III SA/Lu 100/21
WyrokWSA w Lublinie2021-06-15
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest stwierdzona na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym (niekoniecznie zakończonym prawomocnym wyrokiem karnym), stanowi podstawę do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jeśli czyn ten uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest stwierdzona na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym (nie czekając na prawomocny wyrok karny), stanowi podstawę do zwolnienia go ze służby, jeśli czyn ten uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. W analizowanej sprawie przesłanki te zostały kumulatywnie spełnione, a postępowanie organów było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący, st. post. Ł. B., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (art. 157 § 2 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 157 § 4 kk) polegającego na spowodowaniu obrażeń u szwagra i żony podczas awantury domowej. Organy uznały popełnienie czynu za oczywiste i uniemożliwiające dalsze pozostawanie w służbie. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, powołując się na obronę konieczną i brak prawomocnego wyroku karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Ł. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z dnia 30 grudnia 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej też jako organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w H.(dalej też jako organ I instancji) nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r. w przedmiocie zwolnienia st. post. Ł. B. (dalej też jako skarżący) ze służby w Policji.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 19 października 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w H. wszczął wobec st. post. Ł. B. postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2020 r. poz. 360 ze zm.).
Organ I instancji ustalił, że w dniu 17 października 2020 r. o godzinie 02:05 dyżurny Komendy Powiatowej Policji w H. został powiadomiony telefonicznie przez K. G. o awanturze wszczętej przez szwagra (skarżącego). Z uwagi na brak wolnych patroli dyżurny o godzinie 03:13 skierował na miejsce zdarzenia funkcjonariuszy Posterunku Policji w [...]. Na miejscu policjanci zastali zgłaszającego oraz jego siostrę D. G. – [...], która oświadczyła, iż awanturę wszczął jej nietrzeźwy mąż Ł. B.. Zgodnie z jej relacją, około godziny 22:00 małżonkowie przyjechali do K. G.. Podczas spotkania, w którym doszło do sprzeczki mężczyźni spożywali alkohol. Doszło do szarpaniny pomiędzy skarżącym a K. G.. Podczas zajścia Ł. B. zaczął dusić K. G., a D. G. - B. podjęła próbę rozdzielenia mężczyzn, po czym agresja Ł. B. została skierowana w stronę żony. Awantura przeniosła się z mieszkania na klatkę schodową - tam Ł. B. obalił na podłogę K. G. i uderzał pięścią w twarz, w wyniku czego K. G. doznał uszkodzenia zęba oraz ogólnych zasinień. Podczas gdy D. G. - B. zaczęła wzywać pomocy, na klatkę schodową wybiegli sąsiedzi i rozdzielili mężczyzn.
W konsekwencji, postanowieniem z dnia 17 października 2020 r. zostało w stosunku do skarżącego wszczęte postepowanie dyscyplinarne. Skarżącemu postawiono zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 Załącznika Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad Etyki Zawodowej Policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3). Również postanowieniem z dnia 17 października 2020 r. asesor Prokuratury Rejonowej w H. wszczął śledztwo o sygn. akt PR [...] w sprawie mającego miejsce w dniu [...], spowodowania u K. G. obrażeń w postaci obrzęku czoła, urazu zęba 1 po stronie prawej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na okres powyżej dni siedmiu tj. o czyn z art. 157 § 1 kodeksu karnego (dalej kk).
W związku z powyższym, rozkazem personalnym z dnia 17 października 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w H. zawiesił st. post. Ł. B. w czynnościach służbowych na okres 12 miesięcy, na podstawie art. 39 ust. 2 w związku z art. 39a ust. 1 pkt 6 lit. c ustawy o Policji.
W dniu 18 października 2020 r. Prokuratur przedstawił skarżącemu dwa zarzuty, że:
- w dniu [...] poprzez uderzanie pięścią w twarz i uciskanie szyi swoim przedramieniem spowodował u K. G. obrażenia ciała w postaci urazu zęba 1 górnej szczęki po stronie prawej, otarcie naskórka ze wzmożoną spoistością tkanek 1-2 cm lewej okolicy czołowej, drobne otarcie czerwieni wargowej dolnej wargi po stronie prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności ciała u wymienionego na okres poniżej dni siedmiu,
tj. o czyn z art. 157 § 2 kk;
- w dniu [...] poprzez uderzanie ręką w twarz spowodował u swojej żony D. G. - B., z którą wspólnie zamieszkuje, obrażenia ciała w postaci wzmożonej spoistości tkanek prawego łuku brwiowego i wargi górnej, drobne otarcie czerwieni wargowej dolnej wargi po stronie prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności ciała u wymienionej na okres poniżej dni siedmiu, tj. o czyn z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 157 § 4 kk.
Organ I instancji włączył do postępowania administracyjnego materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym oraz karnym oraz wystąpił z wnioskiem do ZW NSZZ Policjantów woj. lubelskiego o wydanie opinii w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Uchwałą z dnia 9 listopada 2020 r. ZW NSZZ Policjantów woj. lubelskiego zwolnienie pozostawił w gestii Komendanta Powiatowego Policji w H.. Postanowieniem z 12 listopada 2020 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w H..
Następnie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w H. zwolnił st. post. Ł. B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 19 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1113). Organ stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego jest oczywiste, że Ł. B. popełnił czyn o znamionach przestępstwa określonego w art. 157 § 2 kk, a także w art. 157 § 2kk w zw. z art. 157 § 4 kk, oraz że popełnienie takiego czynów uniemożliwia mu pozostanie w służbie. Jednocześnie, na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako k.p.a., decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że uderzył żonę D. G.–[...] oraz jej brata K. G. podczas gdy takie zdarzenie nie miało miejsca, a wszelkie dokonywane przez niego czynności miały na celu wyłącznie obronę przed agresją szwagra, oraz w konsekwencji naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie może być mowy o oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. Skarżący wniósł o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności rozkazu personalnego
Postanowieniem nr [...] z dnia 9 grudnia 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Utrzymując z kolei w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem rozkaz personalny organu I instancji Komendant Wojewódzki Policji w [...] w pierwszej kolejności podkreślił, że służbę w Policji mogą przy pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), a jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Sprawne działanie tej formacji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. P. w odbiorze społecznym musi być zatem postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby jest postępowaniem administracyjnym w związku z tym jego rozstrzygnięcie nie jest zależne od zakończenia postępowania karnego, a w jego ramach dokonywana jest samodzielna ocena dowodów zgromadzonych nie tylko w toku danego postępowania, ale też innych postępowań przed innymi organami. W związku z powyższym organ I instancji mógł w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu karnym stwierdzić, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa przez Ł. B. jest oczywiste, pomimo że postępowanie karne jeszcze się nie zakończyło. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w szczególności wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że st. post. Ł. B. popełnił czyn o znamionach przestępstwa określonego w art. 157 § 2 kk, a także w art. 157 § 2kk w zw. z art. 157 § 4 kk oraz że popełnienie tego czynu jest oczywiste, jak również że stwierdzenie faktu oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa uniemożliwia dalsze pozostawanie skarżącego w czynnej służbie. Organ odwoławczy dokonując wykładni pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa" argumentował, że oczywistość popełnienia czynu w okolicznościach niniejszej sprawy wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności z zeznań osób pokrzywdzonych, jak również bezpośrednich świadków zdarzenia, którzy potwierdzili okoliczności popełnienia przez policjanta zarzucanych mu czynów.
W ocenie organu odwoławczego nie można uznać za przekonujące twierdzeń Ł. B. o bronieniu się przed agresją szwagra. Jak bowiem wynika ze
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego m. in. zeznań świadków, które korelują ze sobą i są spójne, skarżący w czasie wolnym od służby będąc pod wpływem alkoholu uczestniczył w awanturze domowej, w trakcie której nie tylko – jak twierdzi - się bronił, ale również uderzył pięścią w twarz brata żony powodując uraz zęba 1 po stronie prawej (co potwierdza opinia lekarska z dnia 17 października 2020 r.), jak również przewrócił go i ręką podduszał za szyję. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego nie było ustalenie celu działań skarżącego podczas zaistniałego zdarzenia, ale przede wszystkim ustalenie czy zachowanie policjanta podczas przedmiotowego zdarzenia wyczerpało znamiona czynu
zabronionego, jak również oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa,
które uniemożliwiałyby pozostanie policjanta w służbie. Poza tym policjant był przeszkolony i posiadał umiejętność oceny sytuacji i odpowiedniego zachowania tak by nie spowodowałoby to dotkliwych urazów u osób trzecich.
W ocenie organu II instancji wbrew zarzutom odwołania organ I instancji dążył do wyjaśnienia wszelkich przesłanek wskazujących zarówno na konieczność zwolnienia policjanta, jak również możliwość pozostania w służbie, dlatego też wziął także pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta, jak i wszystkie dostępne materiały opiniodawcze. Co do rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji, nadając wydanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które mogą realizować wyłącznie osoby spełniające warunki, o jakich jest mowa w art. 25 ustawy o Policji
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Ł. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił zaskarżonemu rozkazowi personalnemu z dnia 30 grudnia 2020 r.:
1) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji - poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż w stosunku do skarżącego istnieją przesłanki do zwolnienia ze służby w Policji, podczas gdy w niniejszej sprawie okoliczności warunkujące możliwość podjęcia takiej decyzji nie zostały wykazane;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w H., podczas gdy rozkaz ten został wydany z rażącym naruszeniem przepisów postępowania;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez odstąpienie od obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji interesu służbowego Policji, jak również słusznego interesu skarżącego jako strony postępowania, skutkujące błędnym przyjęciem, że interes społeczny przemawia za wydaleniem skarżącego ze służby w Policji pomimo braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. - poprzez odstąpienie od należytego oraz przekonującego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia, przede wszystkim braku skonkretyzowania okoliczności faktycznych składających się na ocenę ustawowej przesłanki oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu realizującego znamiona przestępstwa, jak również poprzestanie w tym zakresie wyłącznie na lakonicznym sformułowaniu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia przyjętą przez organ orzekający tezę, bez dokonania uprzednio jakiejkolwiek ich weryfikacji;
- art. 107 § 3 k.p.a w zw. z § 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – poprzez niedostateczne uzasadnienie przez organ I instancji wyrażonego stanowiska, w tym przede wszystkim braku ustosunkowania się do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, które to wskazywałby na konieczność natychmiastowego zwolnienia skarżącego ze służby w policji;
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego organu I instancji i umorzenie postępowania – ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podkreślał, że okoliczność popełnienia przez
funkcjonariusza czynu realizującego znamiona przestępstwa powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, bezsporny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości. W konsekwencji niewystarczającym jest jedynie poprzestanie na uprawdopodobnieniu okoliczności popełnienia czynu, gdyż za oczywiste uznane może zostać tylko takie twierdzenie, które to nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do jego prawdziwości. Skarżący uzasadniał, że sprawa karna prowadzona pod sygnaturą [...] jest w toku i nie została zakończona prawomocnym wyrokiem sądowym. W konsekwencji, z samego faktu prowadzenia postępowania nie można wysnuć przekonania, o oczywistości popełnienia przestępstwa. Okres prowadzenia postępowania karnego wskazuje bowiem, iż sprawa ta nie ma oczywistego charakteru, zaś w jej trakcie pojawia się wiele okoliczności wymagających dokładnego sprawdzenia. Skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie uwzględniły okoliczności związanym z dotychczasowym wykonywaniem przez skarżącego obowiązków służbowych (uprzednia niekaralność, przestrzeganie dyscypliny w pracy, wywiązywanie się z powierzonych zadań), uznając je za irrelewantne dla rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że wymóg nieposzlakowanej opinii czy nieskazitelnego charakteru policjanta nie oznacza jego bezbłędności i z tego względu na organach administracyjnych ciąży obowiązek jednoznacznego wykazania, że dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza jest istotnie niemożliwe. Tym obowiązkom organy w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego nie sprostały.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza ani przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Analiza art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wskazuje, że wyodrębnia on trzy zasadnicze przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby było możliwe podjęcie przez organ decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.
Pierwsza z nich dotyczy popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego. Istotne jest, że przepis ten nie stanowi o popełnieniu przestępstwa, a jedynie czynu o charakterze (znamionach) przestępstwa, co zwalnia organ z badania winy, ewentualnych przesłanek wyłączających sprawstwo lub stopnia społecznej szkodliwości czynu. Innymi słowy organ nie jest uprawniony do badania czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, gdyż ta kompetencja została przyznana organom prowadzącym postępowanie karne. W związku z tym organ wydający decyzję w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie musi oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego. Wynika to z faktu, że w przypadku, gdy popełnienie przestępstwa zostanie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej, stosowane są odrębne podstawy do zwolnienia funkcjonariusza (art. 41 ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, por. też wyrok NSA z dania 20 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 36/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Druga przesłanka dotyczy oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego. Art. 42 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie zawiera definicji legalnej pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Problematyka rozumienia kategorii "oczywistości" na tle brzmienia komentowanego przepisu, była przedmiotem rozważań w judykaturze i w tej materii należy w pierwszym rzędzie przywołać poglądy sformułowane przez Trybunał Konstytucyjny w motywach wyroku z dnia 2 września 2008 r. o sygn. akt K 35/06 (publ. OTK-A 2008/7/120), w których przytoczono, że niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby przez ich przełożonych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób "automatyczny" i w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych). Użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest fakultatywne. Natomiast popełnienie przez policjanta czynu powinno być "oczywiste". Muszą zatem istnieć określone dowody wskazujące na jego popełnienie przez policjanta. Poza stwierdzeniem tej okoliczności na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, jest to możliwe również na podstawie takiej oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego, np. gdy sprawca został złapany "na gorącym uczynku", w okolicznościach, które nie nasuwają wątpliwości, a sprawca przyznaje się do popełnienia przestępstwa (por. wyrok Sądu Najwyższego sygn. I PR 13/79 z 4 kwietnia 1979 r. OSNC 1979/11/221, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1994 r. o sygn. akt I PZP 9/94, publ. OSNP 1994/2/26). Za oczywiste można uznać także przestępstwo, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż obwiniony dopuścił się czynu zagrożonego sankcją karną przez ustawę.
Na tle wykładni tego przepisu w orzecznictwie sądowym ugruntował się jednolity pogląd, że termin "oczywistość" należy rozumieć w szerokim znaczeniu.
W sensie procesowym oczywistość polega na tym, że materiał dowodowy musi w sposób jednoznaczny, wskazywać na fakt popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa. Chodzi zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, wzajemnie się uzupełniające, zgodne i niewykluczające się zeznania świadków. Ta oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy. Ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa powinno bowiem być potwierdzone analizą okoliczności konkretnego przypadku. Zatem o oczywistości można mówić wówczas, gdy wynika z ustalonych okoliczności w sposób ewidentny, na "pierwszy rzut oka", a więc, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz.
Podkreślić również należy, że ustalenie "oczywistości" popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, o jakiej mowa w treści art. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, następuje w warunkach postępowania administracyjnego, które różni się swą istotą, celami i funkcją od postępowania karnego. Na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji chodzi, jak wspomniano powyżej, o "oczywistość" w szerokim znaczeniu, sytuację niewątpliwą, wynikającą z ustalonych okoliczności w sposób bezdyskusyjny, widoczną od razu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16, z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1077/06, z dnia 13 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 735/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 201/18, CBOSA ).
Trzecia przesłanka, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wskazuje na to, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego musi uniemożliwiać pozostawanie funkcjonariusza w służbie. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenia o takie działania, powinny prowadzić do podjęcia działań odsuwających od wykonywanych czynności służbowych, a w konsekwencji do usunięcia z szeregów Policji. Wymaga tego rodzaj i zakres zadań powierzonych Policji. Służbę w Policji mogą sprawować jedynie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, nie łamiący prawa, zaś wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują do pełnienia obowiązków służbowych. Wynika to z obowiązku każdego funkcjonariusza budowania zaufania do Policji i wzmacniania w społeczeństwie jej autorytetu. Zatem bezpośrednią konsekwencją ustalenia w sposób oczywisty, że funkcjonariusz popełnił czyn o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego jest stwierdzenie jego nieprzydatności do służby (uniemożliwienie pozostawania w służbie), co skutkuje wydaniem decyzji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Dopiero w przypadku, kiedy wszystkie trzy przesłanki zostaną kumulatywnie spełnione, organ może zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sformułowanie "może zwolnić" oznacza, że przepis ten przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Dlatego podkreślić również należy, że kontrola takiego rozstrzygnięcia dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Wydawane w tym zakresie decyzje podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna w takim wypadku nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. między innymi wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1594/15 i z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 624/16, CBOSA).
W konsekwencji, w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sąd administracyjny bada jedynie, czy rozstrzygnięcie organu o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Rolą sądu administracyjnego w takim przypadku jest zbadanie, czy w postępowaniu administracyjnym organy nie naruszyły granic swobodnego uznania, czyli nie wyszły poza przesłanki określone art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i czy wybór rozstrzygnięcia nie nosi cech dowolności. Weryfikacji podlega okoliczność, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Weryfikacja nie obejmuje natomiast celowości wyboru przez organ administracji takiego, nie zaś innego sposobu załatwienia sprawy. Sąd administracyjny w takich przypadkach nie może odnosić się do merytorycznej oceny podjętych przez organ działań. Innymi słowy, sąd administracyjny nie wkracza w kompetencje właściwych organów i nie przesądza, czy dana osoba może nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też powinna być wykluczona z tego grona (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 254/17,CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na kanwę niniejszej sprawy konieczna była ocena, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał uznać, jak przyjęły to organy, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa, czy popełnienie tego czynu jest oczywiste i czy uniemożliwia to pozostawanie skarżącego w służbie Policji.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wszystkie wyżej wymienione przesłanki zostały kumulatywnie spełnione, co zostało przez organ wykazane zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, właściwie zanalizowanym i ocenionym.
Sąd zauważa, że organy orzekające swoje ustalenia wyprowadziły z włączonego do akt tego postępowania materiału dowodowego zgromadzonego zarówno w postępowaniu dyscyplinarnym jak i w postępowaniu karnym i obejmującego m.in. zeznania świadków, zeznania podejrzanego, protokół ustnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, postanowienia o wszczęciu śledztwa, postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokoły oględzin, opinie biegłego w sprawie obrażeń ciała poszkodowanych osób, opinie służbowe.
Skarżącemu postawiono w postępowaniu karnym zarzuty, że w dniu 17 października 2020 r. spowodował u K. G. oraz u D. G. - B. naruszenia czynności narządu ciała na okres poniżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 kk i z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 157 § 4 kk.
Zgodnie z art. 157 § 2 kk kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Zgodnie z art. 157 § 4 ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.
Jak wskazuje się w orzecznictwie dla przypisania komukolwiek popełnienia występku z art. 157 § 2 k.k. konieczne jest wykazanie, że dana osoba swoim działaniem (lub zaniechaniem) spowodowała u pokrzywdzonego wystąpienie konkretnych obrażeń ciała, powodujących naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni. (por. wyroki w sprawach sygn. akt II AKa 326/13, Lex nr 1388820 i sygn. akt II AKa 151/10 , Lex nr 852356).
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że oczywistość popełnienia czynu przez skarżącego wynika ze zgromadzonych w sprawie obszernego materiału dowodów, w szczególności z zeznań osób pokrzywdzonych, jak
również bezpośrednich świadków zdarzenia, którzy potwierdzili okoliczności popełnienia
przez policjanta zarzucanych mu czynów. W ocenie Sądu nie jest to stanowisko dowolne. Pomijając nawet zeznania pokrzywdzonych, niewątpliwie należy zwrócić uwagę na pozostałe dowody zebrane w sprawie. Otóż znajdujące się w aktach opinie biegłego w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą doznania u K. G. i małżonki skarżącego obrażeń narządów ciała na czas nie dłuższy niż siedem dni. Także z zeznań funkcjonariuszy biorących udział w interwencji, które są spójnie i wzajemnie się potwierdzają wynika jasno, że D. G. – [...] oraz K. G. doznali obrażeń, a ich opis koreluje z ich opisem podanym przez biegłego (k. [...], k.[...] akt admin). Z zeznań tych wynika również, jaka była relacja z przebiegu zdarzenia każdego z uczestników. Zauważyć bowiem należy, że funkcjonariusze przybyli na miejsce już po zajściu, kiedy to skarżący przebywał w innym mieszkaniu u sąsiadki K. G. – S. W. i to na jej zeznania, w ocenie Sądu, jako bezpośredniego świadka zdarzenia, które miało miejsce na klatce schodowej należy zwrócić szczególną uwagę. Otóż, świadek ten zeznał, że "Nie wie w jaki sposób ale [...] rzucił się na [...]. [...] powalił [...] na podłogę w taki sposób, że [...] częściowo siedział a częściowo leżał. Jego plecy były oparte o ścianę, [...] siadł na niego i prawą ręką zaczął go podduszać w taki sposób, że pchał jego głowę i szyję swoją ręką do ściany. [...] chyba na chwilę odpłynął bo nic się nie odzywał ani nie ruszał. Ja nawet nie jestem w stanie tego powiedzieć ani pokazać jak [...] to sprytnie zrobił, że [...] znalazł się na podłodze. Ponadto [...] załapał mu lewą rękę i ją zablokował. Ja widząc to złapałam [...] za rękę i szarpałam go żeby go zdjąć z niego ale nie dałam rady. Mówiłam i krzyczałam do niego [...] zejdź z niego, puść go ale on nie reagował. Nie wiem, w którym momencie na klatce pojawiła się [...], czy była od samego początku czy weszła w trakcie.(...) krzyczała i prosiła [...] żeby go puścił bo go udusi. [...] powiedział, że go nie udusi i nic mu nie będzie (...) Pobiegłam po męża (...). Następnie razem z mężem weszliśmy na klatkę schodową i wtedy zobaczyłam jak [...] trzyma swoją prawą ręką [...], w taki sposób, że swoją rękę dusił jej kark i przyciskał ją do [...]. (...). Pobiegłam do niego i powiedziałam co ty robisz puść ją, złapałam go za rękę co trzymał [...] i on puścił ją i po chwili wstał i puścił [...]. Ja go złapałam i obróciłam w stronę swoich drzwi, powiedziałam mu, że idziemy do mnie. Na co on przytaknął i poszliśmy do mnie." – zeznania k. [...] akt adm.
Brak podstaw aby powyższym zeznaniom odmówić wiarygodności. Jak zresztą przyznał sam skarżący składając pisemne wyjaśnienia w postępowaniu karnym (k.[...] akt. adm.) i opisując swoje stanowisko w sprawie i przebieg zaistniałego zdarzenia "Nagle na klatce pojawiła się osobiście mi znana Pani S. W., która jest sąsiadką [...] a wcześniej żony [...]. Panią S. znam osobiście i mam do niej szacunek.(...) Pani S. również próbowała nas rozdzielić co jej się udało i za co jej bardzo dziękuję. Z. mnie do swojego mieszkania(...)".
Zeznania S. W. korespondują z zeznaniami innych świadków zdarzenia na klatce schodowej W. Z. i jej męża A. Z.. W. Z. potwierdziła okoliczności wskazane przez S. W. a dotyczące zachowania skarżącego. Jej zeznania nie są tak szczegółowe jak S. W., ale równie istotne. Świadek ten zeznał, że "zauważyłam, że pod drzwiami mieszkania [...] leży on na podłodze a ten drugi chłopak, którego znam z widzenia tj. [...], który jest jego szwagrem przyciska go do podłogi jest nad nim i go trzymał. Schowałam się (...). Za chwilę ponownie się wychyliłam i widziałam jak ten [...] dalej trzyma [...] a on leży na podłodze, ponadto na podłodze leżała tak na półsiedząco chyba [...] siostra [...] a żona [...]. Ona była w pozycji półleżącej i była za K. i Ł. ją trzymał, nie widziałam dokładnie jak to wyglądało bo byłam bez okularów". – k. [...] akt adm.
A. Z. zeznał "widziałem jak ktoś na kimś siedział. Ja na początku nie wiedziałem kto to jest, była jeszcze jakaś dziewczyna i ona też tam była w pozycji takiej półsiedzącej, jeden z tych mężczyzn, który był na górze przycisnął tą dziewczynę do siebie (...) okazało się, że to sąsiad [...] i jego szwagier [...] się tam szarpali a tą dziewczyną była [...] siostra [...] a żona [...]".- k.[...] akt adm.
Skarżący powołuje się na kontratyp (obronę konieczną). Zgodnie z art. 25 § 1 kk nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. W razie przekroczenia granic obrony koniecznej, w szczególności gdy sprawca zastosował sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia (§ 2). Art. 1 kk określa z kolei podstawowe zasady odpowiedzialności karnej, z których można wywieść ogólną definicję przestępstwa jako czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawnego, zawinionego, społecznie szkodliwego w stopniu wyższym niż znikomy.
Jeszcze raz jednak przypomnieć należy, że organ ani Sąd nie ma uprawnień do badania winy skarżącego, czy stopnia społecznej szkodliwości i oceny czy skarżący popełnił przestępstwo z art. 157 § 2kk. Organ ocenia czy doszło do popełnia czynu o charakterze (znamionach) przestępstwa. Oczywistość, o której mowa w art. 42 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji musi być przekonująca dla organu i organ nie musi jej wykazywać w rozumieniu prawa karnego. Przedmiotowe postępowanie w tej materii nie jest postępowaniem karnym. Postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może bowiem naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego.
Wbrew zarzutom skargi nie ma znaczenia przesądzającego, dla samodzielnej oceny organów "oczywistości popełnienia czynu" to, że sprawa karna nie została zakończona. Istotne jest, na co wskazuje całokształt okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy. Organy wydające decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby nie musiały, jak skazano wyżej, oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego, a argumentacja skargi, iż okres prowadzenia postępowania karnego wskazuje, iż sprawa nie ma oczywistego charakteru jest nietrafna. Inny jest cel i istota postępowania administracyjnego. Tym samym, do zwolnienia ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, nie jest wymagane przyznanie się przez funkcjonariusza do winy, czy też wydanie wyroku w postępowaniu karnym. Zauważyć również należy, że choć z jednej strony organ administracji w tego rodzaju postępowaniu ma obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, to z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 Kodeksu postępowania karnego. W świetle art. 75 k.p.a., dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej.
W kontekście argumentacji skargi i "działania skarżącego w obronie koniecznej" można tylko zwrócić uwagę, że obrona polega na odpieraniu rzeczywistego, bezpośredniego i bezprawnego zamachu. Niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, iż odpiera on zamach, i była podyktowana wolą obrony, nie zaś wolą odwetu (zob. kom. do art. 25 t.12,15 kk - Giezek Jacek (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. WKP 2021).
O ile nawet można by mówić (bo ocena ta pozostawiona jest oczywiście organom ścigania) na początkowym etapie zajścia, gdzie bezpośrednimi świadkami byli tylko pokrzywdzeni i skarżący mającym miejsce w mieszkaniu K. G. o działaniach obronnych dając wiarę twierdzeniom skarżącego, że to on był atakowany, o tyle już, wedle spostrzeżeń Sądu, przebieg zdarzenia, które miało miejsce na klatce schodowej szczegółowo opisany przez świadka S. W. już na takie stwierdzenie nie pozwala. Trudno bowiem uznać, że powolnie K. G. na podłogę, "podduszanie" i przyciskanie do ściany miało na celu obezwładnienie przeciwnika i miało na celu rzeczywistą obronę przez atakiem. Podobnie jak przytrzymywanie żony. Zachowanie skarżącego, w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji świadczy raczej o agresji niż o odpieraniu ataku. Zwłaszcza, że z zeznań świadków nie wynika, że to K. G. atakował. Trafnie przy tym zauważa organ w zaskarżonej decyzji, że z zeznań świadków w tym pokrzywdzonych, które korelują ze sobą i są spójne, wynika że skarżący w trakcie awantury nie tylko - jak twierdzi - się bronił, ale również uderzył pięścią w twarz brata żony powodując uraz zęba jedynki po stronie prawej (co potwierdza opinia lekarska z dnia 17 października 2020 r.), jak również przewrócił go i ręką podduszał za szyję. Przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest jednak ustalenie celu działań skarżącego podczas zaistniałego zdarzenia ale ustalenie czy zachowanie policjanta wyczerpało znamiona czyny zabronionego jak również oczywistości jego popełnienia, które uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie. Trafna też jest przy tym konkluzja organu, że będąc funkcjonariuszem Policji z uwagi chociażby na ukończone z wynikiem pozytywnym szkolenie zawodowe podstawowe oraz odbytą adaptację zawodową, a także podejmowane w trakcie służby wielowątkowe interwencje, posiadał wiedzę (teoretyczną i praktyczną) odpowiednią do oceny sytuacji i sposobu zachowania, które byłoby zgodne z przepisami prawa, nie powodowałoby urazów u osób trzecich i nie skutkowałoby narażeniem jego nieposzlakowanej opinii. Tymczasem przebieg zajścia wskazuje na, że skarżący wykorzystał posiadane umiejętności w celu ataku a nie jego odparcia.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowy zgromadzony tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania dyscyplinarnego i administracyjnego. Ustalenia organu nie zostały przez skarżącego skutecznie podważone. Skarżący nie wskazał w istocie okoliczności, które nie zostały w sprawie prawidłowo ustalone i wyjaśnione oraz nie wskazał dowodów, które organ miałby pominąć, a zobowiązany był je przeprowadzić. Zarzuty skargi są w tym zakresie nieuzasadnione. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że zebrane w sprawie dowody (ich różnorodność i wielość) pozwalają na przyjęcie, że została spełniona przesłanka oczywistości popełnienia przez skarżącą czynu o znamionach przestępstwa.
Oczywistość popełnionego czynu, która to okoliczność w ocenie Sądu, została w rozpoznawanej sprawie w sposób wystarczający wykazana, pozwala też na uznanie że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe. Art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową, która została wprowadzona w trosce o autorytet Policji oraz z uwagi na społeczną rolę tej formacji i charakter powierzonych jej zadań. Wskazany przepis służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić P. wiarygodności w oczach opinii publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, P. jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolnie podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Przypomnieć także należy, że każda osoba wstępująca do służby w Policji składając ślubowanie wedle roty ustalonej w art. 27 ustawy o Policji zobowiązuje się do tego, by wykonując powierzone jej zadania, pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuje też strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zobowiązanie to nie jest tylko deklaracją, ale oznacza, że policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 664/06, CBOSA). Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie. Właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które łamią obowiązujący porządek prawny, niezależnie od tego czy takie fakty miały miejsce w czasie wykonywania zadań służbowych czy poza służbą (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 624/16, CBOSA). Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak, jak trafnie zauważył w motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W zaskarżonym rozkazie personalnym organ szczegółowo odniósł się do przedmiotowej przesłanki, a rozważania w tej materii są logiczne, przekonujące i wyczerpujące, oparte na kompletnym i trafnie ocenionym materiale dowodowym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o utracie przez skarżącego nieposzlakowanej opinii świadczą chociażby spostrzeżenia świadków zdarzenia utrwalone w protokołach ich przesłuchań w postępowaniu dyscyplinarnym, takie jak: "( ... ) wiedząc, że jest policjantem to nie powinien się tak zachować. Powinien być autorytetem i swoim zachowaniem dawać przykład." - zeznania W. [...] akt. adm., czy "(...) takie zachowanie psuje opinię Policji" – zeznania A. Z. – k.[...] akt. adm. oraz "policja ma pomóc, bronić, a nie krzywdzić, "(...) miałabym już dystans do takiego policjanta, gdybym na przykład musiała się zwrócić do niego o pomoc, miałabym obawy i nie darzyłabym go zaufaniem" – zeznania S. W. - k. [...] akt adm.
Wbrew zarzutom skargi organy orzekając o celowości zwolnienia skarżącego ze służby wzięły pod uwagę dotychczasowy przebieg służby, jak i dotychczasowe opinie co do jego osoby (materiał włączony do akt sprawy), co wynika wprost z uzasadnienia zarówno zaskarżonego rozstrzygnięcia (str. [...] rozkazu) jak i rozkazu personalnego organu I instancji, gdzie wprost wskazano, że "Organ podejmując decyzję wziął pod uwagę dotychczasowo pełnioną w sposób nienaganny służbę oraz różnego rodzaju wyróżnienia policjanta spośród innych funkcjonariuszy Policji, jednakże nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której czynności polegające na strzeżeniu porządku i bezpieczeństwa publicznego będą wykonywane przez osoby dopuszczające się wskazanych wyżej zachowań i czynów lekceważących te wartości. A zatem niemożliwe jest pozostawienie w służbie policjanta, który stracił warunki kwalifikujące go do pełnienia służby w Policji w związku z popełnieniem czynu zabronionego" (k.[...] akt adm.). Organ I instancji uzasadnił także z jakich względów został nadany rygor natychmiastowej wykonalności wskazując na konieczność ochrony wizerunku i dobrego imienia Policji. Organ odwoławczy dodatkowo podkreślił, że specyfika formacji jaką jest P., służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania porządku publicznego wymaga, aby istotne decyzje kadrowe były realizowane niezwłocznie. Przeciwne w tym względzie stanowisko mogłoby negatywnie wpłynąć na sposób funkcjonowania całej formacji, a w rezultacie na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stanowisko to należy uznać za słuszne.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy dostatecznie wyjaśniły okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, biorąc pod uwagę prawidłowo zabrany i oceniony materiał dowodowy. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zarówno art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, jak i art. 8 w z wz. art. 11 k.p.a. Zaskarżone rozstrzygnięcie w uzasadnieniu faktycznym zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest także podstaw do uznania, że przy wydawaniu kontrolowanego rozkazu personalnego został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 22 ust 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego aktu, jak i rozkazu personalnego organu I instancji poddaje się sądowej kontroli pod względem legalności. Przedstawia przebieg procesu decyzyjnego stosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego jak i procesowego prezentując czynności i rozumowanie organu administracji na etapie ustalania okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanki, które według organów zadecydowały o rozstrzygnięciu zawartym w orzeczeniu.
Organy stosownie do art. 7 k.p.a rozważyły przy tym słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając, w okolicznościach analizowanej sprawy, prymat temu drugiemu. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Zgodnie również z obowiązkiem z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji organ I instancji zwrócił się do organizacji związkowej o udzielenie opinii w przedmiocie planowanego przez organ zwolnienia konkretnego policjanta ze służby. Organizacja związkowa pozostawiła zwolnienie skarżącego w gestii Komendanta Powiatowego Policji w H., co jest wystarczające do uznania, iż tryb z art. 43 ust. 3 ustawy został wyczerpany i nie jest to sporne w sprawie (k.[...] akt adm.). Zasięgnięcie opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Żaden przepis prawa nie obliguje natomiast organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zwolnienia policjanta ze służby. Opinia taka i tak ma jedynie charakter oceny i nie jest wiążąca dla organu.
Natomiast fakt że skarżący z wydanym przez organ orzeczeniem się nie zgadza nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W ocenie Sądu, podejmując sporne rozstrzygnięcie organ odwoławczy prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zachodziły tym samym podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przyjętej przez niego podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) i utrzymania w mocy rozkazu personalnego organu I instancji.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zarządzenie w tym przedmiocie zostało przez Przewodniczącego Wydziału wydane w dniu 24 maja 2021 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło