II GSK 2535/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1121/21 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 26 stycznia 2021 r. nr EA-b-153/112/21 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania 1. postanawia sprostować oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1121/21, w ten sposób, że w sentencji w wierszu szóstym od dołu w miejsce "J.1." wpisać "J."; 2. uchyla zaskarżony wyrok; 3. oddala skargę; 4. zasądza od M. J. na rzecz Komendanta Głównego Policji 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1121/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi M. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 26 stycznia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Komendant Stołeczny Policji 27 sierpnia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego. Na skutek wniosku skarżącego o zawieszenie ww. postępowania administracyjnego do momentu rozstrzygnięcia wniosku złożonego do Sądu Rejonowego [...] w kwestii wykonania kary, Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z 29 października 2020 r. odmówił jego zawieszenia. Skarżący 10 listopada 2020 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie ww. postępowania administracyjnego, na skutek którego Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z 16 listopada 2020 r. odmówił zawieszenia postępowania. Ponadto decyzją z 30 listopada 2020 r. orzekł o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego. Następnie skarżący złożył zażalenie na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z 16 listopada 2020 r. Postanowieniem z 26 stycznia 2021 r. Komendant Główny Policji stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym, na postanowienie organu administracji o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z dyspozycją art. 101 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), zażalenie służy stronie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, a taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził. II Skargę do WSA w Warszawie na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Policji złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ustawa z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18) w żadnym stopniu nie zmieniła treści uregulowania kodeksowego, odnoszącego się do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania. Sąd wyjaśnił, że zamiarów takich nie sposób było także doszukać się w uzasadnieniu projektu ustawy. Nieakceptowalny przez Sąd pierwszej instancji jest bowiem pogląd, że zmiana art. 101 § 1 i 3 k.p.a. pozbawiła stronę możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowień o odmowie zawieszenia postępowania. III Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie dopuszczalności zaskarżenia zażaleniem przez skarżącego wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania i w rezultacie nieprawidłowe uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Policji stwierdzające niedopuszczalność tegoż zażalenia. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jest zasadny, dlatego została ona uwzględniona. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że działając na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w komparycji zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, poprzez wpisanie w wierszu szóstym od dołu w miejsce błędnego brzmienia nazwiska skarżącego "J.1" prawidłowego brzmienia: "J". Zaistniałą sytuację należało ocenić jako odpowiadającą hipotezie normy rekonstruowanej z art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a., stanowiła ona bowiem błąd pisarski będący oczywistą omyłką, gdyż z pozostałej treści tego wyroku i jego uzasadnienia oraz akt sprawy wynika, że wbrew zamierzeniu oraz rzeczywistym intencjom Sądu pierwszej instancji doszło do omyłki literowej w nazwisku strony (zob. np. postanowienie NSA z 20 października 2022 r., sygn. akt I FZ 244/22 oraz z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 406/20). Przystępując do rozpoznania zarzutu skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że istota sprawy dotyczy oceny dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że błędne jest stanowisko Komendanta Głównego Policji o niezaskarżalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładni art. 101 § 3 k.p.a., uznając zarzut skargi kasacyjnej za zasadny. W ocenie NSA aktualną treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Natomiast na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. Takie rozumienie art. 101 § 3 k.p.a. jest wynikiem przede wszystkim wykładni językowej tego przepisu. Przed nowelizacją przepis ten brzmiał: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie." Obecnie przepis ten brzmi: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Dodając do dotychczasowej treści przepisu wyrażenie "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania", ustawodawca spowodował zmianę znaczenia zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania". Sformułowanie "w sprawie" odnosi się nie tylko do zwrotu: "zawieszenia postępowania", ale też do zwrotu "odmowy podjęcia postępowania", przez co powyższy przepis w istocie wyraża myśl: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Skoro więc w przepisie tym posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania. Taką językową wykładnię tego przepisu potwierdza również jego wykładnia celowościowa. Istotą bowiem nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie odrębnego środka zaskarżenia jedynie na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne - czyli na postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz o odmowie podjęcia postępowania - i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, tj. postanowień o odmowie zawieszenia postępowania oraz o podjęciu postępowania. Uzasadnienia dla takiej regulacji należy poszukiwać przede wszystkim w zasadzie szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), wymagającej od organu administracji publicznej nie tylko wnikliwego, ale i szybkiego działania w sprawie. Co do zasady postępowanie administracyjne powinno zakończyć się w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Zamierzenie prawodawcy, aby wykładać omawianą normę wąsko, wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk nr 2987 Sejmu RP VI kadencji). Oznacza to, że w aktualnym stanie prawnym na postanowienie organu administracji o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie. W konsekwencji zatem uznać należy, że zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Stanowisko takie jest jednolicie prezentowane w aktualnym orzecznictwie NSA (por. m.in. wyroki NSA z: 25 czerwca 2015 r., II OSK 2855/13; 22 marca 2016 r., I OSK 339/16; 21 czerwca 2017 r., II OSK 2662/15; 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 987/17, 29 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1635/17, 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2786/19; 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 357/19; 19 lutego 2025, sygn.. akt II OSK 1633/22; 17 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1671/23). Mając powyższe na uwadze, ponieważ skarga kasacyjna okazała się zasadna, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości. Ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uznał także za zasadne rozpoznać skargę i orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę jako niezasadną uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącego na rzecz organu 340 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika organu, który prowadził sprawę w pierwszej instancji (240 zł).