II SA/Wr 39/20
WyrokWSA we Wrocławiu2020-03-24
Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. w związku ze wznowieniem postępowania, prawidłowo ocenił brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, mimo podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego oraz braku analizy zacieniania i nasłonecznienia w projekcie budowlanym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co uzasadnia odmowę wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Analiza projektu budowlanego wykazała zgodność z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki, a analiza zacieniania i nasłonecznienia została przeprowadzona. Ponadto, wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem tymczasowym, a jego zasadność ocenia się na podstawie wstępnej analizy materiału dowodowego, nie wymagając pełnego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Strona T. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a także o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Zarzuciła, że nie brała udziału w postępowaniu, naruszono przepisy dotyczące odległości od granicy działki oraz brak analizy zacieniania i nasłonecznienia. Prezydent odmówił wstrzymania wykonania decyzji, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. T. K. zaskarżył postanowienie Wojewody do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 4 budynków mieszkalnych dwulokalowych z wewnętrzną instalacją gazową i elektryczną, z wyłączeniem przyłączy oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent W. działając na podstawie art. 152 oraz art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1868), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą przy ul. [...] we W., pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych, zlokalizowanych przy ul. [...] we W. – działka nr [...], [...], obręb O. wraz z wewnętrzną instalacją gazową i elektryczną, z wyłączeniem przyłączy.
Z akt sprawy wynika, że postanowienie zostało wydane w związku z wnioskiem T. K. – właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz współwłaściciela działki gruntu nr [...], [...], obręb O. – złożonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. Wnioskodawca zwrócił się w nim – na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa – o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla A Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą przy ul. [...] we W. z jednoczesnym ustaleniem prawidłowego i pełnego kręgu stron w postępowaniu zmierzającym do ponownego wydania pozwolenia na budowę i z zachowaniem wszelkich norm prawem przewidzianych oraz o wstrzymanie wykonania decyzji opisanej we wniosku wznowieniowym, która została wydana bez udziału strony zainteresowanej (strony pokrzywdzonej) i z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 28 kpa oraz art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane.
Uzasadniając żądanie wniosku T. K. wyjaśnił m.in., że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane jako właściciel lokalu mieszkalnego i jednocześnie współwłaściciel działki gruntu bezpośrednio przylegającej do działki zamierzonego zainwestowania, niewątpliwie powinien być stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, tym bardziej, że lokal, którego jest właścicielem znajduje się w bezpośrednim obszarze oddziaływania planowanego do realizacji obiektu. Wnioskodawca podkreślił, że nie został przez organ władzy publicznej poinformowany o postępowaniu, a w konsekwencji został pozbawiony możliwości aktywnego uczestniczenia w nim i obrony swoich praw. Wskazał ponadto, że w jego ocenie projektant prawdopodobnie nie zachował odległości wymaganych dla posadowienia budynku od granicy działki, której jest współwłaścicielem. Wnioskodawca w treści podania wyjaśnił również, że Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej B nie reprezentuje właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] ani nie jest ich pełnomocnikiem uprawnionym do występowania przed organem władzy publicznej, a ponadto że wiedzę i informację o wydaniu kwestionowanej wnioskiem decyzji powziął w dniach 8-11 kwietnia 2019 roku.
Prezydent W. uzasadniając opisane na wstępie postanowienie, negatywne dla wnioskodawcy, podał, że po wstępnym sprawdzeniu kompletności i poprawności wniosku złożonego przez T. K., postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wznowił postępowanie w opisywanej wcześniej sprawie, zakończonej decyzją z dnia [...] Nr [...]. Ponadto organ wyjaśnił istotę wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego, który stwarza możliwość prawną ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli wydana została w postępowaniu dotkniętym kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 145 § 1 kpa.
W dalszej części uzasadnienia Prezydent W. wskazał, że stosownie do przepisu art. 152 § 1 ustawy kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ocena stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wszczętego postępowania należy zawsze do organu administracyjnego.
Podjęcie rozstrzygnięcia w tym zakresie winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (wyr. NSA z dnia 2 września 1998 r., IV SA 2311/96).
Organ orzekający wyjaśnił przy tym, że wnioskodawca, wskazał, że z jego obserwacji wynika, iż roboty budowlane realizowane są z naruszeniem § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065) - budowany budynek znajduje się w nienormatywnej odległości od granicy działki.
Podał też, że zatwierdzony projekt budowlany przewiduje lokalizację budynku frontowego w odległości 3,03 m od granicy działki, której współwłaścicielem jest wnioskodawca. Natomiast budynek zlokalizowany w drugiej linii zabudowy usytuowany jest w odległości 3,38 m od tej granicy. Ściany szczytowe projektowanych budynków nie posiadają okien ani drzwi, zatem oba budynku spełniają wymogi określone w wyżej wskazanym przepisie.
Ponadto, po przeanalizowaniu całości akt sprawy dotyczących przedmiotowej decyzji Prezydenta W., a w szczególności projektu budowlanego będącego załącznikiem do niej organ ocenił, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przypuszczenie, że decyzja objęta postępowaniem wznowieniowym zostanie uchylona w wyniku wznowienia postępowania.
Opisane powyżej postanowienie zostało w toku instancyjnym zaskarżone przez T. K., który w zażaleniu zwrócił się do Wojewody D. o wstrzymanie wykonania decyzji Nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą przy ul. [...] we W., a motywując żądanie wskazał, że "nie zostało zapewnione poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich", zaś zatwierdzony projekt budowlany "nie zawiera wyników analizy zacieniania (przesłaniania) i nasłonecznienia sporządzonych zgodnie z przepisami § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda D. przywołał przepis art. 152 § 1 kpa, a następnie wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na incydentalny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 720/07 (nie publ.), zwrócono uwagę, że brak jest podstaw do traktowania tej instytucji procesowej tak, jak gdyby wydanie postanowienia na podstawie art. 152 § 2 kpa następowało na podstawie tych samych reguł, co załatwienie sprawy administracyjnej - co do jej istoty, a wiec po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego, jak tego wymaga przepis art. 77 § 1 kpa, oraz po podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 kpa. W tego rodzaju postępowaniach sprawą naturalną jest obowiązek badania przez organ przedmiotowości ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji, czyli tego, czy decyzja ta w całości została wykonana. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, w tym także to podejmowane na podstawie art. 152 kpa nie ma samodzielnego bytu prawnego, jest ono bowiem ściśle związane z wstrzymywaną decyzją i dzieli los tego rozstrzygnięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji jest bowiem rodzajem tymczasowej ochrony prawnej i przestaje mieć rację bytu w sytuacji, w której brak jest ostatecznej decyzji, która podlegałaby wykonaniu, a wydane na podstawie art. 152 § 2 kpa postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, wywołuje skutki tylko do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Sprawowana w ten sposób ochrona tymczasowa konsumuje się w momencie podjęcia jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 kpa. Jeżeli zatem po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego dotychczasowa decyzja zostanie uchylona na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa to wówczas bez potrzeby podejmowania odrębnego orzeczenia, przestaje wywoływać skutki prawne postanowienie wstrzymujące wykonanie uchylonej w ten sposób decyzji.
Dodatkowo Wojewoda D. wyjaśnił, że w postanowieniu w przedmiocie wstrzymania decyzji na podstawie art. 152 kpa właściwy organ powinien wskazać, że:
- to sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 kpa,
- brak jest przesłanki negatywnej do uchylenia decyzji dotychczasowej,
- zachodzi "prawdopodobieństwo" uchylenia tej decyzji.
Wszystkie wskazane powyżej okoliczności powinny być brane pod uwagę przez organ przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia. Wiąże się to z prawem podmiotu, który uzyskał ostateczną decyzję administracyjną do korzystania z określonych tą decyzją uprawnień, a także z zasadą trwałości ostatecznych decyzji (art. 16 kpa). Postanowienie o którym mowa w art. 152 kpa może być wydane łącznie z postanowieniem o wznowieniu postępowania, bowiem w tym czasie organ dysponuje już wystarczającą wiedzą, pozwalającą na rozstrzygnięcie, na wniosek strony lub z urzędu, czy zachodzą warunki do wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej.
Zdaniem organu orzekającego zarówno złożony wniosek o wznowienie postępowania, o wstrzymanie wykonania decyzji, jak i przedmiotowe zażalenie nie wskazują na zaistnienie przesłanki wznowieniowej innej, niż przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 kpa (strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy) nie przesądza zaś o uchyleniu kwestionowanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wskazana przez skarżącego kwestia, dotycząca rzekomego braku w zatwierdzonym projekcie budowlanym analizy przesłaniania i nasłonecznienia nie stanowi podstawy do uznania, że istnieje prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wojewoda D. wskazał, przy tym, że argument ten jest chybiony, bowiem analiza znajduje się na stronie 12 i 13 projektu budowlanego.
Ponadto w zakończeniu uzasadnienia wyjaśnił, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji organ administracyjny nie ocenia zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności jej ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego. Te kwestie mogą być rozważane dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 863/08, Lex 484864).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w treści zażalenia organ ponownie podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji może mieć miejsce jedynie w przypadku ściśle określonym w przepisach kpa. Sam fakt wznowienia przez organ postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie przesądza automatycznie o prawdopodobieństwie uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia.
Prawidłowość postanowienia wydanego w sprawie przez Wojewodę D. zakwestionował T. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zaskarżonemu postanowieniu (oraz decyzji) zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2, art. 35 ust. 1 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej przez ich niewłaściwe niezastosowanie oraz naruszenie przepisów § 13, § 57 i § 60 powoływanego powyżej rozporządzenia, w przedmiocie braku wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego – "obszaru oddziaływania obiektu", co spowodowało pominięcie i zignorowanie przez inwestora oraz organ decyzyjny zagadnienia przesłaniania i nasłoneczniania w odniesieniu do lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...], znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie i oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji, realizowanej na działce nr [...], [...], obręb O. oraz naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, niezbadanie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji braku rozstrzygnięcia merytorycznego "oraz, że skarżący nie zasługuje na ochronę przed pozbawieniem lub ograniczeniem dopływu światła dziennego do jego pomieszczeń mieszkalnych".
Powołując się na tak sformułowane zarzuty T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów, zbieżna z powoływaną w postępowaniu instancyjnym.
W doręczonej Sądowi w dniu 14 stycznia 2020 r. odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie, wskazując że okoliczności faktyczne i motywy prawne stanowiące podstawę odmowy wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Dodatkowo – Wojewoda D. podał, że z akt sprawy wynika, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa B z siedzibą we W. jako podmiot sprawujący zarząd nieruchomością przy ul. [...] we W. miała zapewniony udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta W., wskazaną we wniosku wznowieniowym.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 13 marca 2020 r. wydanym na podstawie § 21 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. poz. 1177) sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia przy zastosowaniu wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, co uprawniało Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotne jest również, że w ustawowo określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, co powoduje, że zasadność skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub o innej szczególnej treści wynikającej z przepisów art. 145-150 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane przed sądami administracyjnymi. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie byłoby dopuszczalne podjęcie przez Sąd orzeczenia o wstrzymaniu wykonania przedmiotowej decyzji, stosownie do wniosku zawartego w pkt. 1 (in fine) skargi.
Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], którym odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A Sp. z o.o. Sp. kom. pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych dwulokalowych zlokalizowanych przy ul. [...] we W. na działce nr [...], [...], obręb O. z wewnętrzną instalacją gazową i elektryczną z wyłączeniem przyłączy.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia należało odwołać się do treści art. 152 § 1 stanowiącego, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca uzależnia możliwość udzielenia stronie nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego ochrony tymczasowej od wystąpienia w sprawie okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia. Okoliczności te powinny przede wszystkim wynikać z całokształtu wiarygodnych materiałów dowodowych sprawy, bowiem zawsze rozważając zasadność wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem weryfikacyjnym należy uwzględnić sposób postrzegania zasady trwałości decyzji ostatecznych przyjętej w art. 16 § 1 kpa.
W judykaturze administracyjnej podkreślano, że regulacja art. 152 § 1 kpa posługuje się pojęciami niedookreślonymi, zawartymi w sformułowaniu "jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji", co jednak nie uprawnia organu właściwego w sprawie wznowienia do dowolnej oceny, ale wymaga konkretnego odniesienia się do argumentów podnoszonych we wniosku wznowieniowym (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1000/16; z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1987/16; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 217/17; w Łodzi z dnia 22 października 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 413/19).
Wskazywano również, że ocena prawdopodobieństwa, o którym mowa w art. 152 § 1 kpa powinna być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia w sprawie wskazanej przez podmiot wnioskujący o wznowienie podstawy weryfikacyjnej w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz możliwości uchylenia decyzji. Podejmując postanowienie na podstawie art. 152 § 1 kpa właściwy w sprawie wznowienia organ powinien uwzględnić wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy i stanowiący podstawę ustaleń przy wydawaniu kwestionowanej decyzji ostatecznej i na jego podstawie wstępnie ocenić możliwość uchylenia decyzji.
W orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości to, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie wznowienia postępowania powinno być stosowane z dużą ostrożnością i rozwagą, bowiem ta instytucja w trybie nadzwyczajnym może doprowadzić do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 674/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 612/13).
Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę przeprowadzona przez Wojewodę D. i Prezydenta W. ocena "prawdopodobieństwa" nie nosi znamion dowolności, znajduje potwierdzenie w materiale sprawy, a wyprowadzony z niej wniosek o braku podstaw do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, objętej żądaniem weryfikacyjnym poprzez wykorzystanie art. 152 § 1 kpa należy uznać za prawidłowy.
Istotne też jest, że organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania oceniając zaistnienie przesłanek do wstrzymania wykonania kwestionowanej w tym trybie decyzji nie musi prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 kpa. tzn. nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wystarczające jest bowiem uznanie – w wyniku dokonania wstępnej oceny przez organ, że nie zachodzą okoliczności obligujące do wstrzymania wykonania tej decyzji (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2785/17).
Należy przy tym zwrócić uwagę, że organy prowadzące postępowanie analizowały przesłanki wstrzymania przedmiotowej decyzji z uwzględnieniem rozwiązań projektowych przedstawionych w zatwierdzonym wraz z udzielonym pozwoleniem na budowę, projekcie budowlanym.
Materiał sprawy uprawnia do stwierdzenia, że zasadnie Prezydent W. – odnosząc się do argumentów i zarzutów zawartych we wniosku wznowieniowym – wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany przewiduje lokalizację budynku frontowego w odległości 3,03 m od granicy działki, której współwłaścicielem jest wnioskodawca, natomiast budynku sytuowanego w drugiej linii zabudowy w odległości 3,38 m od tej granicy, przy czym ściany budynków zwrócone w stronę granicy (ściany szczytowe) pozbawione są otworów okiennych i drzwiowych, co oznacza, że projektowane sytuowanie budynków nie narusza § 12 ust. 1 powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Akta sprawy potwierdzają też prawidłowość stwierdzenia Wojewody D., że wbrew zarzutom wnioskodawcy projekt budowlany zatwierdzony kwestionowaną decyzją zawiera na str. 12 i 13 analizy nasłonecznienia i przesłaniania, stosownie do § 13, § 57 i § 60 wskazanego powyżej rozporządzenia.
Wynika z nich również, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], wskazaną we wniosku wznowieniowym, status strony postępowania przyznany został Wspólnocie Mieszkaniowej C ul. [...] we W., reprezentowanej przez Zarządcę – Spółdzielnię Mieszkaniową B.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w judykaturze administracyjnej, które Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela, w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę właściciele lokali mieszkalnych położonych na nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu mogą uzyskać przymiot strony kwalifikowanej według kryteriów określonych w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w przypadku wykazania istnienia własnych interesów prawnych i bezpośredniego oddziaływania projektowanego obiektu na własną, jednostkową (indywidualną) sferę prawną i dobro chronione przez art. 5 pkt 9 powołanej powyżej ustawy (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 723/09).
W przedstawionych powyżej okolicznościach postrzeganych w kontekście zarzutów formułowanych przez T. K. w postępowaniu instancyjnym oraz w skardze, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny organów orzekających w zakresie przesłanek zastosowania art. 152 § 1 kpa w tym przede wszystkim "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania".
Na akceptację zasługuje również wyjaśnienie organów właściwych instancyjnie, że w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o potrzebie wstrzymania wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że stwierdzona przesłanka wznowieniowa spowoduje w konsekwencji uchylenie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, uprawnia organ prowadzący postępowanie wznowieniowe do wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 kpa.
Dodatkowo można też wskazać, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie dokonuje się merytorycznej oceny zgodności z prawem tej decyzji, stanowiącej przedmiot postępowania weryfikacyjnego ani konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego, o której zadecyduje dalszy etap postępowania wznowieniowego.
Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i stosownie do art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło