II GZ 284/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.A. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1709/19 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego WSA Magdaleny Maliszewskiej od orzekania w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 maja 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1709/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A. S.A. z siedzibą w S. o wyłączenie sędziego WSA Magdaleny Maliszewskiej od orzekania w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowny – [...]. Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że A. S.A. wnioskiem z 18 listopada 2019 r., zwróciły się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego Magdaleny Maliszewskiej od rozpoznania sprawy, w związku z faktem, że sędzia ta uczestniczyła w składzie sędziowskim, który wydał w dniu 28 lutego 2018 r., wyroki w sprawach ze skarg spółki B. S.A. w K. na decyzje Urzędu Patentowego RP w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy z elementem słownym [...] rozpatrywane pod sygn. akt VI SA/Wa 1592/17, VI SA/Wa 1299/17, VI SA/Wa 1298/17. Rozstrzygnięcia w powyższych sprawach były korzystne dla spółki B. S.A., która jest zainteresowana rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy na niekorzyść skarżącej ponieważ złożyła w Urzędzie Patentowym RP wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...]. Zdaniem wnioskodawcy istnieje uzasadniona wątpliwość w zakresie bezstronności sędziego Magdaleny Maliszewskiej oraz obawa, że argumenty oraz twierdzenia zawarte w wyżej wskazanych rozstrzygnięciach zostaną w całości powielone w niniejszej sprawie pomimo tego, że materiał dowodowy oraz okoliczności i twierdzenia podniesione w niniejszej sprawie są całkowicie odmienne od tego, co zostało ustalone we wskazanych sprawach. W dniu 28 kwietnia 2020 r., sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Magdalena Maliszewska złożyła pisemne oświadczenie, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Sąd I instancji, uzasadniając oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego podał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), która uzasadniałaby wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Sąd I instancji zauważył, że z treści oświadczenia złożonego przez sędzię Magdalenę Maliszewską do akt sprawy wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uwzględnienie zażalenia i wyłącznie z orzekania w sprawie sędzi Magdaleny Maliszewskiej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 19 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie oraz pominięcie okoliczności wskazanych we wniosku o wyłączenie sędzi Magdaleny Maliszewskiej, które to w ocenie skarżącej wywołują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego; - art. 20 § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uznanie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazanych we wniosku o wyłączenie sędzi Magdaleny Maliszewskiej, a które to okoliczności mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, w sytuacji w której to Sąd orzekający w najmniejszym nawet stopniu nie dokonał ich analizy oraz oceny ich zasadności. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca powtórzyła argumenty podnoszone we wniosku o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Biorąc pod uwagę, że w zażaleniu skarżąca zarzuciła r naruszenie przez Sąd I instancji art. 19 p.p.s.a., a także że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., należy zauważyć, że zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie do przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., rozumieć należy zarówno okoliczności związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, jak również inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste rozumieć należy relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej bądź gospodarczej. Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków sędziego z daną sprawą jak wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 353/14). Warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku strony o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest – oparte wyłącznie na zobiektywizowanych przesłankach – uprawdopodobnienie istnienia opisanych okoliczności, które będą budzić wątpliwości odnośnie wydania przez sędziego orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej spółki dokonaną przez Sąd I instancji. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny wyłączenie sędziego nie może nastąpić wyłącznie na skutek subiektywnego przeświadczenia strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, postanowienie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Drachal J., Wiktorowska A., Zalasińska K. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego zostały powołane jedynie zarzuty o takim właśnie charakterze. Okoliczności powołane we wniosku w żaden sposób nie prowadzą do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie wymieniony we wniosku sędzia pozbawiony jest bezstronności, bowiem nie odnosiły się one w jakimkolwiek zakresie do przesłanek, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Autor wniosku nie podał, jakie konkretnie uwarunkowania zewnętrze lub wewnętrzne dotyczące sędziego mogłyby wpływać na nieobiektywne rozpoznanie i wydanie równie nieobiektywnego orzeczenia w sprawie. Okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie powinny być tego rodzaju, że z uwagi na stosunek łączący sędziego z którąkolwiek ze stron bądź stosunek łączący sędziego ze sprawą, budzą wątpliwości co do jego bezstronności lub będą mieć wpływ na obiektywne orzeczenie w sprawie. Za taką okoliczność nie można uznać faktu brania udziału w wydaniu orzeczeń w innych sprawach dotyczących spornego znaku towarowego. Powyższe nie stanowi o braku bezstronności sędziego i w konsekwencji nie uzasadnia jego wyłączenia. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 17 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 878/17). Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 539/17). Ponadto, jak wynika ze złożonego przez sędziego oświadczenia, nie istnieje jakakolwiek okoliczność, która mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie. Skarżąca spółka, co słusznie zauważył Sąd I instancji, nie wykazała ani we wniosku, ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonego oświadczenia. Stanowisko to było podstawą dokonania przez Sąd I instancji oceny wniosku skarżącej, która przeprowadzona została w sposób prawidłowy i doprowadziła do trafnego stwierdzenia, że przedstawione przez skarżącą we wniosku argumenty i okoliczności, przemawiające za wyłączeniem sędziego, nie pozwalały na jego uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.