I SA/Bk 361/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-08-26
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez podmioty, które nie wykonały faktycznie usług budowlanych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ usługi na nich wskazane nie zostały faktycznie wykonane przez wystawców, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu. Organy podatkowe mają prawo zakwestionować takie faktury, a sąd administracyjny nie ma podstaw do podważenia tych ustaleń, jeśli zostały one oparte na wszechstronnej ocenie dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu podatkowego, który zakwestionował zaliczenie przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur wystawionych przez trzy firmy: P.P.H.U. L., C. Sp. z o.o. oraz M. B. Organy ustaliły, że usługi udokumentowane tymi fakturami nie zostały faktycznie wykonane, a faktury miały charakter fikcyjny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, a także naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o PDOF.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] października 2019 r. Nr [...] określił T. T. (dalej: "skarżący") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w wysokości 488.760,00 zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie 33.436,00 zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż prowadząc jednoosobową firmę pod nazwą PPHU T. w zakresie realizacji usług budowlanych, zawyżył koszty uzyskania przychodów w łącznej kwocie 2.395.794,00 zł. Zdaniem organu, kwoty wynikające 6 faktur VAT wystawionych przez P.P.H.U L., z 35 faktur VAT wystawionych przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz kwoty wynikające z 26 faktur VAT wystawionych przez Firma B. w C., nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów 2014 r., bowiem faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż nie zostały one wykonane przez te podmioty. Ponadto organ I instancji stwierdził, że w rozliczeniu za 2014 r. skarżący zawyżył o 124,00 zł kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Organ ustalił, że w 2014 r. przedmiotem działalności firmy skarżącego były usługi budowlane związane z budową oraz remontem obiektów budowlanych na rzecz podmiotów gospodarczych. Wg dokumentów, część realizowanych prac budowlanych miała zostać wykonana z udziałem podwykonawców - firm P.P.H.U L., C. Sp. z o.o. oraz Firmy B. W prowadzonej w 2014 r. dla celów rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych podatkowej księdze przychodów i rozchodów skarżący ujął i zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikające z faktur VAT wystawionych przez te podmioty. Jednak, zdaniem organu, usługi budowlane nie zostały wykonane przez podmioty widniejące na wystawionych fakturach.
Odnośnie P.P.H.U. L. ustalono, że Ł. P. był czynnym podatnikiem VAT w okresie od [...] września 2009 r. do [...] grudnia 2014 r. Z dniem [...] grudnia 2014 r. został wykreślony z rejestru podatników podatku VAT na podstawie art. 96 ust.9 ustawy o podatku od towarów i usług. Ostatnią deklarację dla celów podatku VAT złożył za marzec 2010 r., nie złożył deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-4R za 2014 r. Przeprowadzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. u Ł. P. kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług za 2014 r. wykazała, że podmiot ten nie posiadał faktycznego miejsca prowadzenia działalności (biura, magazyny), nie posiadał odpowiednich zasobów majątkowych, personalnych, technicznych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie okazał on żadnej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ wskazał, że poza wystawionymi fakturami brak jest dowodów świadczących, że usługi budowlane na rzecz skarżącego miały miejsce. Wskazano, że od wystawionych faktur Ł. P. nie odprowadził należnego podatku od towarów i usług. Wg zeznań skarżącego, kontakty z Ł. P. nawiązał na jednej z budów, na której prowadził prace. Ł. P. dysponował grupą około 20 robotników, nie jest wiadome, czy byli to jego pracownicy. Według wyjaśnień skarżący sam na bieżąco kontrolował stan wykonanych prac, nadzorował je i dokonywał odbiorów. Wskazał, że faktury były przez Ł. P. wypisywane ręcznie w jego obecności, jedynie faktura nr [...] była przygotowana wcześniej. Wg twierdzeń skarżącego, faktury były opłacane gotówką przy ich odbiorze, pieniądze skarżący przekazywał osobiście Ł. P.. Organ ocenił, że powyższe świadczy o pozorności w prowadzeniu działalności gospodarczej przez Ł. P., a wystawione przez niego faktury mają charakter fikcyjny.
Organ ustalił, że C. sp. z o.o. wystawiła na rzecz skarżącego w spornym okresie 35 faktur na kwotę netto 1.137.500 zł, VAT 215.875 zł. Na większości z nich sposób płatności został określony w formie gotówki, jedynie na 4 fakturach widnieje - jako forma płatności - przelew w terminie 30 dni. Organ zauważył jednak, że na fakturach tych nie wskazano numeru rachunku bankowego, na który miałaby nastąpić ewentualna płatność. Numer ten nie wynikał też z umów zawartych ze Spółką C.. Wszystkie faktury były wystawione ręcznie, opatrzone pieczęcią firmową i podpisem "G. W.". Organ ustalił, że zgodnie z wpisami w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego G. W. jest Prezesem Zarządu C. Sp. z o.o. Z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2017 r. wynika, że C. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 6 i ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na brak deklaracji podatkowych. Adres siedziby tej spółki jest adresem tzw. "wirtualnego biura". Za II i III kwartał 2014 r. złożyła "zerowe" deklaracje VAT 7K. Ostatnia deklaracja VAT-7K została złożona za IV kwartał 2015 r. Spółka nie składała deklaracji PIT-4R. Przesłuchany w charakterze świadka G. W. zeznał, że funkcje prezesa zarządu pełnił jedynie do początku listopada 2014 r., potem spółka została sprzedana. Podał również, że spółka w 2014 r. nie zatrudniała pracowników, nie posiadała żadnych maszyn i urządzeń, ponieważ wyzbyła się ich już w 2013 r. G. W. zeznał, że nie zna kontrahenta – firmy skarżącego. Spółka nie podpisywała z nim żadnych umów i nie świadczyła na jego rzecz żadnych usług. Po okazaniu świadkowi kserokopii faktur wystawionych na rzecz firmy skarżącego stwierdził, że nie są to faktury C. Sp. z o.o., nie wie, kto je wystawił, podpis zmieszczony na okazanych fakturach nie jest jego podpisem. Świadek zeznał ponadto, że spółka nigdy nie wystawiała faktur ręcznie. Skarżący z kolei stwierdził, że nie pamięta dokładnie okoliczności dotyczących nawiązania współpracy z C. Sp. z o.o. Podał, że osobiście spotkał się z G. W., ale nie pamięta dokładnie kiedy to było i nie pamięta jego wyglądu. Nie były mu znane osoby ze spółki C., a osobą kontaktową był Ł. P., który zapewniał obsługę zleconych prac. Wyjaśnił, że faktury były wystawiane zgodnie z realizacją zleconych prac w jego obecności, przy udziale Ł. P.. Zapłata za faktury była w formie gotówki do rąk Ł. P.. Podatnik nie potrafił wskazać, ilu pracowników Spółki świadczyło pracę na poszczególnych budowach. Z kolei w piśmie z [...] września 2019 r. skarżący oświadczył, że po raz pierwszy z firmą C. zetknął się prawdopodobnie na jednej z budów podczas oferowania robót. Potwierdził, że warunki współpracy, zakres robót oraz należne kwoty ustalał z Ł. P., od niego też otrzymywał faktury. Podał, że o dokonaniu płatności za faktury świadczą m.in. potwierdzenia zapłaty, których jednak nie przedłożył. Organ ustalił natomiast, że Ł. P. nie figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako osoba powiązana z C. Sp. z o. o., brak jest też jakichkolwiek informacji, aby był on pracownikiem tej spółki, czy osobą upoważnioną do jej reprezentowania lub wystawiania faktur w jej imieniu.
Odnośnie 26 faktur wystawionych przez firmę B. (wartość netto 1.017.000 zł) i współpracy skarżącego z tym podmiotem organ ustalił, że umowy zawarte pomiędzy tymi podmiotami nie zawierają wskazania zakresu lub rozmiaru umówionych robót, brak jest też wskazania miejsca wykonywania robót. Według treści wystawionych faktur, należności z tytułu wykonanych prac opłacono gotówką. Wszystkie faktury wystawiono ręcznie. Przeprowadzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wobec M. B. kontrola podatkowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za 2014 r., zakończona decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] wykazała, że M. B. prowadził głównie fikcyjną działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych, usług informatycznych i usług transportowych. Jak wskazuje organ, M. B. nie posiadał wiedzy, jakie prace wykonał, (jak wskazał organ - zdarzyło się, że wymieniał je czytając z przygotowanej kartki, bo jak twierdził - nie pamięta ich szczegółowo), przypisywał niektórym nabywcom prace, co do których faktury wystawił na rzecz innych nabywców, nie pamiętał, gdzie one miały miejsce, nie zawsze kojarzył firmy wskazane jako nabywcy w zakwestionowanych fakturach, nie potrafił wskazać pracowników wykonujących prace, kierowników, osób nadzorujących prace, nie pamiętał okoliczności dostarczania faktur i zapłaty za nie, nie pamiętał, że na tych samych budowach był podwykonawcą kilku firm, którym wystawił faktury, nie zawsze pamiętał okoliczności nawiązania współpracy, ani czy to on, czy biuro kontrolowało rozrachunki z pracownikami, nie wiedział też, kto dokonywał odbioru robót, nie pamiętał, czy był na budowach oraz z jaką częstotliwością. M. B. nie dysponował ani zapleczem technicznym (nie dysponował on narzędziami i materiałami, które umożliwiłyby mu wykonanie prac w rozmiarze wynikającym z wystawionych dokumentów) ani też nie zatrudniał pracowników, którzy mogliby wykonać prace wynikające z kwestionowanych faktur. Organ ustalił na podstawie ewidencji środków trwałych i wyposażenia, że M. B. dysponował samochodem osobowym i dwoma ciężarowymi, urządzeniem do diagnostyki silników samochodowych, komputerem, kompresorem tłokowym, spawarką z osprzętem oraz betoniarką. W kontrolowanym okresie nie wynajmował żadnego sprzętu budowlanego, nie dokonywał zakupu materiałów budowlanych, nie korzystał też z usług podwykonawców. Wprawdzie M. B. w rejestrach zakupu VAT wykazał i rozliczył faktury wystawione przez J. G. tytułem usług budowlanych, jednakże przeprowadzone wobec niego postępowanie wykazało nierzetelność przedmiotowych faktur. Z ewidencji księgowych i dokumentów źródłowych za 2014 r. nie wynika również, aby ponosił on koszty związane z zapewnieniem pracownikom na budowach zaplecza socjalnego i odzieży roboczej lub związanych z zapewnieniem zakwaterowania. Dodatkowo wskazano, że postanowieniem [...] z dnia [...].12.2015 r. Prokuratura Okręgowa w B. postawiła M. B. zarzuty, że w okresie od dnia 10 stycznia 2013 r. do dnia 20 października 2015 r. w B., w krótkich odstępach czasu, w wykonywaniu tego samego zamiaru, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Firma B. M. B. oraz Firma Budowlano-Drogowa "B.", będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, w deklaracjach VAT-7 i korektach deklaracji VAT-7 składanych w [...] Urzędzie Skarbowym w B. podał niezgodne dane ze stanem rzeczywistym wynikające z włączenia do dokumentacji księgowej 110 nierzetelnych faktur VAT wystawionych m.in Usługi Budowlane J., poświadczają usługi, które w rzeczywistości nie miały miejsca, czym wprowadził w błąd narażając Skarb Państwa na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej w postaci podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych.
Organ zauważył też, że przesłuchiwany w charakterze świadka skarżący podał, że nie pamięta, jakie maszyny i urządzenia M. B. posiadał w swojej firmie oraz czy posiadał rusztowania. Odnosząc się do kwestii zatrudnionych pracowników wyjaśnił, że w 2014 r. zatrudniał od 5 do 7 pracowników, których nazwisk nie pamięta. Nie pamięta również, na jakich budowach prace wykonywała firma M. B., nie pamięta szczegółów realizacji tych robót budowalnych m.in., z czyich materiałów były wykonywane usługi, czy pracownicy Firmy B. pracowali razem z pracownikami firmy skarżącego, jakie prace były wykonywane na poszczególnych budowach, ilu pracowników pracowało na poszczególnych budowach, kto nadzorował wykonywane prace oraz czy M. B. zatrudniał podwykonawców. Z zeznań skarżącego wynika też, że rozliczenia z M. B. były bezgotówkowe, bezpośrednio do jego rąk.
Organ wskazał, że o braku wykonania prac przez wskazane podmioty na rzecz skarżącego świadczą m.in. wyjaśnienia kontrahentów skarżącego, którymi były: (-) P.B J. s.c. - budowa dot. Kościoła [...] w B., (-) Przedsiębiorstwo Wielobranżowe B. s.c. - budynek mieszkalny wielorodzinny w B. ul. [...] i budynek mieszkalny wielorodzinny w C., Al.; (-) D.- montaż blachy w B., roboty budowlane w hali U. w G., pokrycie dachu mleczami w M., mycie elewacji i remont dachu w Galerii w W., (-) M. Sp. z o.o. - montaż płyt warstwowych na budowie G. we W.; (-)PHUP B.- budowa Niemcy, [...]; Niemcy, [...]; (-) A.- budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego w E., ul. [...], budynku mieszkalnego wielorodzinnego w W., ul. [...], budynek mieszkalny wielorodzinny w W., ul. [...]; (-) P. Urząd Wojewódzki w B. - budowa przejścia granicznego w K.; (-) Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...]– konserwacja elewacji w budynku mieszkalnym ul. [...] w B.; (-) Polskie Koleje Państwowe S.A. - remont budynku dworca PKP w B., ul. [...] oraz remont byłej przychodni lekarskiej w Ł. ul. [...]; (-) Zespól Szkół [...]. - budowa Zespołu Szkół Elektrycznych w B. Organ ustalił ponadto, że w kontrolowanym okresie, wg listy płac i umów zleceń z wystawionymi do nich rachunkami, w styczniu 2014 r. skarżący zatrudniał z tytułu umów zlecenia 10 zleceniobiorców, a od lutego do grudnia 6 zleceniobiorców, w tym rodziców żony w wieku około 60 lat oraz dwoje dziadków żony w wieku około 90 lat. Świadkowie T. T., C. Ż. nie potwierdzili obecności Firmy B., C. ani firmy Ł. P. na budowach, gdzie wykonywali oni prace.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że analiza historii rachunków bankowych, faktur VAT, na których jako wystawcy figurują w/w podmioty, a forma płatności "gotówka" oraz pozostałych faktur dokumentujących zakup i sprzedaż wykazała, że w okresach od 11.03.2014 r. do 13.04.2014 r., od 03.05.2014 r. do 30.10.2014 r. oraz od 01.11.2014 r. do 31.12.2014 r. stan posiadanych środków pieniężnych nie pozwalał na opłacenie wszystkich kwestionowanych faktur VAT, których łączna kwota wynosiła 2.544.277,00 zł, co stanowi 97,69% gotówkowych faktur zakupowych. Organ zwrócił ponadto uwagę na podobną szatę graficzną wystawionych faktur VAT oraz to, że wszystkie (poza jedną) zostały wystawione ręcznie, bardzo podobnym charakterem pisma, co – zdaniem organu - może świadczyć, że mogła je wystawić jedna osoba. Podkreślono też, że zarówno C. Sp. z o.o., jak i Ł. P. nie wykazali w deklaracjach składanych dla celów rozliczenia podatku VAT faktur wystawionych na rzecz skarżącego z tytułu wykonanych rzekomo usług budowlanych.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej powyższe dowody wskazują jednoznacznie, iż faktury wystawione przez PPHU-L. Ł. P., C. Sp. z o.o. i firmę M. B. nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych i nie dają podstawy do zaliczenia uwidocznionych na nich kwot w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Skarżący posłużył się fikcyjnymi dokumentami po to, aby obniżyć podatek należny i zwiększyć koszty uzyskania przychodu. Organ przyjął więc, że kwoty zaewidencjonowane przez skarżącego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2014 r. wynikające z faktur VAT, w których jako wystawca ujęty jest C. Sp. z o.o., Firma B. M. B. oraz P.P.H.U L. Ł. P., nie stanową kosztu uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym za niezasadny uznał zarzut naruszenia tego przepisu. Powyższe dowodzi zaś, że podatkowa księga przychodów i rozchodów za 2014 r. prowadzona była przez skarżącego nierzetelnie.
Organ nie uwzględnił również stawianych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu zarzucił mu naruszenie:
1. art. 120, art. 121 § 1, art. 124 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. – dalej: "o.p."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do organów podatkowych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej interpretacji dowodów poprzez przekroczenie w ramach swobodnej oceny dowodów granic dowolności – brak wiarygodności, obiektywizmu, logiki a wręcz działanie w ramach błędu intelektualnego poprzez dowolną i stronniczą ocenę, która doprowadziła do przyjęcia, iż wystawione przez kontrahentów Skarżącego faktury VAT były fikcyjne;
2. art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p. poprzez brak ich zastosowania, a w konsekwencji niewyjaśnienie w sposób należyty i niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych oraz pomijanie okoliczności korzystnych dla skarżącego i obciążanie negatywnymi konsekwencjami niewyjaśnionych w sprawie okoliczności;
3. art. 122 w związku z art. 191 o.p. poprzez nieprawidłowe, pobieżne, wyrywkowe ustalenie stanu faktycznego, niewyjaśnienie oraz nieuwzględnienie wielu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a ponadto dowolną, w miejsce swobodnej, ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w jednostronnie korzystnej organowi podatkowemu analizie dokumentów i zeznań występujących w sprawie świadków, podczas gdy skarżący nabył i sprzedał usługi od czynnych podatników podatku VAT;
4. art. 123 § 1 o.p. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie żądanych przez skarżącego dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na dowodach zgromadzonych w toku innych postępowań, w których skarżący nie był stroną, a które w niniejszym postępowaniu zostały w całości wyłączone z akt sprawy;
5. art. 233 § 1 o.p. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji gdy podlegała ona uchyleniu;
6. art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez jego niezastosowanie i nieuznanie wykonanych przez PPHU-L. Ł. P., C. Sp. z o.o. i przez M. B. robót, potwierdzonych fakturami VAT, umowami i protokołami odbioru robót za stanowiące koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że w decyzji podważono rzetelność faktur VAT bez stwierdzenia nierzetelności danych w prowadzonych księgach, w tym ewidencji VAT. Ponadto organ oparł decyzję o dowody zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i karnych przygotowawczych np. postępowaniu w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B. wobec M. B. Zdaniem skarżącego, nie musi on badać prawidłowości działań swoich kontrahentów. Skarżący nie zgadza się z argumentami organu, że o fikcyjności transakcji z kontrahentami przesądza brak potwierdzenia ze strony inwestorów oraz kierownictwa budowy zgłoszenia podwykonawcy. Jak stwierdził, w prawie budowlanym, w szczególności przy dużych budowach, rzeczą naturalną jest, że inwestor nie zna wszystkich podwykonawców, a brak ich zgłoszenia nie oznacza automatycznie niewykonania przez niego określonego zakresu robót. Prawo podatkowe nie przewiduje obowiązku zgłaszania podwykonawców. Skarżący podnosi, że to, iż inwestorzy nie widzieli na budowach danych osób nie zaprzecza temu, że osoby te faktycznie na budowie pracowały, bo mogły wykonywać pracę w dniach, w których inwestorów nie było na budowie.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 23 marca 2020 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. O taki tryb wnioskował również organ w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodny wniosek stron umożliwiał Sądowi, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Istota sporu sprowadza się do oceny słuszności podważenia przez organy podatkowe prawa skarżącego do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur wystawionych na jego rzecz przez P.P.H.U. L., C. Sp. z o.o. oraz M. B. Zarzuty skargi w dużej mierze odnoszą się do prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ w toku postępowania dowodowego.
W związku z tym, że jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny stanowi podstawę do zastosowania właściwej normy materialnoprawnej, skład orzekający w pierwszej kolejności rozważył zarzuty dotyczące przepisów postępowania.
Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia powiązanych ze sobą zarzutów naruszenia zasady legalizmu (art. 120 o.p.), zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu (art. 121 o.p.), zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym, zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym (art. 124 o.p.) oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego (art. 187 o.p.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również w wyrokach tutejszego sądu, wielokrotnie już zwracano uwagę, że to na organy został nałożony obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest przy tym wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.).
Stosownie do zasady swobodnej oceny dowodów, organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada również na organy obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich powiązaniu. Ażeby w ramach owej swobody nie zostały jednak przekroczone granice dowolności, organ podatkowy powinien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Dopóki tak zakreślone granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, sąd administracyjny nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń (por. wyroki NSA: z 2 lipca 2019 r., sygn. II FSK 326/18; z 8 listopada 2019 r., sygn. II FSK 3938/17; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W opinii sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i spójny. W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że w sprawie nie jest kwestionowany fakt, że skarżący wykonywał prace na rzecz (-) P.B J. s.c. [...], (-) Przedsiębiorstwo Wielobranżowe B.- budynek mieszkalny wielorodzinny w B. ul. [...] i budynek mieszkalny wielorodzinny w C., Al. [...]; (-) DWL Handel i Usługi Budowlane W.- montaż blachy w B., roboty budowlane w hali U., pokrycie dachu mleczami w M., mycie elewacji i remont dachu w Galerii w W., (-) M.Sp. z o.o. - montaż płyt warstwowych na budowie G. we W.; (-) PHUP B.; (-) A. -Budownictwo [...]- budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego w E., ul. [...], budynku mieszkalnego wielorodzinnego w W., budynek mieszkalny wielorodzinny w W.(-) P. Urząd Wojewódzki w B. - budowa przejścia granicznego w K.; (-) Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...]– konserwacja elewacji w budynku mieszkalnym ul. [...] w B.; (-) Polskie Koleje Państwowe S.A. - remont budynku dworca PKP w B. oraz remont byłej przychodni lekarskiej w Ł.; (-) Zespól Szkół Elektrycznych [...]- budowa Zespołu Szkół Elektrycznych w B.
W sprawie nie jest również zasadniczo kwestionowane to, że skarżący korzystał przy wykonywaniu tych prac z podwykonawców.
Sąd podziela jednak stanowisko organów co do tego, że przy wykonaniu wymienionych prac skarżący nie korzystał z pomocy podmiotów: P.P.H.U. L., C. Sp. z o.o. oraz M. B.
Zdaniem Sądu, transakcje pomiędzy skarżącym a firmą Ł. P. słusznie wzbudziły wątpliwości organów. Przede wszystkim, brak jest dowodów rozliczeń pomiędzy tymi podmiotami. Wg twierdzeń skarżącego do rozliczeń między kontrahentami dochodziło wyłącznie w formie gotówkowej. Ponadto Ł. P. z końcem 2014 r. został wykreślony z ewidencji płatników VAT. Kontrolujący stwierdzili, że w 2014 r. nie złożył on jakichkolwiek rozliczeń podatkowych, ostatnią deklarację dla celów podatku VAT złożył za marzec 2010 r., za 2014 rok nie złożył deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ wykazał, że podmiot ten nie prowadził żadnej działalności gospodarczej w 2014 r. – ustalono, że nie posiadał on faktycznego miejsca prowadzenia działalności, zasobów majątkowych, osobowych czy technicznych, niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Podczas kontroli prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. Ł. P. nie okazał żadnej dokumentacji związanej z taką działalnością. Co istotne, od wystawionych faktur nie odprowadził należnego podatku od towarów i usług. Sąd zauważa ponadto, że skarżący, poza posiadaniem faktur wystawionych przez Ł. P. nie był w stanie przedstawić żadnych faktów i dowodów potwierdzających wykonanie przez ten podmiot prac budowlanych na jego rzecz. Sam Ł. P., pomimo wezwań organu, nie złożył zeznań w sprawie. Ani skarżący, ani nikt z przesłuchanych świadków nie był w stanie wskazać danych kontaktowych do Ł. P. W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie dowodzi, iż transakcje udokumentowane fakturami wystawionymi przez Ł. P. na rzecz skarżącego, nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Odnosząc się do współpracy skarżącego z firmą C., organ słusznie zakwestionował prawdziwość wystawionych rzekomo przez C. faktur. Wskazał bowiem, że odpowiedzialny za podpisywanie faktur w tej firmie jej były prezes – G. W.- zaprzeczył, aby na spornych fakturach znajdowały się jego podpisy. Wskazał, że nie zna firmy skarżącego i nie współpracował z nią w 2014 r. Zeznał, że nie podpisywał ze skarżącym żadnej umowy, nie przekazywał skarżącemu żadnych faktur. Po przedstawieniu temu świadkowi faktur wystawionych przez C. na rzecz skarżącego oświadczył, że nie są to faktury wystawione przez spółkę C. i nie ma pojęcia, kto je wystawił. Dodał, że wszystkie faktury wystawiane przez spółkę były wystawiane w programie SUBIEKT GT, a ponadto faktury tej spółki nie były wystawiane ręcznie. Tymczasem znajdujące się w posiadaniu skarżącego faktury, wystawione rzekomo przez spółkę C., są wystawione ręcznie, zaś wynikający z nich sposób zapłaty to gotówka. Jak słusznie zauważa organ, na fakturach brak jest wskazania numeru rachunku bankowego, na który miałaby nastąpić płatność, co istotne – numer ten nie wynika również ze znajdujących się w aktach umów pomiędzy spółką a skarżącym. Zatem przyjąć należy, że z założenia płatności miały następować wyłącznie w formie gotówki. Świadek podał ponadto, że w 2014 r. spółka C. nie zatrudniała pracowników, nie posiadała maszyn ani urządzeń, wyzbyła się ich w 2013 r. Znamienne jest, że w opisie kontaktów skarżącego ze spółką C. pojawia się osoba Ł. P. Skarżący wskazuje, że była to osoba do kontaktu z ramienia spółki, do jej rąk następowała zapłata za faktury w formie gotówki, od niego też skarżący, jak twierdzi, otrzymywał faktury. Tymczasem z żadnych dokumentów ani innych dowodów nie wynika, aby Ł. P. mógł reprezentować spółkę C., wystawiać w jej imieniu faktury czy pobierać w jej imieniu zapłatę za faktury.
Przedstawione fakty, znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, nie pozostawiają wątpliwości Sądu co do tego, że spółka C. nie wykonała na rzecz skarżącego usług dokumentowanych wystawionymi przez nią fakturami. Kwoty wynikające z tych faktur nie mogły zatem stanowić kosztu uzyskania przychodu firmy skarżącego.
Podsumowując tę część rozważań: wyżej wskazane dowody i fakty, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu, pozwalają na uznanie za logiczną i uzasadnioną konstatację, że faktury wystawione przez C. Sp. z o.o. oraz P.P.H.U. L. Ł. P. na rzecz skarżącego nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Jedynymi dokumentami mającymi potwierdzać transakcje tych podmiotów ze skarżącym są faktury, na których znajdują się podpisy, co do autentyczności których – w przypadku C. - istnieją uzasadnione obawy.
W ocenie Sądu organy słusznie zakwestionowały fakt wykonywania robót budowlanych uwidocznionych w spornych fakturach przez firmę M. B. Zwrócić należy uwagę, że pomimo wykazania przez ten podmiot na fakturach VAT kwot o znacznej wartości (1.017.000 zł netto), przewidziano sposób zapłaty gotówką. Istotne jest również to, że umowy pomiędzy skarżącym a M. B. nie zawierają wskazania zakresu, rozmiaru, ani miejsca umówionych prac. W postępowaniu prowadzonym wobec M. B. ustalono, że w spornym okresie nie dysponował on sprzętem budowlanym, nie posiadał wiedzy na temat prowadzonej działalności gospodarczej, posiadał też ogólną wiedzą na temat położenia obiektów, przy których rzekomo wykonywał prace. Jak wykazano, M. B. zafakturował prace na rzecz skarżącego wskazując na niej obiekt "G.", podczas gdy obiekt ten znajduje się we W.. Ponadto ustalono, że M. B. nie wynajmował w spornym okresie sprzętu budowlanego, nie najmował rusztowań, nie korzystał z usług podwykonawców.
Istotne jest również to, że wykonywania ww. prac przez podwykonawców, w tym firmy M. B. nie potwierdził żaden z pracowników skarżącego.
Istotne dla sprawy były też ustalenia organów wynikające z decyzji wydanych wobec M. B. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. Z decyzji tych wynika m.in., że M. B. nie dysponował ani zapleczem technicznym, ani personalnym, które umożliwiłoby mu wykonywanie prac w rozmiarze wynikającym z wystawianych dokumentów, zatrudniał pracowników "na czarno" (pomimo ogłoszeń w Urzędzie Pracy, kandydaci do zatrudnienia kierowani byli bezpośrednio do firmy, co uniemożliwiało weryfikację przez urząd rzeczywistego zatrudnienia przez M. B.), nie ponosił kosztów związanych z zapewnieniem pracownikom zaplecza socjalnego, odzieży roboczej, etc.
Na fikcyjność sprzedaży usług budowlanych na rzecz skarżącego przez M. B. wskazuje też to, że inwestorzy ani kontrahenci skarżącego nie spotkali na budowach M. B. ani jego pracowników, sam skarżący nie wskazał ani jednej osoby wykonującej prace z ramienia firmy M. B. Znajomości firmy M. B. ani jej pracowników nie potwierdził również świadek M. S., teść skarżącego, zatrudniony w jego firmie. Faktu tego nie potwierdził też zatrudniony w firmie skarżącego C. Ż. Świadek ten był natomiast w stanie wskazać inną firmę, które równocześnie pracowała na określonych budowach.
W opinii składu orzekającego organy słusznie uznały, że zakwestionowane faktury wystawione przez M. B. na rzecz skarżącego nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i świadczą jedynie o chęci uzyskania korzyści podatkowych przez skarżącego.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zatem podjęte przez organ wnioski co do fikcyjności zakwestionowanych faktur VAT. Dokonane ustalenia wykluczają możliwość wykonania prac na rzecz skarżącego przez podmioty wskazane jako wystawcy tych faktur. Zauważyć należy, że ustalenia organów podatkowych w zakresie historii rachunków bankowych, faktur VAT, na których jako wystawcy figurują w/w podmioty, a forma płatności "gotówka" wskazują, że skarżący nie dysponował na rachunku bankowym środkami finansowymi na opłacenie faktur gotówkowych otrzymanych od M. B., C. i L. na łączną kwotę 2.544.277,00 zł.
Co znamienne, wykonywania prac przez omawiane podmioty, które wystawiły faktury na rzecz skarżącego, nie potwierdził też żaden z głównych inwestorów. Z kolei przesłuchany jako świadek Z. S. –w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę, zatrudniony w spornym okresie w firmie skarżącego, wskazując firmę, która na budowie pracowała (B.), stwierdza, że "innych firm tam nie było". Ponadto świadek ten opisując prace wykonywane na przejściu granicznym w K. zeznał, że skarżący nie zatrudniał żadnych podwykonawców do tych prac.
Organ słusznie zwrócił uwagę, że z części zawartych przez skarżącego umów wynika zakaz przekazania prac podwykonawcom albo przynajmniej obowiązek poinformowania zamawiającego o wprowadzeniu podwykonawcy (umowa z P. Urzędem Wojewódzkim dot. przejścia granicznego w K., umowa z Zespołem Szkół Elektrycznych w B., umowa z PKP S.A. odnośnie budynku przychodni lekarskiej w Ł., umowa ze Wspólnotą Mieszkaniową dot. budynków przy ul. [...] w B.). Mimo takich zapisów, firmy takie nie były przez skarżącego zgłaszane. W aktach sprawy znajduje się informacja uzyskana od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...], z której wynika, że wszystkie prace były wykonywane przez firmę skarżącego zgodnie z zawartą umową, a umowa przewidywała, że nie ma możliwości powierzenia wykonania całości prac podwykonawcom. Jak wynika natomiast z odpowiedzi udzielonych przez P. Urząd Wojewódzki – skarżący nie zgłosił mu faktu powierzenia robót innemu podwykonawcy. Pozostali inwestorzy nie mieli wiedzy o podwykonawcach skarżącego i nie byli w stanie potwierdzić ich obecności.
Sąd zgadza się ze skarżącym, że w prawie podatkowym nie ma obowiązku zgłaszania podwykonawców a inwestorzy mogli nie wiedzieć o tym, przez kogo prace są faktycznie wykonywane. Jednocześnie jednak należy stwierdzić, że fakty braku zgłoszenia podwykonawców i wiedzy inwestorów na ich temat są jednymi z wielu dowodów w sprawie, które dodatkowo potwierdzają przyjętą tezę o fikcyjności faktur wystawionych przez ww podmioty na rzecz skarżącego.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów skargi, skład orzekający zauważa przede wszystkim, że zarzuty dotyczące ustalenia przez organ stanu faktycznego sprowadzają się w głównej mierze do kwestionowania oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący zarzuca ponadto niezapewnienie mu udziału w sprawie poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach zgromadzonych w toku innych postępowań. Skarżący zarzuca też nieprzeprowadzenie żądanych przez niego dowodów.
Należy zauważyć, że skarżący nie wskazuje, przeprowadzenia jakich dowodów się domaga. W aktach sprawy Sąd nie dostrzegł żadnych wniosków dowodowych, nie zawiera ich również odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Odnośnie zaś kwestii oparcia rozstrzygnięcia na dowodach zgromadzonych w toku innych postępowań należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 180 § 1 o.p. dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przykładowy katalog dowodów wymieniony został w art. 181 o.p. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Przyjąć należy, że posłużenie się przez organ materiałami pochodzącymi z innych postępowań, w tym postępowań dotyczących innych podmiotów, jest dopuszczalne. Wykorzystanie takich materiałów stanowi odejście od zasady bezpośredniości, nie narusza jednak, co do zasady, podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego. Powtórzenie określonych czynności dowodowych przeprowadzonych w toku innych postępowań jest niezbędne jedynie wówczas, gdy ocena tych dowodów dokonana w powiązaniu z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie (por.: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Bk 547/07).
Przepisy o.p. nie przewidują zasady bezpośredniości w gromadzeniu materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 27 września 2019 r., sygn. I FSK 1332/17; 16 lipca 2019 r., sygn. I FSK 716/17). Organy miały więc pełne prawo do tego, by w postępowaniu oprzeć się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku innych postępowań. W takiej sytuacji zasada czynnego udziału strony w postępowaniu określona w art. 123 o.p. jest realizowana poprzez zaznajomienie strony z tymi dowodami w trybie art. 200 § 1 o.p. i umożliwienie jej wypowiedzenia się w ich zakresie, co w sprawie niewątpliwie miało miejsce. Nie stanowi naruszenia prawa wykorzystanie w sprawie decyzji wydanej wobec "kontrahenta" Skarżącego. Ustalenia postępowań prowadzonych wobec kontrahentów skarżącego przedstawiają wiele istotnych okoliczności, które łącznie z innymi dowodami doprowadziły do zakwestionowania rzetelności faktur VAT wystawionych na rzecz Skarżącego. Przeprowadzenie takich dowodów było dopuszczalne w świetle art. 180 § 1 i art. 181 o.p.
W sprawie organy podatkowe załączyły do akt postępowania podatkowego wiele istotnych dokumentów z powiązanych postępowań, na które następnie się powołały - np. postanowieniem z [...] maja 2019 r. (tom X k. 61 akt administracyjnych). organ włączył do akt prowadzonego wobec skarżącego postępowania podatkowego wyciągi licznych dokumentów uzyskanych z Prokuratury Okręgowej w B., o czym skarżący został powiadomiony i mógł się z nimi zapoznać. Organy włączyły w poczet materiału dowodowego też inne dokumenty, do których dostęp skarżący miał w toczącym się postępowaniu.
Podsumowując Sąd wskazuje, że organy nie naruszyły przepisów postępowania, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należy też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Jak już wskazano, podnoszona przez skarżącego okoliczność braku potwierdzenia przez inwestorów i kierownictwa budowy zgłoszenia podwykonawcy samodzielnie nie stanowiłaby prawdopodobnie wystarczającego dowodu na fikcyjność transakcji. Jednak w powiązaniu z innymi dowodami tworzy spójną całość, która pozwala taki fakt stwierdzić, posługując się zasadą swobodnej oceny dowodów, opartej na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W oparciu o zebrane dowody organy przekonująco wykazały, że kwestionowane faktury wystawione na rzecz Skarżącego przez M. B., C. i PPHU L. Ł. P. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Brak potwierdzeń przez inwestorów zgłoszenia podwykonawcy na budowach nie był jedynym i kluczowym argumentem przemawiającym za podjętymi ustaleniami.
Sąd nie stwierdza, aby organy pominęły korzystne dla podatnika fakty. O ile sama tylko okoliczność, że określony podmiot nie został zgłoszony jako podwykonawca prac wykonywanych przez Skarżącego, czy też okoliczność, że transakcje przeprowadzone zostały w gotówkowej formie, nie oznacza, że w sprawie mamy do czynienia z "pustymi fakturami", to już ustalenia te łącznie z innymi dowodami mogą na to wskazywać, co zostało przez organy wykazane i przekonująco umotywowane w decyzjach wydanych w obu instancjach.
W tym stanie rzeczy za pozbawione podstaw należy uznać zarzuty prawa materialnego. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W przypadku transakcji udokumentowanych za pomocą faktur lub dowodów zakupu nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych - określone w nich wydatki nie mogą stanowić kosztu podatkowego. Dlatego też jeżeli podatnik dysponuje na potwierdzenie dokonania transakcji usług (dostaw) określonym dokumentem, z którego wynika, że zostały one nabyte od wskazanego w tym dokumencie podmiotu, a postępowanie dowodowe wykaże, że podmiot taki nie wykonał w rzeczywistości takich usług (dostaw), to w takim przypadku nie można traktować kwoty uwidocznionej na takim - nieodpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów (por. wyroki NSA m.in. z: 24 września 2019 r., sygn. II FSK 3606/17; 18 czerwca 2019 r., sygn. II FSK 2103/17). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia. Musi być to bowiem faktura prawidłowa pod względem podmiotowym i przedmiotowym, tj. dokumentująca faktyczną transakcję między wymienionymi w niej stronami. W przeciwnym wypadku, gdy choć jeden z elementów udokumentowanego nią stosunku prawnego nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, organy podatkowe mają prawo by taką fakturę kwestionować, a w konsekwencji pozbawić podatnika prawa do zaliczenia wartości w niej wskazanej do kategorii kosztów uzyskania przychodów (zob. np. wyroki NSA z dnia 13 września 2017 r. sygn. II FSK 2402/15, czy też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 maja 2017 r. sygn. I SA/Bk 273/17, dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organów w zakresie pozbawienia skarżącego prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur, na których jako wystawcy figurują M. B., C. i L.. Organy wykazały, że skarżący posłużył się fikcyjnymi fakturami po to, aby zwiększyć koszty uzyskania przychodów.
Odnosząc się do zarzutu niezbadania rzetelności ksiąg podatkowych Sąd uznaje go za bezzasadny. Nierzetelność podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2014 r. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami została stwierdzona przez organ zarówno w protokole kontroli, jak też w decyzji organu pierwszej instancji. Na stronie 40 decyzji organ wyraźnie stwierdził, że "opisane wyżej nieprawidłowości dowodzą, że podatkowa księga przychodów i rozchodów za 2014 r. prowadzona była przez Pana w sposób nierzetelny".
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 1 o.p. i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.
W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło