II SAB/Bk 106/21

WyrokWSA w Białymstoku2021-10-05

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zakładu Poprawczego dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, gdy udostępnił część żądanych dokumentów, ale nie wyjaśnił braku posiadania pozostałych i nie wydał decyzji odmawiającej ich udostępnienia?
Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił wszystkich żądanych informacji publicznych ani nie wydał decyzji odmawiającej ich udostępnienia, a jedynie częściowo zrealizował wniosek, nie wyjaśniając braku posiadania pozostałych dokumentów. Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, ale nie zwalnia sądu z oceny, czy bezczynność miała miejsce.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie kserokopii dokumentów dotyczących nauczycieli w Zakładzie Poprawczym za okres od 2009 do 2021 roku. Organ odmówił udostępnienia części dokumentów, a następnie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ poinformował o terminie udostępnienia informacji, a następnie skarżąca odebrała część dokumentów. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając nieudostępnienie informacji za część okresu, brak danych dotyczących jej osoby oraz brak danych z dziennika elektronicznego. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że udostępnił wszystkie posiadane informacje, a brakujące dokumenty nie są przechowywane przez wymagany okres lub skarżąca je posiada.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. do załatwienia wniosku skarżącej. 2. Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. 3. Stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. Nie wymierzył organowi grzywny. 5. Zasądził od Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2021 roku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierza organowi grzywny; 5. zasądza od Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r. U. P. zwróciła się do Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. (dalej: "Dyrektor ZP") o udostępnienie informacji publicznej przez wydanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów dotyczących wszystkich nauczycieli szkół w Zakładzie Poprawczym w B. w okresie od 01 września 2009 r. do 10 maja 2021 r.: 1) arkuszy kontroli dzienników lekcyjnych, 2) protokołów z kontroli dokumentacji nauczyciela, 3) arkuszy obserwacji lekcji przeprowadzonych przez dyrektora szkół. We wniosku skarżąca wskazała, że w/w informacje odbierze osobiście. Decyzją nr [...] Dyrektora Zakładu Poprawczego w B. z dnia [...] maja 2021 r. odmówiono udostępnienia informacji publicznej w części 1,2,3 dotyczącej wszystkich nauczycieli szkół w ZP wskazując na art. 5 ust. 1 i 2 w zw. art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), z uwagi na ochronę informacji niejawnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła U. P.. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że organ ponownie rozpoznając sprawę powinien szczegółowo wskazać zakres czynności, które należałoby podjąć w celu przetworzenia a następnie udostępnienia wnioskowanej informacji, określić objętość żądanej dokumentacji oraz czasochłonność jej przygotowania oraz poddania ewentualnej anonimizacji. W przypadku zaś uznania, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, a po stronie skarżącej U. P. brak jest szczególnego interesu publicznego w jej uzyskaniu organ będzie uprawniony do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy. Mając powyższe na uwadze pismem z dnia [...] lipca 2021 r. Dyrektor ZP odpowiedział wnioskodawczyni, że w związku z decyzją Ministra Sprawiedliwości (data wpływu do organu [...] lipca 2021 r. ) informuje, że wyszczególnione we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. dokumenty będą mogły być przekazane po powrocie z urlopu Dyrektora Szkół, tj. po [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] sierpnia 2021 r. W dniu [...] września 2021 r. sporządzono notatkę służbową dotyczącą pisma z dnia [...] maja 2021 r. wskazując, że U. P. w dniu [...] września 2021 r. odebrała osobiście kserokopie, potwierdzone za zgodność z oryginałami dokumentów n/w, wszystkich nauczycieli szkół w Zakładzie Poprawczym w B. w okresie od 1 września 2009 r. do 10 maja 2021 r. tj. 1) arkuszy kontroli dzienników lekcyjnych, 2) protokołów z kontroli dokumentacji nauczyciela, 3) arkuszy obserwacji lekcji przeprowadzonych przez dyrektora szkół Odbiór 33 kartek wnioskodawczyni pokwitowała dnia 1 września 2021 r. W dniu [...] września 2021 r. do ZP wpłynęła skarga U. P. na bezczynność Dyrektora ZP w sprawie udzielenia informacji publicznej w zakresie jej wniosku z dnia [...] maja 2021 r. Skarżąca podniosła w niej naruszenie art. 7 i art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b. c. i d., art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia w terminie 14 dni od daty otrzymania akt sprawy, merytorycznej pełnej odpowiedzi na ww. wniosek w postaci udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku, włączenie do akt sprawy wnioskowanej informacji publicznej, uznanie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie grzywny Dyrektorowi ZP oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła tok niniejszej sprawy, w tym czynności podejmowane przez Dyrektora ZP i wskazała, że dnia [...] września 2021 r. odebrała w kancelarii Zakładu Poprawczego potwierdzone za zgodność oryginałem 33 kartki zawierające: 1. 3 protokoły z kontroli dokumentacji nauczycieli (z marca 2019 r.), 2. 14 arkuszy kontroli dzienników lekcyjnych, 3. 12 arkuszy obserwacji lekcji prowadzonych przez nauczycieli szkół, 4. 4 arkusze obserwacji zajęć prowadzonych przez nauczycieli warsztatów. Ponadto wskazała, że wnioskowane informacje dotyczyły okresu od 1 września 2009 r. do 10 maja 2021 r., to jest prawie dwunastu lat szkolnych. Udostępnione informacje nie zawierają żadnych danych z lat 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013. Ponadto dostarczone informacje nie zawierały żadnych danych dotyczących jej osoby, jako nauczyciela szkół w Zakładzie Poprawczym w B., a takie dane powinny być załączone. W ocenie skarżącej brakowało też danych dotyczących kontrolowania m.in. dziennika elektronicznego. Skarżąca podkreśliła, że w tym zakresie nie została wydana decyzja administracyjna odmawiająca udostępnienia części dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że potwierdza chronologię zdarzeń zawartych w treści skargi w pkt od 1 do 7 oraz treść przywołanych tam pism. Wskazał, że organ nie dopuścił się w tej sprawie bezczynności bowiem decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2021 r. uchylająca decyzję Dyrektora Zakładu Poprawczego wpłynęła do Zakładu w dniu [...] lipca 2021 r. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (a więc przed upływem 14 dni od doręczenia decyzji organu II instancji) skarżąca została poinformowana, że żądana informacja publiczna z jej wniosku z dnia [...] maja 2021 r. zostanie udostępniona do dnia [...] sierpnia 2021 r. z uwagi na okres urlopowy Dyrektora Zakładu Poprawczego, następnie Dyrektora Szkół, a także innych merytorycznych pracowników. W dniu [...] września skarżąca odebrała wnioskowane informacje. Z uwagi na organizację roku szkolnego uznano, że przekazanie jej tego osobiście będzie bardziej właściwą formą. Organ podkreślił, że wszystkie informacje wymienione we wniosku, a będące w posiadaniu organu, zostały skarżącej wydane, gdyż dyrektor szkół nie ma obowiązku przechowywania w/w dokumentacji, która jest narzędziem wewnętrznym, dowolnej kontroli pracowników w ramach sprawowania nadzoru pedagogicznego. Udostępnione informacje dotyczyły wszystkich nauczycieli, jednakże rzeczywiście bez dokumentacji skarżącej. Organ w tym zakresie uznał, że skoro nauczycielka dostawała zawsze kopię takich informacji na bieżąco to znaczy, że je posiada. Organ podkreślił jednocześnie, że jeśli zajdzie taka potrzeba organ sporządzi dodatkowe kopie tj. – informacje o pracy U. P. Końcowo organ podkreślił, że dyrektor szkół w zakładzie poprawczym nie przechowuje tak długo informacji o pracy nauczyciela jak chce skarżąca – czyli od 2009 roku. Dlatego została wydana dokumentacja od roku 2014 do roku 2021, która nie musi być przechowywana i jest jedynie narzędziem pracy dyrektora szkół. Dane z kontroli dziennika elektronicznego nie były wymienione we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W myśl bowiem art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 ww. przepisu, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem kontroli sądowej nie jest jednak objęty określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie. Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności", to w ocenie tut. Sądu, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie, organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Na gruncie zaś ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm. dalej jako u.d.i.p.) z bezczynnością dotyczącą udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ lub podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji, nie podejmuje w ustawowym terminie (wskazanym w art. 13 ust. 1 oraz w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) odpowiednich czynności, tj.: (1) nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, (2) nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, (3) nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, bądź, że żądanej informacji publicznej nie posiada, albo (4) nie udziela informacji, o której mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. A zatem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma natomiast znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się ponadto pogląd, który Sąd w składzie obecnym w pełni akceptuje, że na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 57/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 6/14, Lex nr 1474351; wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Lu 72/12; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora ZP w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej tj. kserokopii dokumentów dotyczących wszystkich nauczycieli szkół w Zakładzie Poprawczym w B. w okresie od 01 września 2009 r. do 10 maja 2021 r.: 1. arkuszy kontroli dzienników lekcyjnych, 2. protokołów z kontroli dokumentacji nauczyciela, 3. arkuszy obserwacji lekcji przeprowadzonych przez dyrektora szkół. Podkreślić przy tym należy, że skarżącej udostępniono 33 kartki zawierające 3 protokoły z kontroli dokumentacji nauczycieli (z marca 2019 r.), 14 arkuszy kontroli dzienników lekcyjnych, 12 arkuszy obserwacji lekcji prowadzonych przez nauczycieli szkół, 4 arkusze obserwacji zajęć prowadzonych przez nauczycieli warsztatów. Jak należy wnioskować z dalszej treści skargi wnioskowane informacje dotyczyły okresu od 1 września 2009 r. do 10 maja 2021 r., to jest prawie dwunastu lat szkolnych. Udostępnione informacje nie zawierały danych z lat 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013. Ponadto dostarczone informacje nie zawierały żadnych danych dotyczących skarżącej, jako nauczyciela szkół w Zakładzie Poprawczym w B. W ocenie skarżącej brakowało też danych dotyczących kontrolowania m.in. dziennika elektronicznego. Skarżąca podkreśliła, że w tym zakresie nie została wydana decyzja administracyjna odmawiająca udostępnienia części dokumentów. W tym zakresie zatem należy ocenić czy doszło do bezczynności organu. W pierwszej jednak kolejności, za oczywiste uznać należy, że Dyrektor ZP jako organ administracji publicznej, jest jednym z podmiotów zobowiązanych do realizacji gwarancji zapewniających dostęp do informacji publicznej, wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Analizując natomiast wniosek skarżącej z punktu widzenia przedmiotowego przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy będzie natomiast każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. sygn., akt I OSK 2445/11, Lex nr 1264728). Wobec takiego rozumienia informacji publicznej, nie można mieć również wątpliwości, że wnioskowane przez skarżącą informacje dotyczące oceny pracy zatrudnionych w ZP nauczycieli (tak należy szeroko rozumieć dokumenty redagowane w trakcie nadzoru pedagogicznego), należy kwalifikować jako mające charakter publiczny. Powyższe okoliczności nie były kwestionowane przez strony postępowania, co potwierdził również organ II instancji w swojej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, organ w odpowiedzi na powyższy wniosek skarżącej, udostępnił skarżącej kserokopie pism dotyczących ustalenia oceny pracy nauczyciela w liczbie 33 sztuk. Odbiór powyższego pisma skarżąca pokwitowała dnia [...] września 2021 r., przy czym należy wskazać, iż po wydaniu decyzji uchylające przez Ministra Sprawiedliwości, która została doręczona Dyrektorowi w dniu [...] lipca 2021 r. termin do udostępniania informacji publicznej został przedłużony zgodnie z art. 13 § 2 u.d.i.p. tj. organ poinformował o powodach opóźnienia oraz terminie w jakim będzie udostępnione. Również termin dwumiesięczny został zachowany od daty uzyskania decyzji Ministra Sprawiedliwości, a zatem od daty kiedy organ był zobowiązany do jej udostępnienia bądź wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Dokonując oceny, czy organ podjął działania nakazane przez prawo, przypomnieć należy, o czym była już mowa wyżej, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje klika sposobów załatwienia wniosku. Możliwe jest zatem udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno – technicznej (art. 7 ust. 1 ustawy), jak również odmowa udostępnienia informacji w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1). Pod pojęciem "odmowy udostępnienia informacji publicznej" należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową, państwową, skarbową, statystyczną, czy inną tajemnicę ustawowo chronioną bądź prawo do prywatności (vide: wyrok NSA z 19 grudnia 2002 r. II SA 3301/02, Monitor Prawniczy z 2003 r. Nr 5, poz. 195). Organ załatwiając bowiem wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2021 r. wydał część żądanych dokumentów - czego nie kwestionuje skarżąca, co oznacza, że załatwił w tym zakresie wniosek w sposób przewidziany w u.d.i.f. Oceniając zatem wniosek skarżącej zawarty w piśmie z dnia 10 maja 2021 r. i zestawiając go ze skargą podnieść należy, iż skarżąca wskazuje na nieudostępnienie jej: 1. wnioskowanych informacji za okres 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013, 2. wnioskowanych informacji dotyczących skarżącej, jako nauczyciela szkół w Zakładzie Poprawczym w B., 3. danych dotyczących kontrolowania m.in. dziennika elektronicznego. Organ w tym zakresie nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, ani nie odpowiedział pismem, co słusznie podnosi skarżąca. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznanego wniosku nie stanowił udzielenia pełnej informacji publicznej, o którą wystąpiła skarżąca. Dopiero bowiem w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż wszystkie informacje wymienione we wniosku, a będące w posiadaniu organu, zostały skarżącej wydane, gdyż dyrektor szkół nie ma obowiązku przechowywania w/w dokumentacji, która jest narzędziem wewnętrznym, dowolnej kontroli pracowników w ramach sprawowania nadzoru pedagogicznego. Udostępnione informacje dotyczyły wszystkich nauczycieli, jednakże rzeczywiście bez dokumentacji skarżącej. Organ w tym zakresie uznał, że skoro nauczycielka dostawała zawsze kopię takich informacji na bieżąco to znaczy, że je posiada. Organ podkreślił, że dyrektor szkół w zakładzie poprawczym nie przechowuje tak długo informacji o pracy nauczyciela – czyli od 2009 roku. Dlatego została wydana dokumentacja od roku 2014 do roku 2021, która nie musi być przechowywana. Dane z kontroli dziennika elektronicznego nie były wymienione we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. W dacie złożenia skargi organ pozostawał w stanie bezczynności, albowiem działał z naruszeniem u.d.i.p., gdyż nie wyjaśnił skarżącej, że żądanej informacji publicznej nie posiada (dokumentacji za okres 2009 r. do 2013 r.). Dokumentacje taką organ jest zobowiązany przechowywać jedynie przez okres 5 lat, co powinno wynikać ze sposobu klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji w formie jednolitego rzeczowego wykazu akt, który jest sporządzony przez jednostkę organizacyjną, w tym także szkoły czy zakłady poprawcze (§ 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz.U. z 2017 r. poz. 487), do których stosuje się również ustawę z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r. poz. 164), a także rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 246). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do udostępnienia zaś informacji publicznej organ jest zobowiązany stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., tylko gdy jest w posiadaniu takiej informacji. Zatem pisemne wyjaśnienie, że nie posiada żądanej informacji nie jest odmową udostępnienia informacji (wyrok NSA z dnia 29.10.2020 r. sygn. akt I OSK 961/20; wyrok WSA w Krakowie z dnia 23.06.2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 87/21, CBOSA). Ponadto nie udostępniono dokumentacji dotyczącej oceny pracy skarżącej, gdyż niewątpliwie kopie tych dokumentów otrzymywała będąc nauczycielką, przy czym organ podkreślił, że jeśli będzie taka potrzeba to je udostępni. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeśli strona skarżąca jest w posiadaniu żądanych informacji, gdyż była stroną postępowania, organ nie jest zobligowany do ich wydania. Podkreślić bowiem należy, że wniosek zainteresowanej rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a więc zainteresowany nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji publicznej do organu władzy publicznej. W przeciwnym razie należałoby zaakceptować tezę, że zainteresowany ma prawo żądać od organu w trybie wniosku o udostępnienie informacji, informacji ogólnie dostępnej. Tym bardziej za niezasadny trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą zainteresowany posiada. Wówczas kwestia dostępu do informacji wydaje się być bezprzedmiotowa. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnego potwierdzenia (sprawdzenia) wiadomości znanych już wnioskującemu. Wykracza zatem poza przedmiot i cel ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej". (por. też wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., I OSK 1499/12, wyrok WSA z 21 lutego 2005 r., II SAB/Wa 355/04, wyrok WSA z 6 października 2011 r. II SAB/Bk 6/11; publ. CBOSA). Ponadto należy podzielić podgląd organu, że dane z kontroli dziennika elektronicznego nie były wymienione we wniosku z dnia 10 maja 2021 r., co jest bezsporne, a zatem organ nie może pozostawać w bezczynności w tym zakresie, skoro wnioskodawczyni wnosi o udostępnienie informacji publicznej, która nie była wcześniej żądana. W związku z powyższym stan bezczynności został usunięty w czasie zawisłości niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia jednakże sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce. Decydujący jest tu bowiem fakt, czy stan bezczynności istniał w dacie złożenia skargi. Ustalenie natomiast, że bezczynność ustąpiła w fazie trwania postępowania sądowoadministracyjnego (to znaczy po wywiedzeniu skargi) skutkuje uznaniem, iż cel skargi na bezczynność został zrealizowany, bowiem organ powiadomił skarżącą, co do wnioskowanej informacji publicznej. Okoliczność ta przesądza o konieczności umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - w zakresie żądania skargi zobowiązania organu do udzielenia spornej informacji, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku, orzekając przy tym w pkt 2 o tym, że organ dopuścił się bezczynności. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że podjęty przez organ sposób załatwienia wniosku w części nie odpowiadał prawu i stanowi o bezczynności organu. Jak już to wyżej wskazano, o bezczynności w przedmiocie informacji publicznej należy mówić również w takiej sytuacji, gdy udzielane informacje nie odpowiadają istocie zapytania, bowiem organ zobowiązany do powzięcia wątpliwości o przedmiocie zapytania nie podejmuje próby jego wyjaśnienia, jak również gdy udziela informacji publicznej niepełnej lub nie wskazuje miejsca udostępnienia informacji publicznej, jeśli została ona udostępniona. Zarówno bowiem udzielenie informacji niepełnej, jak i niezgodnej z treścią żądania, należy oceniać jako bezczynność adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2015 r., I OSK 1513/14, CBOSA). Jednocześnie wyjaśnić przy tym należy, że w przedmiotowym postępowaniu Sąd nie ocenia prawidłowości udostępnionych przez organ informacji, a jedynie sam fakt jej udzielenia przez organ w trybie u.d.i.p. Jak wskazuje się w orzecznictwie: rolą sądu administracyjnego orzekającego w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest sprawdzanie prawdziwości udostępnionej informacji publicznej, jej kompletności w odniesieniu do deklarowanych przez organ zasobów (jeśli oświadczenie organu nie budzi wątpliwości a wnioskodawca go skutecznie w tym zakresie nie podważa), czy merytorycznej prawidłowości udzielonej informacji (por. wyrok w sprawie I OSK 1328/17, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że głównym celem przepisów u.d.i.p. jest społeczna kontrola władzy publicznej, a rolą informacji publicznej uzyskanie transparentności realizowania władzy publicznej, w tym wykonywania jej zadań. Na podstawie udzielonej odpowiedzi, strona wnioskująca może dokonać natomiast samodzielnej oceny poprawności i prawidłowości wykonywania przez organ zadań publicznych, wyrabiając sobie pogląd o działaniach władzy publicznej. Uzyskane dane mogą posłużyć do społecznej oceny sposobu realizowania przez organ zadań publicznych, tj. tego, czy organ wywiązuje się z nich należycie i w sposób wymagany przez prawo, jednakże ocena ta, podobnie jak kwestia zadowolenia strony wnioskującej z udzielonej odpowiedzi, pozostaje poza zakresem kontroli sądu w sprawie o bezczynność na podstawie u.d.i.p. Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego oraz konieczność w związku z tym umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego nie zwalniała jednakże sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie sytuacja, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Stwierdzając zatem, że organ pozostaje w bezczynności w pełnym załatwieniu wniosku skarżącej, sąd przyjął, że niniejsza bezczynność nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie sposób bowiem dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącej, czy też celowego wprowadzania jej w błąd. Organ zareagował na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r. po uchyleniu jego decyzji o odmowie przez organ II instancji, błędnie uznając, że stanowi on w całości rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Błędność stanowiska organu w tym zakresie nie wynikała jednak zdaniem Sądu z woli niezastosowania obowiązujących przepisów prawa, czy zamierzonego ignorowana wniosku skarżącej, lecz raczej z niezrozumienia lub niewłaściwego odczytania treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie było więc podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie 3 sentencji wyroku. Z tych też względów sąd nie uznał za zasadne wymierzenia organowi grzywny (pkt 4 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (pkt 5 wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło