zatrzymania i warunków pogodowych w momencie zatrzymania na przystanku B – wszystko w dniu 8 grudnia 2016 r.
- z informacji Prezydenta Miasta Zarządu Infrastruktury Komunikacyjnej i Transportu na okoliczność charakteru przystanku końcowego przy ul. P, tj. czy ma on służyć do wysiadania i wsiadania pasażerów czy też stanowi parking (zajezdnię) dla autobusów linii K - S, z oględzin tego przystanku na okoliczność czy jest on przeznaczony do wsiadania i wysiadania pasażerów, z oględzin na okoliczność ustalenia możliwości zrealizowania przewozu na trasie S - K do przystanku końcowego wskazanymi w zezwoleniu ulicami,
- z eksperymentów na okoliczność: ustalenia czasu koniecznego do przejazdu z przystanku K NK na przystanek końcowy K Parking P w porannym korku, ustalenia czasu koniecznego do przejazdu z przystanku początkowego K Parking P do przystanku K NK Dworzec [...] w porannym korku,
- nadto wniósł o wystąpienie do IMGW o udzielenie informacji o warunkach pogodowych w K na ul. B w dniu 8 grudnia 2016 r. ok. godz. 9.00, wystąpienie do Inspektora Ochrony Środowiska o udzielenie informacji o stanie jakości powietrza w K al. K w dniu 7 i 8 grudnia 2016 r.
Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
Decyzją z dnia 22 lutego 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 4 pkt 7 i 22, art. 18 ust. 1, art. 18 b ust. 1 pkt 2, 3 i 7 oraz ust. 2 pkt 1b, ust. 2 pkt 5, art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 1a, art. 92 a ust. 1, 2i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz podał, co następuje:
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli przedsiębiorca T. D. wykonujący przewóz osób na linii regularnej K – S zakończył wykonywanie przewozu osób na wymienionej linii na przystanku autobusowym K NK Dworzec [...]. Natomiast według rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do zezwolenia nr [...], przewóz osób na wymienionej linii powinien zakończyć się na przystanku Parking przy ul. P, który jest przystankiem końcowym tej linii. Fakt zakończenia przewozu osób na przedostatnim przystanku potwierdził podróżujący tym autobusem nieumundurowany inspektor Inspekcji Transportu Drogowego A. G., który został przesłuchany w charakterze świadka. Świadek zeznał również, że autobus, którym kierował przedsiębiorca, wjechał na przystanek NK Dworzec [...] o godzinie 07:57 i po opuszczeniu pojazdu przez pasażerów autobus podjechał na stanowisko nr [...] i rozpoczął wykonywanie przewozu osób z K do S. Podczas realizacji tego kursu autobus zatrzymał się m in. na przystanku przy ul. B. Również T. D. potwierdził, że pominął przystanek K Parking ul. P - nie pojechał na końcowy przystanek z powodu korków ulicznych. Zatrzymał się na przystanku B, bo nie wiedział, że przystanek nie został ujęty w rozkładzie jazdy. Z okazanego do kontroli zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii K - S i stanowiącego jego załącznik rozkładu jazdy jednoznacznie wynika, że przystankiem początkowym i końcowym tej linii w K jest przystanek K Parking ul. P. Dla tej linii nie został także wyznaczony przystanek przy ul. B. Zatem przedsiębiorca pomijając wymieniony przystanek i zatrzymując się na przystanku nie wskazanym w rozkładzie jazdy zrealizował przewóz osób na ww. linii niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.
Zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. Przedsiębiorca nie zatrzymując się na wszystkich przystankach wymienionych w okazanym do kontroli rozkładzie jazdy oraz zatrzymując się na przystanku w tym rozkładzie nie wymienionym naruszył zakaz ustanowiony w powołanym przepisie. Okazany do kontroli rozkład jazdy stanowiący integralną część zezwolenia nie przewiduje możliwości zmieniania trasy przejazdu i pomijania przystanków wymienionych w rozkładzie jazdy oraz zatrzymywania się na przystankach nie wymienionych w rozkładzie jazdy. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek realizowania przejazdu na danej linii regularnej zgodnie z rozkładem jazdy. Przedsiębiorca starając się o zezwolenie na linię regularną zobowiązany jest przedstawić proponowany rozkład jazdy danej linii, określający przystanek początkowy, końcowy i przystanki pośrednie, długość linii komunikacyjnej podanej w kilometrach i odległości między przystankami, dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportu, a także dokładne wskazanie miejsca tego odjazdu i przyjazdu i kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów zgodnie z rozkładem jazdy. Do rozkładu jazdy załącza się schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Przewoźnikowi wolno zatrzymywać się tylko na przystankach, na których zgodnie ze złożonym zobowiązaniem, zamieszczone są informacje o godzinach odjazdowych zgodnie z udzielonym zezwoleniem i obowiązującym rozkładem jazdy. Zatem przewoźnik zatrzymując się na przystankach nie wskazanych w zezwoleniu czy pomijając przystanki wymienione w obowiązującym rozkładzie jazdy narusza przepis art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Kwestie związane z przestrzeganiem warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy, w tym trasy przejazdu są bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów, bowiem służy zaspokojeniu ich potrzeb komunikacyjnych. O istotnym znaczeniu przestrzegania warunków zezwolenia świadczy również art. 24 ust. 4ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia. Również orzecznictwo sądów w kwestii odpowiedzialności przedsiębiorców za naruszenia warunków zezwolenia jest ugruntowane i nie pozostawia wątpliwości kiedy przedsiębiorca jest z tej odpowiedzialności zwolniony (por. np. II SA/Bd 384/11, VI SA/Wa 67/08). Przepis ten wymienia tylko przykładowe sytuacje, w których przewoźnik może zmienić trasę przewozu osób. Inne okoliczności mogące mieć miejsce muszą być okolicznościami uniemożliwiającymi wykonywanie przewozu i jednocześnie niezależnymi od przedsiębiorcy, których wystąpieniu i skutkom przedsiębiorca nie może zapobiec. Tym samym nie mogą to być sytuacje, które tylko utrudniają wykonywanie przewozu zgodnie z zezwoleniem.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym to przewoźnik we wniosku o udzielenie zezwolenia wskazuje m.in. przystanki, na których będzie wysadzał pasażerów i ich zabierał z tych przystanków, trasę przejazdu oraz godziny odjazdów z poszczególnych przystanków. Tym samym to przewoźnik powinien zadbać, aby zaproponowane przez niego połączenia komunikacyjne i rozkład jazdy były możliwe do zrealizowania. Natomiast w przypadku powstania utrudnień w realizacji otrzymanego zezwolenia przewoźnik może wystąpić o jego zmianę. Z wyjaśnień zawartych w odwołaniu wynika, że w godzinach porannych na trasie przejazdu autobusu skarżącego tworzą się korki uliczne, więc skarżący powinien wystąpić o zmianę rozkładu jazdy i dostosować go do warunków panujących na drodze, aby było możliwe realizowanie przewozów osób zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Podnoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty nieustalenia okoliczności przyjazdu odjazdu z przystanku K NK Dworzec [...] są niezasadne, ponieważ organ I instancji te okoliczności jak i inne okoliczności wykonania przez stronę przewozu osób na linii K - S ustalił. Godziny odjazdów autobusu z przystanków jak i poszczególne przystanki są wymienione w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...]. Natomiast faktyczna godzina przyjazdu autobusu i odjazdu z ww. przystanku zostały ustalone przy pomocy dowodu z zeznań świadka A. G. Brak pasażerów na danym przystanku lub chętnych do opuszczenia pojazdu na danym przystanku nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku zrealizowania przejazdu na całej linii. Zezwolenie posiadane przez przedsiębiorcę nie przewiduje również możliwości wykonywania przewozów na danej linii w zależności od obecności pasażerów, warunków pogodowych czy stanu powietrza w danym mieście bądź realizowania przewozów na tej linii przez innego przewoźnika. Przedsiębiorca starając się o zezwolenie na linię regularną zobowiązany jest przedstawić proponowany rozkład jazdy danej linii, określający przystanek początkowy, końcowy i przystanki pośrednie, długość linii komunikacyjnej podanej w kilometrach i odległości między przystankami, dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportu, a także dokładne wskazanie miejsca tego odjazdu i przyjazdu i kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów zgodnie z rozkładem jazdy. Do rozkładu jazdy załącza się schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek ustalenia rozkładu jazdy w taki sposób, aby nie tylko uwzględniał obowiązujące przepisy ruchu drogowego, ale również natężenie ruchu na drodze, warunki atmosferyczne itp. czynniki mogące spowodować naruszenie warunków zezwolenia. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie i zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Ponadto rozkład jazdy stanowi załącznik udzielonego zezwolenia i każda zmiana dotycząca zapisów w nich zawartych wymaga zgłoszenia do organu wydającego zezwolenie i tym samym dokonania zmian tychże dokumentów w celu ustalenia nowych warunków wykonywania przewozów.
Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych uznał organ odwoławczy za niezasadne. Wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika strony miały na celu ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a nie jego uzupełnienie. Ponadto ustalanie charakteru przystanku K Parking ul. P, czasu zrealizowania trasy K – S i warunków pogodowych występujących w K w dniu kontroli służyłoby jedynie przedłużeniu postępowania. Wszystkie wymienione okoliczności strona powinna była uwzględnić występując o udzielenie jej zezwolenia. To na podstawie zaproponowanego przez przewoźnika rozkładu jazdy, przebiegu linii, w tym także czasu jej realizacji, jest udzielane zezwolenie. Zatem to na etapie postępowania administracyjnego o udzielenie zezwolenia strona powinna była zadbać o ustalenie takich warunków zezwolenia, które byłaby w stanie zrealizować. Jeżeli ww. przystanek jest wykorzystywany jako parking, to strona nie powinna go umieszczać w rozkładzie jazdy. Natomiast czas przejazdu na ww. linii powinna dostosować także do warunków występujących na drodze, w tym także korków ulicznych, które w miastach takich jak K nie są zdarzeniem nadzwyczajnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 kpa wskazano, że kontrolujący nie miał obowiązku informowania strony o przesłuchaniu świadków, ani przesłuchiwania ich z udziałem strony, gdyż taki sposób przeprowadzenia tego dowodu przewiduje art. 73 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym.
Ustanawiając ten przepis ustawodawca umożliwił kontrolującym przesłuchanie świadka bez udziału strony z pominięciem przesłanek zawartych w art. 79 kpa. Jednak przeprowadzenie takiego dowodu jest możliwe tylko w przypadku stwierdzenia podczas kontroli naruszenia przez kierującego obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Podczas kontroli przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie kontrolujący stwierdził naruszenie przez kierującego przepisów ustawy o transporcie drogowym i tym samym mógł przesłuchać kierującego w charakterze świadka bez udziału strony lub osoby wyznaczonej przez stronę. Tym samym organ I instancji nie naruszył art. 79 kpa.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów i nie dopuścić do powstania naruszenia. Ponieważ odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest oparta na zasadzie winy, więc do stwierdzenia takiej odpowiedzialności wystarczające jest ustalenie zaistnienia naruszenia. Z materiału dowodowego wynika, że strona nie zapewnia prawidłowej organizacji pracy w swoim przedsiębiorstwie. Pomijanie przystanku końcowego linii S - K z powodu braku pasażerów czy występujących korków ulicznych, nie stanowi okoliczności, której przewoźnik nie mógł przewidzieć czy nie miał na nią wpływu.
Na powyższe rozstrzygnięcie T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów:
1) art. 78 §1 w zw. z art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., póz. 23, z późn. zm., dalej "kpa") i art. 92a ust. 1 oraz 20a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm., dalej "ustawa o transporcie drogowym") poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego obejmującego:
a) uzupełniające przesłuchanie świadków na okoliczność ustalenia:
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K, odjechał do K z przystanku S Rynek,
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, w ramach zakwestionowanego kursu na rasie S - K, przyjechał do K na przystanek K NK Dworzec [...],
- jakie były powody opóźnienia w przyjeździe autobusu do K na przystanek K NK Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K,
- czy w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K jakikolwiek pasażer jechał na przystanek końcowy K Parking ul. P,
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K - S, odjechał do S z przystanku K NK Dworzec [...],
- jakie były powody opóźnienia w odjeździe autobusu z K do S z przystanku K NK Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K - S,
- jakie były warunki pogodowe w dniu 8 grudnia 2016 r. w momencie zatrzymania autobusu na przystanku K B,
- jakie były przyczyny zatrzymania autobusu w dniu 8 grudnia 2016 r. na przystanku K B,
przeprowadzenie dowodu z informacji Prezydenta Miasta - Zarządu Infrastruktury Komunikacyjnej i Transportu na okoliczność charakteru przystanku końcowego na trasie S – K oraz przystanku początkowego na trasie K - S, w szczególności czy przystanek K Parking ul. P ma służyć do wysiadania i wsiadania przez pasażerów czy też stanowi parking (zajezdnię) dla autobusów linii K - S,
c) przeprowadzenie dowodu z oględzin przystanku początkowego i końcowego K Parking ul. P na okoliczność, czy przystanek ten jest przeznaczony do wsiadania lub wysiadania pasażerów,
przeprowadzenie dowodu z oględzin na okoliczność ustalenia możliwości zrealizowania przewozu na trasie S - K w K do przystanku końcowego K Parking ul. P wskazanymi w zezwoleniu ulicami al. J - ul. K - al. L - ul. P,
przeprowadzenie dowodu z eksperymentu na okoliczność ustalenia czasu koniecznego do przejazdu z przystanku K NK Dworzec [...] na przystanek końcowy K Parking ul. P w tzw. porannym "korku",
przeprowadzenie dowodu z eksperymentu na okoliczność ustalenia czasu koniecznego do przejazdu z przystanku początkowego K Parking ul. P do przystanku K NK Dworzec [...] w tzw. porannym "korku",
wystąpienie do Instytuty Meteorologii i Gospodarki Wodnej o udzielenie informacji o warunkach pogodowych w K na ul. B w dniu 8 grudnia 2016 r. ok. godz. 9.00,
h) wystąpienie do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o udzielenie informacji o stanie jakości powietrza w K al. K w dniu 7 i w dniu 8 grudnia 2016 r.,
to jest wniosku o przeprowadzenie dowodu, którego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy;
2) art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 §1, art. 78 §1, art. 80 i art. 107 §3 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 stycznia 2017 r. w sytuacji gdy Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił sprawy, to jest nie ustalił okoliczności mających znaczenie dla sprawy, to jest:
- o której godzinie, zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy, w odniesieniu do zakwestionowanego kursu na trasie S - K, autobus ma odjazd do K z przystanku S Rynek,
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K, odjechał do K z przystanku S Rynek,
- o której godzinie, zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy w odniesieniu do zakwestionowanego kursu na trasie S - K, autobus przyjazd do K na przystanek K NK Dworzec [...],
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K, przyjechał do K na przystanek K NK Dworzec [...],
- jakie były powody opóźnienia w przyjeździe autobusu do K na przystanek K NK Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S -K,
- czy w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K jakikolwiek pasażer jechał na przystanek końcowy K Parking ul. P,
- o której godzinie, zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy, autobus ma przyjazd do K na przystanek K NK Dworzec [...],
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K, przyjechał do K na przystanek K Dworzec [...],
- jakie były powody opóźnienia w przyjeździe autobusu do K na przystanek K Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S - K,
- czy w ramach zakwestionowanego kursu na trasie S – K jakikolwiek pasażer jechał na przystanek końcowy K Parking ul. P,
- o której godzinie, zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy, autobus, po wykonaniu przewozu na trasie S - K, wskazanego w lit. a, w odniesieniu do zakwestionowanego kursu na trasie K - S, ma odjazd do S z przystanku K Dworzec [...],
- o której godzinie w dniu 8 grudnia 2016 r. autobus, po wykonaniu przewozu na trasie S - K, wskazanego w lit. b, w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K -S odjechał do S z przystanku K NK Dworzec [...],
- jakie były powody opóźnienia w odjeździe autobusu z K do S już z drugiego przystanku K NK Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K - S,
- czy w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K - S jakikolwiek pasażer oczekiwał na odjazd na przystanku początkowym K Parking ul. P, k) jakie byłoby opóźnienie w odjeździe autobusu do S z przystanku K NK Dworzec [...] w ramach zakwestionowanego kursu na trasie K - S, gdyby kierowca kontrolowanego autobusu w dniu 8 grudnia 2016 r. zakończył kurs na trasie S - K na przystanku K Parking ul. P,
- o której godzinie, według zatwierdzonego rozkładu jazdy innego przewoźnika, ma odjazd z przystanku K NK Dworzec [...] kolejny autobus do S - to jest autobus realizujący kurs na trasie K - S bezpośrednio po kursie T. D.,
- o której godzinie odjeżdżał w dniu 8 grudnia 2016 r. kolejny (inny) przewoźnik do S z przystanku K NK Dworzec [...],
- jakie były warunki pogodowe i jaki był stan powietrza K w dniu 8 grudnia 2016 r. w momencie zatrzymania autobusu na przystanku K B;
3) 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 79 §1 i §2 kpc kpa i art. 73 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy organ ten oparł swoje ustalenia na nieprawidłowo przeprowadzonym dowodzie z zeznań świadka w osobie inspektora Inspekcji Transportu Drogowego A. G., przesłuchanego, w ramach przeprowadzonej kontroli, bez udziału skarżącego (kontrolowanego), mimo że nie zachodziła żadna przesłanka do przesłuchania funkcjonariusza Inspekcji Transportu Drogowego A. G. w trybie nagłym, to jest skorzystania z uprawnienia do przesłuchania świadka bez udziału strony, przez co uniemożliwiono T. D. udział w przeprowadzeniu dowodu i zadawanie pytań świadkowi;
4) art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 86 zd. 1 kpc kpa i art. 73 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy organ ten oparł swoje ustalenia na dowodzie z przesłuchania skarżącego w charakterze świadka, podczas gdy T. D. mógł być przesłuchany tylko w charakterze strony i tylko wówczas gdyby po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;
5) art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż skarżący w dniu 8 grudnia 2016 r. miał obiektywną możliwość zrealizowania rozkładu jazdy bez skorzystania z zagięcia czasoprzestrzeni;
6) art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż przewoźnik ma obiektywną możliwość przeciwdziałaniu temu, by pasażer wysiadał tylko na przystanku ujętym w rozkładzie jazdy, w sytuacji powszechnie wiadomej agresji ze strony pasażerów, a ostatnio także odwetów z użyciem broni palnej;
7) art. 138 §1 pkt 1 i pkt 2 kpa w zw. art. 92c pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy postępowanie podlegało umorzeniu, bowiem okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący T. D. nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których T. D. nie mógł przewidzieć, w szczególności wskutek utrudnień komunikacyjnych nie mógł zrealizować w dniu 8 grudnia 2016 r. przewozów na trasie S - K oraz K - S zgodnie zatwierdzonym rozkładem jazdy;
8) art. 92a ust. 1 w zw. z art. 20a ust. l ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, iż podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej za każde naruszenie, które wystąpiło, nawet w sytuacji, gdy wykonanie obowiązków lub warunków przewozu drogowego było obiektywnie niemożliwe;
9) art. 92a ust. 1 w zw. z art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, iż podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem;
10) z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej za każde naruszenie, które wystąpiło z powodu "korka", a to dlatego, iż to podmiot wykonujący przewóz drogowy ustala rozkład jazdy uwzględniający przystanki i wszelkie utrudnienia w realizacji zatwierdzonego rozkładu, podczas gdy, stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych itd., a rozkład jazdy zatwierdza, czyli ustala dla skarżącego Prezydent Miasta, a z jego upoważnienia Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, rozważenie umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 §3 ppsa, oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. D. zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem, Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego, jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie przepisów dotyczących warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] niezgodnie z tym zezwoleniem oraz z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do tego zezwolenia, konkretnie :
- skróceniem trasy przez pominięcie przystanku końcowego, oraz
- zatrzymaniem się na przystanku, którego nie ma w rozkładzie jazdy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. 2016.1907 ze zm.) dalej u.t.d., która w art. 92a ust. 1 ustanowiła odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu oraz ustaliła granice wysokości kary za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Jednocześnie na zasadzie art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli nie może przekroczyć określonej wysokości w zależności od liczby zatrudnionych kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Odpowiedzialność ta nie jest jednak uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Istotą omawianej kary jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 92a ust. 6 u.t.d. odsyła do załącznika nr 3 tej ustawy wskazując, że zawiera on wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych. Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy, zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kar ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, wynikająca z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.t.d., wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a u.t.d.). Według zaś art. 18b ust. 1 u.t.d., przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości, przez ogłoszenie na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), zgodnie z warunkami przewozu osób, określonymi w zezwoleniu. Stosownie zaś do treści art. 18b ust. 2 u.t.d., podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy, zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów (pkt 2), a także zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3) oraz naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5).
Podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stały się okoliczności stwierdzone w protokole kontroli sporządzonym dnia 8 grudnia 2016 r. o nr [...] przez Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego K. B., dowody z przesłuchania świadków: skarżącego oraz inspektora Inspekcji Ruchu Drogowego A. G., dokumentów w postaci zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, rozkładu jazdy na linii komunikacyjnej nr [...] na trasie K – Z - S stanowiącego załącznik do ww. zezwolenia, oraz dokumenty dotyczące kwalifikacji zawodowej skarżącego i uprawnień do kierowania pojazdami. Z zalegającego w aktach administracyjnych rozkładu jazdy na ww. trasie wynika, że przystankiem końcowym na trasie S – Z - K jest oznaczony Lp. 28 przystanek Nr [...] K Parking ul. P. Tenże przystanek jest początkowym przystankiem – lp. 1 oznaczonym Nr [...], na trasie K – Z – S. Zarówno z protokołu kontroli jak i z zeznań świadków – skarżącego i inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika, że skarżący zmienił trasę przez jej skrócenie i ominięcie przystanku końcowego K Parking ul. P, kończąc trasę na przystanku K NK Dworzec, równocześnie rozpoczynając trasę K – Z – S na tym samym przystanku, na którym niezgodnie z rozkładem jazdy ją zakończył i który nie był przystankiem początkowym na tej trasie. Oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących sposób ich działania w tym postępowaniu. Sąd zwraca uwagę, że protokół kontroli wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonego naruszenia kierowca (skarżący) podpisał nie wnosząc do niego zastrzeżeń. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem poprzedzającym postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary pieniężnej i choć nie stanowi jego formalnej części, to pozostaje z nim w ścisłym związku. W postępowaniu kontrolnym prowadzone są bowiem czynności wyjaśniające w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu stanowią następnie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z akt sprawy wynika, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie kontrolne doprowadziło do należytego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Sporządzony w dniu 8 grudnia 2016r. Protokół kontroli, który zawierał ustalenia odnośnie stanu faktycznego podlegającego ocenie przy wydaniu decyzji o nałożeniu kary, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Sąd zwraca uwagę na treść art. 74 i art. 75 u.t.d. dotyczących protokołu kontroli drogowej. Zgodnie z art. 74 ust. 1, 2, 3 i 4 u.t.d., z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli, protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę. Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Stosownie natomiast do art. 75 u.t.d. wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania: (...). Protokół kontroli jest więc podstawowym dokumentem zdarzenia mającego miejsce na drodze i wskazującego na naruszenie przepisów u.t.d. W zakresie tym Sąd podziela w pełni stanowisko sądownictwa administracyjnego, jak np. zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 121/10 (opubl. LEX nr 675755): "Protokół kontroli jest obrazem stanu faktycznego ustalonego podczas czynności kontrolnych. Dokumentuje on zaistniały podczas dokonywania czynności kontrolnych stan faktyczny a nie stan prawny. Stan faktyczny udokumentowany w protokole kontroli jest w zasadzie niepowtarzalny", oraz z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1482/07 (opubl. LEX nr 495245): "Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a." odnosząc dalej powyższe do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy stwierdzić należy nadto, że skarżący jako kierowca kontrolowanego pojazdu nie wskazał w protokole na jakiekolwiek okoliczności, które usprawiedliwiałyby stwierdzone naruszenia. Potwierdzeniem aprobującego stanowiska kierowcy co do treści protokołu jest nadto treść złożonych w dniu kontroli zeznań, w których skarżący podał: "powinienem jechać na przystanek na ul. P, jednak ze względu na korki zakończyłem trasę na przystanku NK i stamtąd też zacząłem przejazd na trasie K – S. Nadto zeznał skarżący że nie wiedział, iż w rozkładzie jazdy nie ma przystanku "B". W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżący był pouczony o możliwości składania wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń, z czego przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji nie korzystał. Przy uwzględnieniu tych dowodów prawidłowo przeprowadzone postępowanie kontrolne doprowadziło w niniejszej sprawie do dokonania niewadliwych ustaleń, na podstawie których organ stwierdził zaistnienie naruszenia wskazanego w I.p. 2.2.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Z przytoczonego wyżej przepisu art. 18 b ust. 1 pkt. 2), ust. 2 pkt. 3) i 4) u.t.d. wynika, że rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości pasażerów, zabronione jest zabieranie i wysadzanie pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy, oraz naruszanie warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 u.t.d. Zatem pasażerowie mają prawo oczekiwać, że w określonych w dokumencie jakim jest rozkład jazdy godzinach, pojazdy realizujące kursy na danej linii i danej relacji będą się znajdowały na określonych przystankach. Przestrzeganie przez przewoźnika rozkładu jazdy jest obowiązkiem bezwzględnym i nie jest uzależnione od ilości wsiadających czy wysiadających pasażerów, czy też od tego czy w ogóle na wyznaczonym przystanku oczekują osoby zamierzające skorzystać z przewozu, względnie czy w pojeździe wykonującym transport znajdują się osoby chcące opuścić pojazd na konkretnym przystanku. Także zakaz zatrzymywania się i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy jest zakazem bezwzględnym - pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko w tych miejscach może zabierać i wysadzać pasażerów. Nie mogły więc odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania przez nieuwzględnienie licznych wniosków dowodowych skarżącego złożonych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu wszystkie te wnioski zmierzały bowiem do wykazania okoliczności nie mających znaczenia dla oceny zaistnienia stwierdzonych naruszeń. Ich celem było wykazanie przez skarżącego, że w zaistniałym stanie faktycznym zachodziła podstawa do zastosowania przez organ przepisu art. 92c ust. 1 pkt. 1) u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wskazania, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonym przepisie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z niego skutki prawne. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy następuje, jeżeli w sprawie zaistnieją łącznie dwie przesłanki: pierwsza to okoliczności sprawy a druga to dowody – przy czym obydwie przesłanki muszą wskazywać na to, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie mógł przewidzieć. Skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności objętych tym przepisem. Oczywiste jest bowiem, że tłumaczenie się przez przedsiębiorcę i to wykonującego przewóz osobiście, niewiedzą co do lokalizacji przystanków objętych rozkładem jazdy nie należy do okoliczności objętych art. 92c ust. 1 pkt. 1 ) u.t.d. Odnośnie natomiast do wniosków dowodowych mających na celu wykazanie warunków pogodowych i stanu powietrza w dniu przeprowadzonej kontroli i w dniu poprzednim stwierdzić należy, że organ zasadnie dowodów tych nie przeprowadził, ponieważ ani stan powietrza ani złe warunki pogodowe nie mogły być okolicznościami usprawiedliwiającymi pominięcie przez skarżącego przystanku końcowego, czy zatrzymanie się na przystanku, który nie był przewidziany w rozkładzie jazdy. W przepisie art. 92c ust. 1 pkt. 1 ) u.t.d. chodzi o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym a więc powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy, czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Złe warunki pogodowe nie stanowią okoliczności powodujących zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. Okoliczności tych nie stanowią także korki uliczne, ponieważ nie uniemożliwiają one zakończenia kursu na przystanku przewidzianym w rozkładzie jazdy jako końcowy, co najwyżej to utrudniają. Dla przedsiębiorcy świadczącego usługi przewozowe na trasach o dużym natężeniu ruchu są one także okolicznościami jak najbardziej przewidywalnymi. Z tych też przyczyn nie miało więc jakiegokolwiek uzasadnienia przeprowadzanie eksperymentów, o których przeprowadzenie wnosił skarżący w odwołaniu. Odnośnie natomiast "charakteru" końcowego przystanku K Parking ul. P - to przychylić się należy w całości do argumentacji organu, który zasadnie, powołując się na treść art. 22 ust. 1 u.t.d. stwierdził że to etapie postępowania administracyjnego o udzielenie zezwolenia strona powinna była zadbać o ustalenie takich warunków zezwolenia, które byłaby w stanie realizować. Jeżeli przystanek jest wykorzystywany jako parking, to strona nie powinna go umieszczać rozkładzie jazdy. To przedsiębiorca starając się o zezwolenie zobowiązany jest przedstawić proponowany rozkład jazdy na danej linii a w następstwie otrzymanego zezwolenia jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania zawartych w nim warunków. Z tych przyczyn Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego zgłoszony na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r., nadto co najistotniejsze wniosek ten dotyczył faktów mających miejsce po dniu wydania zaskarżonej decyzji. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 79 § 1 i § 2 w zw. z art. 73 ust. 1a u.t.d., oraz naruszenia art. 86 kpa i art. 73 ust. 1 pkt. 5 u.t.d. Zgodnie z art. 73 ust. 1a u.t.d., w przypadku gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Zatem przesłuchanie inspektora Inspekcji Transportu Drogowego odbyło się zgodnie z obowiązującym przepisem, nie przewidującym zawiadamiania strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, ani udziału w tej czynności kontrolowanego i możliwości zadawania pytań, jak stanowi to art. 79 § 1 i 2 kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 73 ust. 1 pkt. 5 u.t.d., stwierdzić należy, że skarżący kwestionuje zarówno moment przesłuchania, jak i przesłuchanie go w charakterze świadka. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący został przesłuchany w toku kontroli w charakterze świadka a nie strony, co istotnie stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisu art. 73 ust. 1 pkt. 5 u.t.d. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie można jednak pominąć treści pkt. 4 ust. 1 tego przepisu, zgodnie z którym w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. W sytuacji więc, w której wykonujący przewóz kierowca jednocześnie jest stroną postępowania jako przedsiębiorca wykonujący przewozy i jest w swojej firmie jedynym kierowcą, to uznanie, że nie mógł być przesłuchany przed stwierdzeniem przez kontrolującego, że pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli (art. 73 ust. 1 pkt. 5 u.t.d.) wypaczałoby istotę i charakter postępowania kontrolnego, które służy ochronie tak istotnych wartości jak porządek i bezpieczeństwo w wykonywaniu transportu drogowego i które zamyka się sporządzeniem protokołu kontroli, stanowiącym najistotniejszy dowód w toczącym się następnie postępowaniu administracyjnym. Fakt niedostrzeżenia powyższego uchybienia przez organ prowadzący postępowanie nie miał też zdaniem Sądu wpływu na wynik sprawy. Ani w toku postępowania ani w skardze nie zarzuca skarżący, że trasa kierowanego przez niego pojazdu miała inny przebieg. Uwzględnienie tego zarzutu i przyjęcie stanowiska skarżącego za prawidłowe skutkowałoby niedopuszczalnym zdaniem Sądu uznaniem, że wykluczone jest przesłuchanie w toku czynności kontrolnych kierowcy będącego jednocześnie przedsiębiorcą wykonującym przewozy, dopóki kontrolujący nie stwierdzi, że zaszły warunki, w których zasadne jest przesłuchanie strony, o których mowa w przepisie art. 73 ust. 1 pkt. 5 u.t.d.
Organy nie naruszyły także przepisu art. 92 ust. 1 w zw. z art. 20 a u.t.d. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d i przywołanego wyżej art. 92c ust. 1 u.t.d - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. Natomiast zgodnie z art. 20 a ust. 1 u.t.d. warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające odstępstwo od warunków zezwolenia nie stanowią zamkniętego katalogu, jest po wyliczenie przykładowe. Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, z literalnego brzmienia przepisu art. 20a ust. 1 u.t.d. wynika, że odstąpienie od zastosowania warunków określonych w zezwoleniu możliwe jest wyłącznie w przypadku wystąpienia okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy i uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Okoliczności nawet znacznie utrudniających określone wykonywanie przewozu nie można utożsamiać z okolicznościami uniemożliwiającymi jego wykonywanie (tak NSA w wyroku z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt II GSK 438/15, por. także np. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015 r., II GSK 1526/14, WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn.. akt II SA/Rz 748/12, wszystkie opubl. w bazie orzeczeń https://sip.lex.pl). Z pewnością więc wystąpienie w dniu 8 grudnia 2016 r. na trasie wynikającej z ustalonego rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do zezwolenia nr Nr [...] na wykonywanie przez skarżącego regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nie stanowiło okoliczności uniemożliwiającej dotarcie do końcowego przystanku i rozpoczęcie z tego przystanku następnego kursu na trasie K – S.
Jak wynika z powyższego, skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło