VII SA/Wa 1691/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-16

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Artur Kuś, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu niedochowania terminu, gdy strona skarżąca twierdzi, że nie została prawidłowo poinformowana o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a organy opierają się na domniemaniu wzajemnego informowania się małżonków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Strona skarżąca nie wykazała tej daty pomimo wezwania organu, a jej twierdzenia oparte na domniemaniu wzajemnego informowania się małżonków nie były wystarczające do udowodnienia terminu. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o wznowienie.
Stan faktyczny
Strony skarżące wniosły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę trasy rowerowej, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (wydanie decyzji przez organ podlegający wyłączeniu). Organy administracji (Wojewoda, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ strony nie wykazały daty, w której dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Organy opierały się na domniemaniu, że małżonkowie powinni się wzajemnie informować o istotnych faktach, a obecność jednego z nich na zebraniu wiejskim, gdzie omawiano inwestycję, powinna skutkować wcześniejszym powzięciem wiedzy o decyzji. Skarżący kwestionowali te ustalenia, wskazując na błędne zastosowanie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz brak dowodów na wzajemne informowanie się małżonków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. F., J. F., A. F., L. J., Z. B(1). i Z. B(2). na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę 1. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. znak: [...]na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: "p.b."), odmówił na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wznowienia postępowania na wniosek [...] (dalej zwani też "wnioskodawcami"), zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...], wydaną dla Fundacji Rozwoju Regionu [...]; przeniesioną ostateczną decyzją Starosty [...] z 29 listopada 2016 r., znak: [...], na nowego inwestora [...] (sprostowaną postanowieniem Starosty [...] z 30 stycznia 2017 r., znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na: "budowę trasy rowerowej od miejscowości [...] do miejscowości [...] (odc. od km 11+338 do km 12+496 - z wyłączeniem odcinka od km 12+349,5 do km 12+383,5) w ramach zadania [...] na działkach ewid. nr [...][...], jednostka ewidencyjna [...], na działce nr ewid. nr [...]". 2. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., [...], złożyli zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"). 3. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia oraz przeanalizowaniu akt sprawy GINB postanowieniem z [...] lipca 2020 r. znak: [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że [...], pismem z [...] marca 2017 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], m.in. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił wznowienia (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.), na wniosek ww. osób postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...]. GINB postanowieniem z [...] listopada 2018 r., znak: [...], uchylił ww. postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, że w sprawie jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się nie o decyzji, ale o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Rozpatrując ponownie wniosek o wznowienie postępowania Wojewoda [...] skarżonym postanowieniem odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...] (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Z uzasadnienia postanowienia Wojewody wynika, że okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania jest zestawienie trzech faktów: wydania [...] lutego 2016 r. pozwolenia na budowę ww. inwestycji dla Fundacji Rozwoju [...] przez Starostę [...]; pełnienie w tym samym czasie przez [...] funkcji członka i wiceprzewodniczącego Rady Fundacji (od 2007 r.) oraz urzędującego członka Zarządu Powiatu [...] (od 2006 r. do 2018 r.), który kierował pionem usług publicznych, w skład którego wchodzą m.in. [...]; daty w której strona dowiedziała się o decyzji. Wojewoda wskazał, że "wiedza o tym, że osoba publiczna jest członkiem Fundacji, bądź radnym lub członkiem Zarządu Powiatu jest powszechnie znana i dostępna każdemu dorosłemu mieszkańcowi danego powiatu, zatem przyjął, że pełnienie ww. funkcji przez [...] było znane wnioskującym o wznowienie postępowania od dnia, w którym [...] tę funkcję objął. Rozważając kwestię "dowiedzenia się przez stronę o ww. decyzji, Wojewoda, opierając się na ustaleniach Starosty [...] zawartych w postanowieniach z [...] czerwca 2017 r. i z [...] grudnia 2017 r., ustalił, że: [...] będąc na zebraniu wiejskim wsi [...]września 2016 r. dowiedzieli się o ww. decyzji, ponieważ temat pozwolenia na budowę oraz realizacji trasy rowerowej był na nim podnoszony. Organ odwoławczy dokonując ustaleń na gruncie sprawy, podkreślając wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 80 k.p.a. - ocenił termin dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...], żonę obecnego na zebraniu [...] (tj. [...] marca 2017 r.), jako niewiarygodny. Zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem na wzajemne informowanie się małżonków o faktach, zaś w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się między sobą w tej sprawie. Organ ustalił również, że [...] dowiedzieli się o decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. - [...] lutego 2017 r. Powyższe informacje wynikają z ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, których zgodnie z treścią art. 110 § 1 k.p.a. wiążą organ administracji publicznej. W analizowanej sprawie ocenie podlega wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z powyższym rozpatrując przedmiotowy wniosek organ na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. powinien ustalić datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z orzecznictwem, to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Z analizy akt nie wynika, aby organ wojewódzki zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie daty, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, GINB pismem z [...] czerwca 2020 r., wezwał pełnomocnika wnioskodawców do wskazania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dat w jakich dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – że decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie wnioskodawcy pouczeni zostali, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie wskazanym w ww. piśmie, spowoduje rozpatrzenie sprawy w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że r. pr. [...]reprezentujący wnioskodawców odebrał ww. wezwanie organu z [...] czerwca 2020 r., w dniu [...] czerwca 2020 r. Tym samym termin na udzielenie odpowiedzi minął w dniu [...] lipca 2020 r. Do dnia dzisiejszego nie wpłynęła odpowiedź na ww. pismo GINB z [...] czerwca 2020 r. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania. Z całą pewnością za wykazanie daty dowiedzenia się o przesłance z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie uznał dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania oświadczeń: [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...]z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r. Z ww. oświadczeń wynika jedynie w jakim dniu ww. osoby podjęły "wiedzę o wydaniu decyzji Starosty [...] nr [...]z dnia [...] lutego 2016 r.". Dla oceny, czy przedmiotowy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. istotna jest data dowiedzenia się o przesłance, a nie o wydaniu decyzji. Z uwagi na powyższe, zdaniem GINB, bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w zażaleniu okoliczność, że "utożsamianie przez Organ I instancji "informowania się" (...) małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...].02.2016 r., czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia prawa przysługujących [...] jako stronie postępowania administracyjnego". Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., organ odwoławczy nie jest w stanie stwierdzić, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez wnioskodawców w terminie. Organ przypomniał, że w postępowaniu administracyjnym to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Tym samym GINB wskazał, że nie może samodzielnie przyjąć, że wnioskodawcy zachowali termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., bowiem obowiązek ten spoczywa na stronach. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanie przez stronę wyłącznie daty. Data musi znaleźć uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy, a więc strona winna w tym wypadku przedstawić dowody, na podstawie których organ mógłby zweryfikować jej twierdzenia o dacie dowiedzenia o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość wznowienia, na wniosek ww. osób w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...]. Na marginesie organ wskazał, że z treści przedmiotowego zażalenia wynika, że profesjonalny pełnomocnik kwestionuje wyłącznie ustaloną przez organ wojewódzki datę dowiedzenia się przez E. F. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. 4. [...] zastępowani przez pełnomocnika: r. pr. [...]wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie GINB z [...] lipca 2020 r. Powyższe postanowienie zaskarżono w całości i zarzucono - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w całości w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., z powołaniem się przez organ odwoławczy na rzekomy upływ terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...]z [...] lutego 2016 r. dla Fundacji Rozwoju Regionu [...] i przyjęcie przez organ I instancji momentu początkowego obliczania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego jako dzień zebrania wiejskiego wsi [...], tj. [...] września 2016 r., podczas gdy w stanie faktycznym sprawy [...] dowiedziała się o wydaniu decyzji administracyjnej Starosty [...] z dnia 2 lutego 2016 r. w dniu [...] marca 2017 r.; b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez GINB procedowania Wojewody [...] zakończonego wydaniem postanowienia z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. z powołaniem się przez organ odwoławczy na niewiarygodność terminu dowiedzenia się o wyżej wymienionej decyzji administracyjnej przez [...], żonę obecnego na zebraniu pana [...] (tj. [...] marca 2017 r.); jak również zasady doświadczenia życiowego - wzajemne informowanie się małżonków o faktach - co stanowi o niesprostaniu przez organ odwoławczy obowiązkowi wynikającemu dla niego z ustawy procesowej, tj. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego nie wynika fakt wykonywania przez [...] czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...]; c) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sformułowanie przez organ administracji publicznej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy faktycznej; podstawy rozstrzygnięcia w sposób, który nie pozwala na gruncie niniejszej sprawy na zrekapitulowanie poglądu organu administracji publicznej odnoszącego się do kwestii "informowania się o faktach" a to rzekomego dokonywania przez obecnego na Zebraniu [...] z [...] września 2016 r. - [...] (drugiego z małżonków), czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...] - w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego z małżonków - [...]; d) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez akceptację przez organ odwoławczy błędnego ustalenia przez organ I instancji momentu początkowego obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania dla Skarżącego, a w konsekwencji wydanie przez ten organ postanowienia o utrzymaniu w całości w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wznowienia zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy administracyjnej momentem początkowym obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wyżej wymienionej decyzji administracyjnej, był moment dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...] jako podmiotu realizującego prawa strony w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od innej strony tego postępowania tj. [...]- małżonka), a ponadto, wyżej wymienionemu postanowieniu zarzucam naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: e) art. 36 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy k.r.o. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2086; dalej: "k.r.o.") poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy wadliwego uznania organu I instancji, iż informacja o istnieniu w obrocie prawnym decyzji administracyjnej Starosty [...] pochodząca z Zebrania Wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r., należy do informacji mieszczących się w hipotezie normy prawnej, w związku z którą pomiędzy małżonkami [...]zaktualizował się obowiązek współdziałania, polegający w szczególności na udzielaniu sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dostrzeżenie przez organ odwoławczy braku zaktualizowania się w okolicznościach sprawy administracyjnej faktu podejmowania przez [...]czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...] w związku z przebiegiem Zebrania Wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r. (który to przebieg organ odwoławczy błędnie uznaje za dokonywanie czynności zarządu majątkiem wspólnym powodujący po stronie małżonka uczestniczącego w Zebraniu Wiejskim obowiązku "informowania się" w szczególności o stanie majątku wspólnego), doprowadziłoby do wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o odmiennej treści, tj. po myśli art. 126 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. W sprawie dokonując oceny wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...]w oparciu o zaktualizowanie się przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy zaakceptował błędne ustalenie przez organ I instancji daty dowiedzenia się przez wnioskodawcę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy całkowicie pominął istotną, relewantną prawnie okoliczność, iż podpis na liście obecności Zebrania Wiejskiego Wsi [...] z [...]września 2016 r.; względnie obecność na tym zebraniu jednego z małżonków między którymi istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, nie oznacza podejmowania jakiejkolwiek czynności zarządu majątkiem wspólnym. Powyższe stanowi dla organu odwoławczego o oczywistym braku sprostania przez ten organ wymogowi wynikającego dla niego z ustawy procesowej - tj. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego nie wynika fakt wykonywania przez [...]czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...]. Organ odwoławczy - akceptując zapatrywanie organu I instancji - argumentując motywy wydanego postanowienia ponownie odwołał się do nieposiadającego legalnej definicji pojęcia "zasady doświadczenia życiowego", uznając że jedno z małżonków [...] musiało przekazać pełną treść informacji o przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dnia [...] września 2016 r. drugiemu z małżonków. Skarżący dowiedział się o wydaniu aktu administracyjnego w dniu jego wizyty w Urzędzie Gminy [...] z siedzibą w [...] (dnia [...] marca 2017 r.) - co jest okolicznością faktyczną znaną organowi odwoławczemu, wynikającą z akt sprawy administracyjnej - co stanowi jednocześnie o spełnieniu przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną wymogu w zakresie terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. wynika z akceptacji przez organ odwoławczy błędnego zapatrywania organu I instancji co do tego, że z obecnością jednego z małżonków [...] na Zebraniu Wiejskim wsi [...] z [...] września 2016 r. wiąże się jego obowiązek informowania o stanie majątku wspólnego, a wynikający z treści art. 36 § 1 k.r.o. Przy czym zasadność tego poglądu nie została w żaden sposób - tj. z powołaniem się na adekwatną argumentację jurydyczna przez organy obydwu instancji w żaden sposób wywiedziona. Wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego z małżonków - [...]. Przechodząc do uargumentowania zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 36 § 1 k.r.o., Skarżący wskazał, że mający swoje źródło w powołanym przepisie obowiązek współdziałania małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym obejmuje czynności prawne, faktyczne oraz procesowe. Zgodnie z wyrokiem SN z 13 czerwca 2002 r., V CKN 1063/00, LEX nr 55516: "Pojęcie «zarząd majątkiem wspólnym» (art. 36 § 1 k.r.o.) obejmuje, poza czynnościami związanymi z bieżącą, zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymania jej w stanie niepogorszonym, także takie czynności, jak zbywanie ruchomości, jeśli nie miały one szczególnego znaczenia lub przeznaczenia, nabywanie ruchomości i nieruchomości oraz innych praw rzeczowych, jeśli w związku z tym nie dochodzi do uszczuplenia majątku wspólnego oraz zawieranie umów ubezpieczenia, kontraktacji i kredytów, jeśli pozostają w związku z prowadzoną przez małżonków działalnością gospodarczą". Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stosowane są do czynności procesowych jedynie wówczas, kiedy nie pozostają w sprzeczności z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, przy czym przepisy tego kodeksu można stosować w drodze analogii na gruncie k.p.a. - jako przepisy prawa procesowego. W stanie faktycznym sprawy oczywistym jest to, że obecny na zebraniu wiejskim wsi [...] z dnia [...] września 2016 r. [...] nie dokonywał czynności zarządu odnoszących się do majątku objętego ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej małżonków [...], i to zarówno zarządu sensu stricto, obejmującego bezpośrednio składniki wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków [...], jak i zarządu sensu largo, obejmującego czynności dotyczące majątku wspólnego małżonków. Przedmiotem zarządu w znaczeniu wąskim są wyłącznie aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego. Konsekwencją powyższego jest to, iż informacja uzyskana w trakcie zebrania wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r. nie stanowi dla małżonków [...] informacji, o których mowa w hipotezie normy art. 36 § 1 k.r.o. Wobec faktu niedokonywania przez [...] jakichkolwiek czynności zarządu w stosunku do nieruchomości współwłasności małżonków [...] związanych z informacjami ujawnionymi w trakcie zebrania wiejskiego wsi [...] z dnia 11 września 2016 r., zaakceptowane przez organ odwoławczy zapatrywanie organu I instancji odnoszące się do wzajemnego informowania się małżonków o faktach - przy czym ustawodawca wskazuje w treści art. 36 § 1 k.r.o. na obowiązki małżonków dotyczące zarządu majątkiem wspólnym (a więc nie na jakiekolwiek przekazywanie informacji o faktach), a w konsekwencji przyjęcia początkowego momentu dla obliczenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczna - jest nieprawidłowe. Skarżący podkreśla, że utożsamianie przez Organy obu instancji "informowania się" małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r., czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia praw przysługujących [...] jako stronie postępowania administracyjnego. W sprawie organ odwoławczy zacytował ustalenie organu I instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się ze sobą w tej sprawie. W odniesieniu do faktu negatywnego, (tj. że określone zdarzenie nie nastąpiło), podkreślono, że fakty te mogą być dowodzone za pomocą dowodów z faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza stwierdzoną okoliczność negatywną. Faktem pozytywnym przeciwnym jest oświadczenie wiedzy małżonków [...] złożone w ramach wniosku z którego wynika wprost, iż nie informowali się oni wzajemnie o decyzji administracyjnej Starosty [...]. Przy tym cytowany powyżej pogląd organu I instancji - a zacytowany przez organ odwoławczy - pozostaje nieuargumentowany, a jego prawidłowości nie daje się zweryfikować jedynie przez samo powołanie się organu odwoławczego na "wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego". Z akt sprawy administracyjnej nie wynika to, że informacja o wydaniu powyższego aktu w istocie spełniała wymagania stawiane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, (np. wyrok NSA z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08), "(...) strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy" (np. stenogram zebrania). Z akt sprawy wynika natomiast to, że organ I instancji - co zaakceptował organ odwoławczy utrzymując postanowienie organu I instancji w mocy - zlekceważył treść wniosku małżonków [...], uzasadniającą inny moment początkowy obliczania terminu do złożenia podania o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie na marginesie niniejszego środka zaskarżenia zaznaczyć również należy, że informacja o spornej inwestycji była jedną z wielu przekazywanych w toku zebrania wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r. Skoro stronami postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy decyzja administracyjna dotyczy praw i obowiązków małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej (współwłasność łączna) winni być oboje małżonkowie, a Organy obydwu instancji błędnie uznały udział jednego z małżonków w zebraniu wiejskim za dokonywanie przez niego czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków, za moment początkowy do obliczenia terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a. dla [...] (jako podmiotu realizującego prawa strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od innej strony tego postępowania, tj. [...] - małżonka) winien być uznany dzień 1 marca 2017 r. - jak stanowi bowiem art. 148 § 1 k.p.a. - w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący podkreślił, że w przypadku obiektu liniowego, jakim jest ścieżka rowerowa "dowiedzenie się" o decyzji administracyjnej w sposób powodujący rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, musi oznaczać informację o przebiegu trasy, w sposób umożliwiający osobie zainteresowanej zweryfikowanie, czy decyzja administracyjna dotyczy jej interesu prawnego. 5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny postanowienia GINB z [...] lipca 2020 r., w którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) na wniosek [...], w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Fundacji Rozwoju Regionu [...] pozwolenia na budowę trasy rowerowej od miejscowości [...] do miejscowości [...] na wskazanych w decyzji działkach. 2. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w analizowanej sprawie ocenie podlegał wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a., art. 25 k.p.a. i art. 27 k.p.a. Aby jednak ocenić, czy w sprawie zaszła wskazana przesłanka wznowienia postępowania organ powinien (działając na podstawie art. 148 § 1 k.p.a.) ustalić datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 §1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., skutkować winno odmową wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 955/20). To na wnoszącym wniosek ciąży obowiązek udowodnienia kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 556/20). Stwierdzenie - w fazie wstępnej postępowania - uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2971/19). 3. W ocenie Sądu, zasadnie już organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne było zestawienie kilku kluczowych faktów: a) wydania [...] lutego 2016 r. pozwolenia na budowę ww. inwestycji dla Fundacji Rozwoju Regionu [...] przez Starostę [...]; b) pełnienie w tym samym czasie przez [...] funkcji członka i wiceprzewodniczącego Rady Fundacji (od 2007 r.) oraz urzędującego członka Zarządu Powiatu [...] (od 2006 r. do 2018 r.), który kierował pionem usług publicznych, w skład którego wchodzą m.in. Wydział Administracji Budowlano- Architektonicznej; c) konkretnych dat w których strony dowiedziała się o decyzji; d) daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego – pismo wnioskodawców z [...] marca 2017 r. a złożone w [...] marca 2017 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego). Pierwsze dwa fakty oraz data złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie budziły w niniejszym postepowaniu żadnych zastrzeżeń i były bezsporne. Sporny pozostawał jedynie fakt "dowiedzenia się o decyzji z [...] lutego 2016 r." przez strony skarżące. Wojewoda, opierając się na ustaleniach Starosty [...] zawartych w postanowieniach z [...] czerwca 2017 r. i z [...] grudnia 2017 r. ustalił, że: - [...], będąc na zebraniu wiejskim wsi [...][...] września 2016 r. dowiedzieli się o decyzji z [...] lutego 2016 r.; temat pozwolenia na budowę oraz realizacji trasy rowerowej był na nim podnoszony i dyskutowany; fakt ten pozostaje bezsporny i nie budził żadnych wątpliwości; - organ II instancji dokonując ustaleń na gruncie przedmiotowej sprawy, podkreślając wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ocenił termin dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...] (żonę obecnego na zebraniu wiejskim pana [...]) na dzień [...] marca 2017 r. (wizyta w urzędzie Gminy [...]), jako niewiarygodny; zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem na wzajemne informowanie się małżonków o faktach mających dla małżonków znaczenie (inwestycja w pobliżu działki małżonków), zaś w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się między sobą w tej sprawie; - [...]dowiedzieli się o decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. dnia [...] lutego 2017 r. 4. W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. "z powołaniem się przez organ odwoławczy na rzekomy upływ terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania". Przypomnieć trzeba, że to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej konkretnie dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2209/17). Z analizy akt nie wynika, aby organ wojewódzki zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie daty, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, to GINB pismem z [...] czerwca 2020 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawców do wskazania (w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania) dat w jakich [...] dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie wnioskodawcy pouczeni zostali, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie wskazanym w ww. piśmie, spowoduje rozpatrzenie sprawy w oparciu o posiadany dotychczas materiał dowodowy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pełnomocnik skarżących odebrał ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], w dniu [...] czerwca 2020 r. Tym samym termin na udzielenie odpowiedzi minął w dniu [...] lipca 2020 r. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie pomimo prawidłowego doręczenia im pisma GINB z [...] czerwca 2020 r. W ocenie Sądu, zasadnie zatem przyjął GINB, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania administracyjnego a argumenty podnoszone w skardze do Sądu nie są wiarygodne. Zasadnie zatem organ przyjął za dowód zgromadzone dotychczas w sprawie dokumenty z których wynikały daty "dowiedzenia się o przesłance wznowienia postęowania". Zasadnie przyjął również GINB, że za wykazanie daty dowiedzenia się o przesłance z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie można uznać dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania oświadczeń: [...]z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r. Z ww. oświadczeń wynika jedynie w jakim dniu wskazane osoby podjęły "wiedzę o wydaniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 roku". W kontekście innych zgromadzonych w sprawie dowodów, doświadczenia życiowego i braku konkretnej odpowiedzi pełnomocnika skarżących – zasadnie uznano je za niewiarygodne. 5. Dodatkowo należy wskazać, że nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 36 § 1 k.r.o. Wbrew twierdzeniom skargi GINB nie zaakceptował "wadliwego uznania organu I instancji, iż informacja o istnieniu w obrocie prawnym decyzji administracyjnej Starosty [...] (znak: [...]) pochodząca z Zebrania Wiejskiego wsi [...] z dnia [...] września 2016 roku, należy do informacji mieszczących się w hipotezie normy prawnej, w związku z którą pomiędzy małżonkami [...]zaktualizował się obowiązek współdziałania, polegający w szczególności na udzielaniu sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego". Organ odwoławczy wskazał tylko, że wobec faktu, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania "bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w zażaleniu okoliczność, że "utożsamianie przez Organ I instancji "informowania się" (...) małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...].02.2016 roku znak: [...], czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia prawa przysługujących [...]jako stronie postępowania administracyjnego". Ponadto, wiedza i doświadczenie życiowe, połączone z zasadami logiki, to kryteria, które winny być stosowane przez organ przy dokonywaniu oceny zebranego materiału dowodowego. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. 6. Za niezrozumiałe na gruncie niniejszej sprawy należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. (postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie) oraz art. 148 § 1 k.p.a. (podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Profesjonalny pełnomocnik podnosi, że "sformułowanie przez organ administracji publicznej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy faktycznej; podstawy rozstrzygnięcia w sposób, który nie pozwala na gruncie niniejszej sprawy a zrekapitulowanie poglądu organu administracji publicznej odnoszącego się do kwestii "informowania się o faktach" a to rzekomego dokonywania przez obecnego na Zebraniu Wiejskim wsi [...] z dnia [...] września 2016 roku - [...] (drugiego z małżonków), czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...]. - w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego małżonków - [...]". Na gruncie przedmiotowej sprawy, jak zostało wskazano wyżej, koniecznym było wezwanie wnioskodawców do wykazania i udokumentowania daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania - taki obowiązek wypływa z art. 148 § 1 k.p.a. Jednocześnie podkreślić należy, że przedłożonych dokumentów wynikało wyłącznie to kiedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji. Datą dowiedzenia się o decyzji jest moment, w którym strona dowiedziała się czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2637/20). GINB pismem z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], dopełnił tego obowiązku. Profesjonalny pełnomocnik wnioskodawców nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], organ nie był w stanie stwierdzić, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez [...] w terminie. W postępowaniu administracyjnym to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Tym samym GINB nie mógł samodzielnie przyjąć, że wnioskodawcy zachowali termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., bowiem obowiązek ten spoczywa na stronach. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanie przez stronę wyłącznie daty. Data musi znaleźć uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy, a więc strona winna w tym wypadku przedstawić dowody, na podstawie których organ mógłby zweryfikować jej twierdzenia o dacie dowiedzenia o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2209/17). 7. [...], pomimo stworzonych przez organ okoliczności (por. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r.) nie wykazali ani nie udokumentowali terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny, (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12). 8. W ocenie Sądu Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, iż rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. 9. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargą jako bezzasadna.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło