VI SA/Wa 1681/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-25
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Sławomir Kozik, Dorota Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie szyldu reklamowego na elewacji budynku, przylegającego do pasa drogowego, stanowi zajęcie tego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest niewystarczający do stwierdzenia zajęcia pasa drogowego. Kluczowe jest jednoznaczne ustalenie granic pasa drogowego oraz precyzyjne określenie położenia reklamy w stosunku do tych granic, co powinno zostać wykazane za pomocą urzędowej mapy geodezyjnej z naniesieniem przedmiotu zajęcia. Bez takiego dowodu nie można obciążyć strony sankcją administracyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T. Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie szyldu reklamowego na elewacji budynku. Organy administracji uznały szyld za reklamę, a jego umieszczenie za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Strona skarżąca kwestionowała, czy szyld stanowi reklamę, a także zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2020 r.; 2. zasądza na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 2140 (dwa tysiące sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] czerwca 2020 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570, z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920), utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Prezydenta m. W. z [...] marca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia Stronie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że 10 listopada 2019 r. pracownicy Zarządu Dróg Miejskich Wydziału Kontroli Pasa Drogowego przeprowadzili kontrolę pasa drogowego drogi powiatowej PI. [...] w rej. nr [...], działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] i stwierdzili funkcjonowanie reklamy szyldu należącego do Strony. Wymiary nośnika reklamowego: 5,7 m x 0.85 m. co dało powierzchnię 4.84 m2. Powyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli nr [...]. Dodatkowo sporządzona została dokumentacja fotograficzna obrazująca funkcjonowanie reklamy na elektronicznym wyświetlaczu. Organ administracyjny ustalił ponadto, co zostało potwierdzone w karcie kontroli pasa drogowego, że 22, 28 listopada 2019 r., 7 oraz 10 grudnia 2019 r. stwierdzono funkcjonowanie nośnika reklamowego.
Pismem z [...] listopada 2019 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, które zakończyło się ww. decyzją Prezydenta m. W. z [...] marca 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 K.p.a., art. 20 pkt. 8, art. 40 ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, dalej: "u.d.p."), uchwały Rady [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz uchwały Rady [....] Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2004 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.), którą została Stronie wymierzona kara pieniężna za zajęcie pasa drogi powiatowej PI. [...] w rej. nr [...] w dniach 10 listopada do 10 grudnia 2019 r. poprzez umieszczenie w nim reklamy o treści "[...].." o pow. 4,84 m2 bez zezwolenia zarządcy drogi w wysokości 5551,48 zł.
SKO rozpatrując odwołanie Strony od powyższej decyzji, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wskazało, że przesłankami niezbędnymi do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie umieszczenia w pasie drogowym określonych urządzeń czy obiektów, które dokonane zostało bez zezwolenia zarządcy drogi. Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.). Organ wskazał również, że droga mieści się w pasie drogowym, przy czym na terenie zabudowy droga ma charakter ulicy (art. 4 pkt 2 i pkt 3 u.d.p.), która składa się z jezdni stanowiącej część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów i chodnika, który jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych (art. 4 pkt 5 i pkt 6 u.d.p.). Ze wskazanych przepisów wynika jednoznacznie, że w ramach pasa drogowego zawiera się droga, drogą zaś jest zarówno jezdnia jak i chodnik. Inaczej rzecz ujmując - pas drogowy obejmuje chodnik, a także przestrzeń nad i pod nim (por. wyrok NSA z 15 maja 2013 r. II GSK 444/12). Umieszczenie reklamy nad chodnikiem bez zezwolenia implikuje zatem nałożenie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, skoro chodnik wchodzi w skład drogi, a tym samym należy do pasa drogowego. W sytuacji zaś, gdy ww. budynek przylega do chodnika, który jest częścią drogi dzielącą ten budynek od innych jej obiektów, urządzeń i jezdni, jest oczywiste, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie/obrysie/froncie tego budynku i wszystko co poza tę ścianę/obrys/front budynku wystaje/wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem, należy uznać za umieszczone w pasie drogowym (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 851/16).
SKO dodało, że w niniejszej sprawie granicę pasa drogowego wyznacza ściana budynku, na którym był umieszczony sporny nośnik reklamowy, a więc znajdował się on w pasie drogowym.
Organ dodał, że odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny. Jest niezależna od winy sprawcy, albowiem ustawową przesłankę nałożenia kary pieniężnej stanowi faktyczne zajęcie pasa drogowego, zaś okolicznościami uwalniającymi od tej odpowiedzialności są: dysponowanie przez sprawcę stosownym zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego lub wykazanie, że zajęcie pasa drogowego w konkretnym przypadku nie wymagało takiego zezwolenia.
SKO wyjaśniło następnie, że w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów i wydruk z mapy zasadniczej z zaznaczeniem miejsca dokonanego zajęcie, oraz wyrys z mapy ewidencyjnej, z których to dokumentów wynika, że działka, na której była usytuowana reklama stanowi użytek drogowy, a także gdzie usytuowana była sporna reklama. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika zatem jednoznacznie, że doszło do zajęcia pasa drogowego. W aktach sprawy znajduje się też protokół nr [...] z [...] listopada 2019 r. i karta kontroli zajęcia pasa drogowego w dniach 22, 28 listopada, 7 i 10 grudnia 2019 r., a także dokumentacja fotograficzna obrazująca funkcjonowanie szyldu. Podczas ww. kontroli stwierdzono funkcjonowanie nośnika reklamowego. Pomiaru powierzchni zajęcia pasa drogowego przez nośnik reklamowy oraz przez reklamę świetlną dokonano podczas oględzin w dniu [...] listopada 2019 r., poprzez wskazanie powierzchni zajęcia przez reklamę: 5,7 m x 0,85 m, tj. 4,84 m2. Wykonany podczas kolejnych kontroli materiał fotograficzny wskazuje, że powierzchnia zajęcia pasa drogowego nie ulegała zmianie i pozostawała taka sama w okresie od 10 listopada 2019 r. do 10 grudnia 2019 r. Nośnik reklamowy znajdował się przy tym samym obiekcie budowlanym, na tej samej wysokości nad poziomem gruntu.
W ocenie SKO nośnik zawierający treść "[...]" stanowi reklamę działalności poprzez oznaczenie i skierowanie oferty określanych usług, tj. jedzenia orientalnego potencjalnym klientom. Treść ogłoszenia wskazuje w sposób jednoznaczny, iż mamy do czynienia z nośnikiem informacji wizualnej, identyfikujący działalność danego podmiotu, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, a nie bliżej nieokreśloną tablicą. Nośnik ten znajdował się bezpośrednio nad wejściem do restauracji. Treść widniejąca na reklamie w postaci "[...]", a także "[...]", które to sformułowanie należy odnieść do sąsiedniej restauracji orientalnej "[...]" w sposób oczywisty skierowana jest do szerokiej grupy odbiorców w celu pozyskania potencjalnych klientów restauracji i ma za zadanie rozreklamowanie prowadzonego przez Stronę lokalu gastronomicznego.
SKO wyjaśnił następnie, że opłata za jeden dzień umieszczenia reklamy na drodze powiatowej naliczana jest na podstawie uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [..]. z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonanego zajęcia. Organ pierwszej instancji przyjął w niniejszej sprawie stawkę dla reklamy ciemnej (nieoświetlanej, niepodświetlanej) (poz. 21b) - 3,70 zł. SKO uznało, że stawka zastosowana przez organ I instancji jest prawidłowa.
SKO nie zgodziło się z zarzutami Strony podniesionymi w odwołaniu od decyzji I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję SKO z [...] czerwca 2020 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 23 u.d.p. oraz w zw. z art. 2 pkt 16a – 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w ustalonym stanie faktycznym, że tablica umieszczona na elewacji budynku zlokalizowanego przy [...][...] o treści "[...]" stanowi reklamę w myśl w/w przepisów,
2) art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji i uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w szczególności dowodów uzupełnionych przez organ I instancji w postępowaniu drugoinstancyjnym.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że tablica o treści "[...]", nie stanowi reklamy, ponieważ jej walor jest wyłącznie informacyjny. Potencjalny klient z samej tablicy może jedynie uzyskać wiedzę na temat nazwy prowadzonego w tej lokalizacji przedsiębiorstwa oraz rodzaju prowadzonej działalności. A zatem przedmiotowa tablica jest wyłącznie nośnikiem informacji w zakresie nazwy przedsiębiorstwa i rodzaju działalności i nie zawiera żadnej zachęty do skorzystania z usług świadczonych w restauracji. W szczególności tablica w żaden sposób nie promuje usług świadczonych przez Stronę. Organy obu instancji nie podjęły nawet próby wykazania, że tablica z nazwą przedsiębiorstwa stanowi reklamę i z jakiego powodu nie należy tej tablicy traktować jako szyldu.
Skarżący dodał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustaleń co do zajęcia pasa drogowego można dokonać jedynie za pomocą urzędowego dokumentu geodezyjnego, na którym zostały zaznaczone granice pasa drogowego oraz umiejscowienie obiektów zajmujących pas drogowy. Tymczasem 15 stycznia 2020 r. gdy pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, akta nie zawierały żadnych dokumentów wskazujących granice pasa drogowego. Organ II instancji natomiast nie zawiadomił Strony o uzupełnieniu materiału dowodowego, nie poinformował o możliwości końcowego zapoznania się z materiałami postępowania, ani o terminie wypowiedzenia się.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie odpowiedzialności z tytułu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez stosownego zezwolenia.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 u.t.d.). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.t.d., po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi.
Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 u.t.d., za zajęcie pasa drogowego zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i 6 u.t.d.). Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.
W niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem dwie kwestie: to, czy sporny w niniejszej sprawie szyld stanowił reklamę oraz czy istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Konieczne w tym celu było ustalenie granic pasa drogowego oraz tego, czy należąca do Skarżącego szyld zajmował jego przestrzeń, a jeżeli tak – na jakiej powierzchni.
Sąd stwierdza, że w świetle definicji reklamy zawartej w art. 4 pkt 23 u.d.p., a ta definicja ma zastosowanie w niniejszej sprawie, sporny szyld należący do Skarżącego stanowi jednak reklamę, której umieszczenie w pasie drogowym wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi. Jak wynika z art. 4 pkt 23 u.t.d., użyte w ustawie określenie reklama oznacza umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że sporny w niniejszej sprawie szyld zawierający treść "[...]", odnoszący się do nazwy restauracji i informacji o prowadzonej działalności, stanowi nośnik informacji wizualnej, o którym mowa w przytoczonej definicji reklamy.
Przechodząc do drugiej kwestii należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14.02.2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4.04.2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13.06.2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23.05.2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81).
Natomiast ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze.
Sfera pasa drogowego, choć istotnie – jak twierdzą organy w sprawie niniejszej – nieograniczona w górę i w dół, pozostaje natomiast ściśle wytyczona wzdłuż i wszerz.
W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, na którym oparto decyzję o nałożeniu kary stanowią protokół kontroli pasa drogowego, karta kontroli, fotografie oraz wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej i wydruk z mapy zasadniczej, na której zaznaczono zajęcie pasa drogowego i granice pasa drogowego. Zdaniem SKO z tych dokumentów wynika, że doszło do zajęcia pasa drogowego.
W ocenie Sądy jednak materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie jest niewystarczający do uznania, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej PI. [...] w rej. nr [...] w dniach 10 listopada do 10 grudnia 2019 r. poprzez umieszczenie w nim reklamy o treści "[...].." o pow. 4,84 m2 przymocowanej do elewacji budynku.
Nie budzi wątpliwości, że PI. [...] w rej. nr [...] stanowi pas drogowy, bowiem z mapy ewidencyjnej oraz z wypisu z rejestru gruntów jednoznacznie wynika, że zajmuje ona działkę ewidencyjną nr [...]. Nie ulega też wątpliwości, że powyższy pas drogowy graniczy z działką, na której umiejscowiony jest budynek z umieszczonymi spornymi w niniejszej sprawie reklamami, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (wypis z rejestru gruntów dla dziatki ewidencyjnej nr [...], wyrys z mapy ewidencyjnej, wydruk z mapy zasadniczej z zaznaczeniem granicy pasa drogowego i lokalizacji reklamy). Co do posadowienia jednak spornej reklamy w tym pasie drogowym nie ma pewności czy znajduje się w tym pasie drogowym bowiem na żadnej spośród znajdujących się w aktach sprawy map nie został przez uprawnioną do tego osobę wrysowany, w odpowiedniej skali przedmiot, który – zdaniem organów – zajmuje bezprawnie pas drogowy.
Dodać należy, że z fotografii znajdujących się w aktach sprawy wynika, że linia budynków nie jest prosta na całej długości i wystają z niej inne elementy konstrukcyjne. W związku z tym z materiału dowodowego nie wynika, czy gzymsy i wszystkie innymi wystające części budynku znajdują się również w granicach pasa drogowego. Wbrew stanowisku SKO, materiał dowodowy nie daje pewności, czy w rzeczywistości na gruncie – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – ściana budynku, na której umieszczono szyld reklamowy wzniesiona jest równo z granicą pasa drogowego, a wystające elementy wchodzą w granice pasa drogowego, czy też najbardziej wystająca część budynku znajduje się na granicy pasa drogowego, co mogłoby oznaczać, że sporny szyld reklamowy nie znajduje się w granicach pasa drogowego. Nie jest zatem w sprawie sporny przebieg granicy pasa drogowego i działki ewidencyjnej, na której umieszczony jest budynek objęty nr [...]. W związku jednak z faktem, że budynek o nr [...] zlokalizowany jest na granicy pasa drogowego i tej działki, a nie jest wyjaśniona kwestia czy sporna reklama wkraczały w granice pasa drogowego.
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że obciążenie Skarżącego sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszył on prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 K.p.a., zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).
W tej sprawie dowodem, którego przeprowadzenie pozwalałoby na skuteczne postawienie Stronie zarzutu bezprawnego zajęcia pasa drogowego powinna być mapa do celów prawnych z wrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego. Taka bowiem mapa, w myśl § 75 – § 77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1562 ze zm.), sporządzona być powinna na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie nie został przedstawiony żaden urzędowy dokument geodezyjny, czy też opinia biegłego geodety, określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p., z drugiej zaś - kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić fakt zajęcia tego pasa drogowego.( por. wyroki WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1665/05 i VI SA/Wa 1819/05, wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 380/08 ).
Zaskarżona decyzja, z powyższych względów, dotknięta jest zatem naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaakcentować należy, że na obowiązek organów jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej zwrócono już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 3850/16, wyrok WSA w Warszawie z 4 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 725/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ weźmie pod uwagę, że decyzja powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem czy sporna reklama znajduje się w przestrzeni pasa drogowego za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia w odpowiedniej skali, sporządzonych przez uprawniony podmiot. Tylko w ten sposób będzie można stwierdzić, czy przypisanie Stronie odpowiedzialności za delikt administracyjny jest rzeczywiście uprawnione, czy też nie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło