II OSK 2297/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. i "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 790/18 w sprawie ze skargi W. M. i "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 790/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. M. i "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] września 2018 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, tj. drewnianej konstrukcji zadaszenia – parterowej wiaty o wymiarach ok. 5,7 m x 2 m, usytuowanej na zapleczu budynku przy ul. [...] i [...] w S., pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego a murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [...] i [...] przy granicy z działką nr [...] a.m. [...], oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli W. M. i "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w G., zaskarżając go w całości. Powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 29 ust. 1 pkt 2 i 2c ustawy prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że drewniana konstrukcja zadaszenia o wymiarach ok. 5,7 m x 2 m usytuowana na działce nr [...] a.m. [...] pomiędzy parterowym budynkiem mieszkalnym usytuowanym na zapleczu budynku przy ul. [...] i [...] w S., ogrodzeniem między posesjami nr [...] i [...] oraz przy granicy z działką nr [...] a.m. [...] stanowi wiatę. Zarzucono także naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nietrafne oddalenie skargi, która zdaniem skarżących kasacyjnie winna być uwzględniona z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt. 2 i 2c prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2018 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. z [...] stycznia 2018 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że wybudowana przez skarżących kasacyjnie konstrukcja drewniana nie została posadowiona na słupach, nie posiada również własnych fundamentów, a więc nie posiada cech wiaty. Zdaniem skarżących kasacyjnie sąd wojewódzki błędnie zakwalifikował wybudowaną przez nich konstrukcję (zadaszenie), która nie posiada słupów i samodzielnych fundamentów jako wiatę, co doprowadziło do naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 i 2c prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Oba zarzuty skargi kasacyjnej i istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzają się do tego jak należy zgodnie z przepisami prawa budowlanego prawidłowo zakwalifikować obiekt budowlany wzniesiony przez W. M. i [...] spółkę z o.o. na działce nr [...] w S., o którym mowa w osnowie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu S. z [...] stycznia 2018r. ("drewniana konstrukcja zadaszenia – parterowa wiata"). Ze skargi kasacyjnej jak i skargi do sądu wojewódzkiego wynika, że inwestorzy dążą do ustalenia takiej kwalifikacji prawnej robót budowlanych, które by nie mieściły się w ramach budów niewymagających pozwolenia na budowę, wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz 2c prawa budowlanego. Takie stanowisko skarżących kasacyjnie jako inwestorów jest zrozumiałe gdyż od tego uzależnione są dalsze konsekwencje prawne wynikające z przepisu art. 49b prawa budowlanego. Art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz 2c prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga zarówno budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat (...) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, jak i wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W obu przypadkach jednak, budowa wiaty wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, przy czym w pierwszym przypadku na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1, a w drugim – art. 29 ust. 4 pkt 2prawa budowlanego. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany przez skarżących kasacyjnie, kwestionowana jest wyłącznie nazwa wybudowanego obiektu – wiata. Przypomnieć zatem należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w trakcie oględzin w dniu [...] czerwca 2017 r. ustalił, że na zapleczu budynku przy ul. [...] i [...] w S., w narożniku zachodnim działki nr [...], pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego, a murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [...] i [...] przy granicy z działką nr [...] a.m. [...] istnieje wiata składająca się z dwóch konstrukcji drewnianych, krytych płytami PCV, stanowiąca zadaszenie. Drewniana konstrukcja zadaszenia usytuowana jest przy granicy z działką nr [...] a.m. [...] ma długość 2,9 m., pod zadaszeniem wykonana jest drewniana posadzka. Przy tej konstrukcji istnieje druga konstrukcja - zadaszenie o długości 2,8 m, pod nim jest utwardzenie wykonane z kostki betonowej. Te dwie konstrukcje funkcjonalnie stanowią jedną wiatę gospodarczą i wykonane zostały w 2011 r. przez współwłaścicieli posesji tj. [...] spółkę z o.o. z siedzibą w B. oraz W. M. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie przyjął Sąd I instancji, oceniając działanie organów nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie poczyniły one prawidłowe ustalenia w zakresie kwalifikacji obiektu przyjmując, że stanowi on wiatę, co w konsekwencji doprowadziło do właściwego zastosowania art. 49b prawa budowlanego. Ustawa prawo budowlane jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze nie definiują pojęcia "wiaty", jak zresztą wielu innych pojęć. Na przykład zgodnie z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) - "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem". W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia m. in. jego funkcji. Często wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (tak wyroki NSA z 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10, z 8 marca 2017 r. II OSK 1707/15, z 17 marca 2020 II OSK 603/19). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2019 r. w sprawie sygn. akt II OSK 3465/18 natomiast za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W niniejszej sprawie zrealizowany obiekt jest nietypową wiatą. Inwestorzy ze względu na bardzo małe powierzchnie działek wykorzystali do jej realizacji ścianę budynku i ogrodzenie. Przedmiotowa konstrukcja składa się z zadaszenia przytwierdzonego z jednej strony w ścianie budynku jednokondygnacyjnego, z drugiej strony na murowanym ogrodzeniu. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że konstrukcja ta odpowiada definicji wiaty gdyż stanowi zadaszenie, budowlę w postaci przykrycia, podporą której jest ogrodzenie działki i ściana budynku To, że nie została ona posadowiona na samodzielnych słupach nie ma tutaj znaczenia. Powierzchnia tej wiaty nie przekracza 35 m2, a zatem jej realizacja wymagała zgłoszenia na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga kasacyjna został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.