III SA/Łd 859/20

WyrokWSA w Łodzi2021-06-09

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Kowalska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekująca na przydział lokalu zamiennego lub socjalnego, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, jeśli nie posiada prawomocnego wyroku eksmisyjnego przyznającego prawo do lokalu socjalnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniała przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego. Osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy jedynie w sytuacji, gdy oczekuje na przydział lokalu zamiennego lub socjalnego, co wymaga posiadania prawomocnego wyroku eksmisyjnego przyznającego prawo do lokalu socjalnego. W dacie złożenia wniosku o dodatek, skarżąca nie posiadała takiego wyroku, a spory dotyczące tytułu prawnego do lokalu powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ pierwszej instancji odmówił jego przyznania, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu od dnia 31 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała skuteczność wypowiedzenia umowy najmu, twierdząc, że posiada tytuł prawny do lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniała przesłanek do przyznania dodatku, ponieważ nie posiadała prawomocnego wyroku eksmisyjnego przyznającego prawo do lokalu socjalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2020 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w A. Ł. przy ul. P., kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r. Z akt sprawy wynika, że B. S. w dniu 27 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł., przy ul. A 11. Do wniosku została dołączona umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 1 sierpnia 2001 r. zawarta pomiędzy stroną i osobą reprezentującą Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W.-Z., działającą w imieniu właścicieli nieruchomości. Zgodnie z § 8 tego dokumentu umowa najmu została zawarta na czas nieoznaczony. Na wniosku strony o przyznanie dodatku, administrator nieruchomości podał, że stan należności głównych w opłatach za lokal na dzień 27 kwietnia 2020 r. wynosił 25.072,65 zł. Z dołączonej do wniosku Karty lokalu wynika, że B. S. płaci odszkodowanie za zajmowanie lokalu po ustaniu stosunku najmu w wysokości 20 zł za 1 m² powierzchni lokalu. Do akt administracyjnych załączone zostały kserokopie wypowiedzenia B. S. umowy najmu lokalu z dnia 13 grudnia 2012 r. (pismo [...]) wraz z dowodem doręczenia B. S. ww. pisma w dniu 28 grudnia 2012 r. (list polecony nr ......504211) i obie strony dowodu doręczenia tego pisma poleconego oraz pisma Administracji Nieruchomościami Ł.- W."Z." z 11 grudnia 2012 r. wzywającego B. S. do udostępnienia lokalu mieszkalnego właścicielom budynku w dniu 11 stycznia 2013 r. w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego lokalu sąsiedniego (pismo A.N./3556/12) wraz z dowodem doręczenia B. S. ww. pisma w dniu 28 grudnia 2012 r. ( list polecony nr .... .4460814) i obie strony dowodu doręczenia tego pisma poleconego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił B. S. przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r z uwagi na fakt, iż od dnia 31 grudnia 2015 r. nie posiada ona tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł. i nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2133), dalej ustawa, tj. nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, wobec powyższego nie znajduje się w kręgu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji B. S. złożyła odwołanie w którym podniosła, że materiał dowodowy został zebrany w sposób nieprawidłowy, pominięto jej stanowisko, bowiem umowa o najem lokalu mieszkalnego zawarta w dniu 1 sierpnia 2001 r. nie została jej skutecznie wypowiedziana i nie uległa rozwiązaniu w dniu 31 grudnia 2015 r. Posiada więc tytuł prawny do lokalu i dodatek mieszkaniowy jej przysługuje. Skarżąca podniosła, że popiera wszystko co napisała w swoich odwołaniach i załączyła odpis skierowanego do niej pisma AN/3407/12 z dnia 3 grudnia 2012 r. wskazując, że właśnie ta przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 28 grudnia 2012 r., a nie przesyłka z dnia 13 grudnia 2012 r. zawierająca wypowiedzenie umowy najmu. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania B. S. dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r. Organ odwoławczy przytaczając treść art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy wskazał, że strona w dniu 27 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11 z kopią umowy najmu lokalu podpisaną przez stronę z dnia 1 sierpnia 2001 r. Jednakże administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] B. D. w Ł. zaświadczył, że wnioskodawczyni zajmuje przedmiotowy lokal bez uregulowanego tytułu prawnego. Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni nie ma tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ulicy A 11. Podkreślił, że akta sprawy zawierają odpisy pism administratora z dnia 11 grudnia 2012 r. (pismo dotyczące udostępnienia lokalu mieszkalnego, celem usunięcia pionu kanalizacyjnego lokalu sąsiedniego) oraz z dnia 13 grudnia 2012 r. (pismo zawierające oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy najmu) wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru i potwierdzenia te wyraźnie wskazują, kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie tych pism. Kolegium wskazało, że w przypadku wypowiedzenia umowy najmu doręczenie nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez stronę. Fakt, że strona kwestionuje powyższe i wyraża odmienny pogląd nie ma wpływu na zasadność odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie zmienia tej oceny kwestia skierowania do B. S. pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. AN/3407/12 , a następnie udzielonej przez nią odpowiedzi wyrażonej w piśmie z dnia 3 stycznia 2013 r. Nie ma podstaw do przyjmowania, że zwrotne potwierdzenia złożone do akt sprawy pochodzą z innych przesyłek. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie posiadając tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie spełnia warunku wynikającego z treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kolegium dodało, iż wielokrotnie zwracało uwagę w uzasadnieniach swoich decyzji, iż kwestie ewentualnych nieprawidłowości w doręczeniu wypowiedzenia umowy o najem lokalu - na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych całkowicie pozostają poza oceną organu zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. Jeżeli zaś strona kwestionuje okoliczność dokonania skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, który zajmuje, to należy to rozstrzygnąć na drodze postępowania przed sądem powszechnym, na drodze postępowania cywilnego, a nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy dodał nadto, iż zebrany materiał dowodowy w żaden sposób nie wskazuje, aby takie "nieprawidłowości" miały miejsce. Kolegium wyjaśniło, iż organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania dodatku mieszkaniowego choć zobowiązany jest zbadać okoliczność posiadania przez stronę tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tak w sporach co do jego istnienia nie może zastąpić ani stron postępowania, ani tym bardziej powołanych do tego instytucji - w tym wypadku sądu powszechnego. Organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie ustalenia prawa strony do dodatku mieszkaniowego, decydujące znaczenie miały dokumenty, które zgromadził organ pierwszej instancji, które to potwierdzają brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11, i którym na obecnym etapie postępowania administracyjnego nie można odmówić wiarygodności. Ani bowiem Prezydent Miasta Ł., ani Kolegium nie może pominąć stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu, co jest oczywiste. Kolegium podkreśliło też, że decyzja o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego nie jest decyzją uznaniową, oraz że niesporne jest, iż przed sądem powszechnym nie toczy się postępowanie o ustalenie stosunku najmu lecz postępowanie o eksmisję B. S. z zajmowanego lokalu . W skardze na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. B.S. podniosła, że podtrzymuje wszystko, co wskazała w swoich odwołaniach. Podkreśliła, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy zebrano bez jej wiedzy, a decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała wypowiedzenie umowy najmu, a pismo to zostało podpisane przez osobę niemającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z dnia 31 maja 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie/ wydruki skanów dokumentów, w tym w szczególności rzekomego potwierdzenia odbioru korespondencji – wypowiedzenia umowy najmu. Dokumenty te nie są potwierdzone za zgodność z oryginałem. Podniósł, iż organy administracji publicznej nie uczyniły nic, aby zweryfikować prawdziwość przedmiotowych skanów, w szczególności oba organy administracji publicznej nie wykazały, że zwrotne potwierdzenie przesyłki z dnia 28 grudnia 2012 r., nadanej w dniu 23 grudnia 2012 r., dotyczyło właśnie wypowiedzenia umowy najmu. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca w sposób stanowczy zaprzecza, aby kiedykolwiek doręczono jej wypowiedzenie umowy najmu, a znajdujące się w aktach administracyjnych kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru, dotyczą innych pism kierowanych do niej w grudniu 2012 r. W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika skarżącej, organy nie wykazała, aby kserokopie obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru z dnia 28 grudnia 2012 r., dotyczyły właśnie wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r., na co organy powołują się uzasadniając odmowę przyznania B. S.dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz.1842), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 5 maja 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r. Informacja o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym została doręczona stronom, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł. w dniu [...] oraz pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 maja 2021 r. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] , jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r., zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące ( np. III SA/Łd 942/16 i I OSK 2519/17, III SAŁd 423/19, III SA/Łd 113/18, III SA/Łd 637/18 i I OSK 4254/18, III SA/Łd 921/18 i I OSK 1648/19, III SA/ŁD 220/20, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) spór cały czas dotyczy tego, czy B. S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym, a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu. Skarżąca wprawdzie złożyła w dniu 27 kwietnia 2020 r. podpisany przez siebie wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym administrator wskazuje, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego ale równocześnie podnosi, że nie utraciła tytułu prawnego do lokalu, gdyż wypowiedzenie umowy najmu skierowane do niej 13 grudnia 2012 r. było nieskuteczne, podstawa prawna wskazana w piśmie wypowiadającym umowę najmu nie istnieje, a w dniu 28 grudnia 2012 r. potwierdziła odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. o nr AN/3407/12 dotyczącego wydania jej opinii kominiarskiej, a nie pisma wypowiadającego jej umowę najmu. W ocenie organu pierwszej i drugiej instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, który utraciła z dniem 31 grudnia 2015r. Zaświadczył o tym bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego Administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] B. D., a ponadto akta zawierają odpisy pism kierowanych do skarżącej : - z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczące usunięcia pionu kanalizacyjnego i - z dnia 13 grudnia 2012 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, które wskazują, że oba te pisma, zostały doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r. Skarżącej zostało zatem skutecznie doręczone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Dokumentom tym nie można odmówić wiarygodności. Poza oceną organu pozostaje skuteczność wypowiedzenia, a spór między stronami umowy może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny. W związku z powyższym wskazać należy, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy). Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wymieniają rodzaje tytułów prawnych pozwalających określonym w nim osobom o ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami Ł. – W. "[...]" z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami Ł.-W. "[...]", działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. A 11 w Ł., wypowiedziała B. S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł., zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1182). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4. W niniejszej sprawie organy miały podstawę do przyjęcia, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana skarżącej – ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Kwestia natomiast doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17, toczącej na skutek skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r., III SA/Łd 942/16 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. W sprawie tej załączona była tylko jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru z pokwitowaniem przesyłki przez skarżącą z datą 28 grudnia 2012 r., a na datowniku placówki pocztowej uwidoczniona była data 11 grudnia 2012 r., gdy pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13 grudnia 2012 r., co sugerowało zdaniem NSA, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z dnia 13 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się już skany obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012r. oraz dodatkowo skan obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "[...]" z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego organ nie miał podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł. Tym samym organy prawidłowo uznały, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został wskazany we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] B. D., z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie (zamiast czynszu) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. Prawidłowo organ odwoławczy podnosi, że rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może pomijać stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu . Podniesienie w niniejszej sprawie przez skarżącą nowej okoliczności faktycznej, że 28 grudnia 2012 r. pokwitowała odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. AN /3407/12 SKO trafnie oceniło, jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że w postępowaniach dotyczących przyznania dodatku toczących się od 2016 r. skarżąca tej okoliczności nie podnosiła. W ocenie Sądu fakt, że do skarżącej były też przez administrację nieruchomości kierowane inne jeszcze pisma, nie podważa ustaleń organu co do doręczenia jej pisma wypowiadającego umowę najmu, a dokumenty stanowiące podstawę ustaleń są te same od 2016 r. w każdej ze spraw toczących się ze skargi B. S. Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na 3-letni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., I OSK 81/15 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. W rozpoznawanej sprawie B. S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu 27 kwietnia 2020 r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla Ł.- W. w Ł.toczy się sprawa o sygn.[...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11, jednakże na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie została ona prawomocnie zakończona. Skarżąca nie wystąpiła też do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dowodach mieszkaniowych, jaki wskazuje we wniosku .Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i z całą pewnością nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca. W postępowaniu administracyjnym wynajmujący nie jest stroną postępowania. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, której stronami są wynajmujący i najemca. Wszelkie spory, jakie wystąpią między stronami umowy najmu, są przedmiotem spraw cywilnych, które po myśli art. 2 § 1 K.p.c., są rozpoznawane przez sąd cywilny. Jeżeli zatem zarządca nieruchomości, działający w imieniu właściciela lokalu, we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadcza, że B. S. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana i przedstawia dokumenty, które to wykazują, to ich podważenie może się odbyć wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji. Skuteczne złożenie przez skarżącą pozwu w sądzie powszechnym powinno spowodować wówczas zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W innym przypadku organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia zarządcy nieruchomości o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu. Z powyższych względów, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika dotyczące niewyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz czy skarżąca posiada tytuł prawny do spornego lokalu. Należy uznać, że organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, którego zakres wyznaczał art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, polegające na wyjaśnieniu, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego dający jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, jednoznacznie wskazują, że skarżącej, na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 27 kwietnia 2020 r., nie przysługiwał tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a co za tym idzie brak było podstawy prawnej do przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzenie dodatkowych dowodów – jak choćby przesłuchanie skarżącej i wynajmującego lokal – było zbędne. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., I OSK 2117/10 , wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., I OSK 214/06, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skoro skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu zamiennego albo najem socjalny lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, było niedopuszczalne. Ustawa zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt [...] z powództwa A.T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Dopiero prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego wobec oznaczonej w wyroku osoby. Zatem dopiero po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie sygn. akt [...] skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażone w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 220/20 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wobec powyższego Sąd w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Skarżąca reprezentowana była w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. O należnym mu wynagrodzeniu orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia w innej sprawie przed sądem administracyjnym opłata wynosi 240 zł. Ulega ona podwyższeniu (§ 4 ust. 3 rozporządzenia) o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka, wynosi 23 %. Łączna kwota wynagrodzenia dla adwokata wyniosła 295, 20 zł. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło