II SA/Wa 2440/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-04

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może odmówić przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, jeśli wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania świadczenia w trybie zwykłym?
Ratio decidendi
Przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku jest uzależnione od łącznego spełnienia określonych przesłanek, w tym braku niezbędnych środków utrzymania. Jeśli wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania świadczenia w trybie zwykłym, Prezes ZUS nie ma podstaw prawnych ani faktycznych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nawet jeśli pozostałe przesłanki mogłyby być spełnione. W takim przypadku przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania nie jest spełniona w kontekście przyznania świadczenia w trybie wyjątkowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący posiada niezbędne środki utrzymania, ponieważ dochód jego dwuosobowej rodziny (wynagrodzenie żony plus dochód z gospodarstwa rolnego) podzielony na dwie osoby przekraczał wysokość najniższej emerytury. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz błędne nieuwzględnienie obowiązku alimentacyjnego wobec syna i dochodów z gospodarstwa rolnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący spełniał warunki do otrzymania świadczenia w trybie zwykłym, co wykluczało przyznanie go w drodze wyjątku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku oddala skargę. M. W. wniósł skargę na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021r., w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, organ na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (Dz. U. z 2021r., poz. 291 ze zm.) odmówił ww. przyznania świadczenia. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r, o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz.291 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Jak wynika z powyższego przepisu przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 83 jest możliwe, gdy spełnione są następujące przesłanki: - wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że dochód rodziny wnioskodawcy wynosi 3671,30 zł brutto a wykazany miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 1835,65 zł brutto i jest wyższy od kwoty najniższej emerytury, która od dnia 01.03.2021 r. wynosi 1250,88 zł brutto. Organ wskazał, iż dochód przypadający na osobę w rodzinie może nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych wnioskodawcy jednakże trudno uznać, iż nie pozwala na zaspokojenie potrzeb niezbędnych, podstawowych, zatem nie można uznać, że ww. pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku z [...] kwietnia 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję podjętą [...] marca 2021 r. Organ podkreślił, iż pojęcie "niezbędnych środków utrzymania" - jako przesłanka do przyznania świadczenia w drodze wyjątku - nie jest zdefiniowane w ustawie emerytalnej. W celu ustalenia tego kryterium należy posiadane środki utrzymania oceniać na tle wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2021 r. wynosi 1250,88 zł brutto (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.11.2012 r., sygnatura I OSK 2248/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8.06.2017 r., sygnatura II SA/Wa 1851/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wskazał, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej przez pryzmat osiąganych dochodów jest najbardziej obiektywna. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby posłużenie się jako kryterium głównym wydatkami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10.02.2017 r., sygnatura II SA/Wa 1625/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym, po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej organ odmówił przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. M. W. wniósł skargę na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021r., w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skarżący na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ppsa, zaskarżonej decyzji zarzucał: 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, mający wpływ na treść decyzji, a polegający na przyjęciu, że skarżący nie spełnił jednego z warunków tj. nie posiada niezbędnych środków utrzymania, określonego dyspozycją art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. 2021 r., poz. 291 ze zm.) o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (zwaną dalej ustawą emerytalną), podczas gdy wnikliwa analiza stanu faktycznego w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, że jego żądanie w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia jest uzasadnione. 2. Naruszenie naczelnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.) co miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przez Prezesa ZUS w szczególności słusznego interesu obywatela, który organ administracji publicznej powinien uwzględnić z urzędu oraz poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób powodujący brak zaufania jego uczestnika do władzy publicznej wynikający z tego, iż pomimo uznaniowego charakteru zaskarżonej decyzji i spełnieniu przez skarżącego wszystkich wymaganych prawem przesłanek, Prezes ZUS odmówił mu przyznania świadczenia w drodze wyjątku, powołując dochody z gospodarstwa rolnego, którego de facto rodzina skarżącego nie uzyskuje oraz pominął jako członka rodziny syna K. W. alimentowanego przez rodziców z mocy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy; Art. 138 § 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] marca 2021 r. znak [...], na skutek błędnego uznania, że z akt sprawy będących w dyspozycji Prezesa ZUS wynika, iż dochód miesięczny rodziny skarżącego w wysokości brutto wynosi z wynagrodzenia za pracę żony 3360.00 zł. oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 311,30 zł., co daje kwotę łączną 3671,30 zł., którą podzielił na dwie osoby, co dało kwotę 1835,65 zł., która jest wyższa od najniższego świadczenia emerytalnego stanowiącego liczonego od dnia 1 marca 2021r. kwotę 1250,88 zł,, co w ocenie Prezesa ZUS nie daje podstaw do stwierdzenia, że skarżący pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania. Art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez nie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że uzyskiwany przez żonę skarżącego dochód ze świadczenia stosunku pracy należy rozłożyć na trzy osoby, a nie jak to uczynił Prezes ZUS na dwie osoby. Nie uwzględnienie przez Prezesa ZUS, że skarżący wraz z żoną mają z mocy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek alimentacyjny wobec syna K. W., który nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać jako student uczący się w [...]. Art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nie rozpoznanie przez Prezesa ZUS całego materiału dowodowego w zakresie choroby skarżącego i jego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy zawodowej i samodzielnej egzystencji, co w żadnej mierze nie pozwala mu na kontynuowanie pracy zarobkowej celem uzyskania środków utrzymania; Art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez Prezesa ZUS oceny całokształtu materiału dowodowego na okoliczność spełnienia przez skarżącego warunków uzyskania świadczenia rentowego w drodze wyjątku; Art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez Prezesa ZUS wskazania w zaskarżonej decyzji przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom stanowiących załączniki do "Wniosku o ponowne rozpoznanie spraw" z dnia [...] kwietnia 2021 r., oraz nie uwzględnił obowiązku alimentacyjnego skarżącego i jego żony na rzecz syna K. W.; 3. Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" ppsa, skarżący wnosił o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 ppsa uchylenie decyzji jej poprzedzającej; 4. Dopuszczenie i przeprowadzenie wnioskowanych dowodów na okoliczności z nich wynikające znajdujące się w oryginałach w aktach sprawy u Prezesa ZUS, które zgodnie z dyspozycją art. 54 § 2 ppsa zostaną Sądowi doręczone. Skarżący podnosił, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r.. Prezes ZUS zawiesił postępowanie w sprawie M. W. dotyczące przyznania mu renty w drodze wyjątku z tytułu niezdolności do pracy, ze względu na fakt, iż w dniu [...] listopada 2019 r. akta sprawy wraz z odwołaniem od decyzji ZUS zostały przekazane do Wydziału [...] Sądu Okręgowego w [...]. W trakcie toczącego się procesu przed ww. Sądem za sygn. akt [...], w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r., ZUS Oddział w [...] potwierdził fakt, iż M. W. udowodnił okresy ubezpieczenia wynoszące: 29 lat, 1 miesiąc i 23 dni okresów składkowych, oraz 1 rok, 9 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych. Łącznie 30 lat 11 miesięcy i 14 dni. Sąd Okręgowy powołał biegłego sądowego [...] M. K. z dziedziny medycyny specjalności [...]. W protokole badania lekarskiego z dnia [...] czerwca 2020 r., biegły wskazał m. in., że badany M. W.z przyczyn [...] jest całkowicie trwale niezdolny do pracy zarobkowej w rozumieniu art. 12 i 13 ustawy z 17 grudnia 1998 r. O emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Za datę powstania całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji należy przyjąć [...] lipiec 2013 r. Niezdolność do pracy powstała po dacie [...] marzec 2011 r. Skarżący podnosił, iż Prezes ZUS nie uwzględnił jako członka rodziny syna K. W. i obowiązku alimentacyjnego rodziców na jego rzecz. Dlatego też dochód przypadający według metody wyliczenia matematycznego Prezesa ZUS na jednego członka rodziny stanowi wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości brutto tj. 3360,00 zł. podzielone na trzy osoby, co stanowi kwotę 1120 zł. brutto. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Prezes ZUS nie uwzględnił usprawiedliwionych potrzeb każdego z osobna członka rodziny a jedynie dokonał działania matematycznego poprzez podzielenie dochodu brutto żony na dwie osoby. W obecnym czasie, skarżący nie posiada żadnych dochodów. Rodzina skarżącego jest w trudnej sytuacji materialnej, gdyż jedynym członkiem rodziny uzyskującym dochody jest żona. Syn K. W. uczy się w toku stacjonarnych studiów w [...] i tam mieszka. Nigdzie nie pracuje, toteż jego usprawiedliwione potrzeby życiowe są realizowane jedynie z dochodów matki. W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS wykazał, że do dochodów rodziny został wliczony dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 311,30 zł., którego rodzina faktycznie nie otrzymywała i nie otrzymuje. Prezes ZUS pominął istotny fakt, że z jedynych dochodów uzyskiwanych w rodzinie przez żonę jest również alimentowany ustawowo syn K. W. Ustalenie wysokości środków będących realnie w dyspozycji rodziny skarżącego ma kluczowe znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku opierając się wyłącznie na przesłance posiadania przez M. W. niezbędnych środków utrzymania. W ocenie skarżącego, porównanie Prezesa ZUS dochodów rodziny z najniższą emeryturą osiąganą w trybie zwykłym, nie może być jedynym kryterium zmierzającym do ustalenia, czy skarżący ma zapewnione niezbędne środki utrzymania. Zdaniem skarżącego, w celu wyjaśnienia omawianej kwestii jako niezbędne jawi się odniesienie do konkretnej sytuacji danego przypadku. W związku z tym należy również zbadać sytuację zdrowotną rodziny przez pryzmat wydatków koniecznych do poniesienia przez skarżącego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jako niezasadna polegała oddaleniu w całości. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. W świetle powyższego przepisu przyznanie emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1. wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, 3. nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, 4. nie posiada niezbędnych środków utrzymania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku uzależnione jest od łącznego (kumulatywnego) spełnienia przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Natomiast, w dacie wydania zaskarżonych decyzji skarżąca spełniała przesłanki do otrzymania świadczenia w trybie zwykłym i takie świadczenie zostało jej przyznane. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie miał więc podstaw prawnych ani faktycznych do przyznania skarżącej świadczenia w drodze wyjątku. Organ przyjął, że dochód dwuosobowej rodziny skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia żony skarżącego w wysokości 3360,00 zł brutto oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 311,30 zł brutto, co daje łącznie 3671,30 zł brutto (k. 82, k. 88 akt ZUS). Dochód przypadający na jedna osobę w rodzinie na dzień wydania zaskarżonej decyzji wyniósł 1835,65 zł i nie pozwalał stwierdzić, że pozostawał Skarżący bez niezbędnych środków utrzymania (k. 129 akt ZUS). Organ uznał, iż w celu ustalenia tego kryterium należy posiadane środki utrzymania oceniać na tle wysokości najniższej emerytury, która od dnia 1 marca 2021 r. wynosi 1250,88 zł brutto. W odpowiedzi na zarzuty przedstawione w skardze organ stwierdził, że Urząd Miejski w [...] zaświadczeniem z dnia [...] lutego 2021 r. zaświadczył, że skarżący jest podatnikiem podatku z gruntów: powierzchnia fizyczna wszystkich gruntów: 1,81 ha; powierzchnia użytków rolnych: 1,81 ha; powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych: 0,9945 ha (k. 82 akt ZUS). Z ww. zaświadczenia wynika, że Pani J. W. jest podatnikiem podatku z gruntów o powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych 0,0162 ha (przy uwzględnieniu udziałów). Wobec powyższego w ocenie organu dochód z gospodarstwa rolnego został ustalony w sposób prawidłowy (k. 129 akt ZUS). Organ wskazał, iż na zaświadczeniu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2021 r. została zamieszczona (dopisana) dodatkowa informacja: "Syn już nie mieszka z nami studiuje i mieszka w [...]." (k. 85 akt ZUS). Z analizy stanu sprawy do rozpatrzenia w trybie wyjątkowym przygotowanej przez Oddział ZUS w [...] wynika, że: "Pełnoletni syn - Pan P. W. (ur. [...].05.1997 r.) - prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Jest studentem pierwszego roku na Uniwersytecie [...] — Wydział [...], Kierunek [...] — studia stacjonarne, drugiego stopnia, 2 letnie. W okresie od [...].11.2020 r. do [...].02.2021 r. pobrał stypendium w kwocie 17 675,00 zł: stypendium rektora student w kwocie 4000,00 zł, stypendium socjalne student w kwocie 8 175,00 zł, zapomoga student w kwocie 5 500,00 zł. " (k. 108-111 akt ZUS). Dysponując powyższymi informacjami organ prawidłowo wyliczył do ustalania wysokości dochodów kwotę wynikająca z własności gospodarstwa rolnego. Ponadto, organ słusznie nie uwzględnił, jako osoby prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe pełnoletniego syna skarżącego. Na datę wyrokowania Sąd nie dysponował dowodami wskazującymi na jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ trafnie zatem przyjął, iż przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania nie jest spełniona. Przesłanka braku posiadania niezbędnych środków utrzymania nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, lecz w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że należy ją ocenić porównując sytuację materialną ubiegającego się oświadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1205/19, Lex nr 3025696; wyrok NSA z 15 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2248/12, Lex nr 1291381; wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. I OSK 292/11, Lex nr 1081017; wyrok NSA z 27 września 2006 r., sygn. I OSK 1112/06, Lex nr 321169). Wówczas ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się oświadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy przez pryzmat osiąganych dochodów jest najbardziej obiektywna. Uznaje się, że najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Chodzi przy tym jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Z tego też powodu nie można było uznać za zasadne zarzutów skarżącego dotyczących niewystarczającego wyjaśnienia sprawy, w tym jego potrzeb i sytuacji gospodarstwa domowego. Jedną z przesłanek uprawniających do przedmiotowego świadczenia jest bowiem brak niezbędnych środków utrzymania w znaczeniu podstawowym. Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy nie można uznać, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do zebrania i braku rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy. Prezes ZUS, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, indywidualnie rozpatrzył sprawę, biorąc pod uwagę przesłanki wynikające z prawidłowo wskazanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego - art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi Prezes ZUS wyjaśnił również wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na treść decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS , zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Organ słusznie przyjął, że do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. Prezes ZUS ustalił brak jednej z przesłanek do przyznania świadczenia (otrzymanie przez wnioskodawczynię świadczenia w trybie zwykłym). Działanie organu było zatem zgodne z prawem a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło