I SA/Gl 1597/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-03-10
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Eugeniusz Christ, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest prawem warunkowym, a jego realizacja zależy od rzetelności faktury zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, co oznacza, że musi ona odzwierciedlać rzeczywisty przebieg transakcji.Stan faktyczny
Skarżący T. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzje organu I instancji o zmianie rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez B Sp. z o.o., uznając, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a skarżący nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że usługi zostały wykonane, a organy nie wykazały jego złej wiary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r. oddala skargę.
1. T. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ odwoławczy) z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r.
2. Stan sprawy.
2.1. W złożonej w [...] Urzędzie Skarbowym w C. (dalej organ I instancji) deklaracji VAT-7 za wrzesień 2014 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...]zł. Z kolei w deklaracji VAT-7 za grudzień 2014 r. wykazał kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...]zł.
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od [...]., w ramach której zajmuje się organizacją i promocją imprez masowych.
W toku postępowań podatkowych organ I instancji ustalił, że podatnik zawyżył podatek naliczony o łączną kwotę [...]zł, w tym: za wrzesień 2014 r. o kwotę [...]zł oraz za grudzień 2014 r. o kwotę [...]zł poprzez nieuprawnione odliczenie i wykazanie w złożonych deklaracjach podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez B Sp. z o.o. (dalej również Spółka), albowiem faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Działaniem tym podatnik naruszył art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 – dalej u.p.t.u.).
2.2. Wobec powyższego organ I instancji decyzjami z [...] zmienił dokonane przez podatnika rozliczenie podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r.
2.3. Od powyższych decyzji skarżący wniósł odwołanie.
2.4. Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
W uzasadnieniu wskazał, że istotą sporu w niniejszych sprawach jest zasadność zakwestionowania przez organ I instancji - w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., prawa skarżącego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez B Sp. z o.o. (5 - we wrześniu 2014 r. i 7 - w grudniu 2014 r.). Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowych sprawach organ I instancji stwierdził, że Spółka B we wrześniu i grudniu 2014 r. nie dokonała na rzecz firmy A sprzedaży usług wymienionych na spornych fakturach, albowiem faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Organ stwierdził także, że skarżący nie dołożył należytej staranności, by sprawdzić rzetelność swojego kontrahenta.
Następnie organ odwoławczy podał, że stanowisko organu I instancji, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji jest słuszne i znajduje pełne odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika z akt kontroli oraz postępowań podatkowych, organ ten podjął wszelkie niezbędne działania w celu zgromadzenia kompletnego i zarazem wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a jako dowód dopuścił wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia spraw, a nie jest sprzeczne z prawem.
Zdaniem organu ocena zebranego materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a ustalenie stanu faktycznego zostało oparte na wzajemnym powiązaniu treści zgromadzonych w tych sprawach dowodów.
Dalej podano, że ze zgromadzonych akt wynika, że Spółka B w toku kontroli nie przedłożyła ksiąg podatkowych oraz mimo wezwań organu podatkowego również żadnej dokumentacji podatkowej za 2014 r. Przesłała jedynie 11 z 12 faktur wystawionych dla skarżącego.
Z kolei, ze złożonych przez tę Spółkę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dokumentów za 2014 r. jednoznacznie wynika, że Spółka we wrześniu i grudniu 2014 r. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej (sprawozdanie zarządu za rok obrachunkowy 2014), nie osiągnęła żadnych przychodów, ani nie poniosła żadnych kosztów uzyskania przychodów (zeznanie CIT-8 za 2014 oraz sprawozdanie finansowe). Za 2014 r. nie złożyła żadnych deklaracji dla podatku od towarów i usług, w których wykazałaby dostawy usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie złożyła również innych deklaracji, z których wynikałoby, że zatrudnia pracowników, a w złożonym sprawozdaniu finansowym nie wykazała kosztów wynagrodzeń. Dopiero po powzięciu informacji o kontroli w firmie skarżącego w dniu [...] w imieniu spółki M. C. (jej wspólnik) złożył deklaracje VAT-7 za III i IV kwartał 2014 r., w których wykazał jedynie dostawę towarów oraz świadczenie usług na terenie kraju opodatkowane stawką 23% oraz podatek należny, ale w kwotach niższych od tych wykazanych na fakturach wystawionych dla skarżącego.
Z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] wydanej dla spółki B wynika, że po wezwaniu Spółki do podania szczegółowego zakresu usług wymienionych na fakturach sprzedaży wystawionych dla skarżącego, wskazania kto świadczył te usługi (pracownicy, czy podwykonawcy), przy pomocy jakiego sprzętu oraz jakie materiały zostały zużyte przy ich świadczeniu, a także do przedłożenia dokumentów potwierdzających wykonanie poszczególnych usług, M. C. w dniu 7 września 2016 r. przesłał do organu podatkowego oświadczenie, że sam osobiście świadczył usługi jako wspólnik i pełnomocnik (prokurent) Spółki. Z przedmiotowego oświadczenia wynika, że prace polegały na prowadzeniu, organizowaniu i koordynowaniu wykonywanych prac oraz na działaniach marketingowych. Przesłuchiwany w charakterze świadka w dniu 17 marca 2016 r. M. C. zeznał, że organizował różnego rodzaju konstrukcje do montażu sceny i do banerów reklamowych (rusztowania, rury, stoły), nie wspomniał natomiast o usługach związanych z nagłośnieniem i oświetleniem na imprezach oraz organizacją zakwaterowania i wyżywienia dla artystów, o których rzekomej organizacji mówił podczas przesłuchania skarżący.
Zaznaczono przy tym, że skarżący szczegółowo opisał czego dotyczyły usługi wymienione na fakturach wystawionych przez Spółkę, podał nazwy kilku firm, które jako podwykonawcy wykonały niektóre usługi oraz wskazał na spore rozmiary usług, np.: umieszczenie dużych reklam na płotach ogrodzeniowych na terenie całego rynku głównego w K. (ok. 1000 szt.), budowę wszystkich konstrukcji pod kamery na [...] w K., budowę konstrukcji wizualizacji pod kamery występujących artystów, zapewnienie noclegów i wyżywienia dla artystów występujących na imprezie [...] w K. oraz obsługi technicznej tej imprezy, przy której łącznie pracowało ok. 230 osób, cała obsługa techniczna imprezy na rynku głównym w K., tj. montaż, który trwał 3 tygodnie i demontaż, który trwał 1 tydzień. Przy tych pracach - jak zeznał skarżący - brało udział około 200 osób. W przeciwieństwie do skarżącego, M. C. - wykonawca usług nie potrafił wymienić wykonywanych osobiście czynności, wyjaśnić na czym konkretnie one polegały i nie wskazał kto wykonał poszczególne usługi. Nie okazał żadnych dowodów potwierdzających korzystanie z usług podwykonawców, a wręcz stwierdził, że sam wykonał wszystkie usługi. Nie okazał również żadnych dokumentów poświadczających poniesienie jakichkolwiek kosztów z tytułu wynajmu sprzętu, rusztowań, zużycia paliwa do samochodu, z którego przecież musiałby korzystać, gdyby faktycznie podejmował jakieś działania w celu wykonania zleconych mu usług.
Podkreślono, że czynności wymienione na zakwestionowanych fakturach dotyczą przygotowania i obsługi imprez masowych, które ze względu na swoją specyfikę są imprezami o dużej skali, organizacja których ze względu na specyficzny (masowy) charakter wymaga zaangażowania i pracy wielu osób oraz dużej ilości różnych materiałów niezbędnych do zmontowania rusztowań pod scenę, pod wielkie ekrany i mobilne kamery oraz zbudowania sceny i postawienia scenografii. Organizacja imprezy masowej wymaga także drogiego, specjalistycznego sprzętu do oświetlenia i nagłośnienia oraz obsługi technicznej w trakcie trwania imprezy masowej. Trudno sobie wyobrazić, aby M.C. był w stanie sam zmontować rusztowania pod ogromną scenę, zbudować system nagłaśniający czy chociażby umieścić duże reklamy w ilości 1000 sztuk na płotach ogrodzeniowych na terenie całego rynku głównego w K., czy ułożyć na stadionie w L. system zabezpieczający murawę przed uszkodzeniem. Jest to niemożliwe. Nie ulega zatem wątpliwości, że zakwestionowane przez organ I instancji faktury zakupu VAT otrzymane przez skarżącego od Spółki B nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych.
W ocenie organu odwoławczego w sposób niebudzący wątpliwości zostało wykazane również, że skarżący nie dołożył należytej staranności w kontaktach z M. C..
Po pierwsze, nie podjął żadnych działań celem sprawdzenia rzetelności swojego kontrahenta, któremu zlecił wykonanie szeregu usług opiewających na duże kwoty. Przede wszystkim nie zwrócił się do właściwego organu podatkowego na podstawie art. 96 ust. 13 u.p.t.u. o ustalenie, czy Spółka jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Nie ustalił, czy Spółka sporządza i składa w urzędzie skarbowym deklaracje VAT-7 i rozlicza podatek od towarów i usług oraz czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.
Po drugie, nie sprawdził, czy Spółka dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym oraz czy zatrudnia wykwalifikowanych pracowników mogących wykonać zlecone prace, ewentualnie przy braku możliwości wykonania usługi we własnym zakresie, komu zleci ich wykonanie.
Po trzecie, skarżący mimo, że siedziba oddziału Spółki mieściła się w C., niedaleko od jego miejsca prowadzenia działalności, z M. C. reprezentującym Spółkę spotykał się w barze [...].
Swoje przekonanie co do wiarygodności zleceniobiorcy skarżący oparł jedynie na fakcie, że Spółka została polecona przez inne osoby.
Kolejny argument potwierdzający fakt, że skarżący nie dochował należytej staranności w kontaktach ze Spółką, to brak zainteresowania się jaką faktycznie funkcję pełni M.C. w Spółce. Podczas przesłuchania w dniu 23 lutego 2016 r. na jedno z pytań odpowiedział, że zapłaty dokonywał zawsze gotówką (...) osobiście M. C. - jak się orientuje - wiceprezesowi spółki B. Z informacji uzyskanych z ogólnodostępnej bazy Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego bezspornie wynika, że M. C. w 2014 r. był współwłaścicielem spółki, posiadającym zaledwie 2 udziały i nie wchodził w skład organu upoważnionego do reprezentowania Spółki. Posiadał jedynie pełnomocnictwo z 10 stycznia 2013 r. udzielone przez Prezesa Spółki – M. P. do wykonywania wszelkich czynności związanych z działalnością Spółki. Przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało jednak potwierdzone notarialnie. Ponadto ze zgromadzonych akt nie wynika, aby strona podjęła jakiekolwiek czynności w celu zweryfikowania swojego kontrahenta w ww. zakresie.
Wymienione okoliczności faktyczne wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji ze Spółką B.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie organ I instancji uznał, iż w świetle art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego za wrzesień i grudzień 2014 r. o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez spółkę B.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu zauważono, iż sprowadzają się one w istocie do podważenia dokonanych ustaleń i polemiki z wnioskami, jakie z tych ustaleń organ I instancji wysnuł. Polemika ta - o ile nie wskazuje na konkretne, nowe okoliczności oraz nie wskazuje jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się organ podatkowy, a przy tym prowadzona jest z uwzględnieniem wyłącznie partykularnych racji - poczynionych ustaleń i wyprowadzonych na ich podstawie wniosków nie jest w stanie podważyć.
Organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym zarzuty podniesione w odwołaniu oraz przytoczone w ich uzasadnieniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie.
3.1. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 210 § 4 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm. – dalej o.p.) poprzez wadliwą ocenę dowodów wynikającą z nieprzestrzegania zasady swobodnej ich oceny, nieprzestrzegania wytycznych wynikających z wykładni TSUE, wybiórczej i dowolnej ich oceny, jak też niepełności postępowania dowodowego, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych i miało istotny wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku VAT, albowiem skutkowało uznaniem, że:
- skarżący nie przeprowadził weryfikacji zakwestionowanego przez organ dostawcy, pomimo, że weryfikacja ta została przez skarżącego przeprowadzona,
- jakakolwiek nieprawidłowość w działalności dostawcy świadczy o nielegalnej działalności, wobec czego niedostrzeżenie tej nieprawidłowości jest przejawem nienależytej staranności skarżącego,
- twierdzenia o nienależytej staranności skarżącego mogą być uprawdopodobnione, a nieudowodnione,
- skarżący brał udział w oszustwie podatkowym pomimo braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających ten fakt,
- sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny, niespójny, chaotyczny pozbawiając stronę tym samym pełnej wiedzy, co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 u.p.t.u. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, dokonane z pominięciem wykładni przepisów podatkowych, polegające w szczególności na:
- uznaniu, że weryfikacja dostawcy należy do obowiązków podatnika nawet wtedy, gdy brak jest przesłanek, aby ją przeprowadzać,
- uznaniu, że celem weryfikacji dostawcy dokonywanej przez skarżącego jest wykrycie nieprawidłowości w działalności dostawcy,
- częściowym i wybiórczym przejęciu wykładni TSUE w zakresie należytej staranności,
- stosowanie niejasnych regulacji podatkowych na niekorzyść skarżącej in dubio pro tributario,
- przyjęciu domniemania złej wiary skarżącego.
Mając na względzie powołane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że cyt.: "ze zgromadzonego materiału dowodowego ocenionego w całokształcie dowodów i wynikających z nich okoliczności, zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym, a nie wybiórczo i tendencyjnie, jak to uczynił organ odwoławczy wynika, że skarżący ani nie wiedział ani nie mógł wiedzieć, iż kooperując z dostawcą wiedział, że ten nie odprowadza należnego podatku VAT".
Nie przesłuchano żadnych świadków, wobec czego przytaczane i cytowane są wyłącznie przesłuchania przeprowadzone w trakcie kontroli. Dotyczy to M. C. i T. S.. Organom podatkowym nie udało się np. przesłuchać M. P.. Postępowanie dowodowe w zasadzie zakończono na przyjęciu oświadczenia przesłanego do organu kontroli przez M. P.. Organ podatkowy nie podejmował w tej sprawie już żadnych czynności. W tej sytuacji jedynym materiałem dowodowym stało się przesłuchanie M.C. na etapie kontroli. W postępowaniu podatkowym mimo wielu niewyjaśnionych kwestii nie przesłuchano ponownie M. C..
Z informacji pozyskanych przez skarżącego wynika, że spółka B po uzgodnieniach ze swoim urzędem skarbowym zaczęła regulować zaległe zobowiązania podatkowe. Potwierdzenia realizacji wpłat przekazano w trakcie postępowania organowi podatkowemu. Próżno w zaskarżonej decyzji szukać informacji na ten temat.
Postępowanie podatkowe oparte zostało tylko i wyłącznie o wskazane wyżej dowody. Organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe pominęły i nie analizowały takich dokumentów jak: umowy o współpracy zawarte z firmą B w dniu 1 lipca 2014 r. oraz 8 grudnia 2014 r., umowy zawartej pomiędzy skarżącym a C Sp. z o.o.
Nie dokonano żadnych ustaleń dotyczących płatności oraz przelewu środków pieniężnych między firmami D Sp. z o.o., a C Sp. z o.o. oraz skarżącym. Ze środków pieniężnych, które otrzymał skarżący realizowano płatności dla Spółki B. Fakt dokonania płatności jest jednym z elementów poza wystawieniem faktury, poświadczającym fakt realizacji usługi w sposób rzeczywisty. Pismo w tej sprawie skierowano do Urzędu Skarbowego w W. w grudniu 2016 r. Po prawie rocznym oczekiwaniu na odpowiedź, organy pomijają milczeniem ten dowód.
W tej sytuacji, mając taki ubogi materiał dowodowy, organy nie mogą twierdzić, że przeprowadziły postępowanie podatkowe.
Skarżący przedstawił procedurę zawarcia i realizację przykładowej umowy z D, tj. D zleca realizację imprezy, podpisanie umowy polegającej na koordynacji działań związanych z realizacją imprezy, wybór podwykonawców oraz zlecenie firmom (takim jak B ), zajęcie się koordynacją prac wybranych firm.
Takie firmy jak B odciążają skarżącego w prostych, ale czasochłonnych działaniach polegających na dopilnowaniu czy sceny są budowane w odpowiednim czasie, zapewnieniu noclegów dla ekip technicznych czy artystów, zebraniu informacji w Gminach z którymi zawierano umowę co do wywozu śmieci, zapewnienia lokalnego prądu, zapewnienia sprzątania, toalet etc., objazdu wszystkich miejsc gdzie mają być zbudowane sceny na plażach i miejscach produkcji (L., K., P.) i zrobienie dokumentacji foto, zapłaty podwykonawcom za wykonanie czynności uzgodnionych ze skarżącym, zapewnienia że firmy które wybrano w drodze przetargu mają pełną wiedzę co do zakresu zadań (nagłośnienie, oświetlenie, etc.), obecności podczas imprez koordynując np. rozstawienie namiotów, balonów, wizualizacji, zebranie umów, dokumentacji, od osób wskazanych przez stronę postępowania, nadzorowanie ułożenia podestów dla samochodów ciężarowych w L., ustalenia miejsc w K. na noclegi oraz wyżywienie wielu ekip technicznych, nadzór nad pracami montażowymi i demontażowymi, nadzór nad sprzątaniem przed i po imprezach wraz z kontenerami, nadzór nad ustawieniem kabin ToiToi, nadzór nad wieloma czynnościami technicznymi takimi jak dopilnowanie jazdy ciągników na plażach.
Do wykonania tych działań skarżący potrzebował tylko i wyłącznie poświęcenia czasu, telefonu, kierowcy i laptopa. W niewielkim, ale ważnym zakresie przygotowań do wielu imprez koordynatorem tych działań było B. Do tej koordynacji potrzebne są prawo jazdy oraz komputer. Nie potrzeba mieć żadnej infrastruktury technicznej oraz zatrudnionych osób.
W okresie 2014 r. jeździło i koordynowało wiele czynności dla skarżącego kilkunastu koordynatorów (m.in. R. K., N. P., M. P., Z. M., I. M., A. T., S.K., M. C., M. M., M. J. i R. W. i wielu innych). Oprócz A. T., nikt z nich nie posiadał własnego sprzętu, poza telefonem, laptopem i samochodem.
Na stronie skarżącego [...] znajduje się dokumentacja faktograficzna. Wszystkie wymienione imprezy się odbyły, a zatrudnieni przez skarżącego koordynatorzy i ich firmy otrzymały wynagrodzenia.
Organy podatkowe nie dokonały właściwych ustaleń, nie ustaliły prawidłowo specyfiki i charakteru "produkcji" imprez. Błędne ustalenia w tym zakresie siłą rzeczy spowodowały błędną kwalifikację działalności prowadzonej przez B i skarżącego.
W tym stanie faktycznym i prawnym nie można twierdzić, iż mamy do czynienia z tzw. "pustymi" fakturami, gdyż doszło do wykonania usług w wartościach określonych w tych fakturach.
Ustalenia innego organu stwierdzające, iż sprzedawca usług, tj. firma B był jedynie wystawcą "pustych faktur", które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji sprzedaży usług, nie przesądzają jednoznacznie o braku możliwości odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę usług od takiego podatnika. Organy podatkowe chcąc pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego winny wykazać, iż podatnik kupując usługę od ww. podmiotu wiedział lub mógł przewidzieć, że transakcja stanowi nadużycie (przestępstwo).
W tym przypadku mamy prawdopodobnie do czynienia z sytuacją, w której B wykonywała usługi z naruszeniem przepisów u.p.t.u., ale tylko w części dotyczącej złożenia deklaracji i rozliczenia w zakresie podatku VAT z Urzędzie Skarbowym w K., jednakże dostawa usług do skarżącego była rzeczywista. Organ podatkowy błędnie zatem powołuje więc art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., który ma zastosowanie w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
Niedopuszczalna jest w tym przypadku również praktyka organu podatkowego, polegająca na zastępowaniu czynności dowodowych w konkretnej sprawie, powołaniem się na moc urzędową dokumentów, jakimi są decyzje czy protokoły kontroli oraz wyciągi z protokołu przesłuchania w charakterze strony wydane wobec innych podatników w innych postępowaniach. Są to wprawdzie dokumenty urzędowe, ale organ podatkowy błędnie ocenia zakres mocy dowodowej związanej z tymi dokumentami.
Decyzja organu administracji państwowej ma moc dokumentu urzędowego jedynie w zakresie objętego nią rozstrzygnięcia (sentencji), a nie w zakresie motywów rozstrzygnięcia czy oceny materiału dowodowego przyjętego przez organ.
Dalej podano, że sam fakt uchybień w łańcuchu transakcji nie jest wystarczający dla pozbawienia podatnika tego prawa. Organ jest obowiązany do tego, aby w sposób niezbity, niebudzący wątpliwości, na podstawie obowiązujących przepisów wykazać, że podatnik wiedział lub przynajmniej mógł dowiedzieć się, że transakcja, w której uczestniczy, miała na celu nadużycie. Jeżeli tego nie wykaże, to brak jest podstaw, aby podatnikowi odbierać prawo do odliczenia. Naruszałoby to podstawową zasadę neutralności podatku VAT.
Nadto organ nie może za każdym razem żądać, że podatnik będzie kontrolował swojego kontrahenta. Powinien to uczynić dopiero wówczas, gdy istnieją przesłanki, aby podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa u dostawcy. Organy w nieprawidłowy sposób rozumieją orzecznictwo TSUE, a ono jest jasne: w braku podejrzeń, w braku wiedzy o oszustwie, nie ma powinności weryfikacji kontrahenta. Przeprowadzenie weryfikacji jest sytuacją ponadstandardową. Organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik czynności te podejmował standardowo.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
5. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., prawidłowo zakwestionowały prawo skarżącego do obniżenia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r. podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z kwestionowanych faktur wystawionych przez B Sp. z o.o.
Organ stwierdził, że przedmiotowe faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach, z kolei skarżący utrzymuje, że zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty obrót miedzy kontrahentami.
Rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawach sporu uzależnione zatem jest od ustalenia, czy zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty obrót pomiędzy kontrahentami - jak wywodzi skarżący, czy też słusznie podważona została zasadność wystąpienia spornych transakcji - jak twierdzi organ.
Sąd stwierdza, że organy prawidłowo, zgodnie z regułami Ordynacji podatkowej ustaliły stan faktyczny, który wyżej został już zaprezentowany.
6. Stosownie do art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u., z tytułu nabycia towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
W świetle art. 86 ust. 1 u.p.t.u., prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej. Oznacza to, że muszą odzwierciedlać transakcje zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem.
Od tej zasady ustawa przewiduje szereg wyjątków, a jeden z nich uregulowany został w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Niewątpliwie, prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, lecz nie jest prawem bezwarunkowym. Przypomnieć należy, że podatek od towarów i usług w swej konstrukcji obciążać ma konsumpcję. Dlatego też jego ciężarem ekonomicznym nie powinni być obciążani podatnicy VAT, z takim jednak zastrzeżeniem, że wykorzystują zakupione towary i usługi do prowadzenia działalności opodatkowanej.
W świetle cytowanych regulacji nie ulega zatem wątpliwości, że aby podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu sprzedaży towarów i usług, nabycie towaru (usługi) ujęte w fakturze musi mieć związek ze sprzedażą opodatkowaną. Sam fakt posiadania oryginału danego dokumentu nie przesądza o prawdziwości zdarzeń z niego wynikających. Źródłem prawa do odliczenia podatku naliczonego nie jest sama faktura, lecz nabycie towaru lub usługi i wykorzystanie do wykonywania czynności opodatkowanych. Tylko faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej, tzn. dokumentująca rzeczywistą czynność opodatkowaną podatnika, przez niego wykonaną i udokumentowaną tą fakturą, daje jej odbiorcy uprawnienie do odliczenia wykazanego w niej podatku.
W sytuacji powzięcia wątpliwości, co do tego czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, organ podatkowy uprawniony jest do zbadania zgodności faktury z tym zdarzeniem. Prawo do odliczenia podatku naliczonego zależy bowiem przede wszystkim od ustalenia, czy kontrahent strony obiektywnie istnieje, czy dokonał w sposób rzeczywisty czynności podlegającej opodatkowaniu i czy czynność ta jest zgodna z zapisem faktury.
Zdaniem Sądu, za utrwalony w orzecznictwie należy uznać pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktycznemu zdarzeniu gospodarczemu. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika to z faktury, bądź zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura podmiotami gospodarczymi - podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z takiego dokumentu. Warunkiem realizacji prawa do odliczenia VAT nie jest zatem samo posiadanie faktury ani zapłata należności, ale faktyczne wykonanie czynności (por. wyroki: WSA w Poznaniu z 15 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Po 700/13, z 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Po 7/14; WSA w Lublinie z 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 19/11; WSA w Warszawie z 26 października 2011r., sygn. akt VIII SA/Wa 875/10 oraz NSA z 22 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1786/09).
Nie jest więc wystarczające, że podatnik w ogóle nabył towar lub usługę wymieniony w fakturze, ale też to, czy nabył go (ją) od wystawcy tej faktury. Nie można przyjąć, że każda kwota określona w fakturze VAT niejako "automatycznie" i bezwarunkowo uprawnia do odpowiedniego obniżenia podatku. Istotnym jest przy tym, by przyjęta do rozliczenia faktura VAT dokumentowała rzeczywisty obrót. Warunek taki zachodzi wtedy, gdy dana faktura odzwierciedla zdarzenie gospodarcze dokonane między podmiotami wymienionymi na fakturze, której przedmiotem jest towar, bądź usługa opisana w tym dokumencie pod względem ilościowym, jakościowym, wartościowym, itp. (por. wyrok WSA w Łodzi z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 423/13). Innymi słowy między rzeczywistą sprzedażą, a jej opisem w fakturze istnieć musi pełna zgodność pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.
7. Zdaniem Sądu, dowody przyjęte za podstawę faktyczną ustaleń organów pozwalały na zaakceptowanie postawionej przez nie tezy, iż w sprawie mamy do czynienia z fakturami wystawionymi przez firmanta, zatem dotyczącymi w istocie rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec osób trzecich (nabywców) prawdziwego podmiotu realizującego tenże obrót.
O powyższym przemawiają szczegółowo opisane w uzasadnieniach decyzji okoliczności, natomiast skarżący w złożonej skardze nie przedstawił dowodów ani argumentów, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji i stanowić podstawę do jej uchylenia.
W niniejszej sprawie jak wynika z akt kontroli oraz postępowań podatkowych, organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu zgromadzenia kompletnego i zarazem wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a jako dowód dopuścił wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia spraw, a nie jest sprzeczne z prawem. Ze zgromadzonych akt wynika, że Spółka B w toku kontroli nie przedłożyła ksiąg podatkowych, a mimo wezwań organu podatkowego również - żadnej dokumentacji podatkowej za 2014 r. Przesłała jedynie 11 z 12 faktur wystawionych dla strony.
M. C. (wykonawca usług) nie potrafił wymienić wykonywanych osobiście czynności, wyjaśnić na czym konkretnie one polegały i nie wskazał kto wykonał poszczególne usługi.
Nie okazał żadnych dowodów potwierdzających korzystanie z usług podwykonawców, a wręcz stwierdził, że sam wykonał wszystkie usługi. Nie zatrudniał żadnych pracowników. Tymczasem czynności wymienione na zakwestionowanych fakturach, a także określone przez skarżącego w trakcie przesłuchania dotyczą przygotowania i obsługi imprez masowych, które ze względu na swoją specyfikę są imprezami o dużej skali, organizacja których ze względu na specyficzny (masowy) charakter wymaga zaangażowania i pracy wielu osób. Np. faktura Nr [...] z [...] dotyczy budowy sceny, zapewnienie oświetlenia i nagłośnienia oraz obsługi technicznej; faktura Nr [...] z [...] - budowa sceny przy imprezie [...] w W. wraz z nagłośnieniem, oświetleniem i selenografią; faktura Nr [...] z [...] dotyczy kampanii promującej mecz [...] - głównie związanej z wizualizacją na miejscu imprezy (balony, banery reklamowe, rozkładanie na siedzeniach ulotek reklamowych i wyposażenie szatni w ręczniki z logo imprezy oraz obsługa techniczna ww. czynności); faktura Nr [...] z [...] - dotyczy budowy sceny na stadionie w L. pod program telewizyjny "[...]" - "[...]"; faktura Nr [...] z [...]r. - podobnie jak faktura wymieniona powyżej jako trzecia z kolei, dodatkowym kosztem zawartym w promocji tej imprezy było zabezpieczenie ciągów komunikacyjnych, poprzez ułożenie na stadionie (w L.) systemu arena panels (zabezpieczającego przez uszkodzeniem murawy); faktura Nr [...] z [...] - dotyczy wizualizacji telewizji [...] przy imprezie [...], głównie poprzez umieszczenie dużych reklam na płotach ogrodzeniowych na terenie całego [...] w K. (ok. 1000 szt.); faktura Nr [...] z dnia [...] - budowa wszystkich konstrukcji pod kamery na [...] w K.; faktura Nr [...]. z dnia [...]- dotyczy budowy konstrukcji wizualizacji pod ridery występujących artystów; faktura Nr [...]. z dnia [...] - zapewnienie noclegów i wyżywienia dla artystów występujących na imprezie [...] w K., jak również obsługi technicznej imprezy (łącznie ok. 230 osób); faktura Nr [...] z [...]- dotyczy całej obsługi technicznej - montażu i demontażu na rynku w K. (3 tygodnie montażu i 1 tydzień demontażu, udział ok. 200 osób); faktura Nr [...] z [...] - dotyczy lokalnych promocyjnych imprez w T., C. oraz otwarcia salonu [...] w C.; faktura Nr [...] z [...] dotyczy noclegów pozostałych ekip artystycznych w K. (w tym obsługa systemu akomodacji).
Powyższe bezwzględnie przeczy z kolei tezom skargi, że usługi wykonywane przez firmę B były prostymi działaniami polegającymi np. na dopilnowaniu czy sceny są budowane, zapewnieniu noclegów dla artystów, obecności podczas imprez, zebrania umów, nadzoru nad czynnościami technicznymi podczas imprez.
Nadto ze złożonych przez Spółkę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dokumentów za 2014 r. jednoznacznie wynika, że spółka ta w ww. miesiącach nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej (sprawozdanie zarządu za rok obrachunkowy 2014), nie osiągnęła żadnych przychodów, ani nie poniosła żadnych kosztów uzyskania przychodów (zeznanie CIT-8 za 2014 oraz sprawozdanie finansowe). Za 2014 r. nie złożyła żadnych deklaracji dla podatku od towarów i usług, w których wykazałaby dostawy usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dopiero po powzięciu informacji o kontroli w firmie skarżącego w dniu [...] M. C. złożył w imieniu spółki deklaracje VAT-7 za III i IV kwartał 2014 r., w których wykazał jedynie dostawę towarów oraz świadczenie usług na terenie kraju opodatkowane stawką 23% oraz podatek należny, ale w kwotach niższych od tych wykazanych na fakturach wystawionych dla strony. Zgłoszona działalność Spółki to usługi budowlane - tynkowanie. Od 2005 r. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem [...] (także według ustaleń pracowników [...] Urzędu Skarbowego w C., pod adresem C., [...] nie znajduje się żaden oddział Spółki). Spółka była czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług od 28 września 2001 r. do 22 grudnia
2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. z dniem [...] wykreślił Spółkę z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u.
Powyższe ustalenia znalazły wyraz w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] wydanej dla spółki B Sp. z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r., w której organ podatkowy stwierdził, że faktury wystawione we wrześniu i grudniu 2014 r. przez spółkę B dla firmy A nie zostały wystawione przez podatnika podatku od towarów i usług i nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, albowiem Spółka nie wykonała wymienionych na nich usług na rzecz strony, a jedynie firmowała obrót realizowany przez inne podmioty. W konsekwencji organ określił na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. kwoty podatku do zapłaty wynikające z faktur wystawionych we wrześniu i grudniu 2014 r. na rzecz skarżącego.
Fakt, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym w niniejszej sprawie, oceniany był również materiał dowodowy, pochodzący z postępowania kontrolnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., który w dniu [...] wydał wobec Spółki B decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług, nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozwalał na to art. 181 o.p., zgodnie z którym, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Ustawodawca wyraźnie wskazał, że dowodami mogą być materiały zgromadzone w toku innych postępowań niż postępowanie podatkowe. W Ordynacji podatkowej nie przyjęto zatem zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, a więc nie ma bezwzględnego wymogu oparcia rozstrzygnięcia jedynie na dowodach przeprowadzonych przez organ rozstrzygający sprawę. Jednakże możliwość wykorzystania dowodów pośrednich w postępowaniu dowodowym jest ograniczona, a więc organ prowadzący postępowanie dowodowe nie jest zwolniony całkowicie z aktywności w zakresie samodzielnego zbierania dowodów i nie może ustalać stanu faktycznego, poprzestając całkowicie na dowodach zebranych przez inne organy i w innych postępowaniach (wyrok WSA w Łodzi z 11 października
2007 r., I SA/Łd 587/07).
Wszystkie dokumenty zebrane w toku innych postępowań, wykorzystane w przedmiotowym postępowaniu, zostały włączone do tego postępowania stosownymi (doręczonymi stronie) postanowieniami. Wskazać należy, że skarżący miał w toku postępowania zapewnioną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.
W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z fakturą wystawioną przez firmanta, a zatem dotyczącą w istocie rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec osób trzecich (nabywców) prawdziwego podmiotu realizującego tenże obrót.
8. W sytuacji gdy – jak w tej sprawie – nie jest kwestionowane wykonanie usług ze spornych faktur na rzecz skarżącego, lecz ich strona podmiotowo-przedmiotowa, nie zwalania to organów podatkowych od dokonania ustaleń, czy skarżący nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej czynności wystawca faktury dopuścił się oszustwa podatkowego lub że inna czynność, dokonana przed czynnością przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, została dokonana z naruszeniem przepisów o podatku VAT. Przy czym ustalenia te powinny być dokonane w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków.
Problematyka tzw. dobrej wiary (należytej staranności) była przedmiotem licznych wyroków TSUE. Z wydanego wyroku w sprawie sygn. C-277/14 wynika, że przepisy szóstej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia VAT należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie VAT, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego.
Stanowisko wyrażone w przywołanym wyroku stanowi kontynuację wcześniejszego orzecznictwa, w którym TSUE podkreślał, że główny ciężar dowodzenia spoczywa na organach podatkowych. Jednocześnie jednak TSUE zaznaczał konieczność eliminowania nadużyć w VAT i dopuszczał możliwość uzależnienia prawa do odliczenia od należytej staranności podatnika, która polega nie tylko na tym co podatnik wiedział, ale także na tym o czym mógł wiedzieć.
W związku z tym, należycie dbający o własne interesy podatnik powinien upewnić się w choćby podstawowym zakresie, że nie uczestniczy w wątpliwych prawnie operacjach gospodarczych. Postawę taką wymusza konstrukcja VAT, gdyż brak zgodności faktury z rzeczywistością (podmiotowy lub przedmiotowy) zasadniczo wyłącza prawo do odliczenia, chyba że podatnik działał z należytą starannością, a usługa lub dostawa towaru faktycznie miały miejsce. Powyższe rozważania NSA przedstawił m.in. w sprawach o sygn. akt: I FSK 664/14, I FSK 676/15, I FSK 2011/14, I FSK 1865/15, I FSK 1219/16.
W omawianym przypadku, badając zachowanie podatnika pod kątem tzw. dobrej wiary w oparciu o przesłanki wypracowane w orzecznictwie TSUE trzeba przyznać rację organowi, który doszedł do przekonania, że nie można uznać, aby w ramach spornych transakcji skarżący dochował należytej staranności kupieckiej. Ustalone w przedmiotowej sprawie okoliczności wprost wskazują, że skarżący nie dołożył należytej staranności.
Jak trafnie wypunktował organ odwoławczy, skarżący właściwie nie podjął żadnych czynności, żadnych działań celem sprawdzenia rzetelności swojego kontrahenta, któremu zlecił wykonanie szeregu usług opiewających na duże kwoty. Przede wszystkim nie zwrócił się do właściwego organu podatkowego na podstawie art. 96 ust. 13 u.p.t.u. o ustalenie, czy Spółka jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Nie ustalił, czy Spółka sporządza i składa w urzędzie skarbowym deklaracje VAT-7 i rozlicza podatek od towarów i usług oraz czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Nie sprawdził, czy Spółka dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym oraz czy zatrudnia wykwalifikowanych pracowników mogących wykonać zlecone prace, ewentualnie przy braku możliwości wykonania usługi we własnym zakresie, komu zleci ich wykonanie. Skarżący mimo, że siedziba oddziału Spółki mieściła się w C., niedaleko od jego miejsca prowadzenia działalności, z M. C. reprezentującym spółkę spotykał się w barze [...]. Bez wątpienia nie jest to odpowiednie miejsce na spotkanie biznesowe. Swoje przekonanie co do wiarygodności zleceniobiorcy skarżący, jak słusznie zauważył organ, oparł jedynie na fakcie, że Spółka została polecona przez inne osoby. Brak zainteresowania jaką faktycznie funkcję pełni M. C. w Spółce, również świadczy o niezachowaniu należytej staranności. Podczas przesłuchania w dniu 23 lutego 2016 r., na jedno z pytań skarżący odpowiedział, że jak się orientuje M. C. to wiceprezes spółki B. Tymczasem z informacji uzyskanych z ogólnodostępnej bazy Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego bezspornie wynika, że M. C.w 2014 r. był współwłaścicielem spółki, posiadającym zaledwie 2 udziały i nie wchodził w skład organu upoważnionego do reprezentowania spółki. Posiadał jedynie pełnomocnictwo z 10 stycznia 2013 r. udzielone przez prezesa spółki – M. P. do wykonywania wszelkich czynności związanych z działalnością Spółki. Przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało jednak potwierdzone notarialnie.
Te wszystkie okoliczności wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji ze Spółką B w celu potwierdzenia, czy jest ona wiarygodna i rzetelna. W ocenie Sądu, podatnik nie wykazał nawet minimum staranności w swoim działaniu.
9. Podsumowując wszystkie okoliczności i fakty wynikające z akt sprawy towarzszące zarówno nawiązaniu współpracy, jak i samej realizacji transakcji, należy stwierdzić, że dają one wystarczającą podstawę do konkluzji, że skarżący co najmniej powinien był wiedzieć, iż może przyczyniać się do nieprawidłowości i instrumentalnego wykorzystania instytucji VAT.
W ocenie Sądu, wnioski oparte na analizie poprawnie zgromadzonego materiału dowodowego są przekonywujące, zgodne z zasadami poprawnego i logicznego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym i wynikają z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami.
10. W przeprowadzonym postępowaniu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.
Ponadto należy stwierdzić, że organ dokonując ustaleń w przedmiotowej sprawie przeprowadził postępowanie z zachowaniem zasad wynikających z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., natomiast fakt, że postępowanie podatkowe nie zostało zakończone rozstrzygnięciem korzystnym dla skarżącego nie oznacza, że organ podatkowy zgromadził dowody wybiórczo, a ocenę dowodów cechuje dowolność. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązek przeprowadzenia danej transakcji gospodarczej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ciąży zawsze na stronach tej transakcji, które muszą być świadome, iż prowadząc działalność gospodarczą z jednej strony mają swobodę w zawieraniu umów cywilnoprawnych, ale z drugiej strony ponoszą w związku z tym wszelkie konsekwencje związane ze swobodą tej działalności, w tym również w zakresie wyboru kontrahenta i w zakresie odpowiedzialności za rzetelne prowadzenie i dokumentowanie prowadzonej działalności, a w dalszej perspektywie - za powstałe zobowiązania podatkowe.
Wskazać także się godzi, że Ordynacja podatkowa przewiduje wyjątki od reguł zawartych w art. 190 o.p. Odstępstwa wprowadza art. 181 o.p. dopuszczając, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach, w tym także w postępowaniu karnym lub innym postępowaniu kontrolnym.
W przypadku dowodów uzyskanych bez udziału strony (przez włączenie do akt sprawy protokołów przesłuchań z innych postępowań) zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.), a więc i prawo strony do obrony jej stanowiska, realizowane są poprzez zaznajomienie strony z tymi dowodami i umożliwienie jej wypowiedzenia się w ich zakresie oraz przedstawienie kontrdowodów. W niniejszej sprawie organy umożliwiły skarżącemu zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w sprawie.
Nadto organy w decyzjach podatkowych w sposób wyczerpujący uzasadniły i wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody którym dano wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności (art. 210 o.p). Wyjaśniono także podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z powyższych względów, wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, nie są zasadne.
11. Wobec takich ustaleń, organy słusznie stwierdziły, że istnieją uzasadnione przesłanki do zakwestionowania prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego ze wskazanych faktur VAT, na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., przez co zarzuty naruszenia tego przepisu oraz art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., a także pozostałych zarzutów naruszenia u.p.t.u. okazały się niezasadne.
Reasumując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2014 r. wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego.
Dlatego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło