I SA/Sz 187/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-07-17
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne i które są udostępnione operatorowi na podstawie umów, powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, czy podatkiem leśnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne i które są udostępnione operatorowi na podstawie umów, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Fakt ten, mimo możliwości prowadzenia w ograniczonym zakresie działalności leśnej, przesądza o opodatkowaniu tych gruntów podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie czynności związanych z działalnością gospodarczą, a nie całkowite wyłączenie możliwości prowadzenia innej działalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będących w zarządzie Nadleśnictwa L. , przez które przebiegały linie elektroenergetyczne należące do E. O. S.A. Organy podatkowe uznały te grunty za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez operatora, co skutkowało opodatkowaniem ich wyższą stawką podatku od nieruchomości. Nadleśnictwo kwestionowało tę kwalifikację, argumentując, że grunty te są nadal wykorzystywane do działalności leśnej i nie są w posiadaniu przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Gminy L. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego P. M. w podatku od nieruchomości
za [...] r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Przedmiotem opodatkowania były m.in. grunty stanowiące własność [...] w zarządzie ww. N. , leżące pod liniami [...] będącymi własnością przedsiębiorstwa [...], położone w gminie L. o powierzchni [...] m2. Organ podatkowy I instancji wezwał N. do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za lata [...], a wobec odmowy dokonania korekt, postanowieniem z [...] r. wszczął wobec N. postępowanie podatkowe za ww. okresy podatkowe, w tym za [...] r. W trakcie tego postępowania organ podatkowy ustalił, że ww. grunty od [...] r.
są przedmiotem służebności przesyłu ustanowionej na rzecz E. O. S.A.
w P. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Przed ww. dniem grunty te były udostępnione operatorowi na podstawie Umowy Wykonawczej
z [...] r. oraz z dnia [...] r. zawartych pomiędzy N. a E. O. Sp. z o.o.
Ponadto Strona na wezwanie organu złożyła zestawienie gruntów nad którymi przebiegają linie [...], objętych ww. umowami wykonawczymi a następnie służebnością przesyłu, na podstawie których możliwe było ustalenie wielkości powierzchni związanych z działalnością gospodarczą. Organ wskazał, że powierzchnie ustalone dla celów opodatkowania stawką związana z działalnością gospodarczą wynikają przede wszystkim z załącznika nr [...] i nr [...] ww. umów wykonawczych.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła do uznania, iż na podstawie zawartych umów wykonawczych z ww. operatorem [...] [...] w deklaracjach na podatek od nieruchomości za ww. okresy podatkowe powinno wykazywać grunty pod liniami [...] jako grunty związane z działalnością gospodarczą. Organ uwzględnił przy tym, iż część gruntów przez które przebiega napowietrzna linia [...] znajduje się w dzierżawie i działając na korzyść [...] postanowił wyłączyć grunty w tym zakresie od opodatkowania wskazując, że przeniesie odpowiedzialność podatkową na dzierżawców.
Dotychczasowe samoobliczanie podatku od nieruchomości i jego uiszczanie przez [...] było więc, w ocenie organu I instancji nieprawidłowe i dlatego konieczne było określenie w decyzji całości zobowiązania w tym podatku za [...] r.
w kwotach wskazanych w decyzji.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji N. wniosło o jej uchylenie
i umorzenie postępowania ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania bądź o uchylenie decyzji i zawieszenie postępowania
w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.12.2017 r., SK 13/15, gdyż brak jest podstaw do określenia zobowiązania podatkowego w innej wysokości
niż wynika to z deklaracji złożonych przez podatnika.
Decyzji organu I instancji Strona zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 2, art. 1a
ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku [...] (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz.1682 ze zm. – dalej: u.p.l.) i art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2017.1892; dalej: u.p.r.), a ponadto naruszenie art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 1
i 2, ust. 4 pkt 2a i 3 lit. c) i d) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), w związku z art. 1 ust. 3 u.p.l. i art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.l., naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017. 2101 ze zm.), a także naruszenie art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej (O.p.).
Decyzją z dnia [...] r. nr j.w. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził,
że pas ziemi pod [...] faktycznie zajęty jest pod działalność gospodarczą jaką jest przesył energii elektrycznej, zatem grunty te są wyłączone z produkcji [...] i rolnej. Grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako lasy w przypadku zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż [...] są bowiem opodatkowane podatkiem od nieruchomości.
Na gruntach N. ustanowiono pasy techniczne, a ich powierzchnie obliczono jako iloczyn długości i szerokości pasa wymienionego w załączniku nr [...] do umowy wykonawczej dla poszczególnych działek oznaczonych numerami wg danych z ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, że mimo, iż zarządca gruntów nie jest przedsiębiorcą, to faktycznie służą one do działalności gospodarczej podmiotowi prowadzącemu taką działalność, jednak podatnikiem podatku od nieruchomości będzie zarządca [...]. Ustanowienie służebności przesyłu czy zawarcie ww. umów wykonawczych nie przesądza bowiem o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na spółkę elektroenergetyczną. W sprawach jest bezsporne, że przez cały okres
[...] r., na gruntach N. posadowione były słupy [...], należące do ww. spółki, na których to słupach znajdowały się linie [...], służące przez cały ten okres wyżej wskazanemu przedsiębiorcy do prowadzenia jego statutowej działalności gospodarczej w zakresie przesyłania energii elektrycznej. N. prowadziło na tych gruntach wprawdzie gospodarkę [...], jednakże jedynie
w ograniczonym zakresie, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie. W ocenie Kolegium, prowadzona na spornym terenie [...] (na tzw. pasach technicznych, określonych łączącą podatnika oraz operatora [...] umową) działalność gospodarcza w zakresie przesyłania energii elektrycznej, była działalnością dominującą i decydującą, zatem grunt ten uznać należy za grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, a w konsekwencji podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek podatkowych.
Organ odwoławczy wskazując na art. 1 ust. 1 u.p.l. i na art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Co do zasady zatem, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako Ls (lasy) i R (grunty rolne) powinny zostać opodatkowane odpowiednio podatkiem [...] i rolnym, chyba, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że zarządcą gruntów pod liniami [...] jest N. , które nie zrezygnowało z dalszego zarządzania tymi nieruchomościami. Jednak prawo do korzystania z nich, przejawiające
się w udostępnieniu gruntów pod liniami w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii, posiadała także ww. spółka. Spółka ta uzyskała faktyczne władztwo nad gruntami pod liniami elektroenergetycznymi, niemniej nie były to uprawnienia pozwalające uznać ten podmiot za podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., bowiem na podstawie ww. umowy wykonawczej czy też aktu notarialnego dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu, spółce nie może być przypisany status posiadacza zależnego, a tym samym podatnika podatku od nieruchomości.
Zajęcie gruntów na prowadzenie działalności przez spółkę elektroenergetyczną polegało m. in. na utrzymaniu pasa technicznego w stanie umożliwiającym dokonywanie w sposób ciągły czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Są to bowiem grunty, na których w rzeczywistości wykonywane
są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane w sposób aktywny w takiej działalności. Przez przedmiotowe grunty poprowadzone są linie elektroenergetyczne celem przesyłu energii elektrycznej,
co uprawnia wniosek, że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej. Pasy techniczne umożliwiają utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, a także potrzebne
są z uwagi na bezpieczeństwo. Tym samym pasy techniczne pod liniami elektroenergetycznymi stanowią przestrzeń służącą wykonywaniu działalności gospodarczej, polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.
Dla opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy może być i w jakim zakresie prowadzona na nich działalność [...]. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym
m. in. w wyroku z dnia 4.10.2016 r., II FSK 2804/14, zbyt daleko idący jest wniosek,
że cechą zajęcia gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, jest stan, w którym wykluczona jest możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności, w tym przypadku [...] czy też rolnej.
Organ podkreślił, że zdefiniowane w art. 1 ust. 3 u.p.l. pojęcie działalności [...] jest bardzo szerokie. W ocenie Kolegium, każdy, choćby ograniczony, przejaw prowadzenia działalności [...] na gruntach usytuowanych w pasie technicznym pod liniami elektroenergetycznymi, jak np. postawienie paśnika, zasadzenie choinek
lub krzewów, pozyskanie karpiny, itp. musiałby powodować skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem [...]. Podkreślić również należy,
że w związku z zaistniałą sytuacją i faktem, iż nie można właściwie określić, czy linia przebiega wyłącznie przez teren dzierżawiony, czy też pozostający we władaniu N. , organ pierwszej instancji, działając na korzyść podatnika, postanowił wyłączyć całkowicie pozostałe części tychże gruntów spod opodatkowania, jako związane z działalnością gospodarczą i przenieść odpowiedzialność podatkową
na dzierżawców. Powierzchnie ustalone dla celów opodatkowania stawką związaną
z działalnością gospodarczą, wynikają przede wszystkim z postanowień i załączników do ww. umów wykonawczych i aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. A nr [...] [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie N. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania
- ewentualnie przekazanie spraw do ponownego rozpoznania organowi I instancji jak
i o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3) oraz
ust. 2 pkt 1) i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że grunty [...], na których posadowione są linie elektroenergetyczne znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy – ww. spółki - oraz są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i z tego tytułu winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, podczas gdy N.
nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej (prowadzi działalność [...], ani też grunty te nie są w posiadaniu przedsiębiorcy - Spółki (nawet w posiadaniu zależnym), a działalność wykonywana na tych gruntach
ma charakter incydentalny, zatem grunty te nie są związane z działalnością gospodarczą, ani zajęte na taką działalność, powinny przeto być opodatkowane podatkiem [...] stosownie do art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.l.,
2) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 w zw. z art. 1a ust.1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z 348 i 336 K.c. poprzez błędne przyjęcie,
że na N. ciąży obowiązek podatkowy za grunty [...], nad którymi przebiegają linie [...] według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości nadleśnictwo nie prowadzi
na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia tych gruntów na przedsiębiorcę - Spółkę, co sprawia, że nie jest on ani posiadaczem zależnym, ani samoistnym, tym samym grunty te nie są związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani tym bardziej zajęte na taką działalność,
3) naruszenie art. 3, art. 6 i art. 39a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2018.2129 ze zm.) poprzez pominięcie w toku postępowania zawartych tam regulacji, w szczególności w odniesieniu do definicji prawnej lasu i gruntów związanych z gospodarką [...],
4) naruszenie art. 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez wydanie decyzji określającej podatek od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za 2013 r., podczas gdy podatnik zadeklarował i wpłacił podatek [...] oraz od gruntów pozostałych stosownie
do kwalifikacji i zakresu posiadanych gruntów, zgodnie z faktycznym
ich wykorzystaniem,
5) naruszenie art. 122 i art. 180 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 i 194 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej oraz uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów, bez inicjatywy zgromadzenia właściwego materiału dowodowego i jego oceny, z naruszeniem także przepisów zawartych w ustawie
o lasach, przede wszystkim w odniesieniu do ustalenia faktycznego związania
z gospodarką [...] gruntów położonych pod liniami elektroenergetycznymi;
6) naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego, w szczególności w odniesieniu do klasyfikacji przedmiotu opodatkowania
i występujących w tym zakresie także rozbieżności interpretacyjnych;
7) naruszenie konstytucyjnej zasady równości podmiotów (co kwalifikuje sprawę do orzekania przez Trybunał w Strasburgu) wobec prawa podatkowego w sytuacji
gdy organ podatkowy I instancji nie prowadzi postępowań podatkowych wobec innych podmiotów, przez których grunty także przebiegają linie elektroenergetyczne, a tylko i wyłącznie wobec [...] właściwych N. przez których grunty przebiegają [...],
8) naruszenie art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku [...] (Dz.U.2013.465 ze zm., obecnie Dz.U.2017.1821 ze zm.; dalej: u.p.l.) poprzez błędne przyjęcie, że od gruntów [...] N.o jest zobowiązane płacić podatek od nieruchomości według stawki najwyższej, jak od działalności gospodarczej a nie podatek [...].
N. podniosło ponadto zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za [...] r. albowiem zobowiązanie to przedawniło się z dniem [...] r., bowiem postepowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte dopiero
z dniem nadania skargi w rozpoznawanej sprawie u operatora pocztowego.
W uzasadnieniu zarzutów skargi N. nie zgadza się z tezą,
że wszystkie grunty (w tym [...], rolne i tereny różne) pod napowietrznymi liniami [...] są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez ww. spółkę, a tym samym powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki najwyższej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Jak wskazało N. , stosownie do art. 1 ust. 1-3 u.p.l., opodatkowaniu podatkiem [...] podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność [...]. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 u.p.l., lasem są grunty [...] sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zatem,
to ewidencja gruntów i budynków ma podstawowe i kluczowe znaczenie
dla opodatkowania gruntów [...] i zasadą jest opodatkowanie tych gruntów podatkiem [...].
W ocenie N. termin "zajęcia gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej" budzi wątpliwości i kontrowersje, co znajduje odzwierciedlenie
w orzecznictwie. "Zajęcie" oznacza rzeczywiste i trwałe wykonywanie działalności gospodarczej na gruncie, a samo istnienie napowietrznych linii elektroenergetycznych nie przesądza o "zajęciu" tych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej – co podkreśla doktryna i orzecznictwo, przytoczone w skardze. W ocenie N. brak faktycznego zajęcia gruntów [...] lub rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej potwierdzają dodatkowo ww. umowy wykonawcze a następnie ww. umowa o ustanowieniu służebności przesyłu, zawarte z operatorem [...], które nie przenoszą posiadania gruntów pod liniami [...], a jedynie określają zasady współdziałania w zakresie umożliwienia przedsiębiorcy [...] dostępu do linii i urządzeń.
Wskazując na sposób wykonywania tych umów Skarżący stwierdził, że sam fakt rozciągnięcia ponad gruntem napowietrznych linii [...] nie przesądza o zajęciu tych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, z uwagi na fakt,
że operator nie wykorzystuje faktycznie i trwale tych gruntów do celów swojej działalności (a jedynie korzysta z nich incydentalnie). Ponadto na gruntach pod liniami [...] N. prowadzi działalność [...] w sposób zorganizowany i trwały – przytoczony obszernie w skardze.
Zdaniem N. , podstawowym i dominującym celem wykorzystania gruntów pod [...] liniami napowietrznymi jest prowadzenie działalności [...], a co za tym idzie powinny być opodatkowane podatkiem [...], rolnym
i od nieruchomości od pozostałych gruntów.
Nadto, Skarżący wskazał, że organy nie przeprowadziły wnioskowanych dowodów w postaci oględzin na gruncie terenu pod liniami [...] oraz nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazywane w petitum skargi.
Grunty pod liniami napowietrznymi nie są w posiadaniu samoistnym
ani posiadaniu zależnym E. , co także powinno oznaczać, że nie mają związku
z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W związku z tym, grunty sklasyfikowane jako tereny różne (Tr)
nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki określonej w art. 5 ust. 1 lit a) u.p.o.l. tylko według stawki od gruntów pozostałych, określonej
w art. 5 ust. 1 lit. c) tej ustawy.
Przytaczając obszernie poglądy doktryny i orzecznictwa Skarżący odniósł
się do definicji posiadania wyrażonej w art.336 K.c., która jest definicją pojęcia prawnego. Skutkiem posiadania jest faktyczne władztwo nad rzeczą co w przypadku przeniesienia posiadania rzeczy na rzecz posiadacza zależnego oznacza, że posiadacz samoistny (przenoszący posiadanie) traci na rzecz posiadacza zależnego możliwość władania rzeczą. Skoro zatem organy uznały, że to N. jest faktycznie władającym posiadaczem przedmiotowych gruntów, to na nim ciąży obowiązek zapłaty podatku od przedmiotowych gruntów. Skoro N[...] nie jest przedsiębiorcą
i nie prowadzi działalności gospodarczej (tylko [...], to nie jest prawidłowe opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wszystkich gruntów pod liniami napowietrznymi według stawki najwyższej (związanej z działalnością gospodarczą).
Jak dalej wskazało N., przy braku jednolitego stanowiska
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w poruszanej kwestii, wątpliwości co do sposobu opodatkowania wspomnianych gruntów dostrzegł również ustawodawca
i chcąc ujednolicić jego zasady 20 lipca 2018 r. uchwalił ustawę o zmianie ustawy
o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku [...], która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
W uzasadnieniu do tej ustawy wskazano, że w ostatnim czasie zaczęła kształtować się niekorzystna linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą grunty, na których posadowiona została ww. infrastruktura, powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla gruntów zajętych
na prowadzenie działalności gospodarczej. Takie wyroki zapadły w przypadku linii elektroenergetycznych, które przebiegają przez tereny L. P.. W uzasadnieniu zaznaczono, że ma ona zniwelować wątpliwości związane z tym,
czy grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jednoznacznie przesądzać tę kwestię, eliminując wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie. Intencją ustawodawcy jest wprowadzenie zasady, że posadowienie tej infrastruktury na gruntach osób trzecich, z których przedsiębiorstwo będące właścicielem tej infrastruktury korzysta w sposób ograniczony (na podstawie służebności przesyłu, innej umowy lub bezumownie), nie skutkuje zmianą sposobu opodatkowania tych gruntów.
Skarżący zauważył, że wprowadzane zmiany do ustaw nie przewidują przepisów przejściowych i intertemporalnych, co potwierdza, że mają one charakter doprecyzowujący istniejący stan prawny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Sąd na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. postanowił połączyć sprawy dotyczące podatku od nieruchomości za lata [...] (o sygn. akt I SA/Sz 187/19, I SA/Sz 188/19) do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy opodatkowania w [...] r. gruntu będącego w zarządzie skarżącego N. znajdującego się pod napowietrznymi liniami [...], należącymi do ww. spółki [...], podatkiem od nieruchomości, jako gruntu zajętego na działalność gospodarczą.
W skardze Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, zatem w takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że zobowiązanie stan faktyczny przyjęty przez organy w wydanych decyzjach jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.
Jednakże na początek należy odnieść się do zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego za [...] r., który Sąd uznaje za całkowicie chybiony.
Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Z kolei art. 70 § 1 tej ustawy stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc
od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej wynika z kolei, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo
że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja określająca zobowiązanie
w podatku od nieruchomości w rozpoznawanej sprawie jest decyzją deklaratoryjną
a nie konstytutywną. Aby zatem decyzja ostateczna organu podatkowego,
w rozpoznawanej sprawie, wywołała wyrażony w niej skutek określenia zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż zadeklarowana przez podatnika, musi zostać wydana
i doręczona przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Dotyczy to - w przypadku decyzji określającej - zarówno decyzji organu pierwszej,
jak i drugiej instancji. Dla ustalenia zatem, czy skutek decyzji w postaci określenia zobowiązania podatkowego nastąpił przed upływem terminu przedawnienia, istotna jest data doręczenia decyzji, a nie data jej wydania (pogląd taki wyrażony został
m.in. w wyrokach NSA z dnia 22 kwietnia 2014 r., II FSK 2466/14, z dnia 6 maja
2015 r., II FSK 333/14, z dnia 9 czerwca 2016 r., II FSK 1683/14, czy z dnia 4 września 2018 r., II FSK 2379/16).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku
od nieruchomości za [...] r. rozpoczął swój bieg z dniem [...] r. i upływał
w dniu [...] r. Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu odwoławczego została doręczona Skarżącemu w dniu [...] r., co oznacza, że nastąpiło
to przed upływem terminu przedawnienia. W tej sytuacji wszczęcie postępowania sądowego po dniu [...] r. pozostaje bez znaczenia dla oceny upływu terminu przedawnienia jaki Sąd zobowiązany był zbadać na dzień doręczenia zaskarżonej decyzji.
Sąd za chybione uznał również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj.: art. 122 i art. 180 w zw. z art. 187 §1, art. 191, art. 194,
a także art. 210 § 1 pkt 6 O.p.
Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122 O.p. oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 187 O.p. nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego
na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Przy czym zgodnie
z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić
się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak stanowi z kolei
art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponująca takimi wiadomościami,
w celu wydania opinii. Okoliczności zaś mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być ustalone przez organy w taki sposób, by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 191 O.p., wyłącznie w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena sprawy oraz prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Zgodnie natomiast z art. 210 § 1 O.p. decyzja powinna m.in. zawierać powołanie podstawy prawej (pkt 4) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). Stosownie do § 4 tego artykułu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał
za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zauważyć należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę wyeliminowania przez Sąd zaskarżonego aktu
z obrotu prawnego a jedynie takie, które stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego albo mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź też zachodzą przyczyny nieważności aktu prawnego wynikające z właściwych przepisów.
W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie sprostały ww. wymogom i zasadom nie naruszając żadnego ze wskazanych przepisów postępowania w stopniu, który mógłby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Organy zgromadziły bowiem materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumpcji i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej, oceny tych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje przyczyny jej wydania, w tym podstawy faktyczne poczynionych ustaleń, a także zawiera odniesienie się do zasadniczych żądań odwołania, co w wystarczającym stopniu wypełnia dyspozycję art. 210 § 4 O.p.
Organy podatkowe nie kwestionowały też zapisów z ewidencji gruntów i budynków, umów wykonawczych i służebności przesyłu oraz wykazu gruntów
pod liniami [...] złożonego przez Stronę. Wyprowadzona przez organy
z zebranego materiału dowodowego ocena prawna, zdaniem Sądu, nie przekracza zasad wiedzy, logiki ani doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom
art. 191 O.p.
Zbędnym w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, było przeprowadzenie innych dowodów, np. dowodu z oględzin oraz opinii biegłego z dziedziny energetyki
i z dziedziny gospodarki [...] na okoliczność faktycznego, czy też hipotetycznego, prowadzenia na spornym gruncie działalności [...] (jej charakteru), czy też działalności gospodarczej (np. częstotliwości usuwania awarii lub dokonywania remontów linii [...] przez przedsiębiorstwo [...]. Zdaniem Sądu, ustalenie stanu faktycznego tej sprawy nie wymagało ani wiadomości specjalnych,
ani dokonania oględzin opodatkowanych gruntów, ani też dokonania dodatkowych, poza znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami, ustaleń. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika bowiem, że sporne grunty zostały udostępnione
na podstawie ww. umów operatorowi [...] celem usytuowania na nich słupów przesyłowych, rozciągnięcia pomiędzy nimi sieci elektrycznej a także ich eksploatowania i utrzymania - a to właśnie te okoliczności spowodowały, że organy uznały sporne grunty za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe nie kwestionowały, iż na obszarze pasów technologicznych znajdujących
się w zarządzie Skarżącego było możliwe prowadzenie działalności przez Skarżącego, jednakże, jak słusznie wskazywały, było to możliwe jedynie w ograniczonym zakresie, zależnym od właściwego i niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej
w zakresie przesyłu prądu przez ww. operatora.
Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu podatkowym nie można stwierdzić naruszeń przepisów procesowych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
w tym wskazanych w zarzutach skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 1a ust.1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 1 i art. 2 ust.2 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że grunty [...], na których posadowione są linie elektroenergetyczne znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy – ww. spółki - oraz że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
gdy działalność wykonywana na tych gruntach ma jedynie charakter incydentalny, a także naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 w zw. z art. 1a ust.1 pkt 3 oraz art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z 348 i 336 K.c. poprzez błędne przyjęcie, że na N[...] ciąży obowiązek podatkowy za grunty [...], nad którymi przebiegają linie [...] według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy N. nie prowadzi na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia tych gruntów na przedsiębiorcę - Spółkę, co sprawia, że nie jest on ani posiadaczem zależnym,
ani samoistnym - tym samym grunty te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani tym bardziej zajęte na taką działalność, Sąd zarzutów powyższych
nie podzielił.
Wskazać należy, że w myśl art. 3 ust. 1-3 u.p.o.l., podatnikami podatku
od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości
lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub
ich części, stanowiących własność [...] lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, [...] [...] [od 01.01.2016 r. [...]] lub z innego tytułu prawnego, (...); b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej [...] lub będących w zarządzie P. G. L. L. P. - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych [...] [...] [uwaga j.w.] i jednostkach organizacyjnych L. P., faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. Z kolei ust. 3 tego artykułu stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Z akt sprawy wynika, że zarządcą przedmiotowych gruntów jest P. M., jako jednostka organizacyjna L. P.. Jednostka ta zatem jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako zarządca nieruchomości będących własnością [...] – vide art. 3 ust. 2 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki
lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl ust. 2 tego artykułu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych
lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku [...] (Dz.U.2019.888 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.l.") - opodatkowaniu podatkiem [...] podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność [...]. W odniesieniu do gruntów [...] wskazać należy, że za działalność [...] w rozumieniu u.p.l. uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony
i zagospodarowania lasów, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw [...], gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa [...], a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (art. 1 ust. 3 ). Tożsamej treści definicję "działalności [...]" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 7) u.p.o.l., a pkt 4 tego przepisu stanowi, że działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej (aktualnie ustawa Prawo przedsiębiorców), z zastrzeżeniem w ust. 2, zgodnie z którym za działalność gospodarczą nie uważa się m.in. działalności rolniczej lub [...] (pkt 1).
Definicja "lasów" została natomiast precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 u.p.l., który stanowi, że lasem (w rozumieniu ustawy) są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ["Ls"]. W art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasów i użytków rolnych należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane
w ewidencji gruntów i budynków.
W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., użyte w niej określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza – "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (brzmienie z 2013 r.).
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, uznać zatem należy,
że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też [...] (lub rolnym) jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U.2010.1287 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, podstawę wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych "stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". To na podstawie danych zawartych
w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
(t.j. Dz.U.2016.1034), użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) użytki rolne, 2) grunty [...] oraz zadrzewione i zakrzewione, lasy, 7) tereny różne oznaczone symbolem -Tr. Na podstawie § 68 ust. 2, grunty [...] oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem - Ls, 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem – Lz.
Od takiej reguły istnieje jednak wyjątek i jest nim ww. okoliczność "zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej" (art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 1 ust. 1 u.p.l.,).
Co do zasady zatem, grunty sklasyfikowane w ww. ewidencji jako m.in. lasy (Ls) powinny zostać opodatkowane odpowiednio podatkiem [...], chyba że grunty
te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (innej niż [...] i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zasada ta dotyczy też gruntów rolnych i nieużytków – art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Tym bardziej zasada ta dotyczy również gruntów oznaczonych symbolem Tr (tereny różne) – jak w rozpoznawanej sprawie, skoro nie są one wyłączone w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia "zajęcia gruntów
na prowadzenie działalności gospodarczej", tym bardziej, że to sformułowanie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, a nie zostało zdefiniowane ani w ustawie o podatku [...], ani też w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, w której uregulowany jest podatek od nieruchomości. Powyższe pojęcie służy zatem jako kryterium rozgraniczające opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości albo podatkiem [...] lub rolnym, ale tylko do gruntów w ww. przepisie wymienionych.
Wskazać należy, że problem prawny "zajęcia" gruntu [...] do (innej) działalności gospodarczej był niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach: z 9 czerwca 2016 r., II FSK 1238/14,
II FSK 1156/14 i II FSK 1157/14, z 17 czerwca 2016 r., II FSK 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14, z 1 lutego 2017 r., II FSK 3714/14, z 9 marca 2017 r.,
II FSK 1987/15, z 22 października 2018 r., II FSK 1846/18. W wyrokach tych stwierdzono, że grunty [...], nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne,
są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo [...], co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności [...].
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wykładnię określenia "zajęcia" gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej zaprezentowaną we wskazanych wyrokach. Podziela więc stanowisko NSA, który wskazał, iż przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów [...] będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających
się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności te muszą
być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie). Nie można natomiast zgodzić
się z twierdzeniami, że nieodzowną cechą takiego zajęcia, warunkującą uznanie jego zaistnienia, jest również stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (tu - [...].
W przywołanych wyrokach NSA podkreślał, że spółki [...], prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami [...], które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez lasy liniami [...] i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, a nadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii [...]. Obowiązek taki zastrzeżono wprost w art. 39a ust. 3 ustawy o lasach, zgodnie z którym: "Przedsiębiorca, na rzecz którego ustanowiono służebność przesyłu, jest obowiązany do usuwania drzew, krzewów lub gałęzi zagrażających funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego.".
Prezentując odmienne stanowisko, iż jedynie całkowite wyłączenie możliwości prowadzenia gospodarki [...] na terenie pasów technicznych (technologicznych) pozwala na uznanie, iż nastąpiło zajęcie tego gruntu na działalność gospodarczą inną niż [...], zauważyć należy, że brak jest w tym zakresie przekonujących argumentów. Przy takim podejściu, jedynie w sytuacji ogrodzenia pasów technicznych przez operatorów [...] dochodziłoby do zajęcia tych terenów do ich działalności gospodarczej. Taka sytuacja byłaby jednak nieracjonalna, nie tylko ze względów ekonomicznych ale także przyrodniczych.
Zdaniem Sądu oznacza to, że nie ma potrzeby dodatkowego wykazywania
(np. oględzinami gruntów, opiniami biegłych) w jakim stopniu N. wykorzystuje tereny pasów technicznych do gospodarki [...] (na wykonywanie takiej działalności na przedmiotowych gruntach wskazuje Skarżący) albo z jaką częstotliwością pracownicy przedsiębiorstwa [...] wchodzą na ten teren,
nie ma to bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia podstawowej kwestii spornej
w sprawie, czy teren ten jest zajmowany przez to przedsiębiorstwo dla prowadzenia działalności gospodarczej (przesyłu energii), a nie tylko dla dokonywania remontów
lub usuwania awarii linii [...]. Sytuacja prawnopodatkowa przedmiotowych gruntów nie może być uzależniona od takich okoliczności, często wynikających z klęsk żywiołowych, a więc ze zdarzeń nieprzewidywalnych. Częstotliwość dokonywania napraw linii [...] nie może więc przesądzać o "zajęciu" gruntu przez przedsiębiorstwo przesyłowe, zwłaszcza, że istotą jego działalności gospodarczej jest stały przesył energii elektrycznej (a nie działania wprawdzie konieczne ale jednak uboczne) i to ten fakt przesądza o "zajęciu" terenów udostępnionych przez N. na podstawie ww. umów wykonawczych a następnie ww. umowy
o ustanowieniu służebności przesyłu do prowadzenia takiej działalności.
W przypadku regulacji z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., posługującej się pojęciem zajęcia a nie posiadania gruntu, nie ma więc zastosowania odnoszące się do posiadania unormowanie z art. 348 k.c., bowiem obowiązek podatkowy jest związany z "zajęciem rzeczy", a nie "posiadaniem rzeczy", uregulowanym w art. 336 i następnych k.c.
Odnosząc więc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że ww. spółka [...] prowadziła w okresie objętym przedmiotową sprawą ([...] r.) działalność gospodarczą m.in. w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Skarżącego posadowione były w tym czasie linie elektroenergetyczne będące własnością tego operatora. Spółka ta korzystała więc z gruntów Skarżącego pod liniami. Korzystanie z gruntów odbywało się na zasadach określonych w ww. umowach wykonawczych a następnie ww. umowie o ustanowieniu służebności przesyłu zawartych pomiędzy tą spółką a Skarżącym.
Wynikające z tych umów uprawnienia operatora, polegało m.in. na: prawie posadowienia i utrzymywania urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznych linii [...] służących dystrybucji energii, korzystania
z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii urządzeń i linii elektroenergetycznych, usuwania drzew, krzewów w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpiecznej pracy urządzeń i linii elektroenergetycznych wraz z prawem wstępu i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem.
W ocenie Sądu, ww. postanowienia umowne, a także ustawowe, przesądzają o tym, że trafnie uznały organy podatkowe, iż grunty pod liniami napowietrznymi
są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez zakłady [...], które prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują
w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami, wytyczone w związku z przebiegającą linią i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Nadto, operatorzy są zobowiązani utrzymywać wskazane grunty
w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej. Zatem przedmiotowe grunty były nie tylko związane, ale i zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej, co oczywiście
nie stoi na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach, jednakże
w ograniczonym zakresie, działalności [...].
Odnosząc się więc do argumentu Skarżącego, że jest możliwe wykorzystywanie przedmiotowego gruntu na cele związane z prowadzeniem gospodarki [...] należy powtórzyć, że przesył energii oddziałuje na grunt jedynie w ograniczonym zakresie, zatem nie wyklucza to całkowicie prowadzenia na nim innego rodzaju działalności – o czym przesądził też ustawodawca w art. 39a ust. 2 ustawy o lasach.
Sąd wskazuje również, że pomiędzy Skarżącym a operatorem zawarto
ww. umowy wykonawcze a następnie umowę ustanowienia służebności przesyłu, zatem decydujące znaczenie ma ich treść, z której powinno wynikać, w jaki sposób strony umowy uregulowały kwestię udostępnienia gruntów. Sąd zauważa, że już celem
ww. umów wykonawczych było jedynie umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. Cel ten nie oznacza, że w każdym przypadku do jego osiągnięcia jest konieczne przeniesienie posiadania gruntu znajdującego się pod napowietrznymi liniami. Ta kwestia musi jednoznacznie wynikać
z zawartej umowy. Z zawartych zaś w rozpoznawanej sprawie ww. umów nie wynika aby powyższa sytuacja miała miejsce, gdyż ustanowione uprawnienia ww. Spółki ograniczały jedynie korzystanie przez Skarżącego z gruntów w pasach strefy kontrolowanej, o powierzchni wskazanej w umowach – czego i sam Skarżący
w rozpoznawanej sprawie nie kwestionuje.
Tym samym Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie grunty pod liniami napowietrznymi zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Konstatacji takiej, w ocenie Sądu, nie stoi na przeszkodzie ani możliwość, ani fakt prowadzenia przez Skarżącego na tych gruntach,
w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności [...].
Możliwości prowadzenia takiej działalności organ odwoławczy nie kwestionował. Trafne było zatem stanowisko organów podatkowych, że zajęcie gruntów
na prowadzenie działalności gospodarczej ww. operatora powoduje, iż podlegały one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych, przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podkreślić tu należy, że zawarte umowy, istotnie nie przenoszą posiadania gruntu, bowiem grunty te pozostały w zarządzie N. . Zdaniem Sądu,
ww. operator [...] zajął jednak sporne grunty na prowadzenie działalności gospodarczej. "Zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej" jest pojęciem węższym niż "związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej", grunt zajęty
na prowadzenie działalności gospodarczej zawsze będzie gruntem związanym
z prowadzeniem tej działalności. Przytoczone powyżej uprawnienia operatora [...] wynikające z ww. umów wskazują, że operatowi temu na ich podstawie nie może być przypisany status posiadacza zależnego, a tym samym podatnika podatku od nieruchomości, bowiem miał on uprawnienie do "korzystania z rzeczy" jednak nie uzyskał "władztwa nad rzeczą", o którym mowa w art. 336 k.c. Jednakże,
w świetle powyższych rozważań, uznać należy, że brak posiadania spornych gruntów przez przedsiębiorstwo przesyłowe nie wyklucza możliwości ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości w stawce przewidzianej dla gruntów wykorzystywanych
do prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący nie jest przy tym podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz, ale jako zarządca nieruchomości będących własnością [...]. Sytuacja ta uległaby zmianie, w razie przekazania przez Skarżącego gruntu innemu podmiotowi na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdyż wówczas obowiązek podatkowy przeszedłby na posiadacza zależnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.).
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie powstała, gdyż realizacja postanowień ww. umów, nie spowodowała przeniesienia posiadania gruntu na rzecz przedsiębiorstwa [...].
Charakter "posiadania" przez przedsiębiorstwo [...] podlegał również ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyroku z 7 marca 2018 r., II FSK 861/16, w którym wskazano, że podatnikiem podatku od nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania gruntu, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystać z nieruchomości [...] w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku.
Niesporny jest przy tym fakt pozostawania ww. gruntów w zarządzie i posiadaniu Skarżącego. Skarżący upatruje wadliwości zaskarżonych decyzji w okoliczności braku posiadania przez przedsiębiorcę (ww. operatora) spornych gruntów, co jednak w świetle powyższych okoliczności nie skutkuje brakiem podstaw opodatkowania spornych gruntów podatkiem od nieruchomości wg stawki właściwej dla gruntów wykorzystywanych przez przedsiębiorstwo [...] na prowadzenie działalności gospodarczej.
Tym samym, zdaniem Sądu prawidłowe było ustalenie, że przedmiotowe grunty w 2013 r. związane były z prowadzeniem działalności gospodarczej przez operatora sieci elektroenergetycznej. Objawiało się to m.in. utrzymaniem pasa technicznego
w stanie umożliwiającym dokonywanie w sposób ciągły czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Pasy techniczne umożliwiają utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, a także potrzebne są z uwagi na bezpieczeństwo. Pasy techniczne pod liniami elektroenergetycznymi stanowią więc przestrzeń służącą wykonywaniu działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał również za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego. Stwierdzenie to dotyczy także zarzutów naruszenie art. 3, art. 6 i art. 39a ustawy o lasach oraz naruszenia
art. 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne – organy nie kwestionowały bowiem kwalifikacji przedmiotowych gruntów.
Odnosząc się do argumentacji skargi, wskazującej na potrzebę wykładni mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego
z uwzględnieniem uzasadnienia do zmian wprowadzanych ustawą z dnia 20 lipca
2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku [...] (Dz.U.2018.1588), zauważyć należy, że przepisem
art. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., stanowiącym, że:
"Do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:", dodano pkt 4 w brzmieniu:
"4) gruntów:
a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 i 1104), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej,
b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń,
c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach
- chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a.".
Równocześnie przepisem art. 3 ustawy zmieniającej w art. 1 ustawy o podatku [...] dodano (m.in.) ust. 4 stanowiący, że: "Za lasy zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność [...] nie uznaje się lasów:" – dalsza treść tego przepisu identyczna jak w cytowanym powyżej nowym przepisie art. 1a ust. 2a pkt 4 u.p.o.l. po wyrazie "gruntów:", z tym, że zamiast oznaczeń punktów "a, b, c", użyto oznaczeń "1, 2, 3". Podobne zmiany wprowadzono też w ustawie o podatku rolnym.
Ustawodawca w cytowanych przepisach wprowadził zasadę, że posadowienie infrastruktury w postaci (m.in.) napowietrznych linii elektroenergetycznych na gruntach [...], z których przedsiębiorstwo będące właścicielem tej infrastruktury korzysta w sposób ograniczony (na podstawie służebności przesyłu, innej umowy
lub bezumownie), nie jest (a w istocie nie będzie od 1 stycznia 2019 r., tj. od wejścia
w życie tych przepisów) uznawane za zajęcie lasu na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność [...]. Przy czym zasada ta nie odnosi się jedynie
do gruntów "przez które przebiegają" ww. urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstw przedsiębiorców prowadzących wskazaną działalność (w tym m.in. działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej) – art. 1 ust. 4 pkt 1 u.p.l. w nowym brzmieniu, ale także gruntów "zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w pkt 1, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń" - art. 1 ust. 4 pkt 2 u.p.l., a ponadto również "zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń,
o których mowa w pkt 1, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej" – pkt 3 ust. 4.
Brzmienie nowych przepisów u.p.o.l. i u.p.l. (w tym szczególnie art. 1 ust. 4 pkt 2 u.p.l. mówiący o lasach "zajętych" na pasy technologiczne, stanowiące grunt "konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji urządzeń" umieszczonych na takich terenach), potwierdziło zatem – zdaniem Sądu – przyjęte w sprawie stanowisko organów podatkowych, że nie tylko grunt na którym posadowione są słupy sieci elektroenergetycznej i przez który (nad którym) przebiegały przewody takiej sieci
ale także tereny pasów technicznych (technologicznych) "zajęte były" na potrzeby "właściwej eksploatacji tych urządzeń", tj. przedmiotowej sieci elektroenergetycznej.
Powyższe zmiany weszły w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., a więc z tym dniem - zgodnie z art. 1a ust. 2a u.p.o.l., gruntów takich "nie zalicza się" do "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Zdaniem Sądu, przepisy wprowadzone ustawą zmieniającą pozostają więc bez wpływu na wykładnię przepisów obowiązujących w 2013 r. W tym okresie nie było regulacji wyłączających z pojęcia lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność [...] - lasów, przez które przebiegają [...]. Zasadnie więc organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę uznał również, że powyższe zmiany przepisów tworzą nowe zasady opodatkowania gruntów i będą stosowane
od 1 stycznia 2019 r.
Jak zatem wykazano powyżej, w stanie prawnym obowiązującym w analizowanym okresie, sporne grunty [...] należało uznawać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo [...].
Zdaniem Skarżącego, powołującego się na treść uzasadnienia projektu zmian w ww. ustawach podatkowych (druk nr 2668 Sejmu VIII kadencji), ww. nowelizacja ma charakter doprecyzowujący, a nie normatywny. Za takim charakterem tych zmian przemawiać ma także - zdaniem Skarżącego - argument, że nowelizacja ta "została wprowadzona bez przepisów przejściowych", zatem nowe przepisy powinny być stosowane także do zdarzeń wcześniejszych. W ocenie Sądu, taką argumentację w rozpoznawanej sprawie uznać należy za chybioną, bowiem w momencie wejścia
w życie nowych przepisów rozpocznie ("nawiąże") się nowy okres podatkowy, zatem równocześnie zakończy się (upłynie) poprzedni okres, a pomiędzy tymi okresami
nie zachodzi ciągłość określonych w zaskarżonych decyzjach zdarzeń, tj. zobowiązań podatkowych.
Zatem przeciwnie, skoro zmiana ww. przepisów podatkowych weszła w życie z początkiem nowego okresu (roku) podatkowego, nie było więc logicznej potrzeby uchwalenia przepisu przejściowego, a zamiarem ustawodawcy było właśnie dostosowanie terminu wejścia w życie tych zmian, do (rocznego) okresu podatkowego.
Taka data wejścia w życie (1 stycznia 2019 r.) ustawy zmieniającej uchwalonej 20 lipca 2018 r., w ocenie Sądu, również nie przemawia za prezentowanym przez Skarżącego stanowiskiem, iż ww. nowelizacja ma charakter porządkujący i doprecyzowujący dotychczasowe brzmienie przepisów, "gdyż nigdy nie było zamiarem ustawodawcy – co wynika też z treści uzasadnienia do projektu zmian" – uznanie gruntów (w zakresie ich opodatkowania) na których posadowiona była
ww. infrastruktura za związane z działalnością gospodarczą (zajęte przez) właścicieli tych urządzeń. Taki argument Skarżącego byłby bardziej przekonujący, gdyby ustawa (jako niewprowadzająca zmian normatywnych) wchodziła w życie z dniem jej uchwalenia (albo nawet z mocą wsteczną). Ustanowienie pięciomiesięcznego okresu vacatio legis takich zmian byłoby zatem zupełnie niezrozumiałe, rodzące dodatkowe wątpliwości (a zmiana miała właśnie usuwać wątpliwości, jak twierdzi Skarżący),
czy w tym okresie "zawieszenia" mocy wiążącej tych przepisów również obowiązywała zasada niezwiązania (i nieopodatkowania) tych gruntów z działalnością gospodarczą.
Wskazanie w uzasadnieniu do projektu zmian, że "doprecyzowanie" zasad opodatkowania takich gruntów miało jedynie potwierdzić zasadę, że posadowienie takiej infrastruktury na gruntach nienależących do przedsiębiorstw, w skład których wchodzi
ta infrastruktura, "nie zmienia sposobu opodatkowania tych gruntów", a odmienna wykładnia tych przepisów dokonywana ("w ostatnim czasie") przez niektóre organy podatkowe i sądy nie jest więc zasadna i przekonująca. Wprawdzie w orzecznictwie pojawiały się wątpliwości związane z opodatkowaniem tych gruntów, jednak dotyczyły one przede wszystkim właściwego określenia podatnika (nadleśnictwo czy operator sieci).
Także w poglądach prezentowanych w doktrynie, w których podważano możliwość opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasów technicznych w lasach wskazywano, że "z zasady o zajęciu gruntów [...] pod liniami elektroenergetycznymi na wykonywanie działalności gospodarczej innej niż [...], można mówić wyłącznie w zakresie tych z nich, na których (a nie nad którymi) fizycznie znajdują się sieci (słupy, urządzenia). Grunty te, pod ustaleniu podstawy opodatkowania w postaci zajętej na działalność powierzchni, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a) u.p.o.l." – vide: L. Etel, R. Dowgier w: "Opodatkowanie lasów zajętych pod [...]", Podatki i opłaty lokalne, styczeń 2014 r.
Zauważyć tu należy, że również opodatkowanie gruntów [...] taką stawką podatku od nieruchomości zajętych na położone na nich rurociągi/gazociągi nie budziło wątpliwości podmiotów zainteresowanych, ewentualne spory dotyczyły jedynie opodatkowania (zajęcia) pozostałych części pasów technologicznych (bezpieczeństwa).
Uznać należy, że kwestie te dostrzegł też ustawodawca, wymieniając w ww. przepisach zmieniających oddzielnie (w pkt a, b, c, i odpowiednio 1, 2 i 3) grunty przez które przebiega omawiana infrastruktura i grunty zajęte na pasy techniczne
(a także na pasy bezpieczeństwa).
Zauważyć też należy, że możliwość zawierania umów o ustanowieniu służebności przesyłu pojawiła się po wprowadzeniu do Kodeksu cywilnego z dniem
3 sierpnia 2008 r. instytucji służebności przesyłu (art. 3051 - 3054 k.c.), a następnie po dodaniu ustawą zmieniającą z dnia 17 grudnia 2010 r. (Dz.U.2011.170) do ustawy o lasach art. 39a (obowiązującego od 03.04.2011 r.). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu: "Nadleśniczy może za zgodą dyrektora regionalnej dyrekcji [...] obciążyć, za wynagrodzeniem, nieruchomości pozostające w zarządzie [...] służebnością drogową lub służebnością przesyłu, z uwzględnieniem zasad gospodarki [...]. Wynagrodzenie to stanowi własny przychód [...].".
W zawieranych na tej podstawie przez nadleśnictwa i operatorów elektroenergetycznych umowach o ustanowieniu służebności przesyłu (uprzednio w tzw. Umowach Wykonawczych), strony tych umów przewidywały (zgodnie z ust. 2 art. 39a u.p.l.), że wynagrodzenie płacone z tego tytułu przez operatorów obliczane będzie "w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat" ponoszonych przez nadleśnictwo, "od części nieruchomości, z których korzystanie jest ograniczone w związku z wykonywaniem prawa służebności". Wprawdzie w ustawie i umowach ustanowienia służebności nie określono jakiego rodzaju podatku dotyczą te zapisy – a zatem może to dotyczyć każdego rodzaju podatku, w tym określonego przez organy podatkowe podatku od nieruchomości. Uznać jednak należy, że strony ww. umów miały na względzie właśnie podatek od nieruchomości a nie co najmniej kilkudziesięciokrotnie niższy podatek [...], zwłaszcza że nadleśnictwa podkreślają, iż na omawianych terenach prowadzą w istocie niezakłóconą gospodarkę [...], zatem "przerzucanie" podatku [...] na operatorów nie byłoby logicznie ani ekonomicznie uzasadnione. Przy uznaniu, że ustawodawca odnosił ten przepis jedynie do podatku [...] (rolnego) operator [...], powołując się na taki pogląd, mógłby zwrócić nadleśnictwu jedynie kwoty odpowiadające takiemu podatkowi – co jednak należałoby uznać za wypaczenie wprowadzonego w 2011 r. uregulowania ustawowego.
Z uwagi na powyższe nie jest więc przekonująca argumentacja uzasadnienia
do projektu zmiany ww. ustaw, bowiem to nie tylko organy podatkowe i ("w ostatnim czasie") sądy administracyjne zaczęły stosować "nieprawidłową" wykładnię omawianych przepisów podatkowych, skoro taka wykładnia w istocie znajduje pośrednie potwierdzenie we wprowadzonym z dniem 4 marca 2011 r. art. 39a ustawy o lasach, a także w zawieranych przez podmioty zainteresowane (nadleśnictwa i operatorów linii/sieci [...] umowach, w których np. szczegółowo uregulowano tryb odwołań od decyzji organów podatkowych, co w przypadku jedynie podatku [...]
nie miałoby specjalnego uzasadnienia, bowiem nadleśnictwo nie kwestionowałoby takiego (najniższego) podatku określonego w decyzji.
Podkreślić więc tu należy, że z ww. art. 39a ustawy o lasach wynika wprost, że:
1) korzystanie przez N. z gruntów na których wyznaczono pasy techniczne "jest ograniczone",
2) stopień tego ograniczenia jest tak istotny, że N. nie powinny być obciążone ciężarem ekonomicznym nakładanych na nie opłat publicznoprawnych związanych z tymi gruntami – ciężar ten przerzucany jest na przedsiębiorstwa [...],
3) z pkt 2 wynika, że to N. są podatnikami w tym zakresie, nadto
4) z ww. ustawy nowelizującej wynika, że lasy "zajęte" na pasy technologiczne, stanowią grunt "konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji urządzeń" [...] umieszczonych na takich terenach.
Z powyższego wynika zatem, że gdyby uwzględnić stanowisko N. , iż pasy technologiczne nadleśnictwo wykorzystuje te tereny do gospodarki [...],
nie są zatem "zajęte" przez przedsiębiorstwo [...] do działalności gospodarczej, to nielogiczne byłoby przerzucenie przez ustawodawcę na takie przedsiębiorstwo obowiązku ponoszenia ciężaru ekonomicznego podatków i opłat
od takich terenów.
Sad zauważ ponadto, że skutki społeczno-gospodarcze wynikające z obciążenia gruntów [...] zajętych na pasy techniczne/technologiczne linii [...] podatkiem od nieruchomości – co było konsekwencją wprowadzenia w 2011 r.
do ustawy o lasach art. 39a i zawieranych następnie umów o ustanowieniu służebności przesyłu - zostały dostrzeżone przez ustawodawcę w 2018 r. i zniesione z końcem roku 2018 ww. Ustawą Zmieniającą.
W ramach kontroli legalności zaskarżonych decyzji Sąd nie może odnosić
się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa podatkowego w sytuacji gdy organ podatkowy I instancji nie prowadzi postępowań podatkowych wobec innych podmiotów, przez których grunty także przebiegają linie elektroenergetyczne, a tylko i wyłącznie wobec [...] [...] właściwych N. bowiem problem ten, tj. czy organ podatkowy I instancji wszczyna podobne postępowania wobec innych podmiotów, ewentualnie będzie wszczynał (przed upływem przedawnienia) albo dlaczego ich nie wszczyna, pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy.
Stwierdzić zatem należy, że argumentacja Skarżącego, z powoływaniem
się na "wykładnię ustawodawcy" zawartą w uzasadnieniu projektu nowelizacji, nie może być uznana za właściwy sposób rozumienia dokonanych zmian przepisów podatkowych. Nie przemawia też za tym brzmienie przepisów ustawy zmieniającej.
Dodatkowo należy zauważyć, że w wyroku z 18 kwietnia 2018 r. OSK 2578/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "treść uzasadnienia projektu ustawy nie ma waloru wykładni autentycznej (por. wyrok NSA z 13 marca
2013 r., II GSK 2433/11), a już tym bardziej – wykładni oficjalnej (wiążącej). Podkreśla to także Trybunał Konstytucyjny, który wskazuje, że "uzasadnienie projektu ustawy wnoszonej do Sejmu nie jest częścią tego aktu normatywnego. Może ono pomocniczo stać się źródłem dyrektyw wykładni funkcjonalnej, ale wyłącznie dyrektyw niesprzecznych z wykładnią językową i wykładnią systemową" (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2008 r., P 32/06, zam. w OTK-A z 2008 r.,
nr 8, poz. 138)". Również w doktrynie wskazuje się, że: "Wykładnią autentyczną nazywa się wykładnię dokonaną przez ten podmiot, który ustanowił daną normę. Tradycyjnie uważa się, że wykładnia autentyczna ma moc prawną równą mocy interpretowanego aktu normatywnego. Pogląd ten nie jest słuszny. Moc wiążąca wykładni wynika bowiem zawsze z postanowień prawa, a nie z samego faktu, kto dokonał interpretacji danego przepisu. (...) Niewątpliwie jednak nawet formalnie niewiążąca opinia wyrażona przez podmiot, który ustanowił daną normę stanowi niezmiernie ważną wskazówkę interpretacyjną. (...) Tzw. wykładnia autentyczna, pochodząca od organu stanowiącego dane normy prawne, może mieć jedynie charakter pomocniczy dla organu orzekającego w sprawie, w żadnym jednakże przypadku nie może prowadzić do konsekwencji
w postaci związania organu orzekającego przy rozstrzyganiu sprawy." - L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów, TNOiK Dom Organizatora, Toruń, 2002.
Mając wszystko powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło