II GSK 839/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-11-25
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Grzegorz Dudar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, wydane w wyniku ponownego badania, jest wiążące dla organów administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, nawet jeśli strona kwestionuje jego treść i domaga się dalszych dowodów?Ratio decidendi
Orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydane w wyniku ponownego badania zgodnie z procedurą określoną w ustawie o kierujących pojazdami, jest wiążące dla organów administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień. Organy te nie mają możliwości weryfikacji takiego orzeczenia ani prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu jego podważenia. W przypadku niezgody z orzeczeniem, jedyną drogą jest skorzystanie z procedury ponownego badania lekarskiego, którego wynik jest ostateczny.Stan faktyczny
Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając orzeczenie lekarskie za wiążące. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i brak wyjaśnienia kwestii medycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 631/21 w sprawie ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 marca 2021 r. nr SKO.4204.21.2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 631/21, oddalił skargę Ł.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 marca 2021 r. nr SKO.4204.21.2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
Decyzją z dnia 13 stycznia 2021 r. Starosta Z. - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.; dalej. ustawa o kierujących pojazdami, u.k.p.) - cofnął Ł. B. (dalej: skarżący, strona) uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na ostateczne orzeczenie lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 18 grudnia 2020 r., stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że przedmiotowe orzeczenie jest wynikiem omyłki bowiem lekarz, który przeprowadzał badania poinformował go, że nie widzi przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia przez niego pojazdów. Z orzeczenia psychologicznego z dnia 5 września 2020 r. a także z przedłożonych innych wyników badań wynika, że jest zdrową osobą i brak jest przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów.
Decyzją z dnia 18 marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Cofnięcie uprawnień polega na odebraniu przyznanych uprawień do kierowania określonymi pojazdami i następuje w formie decyzji administracyjnej. W razie wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 103 ust. 1 u.k.p. cofnięcie jest obligatoryjne.
SKO wskazało, że organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 u.k.p. Z tej procedury, tj. możliwości przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego skarżący skorzystał. Ponowne badanie również wskazało przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę strony.
WSA przypomniał, że orzeczeniem lekarskim z dnia 18 grudnia 2020 r., wydanym w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego skarżącego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przez lekarza Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (dalej: IMP) stwierdzono u niego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których jest wymagane m.in. prawo jazdy kategorii B. Jak wynika z akt sprawy, orzeczenie to zostało wydane w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 22 września 2020 r., który nie zgodził się w tym względzie z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego dnia 9 września 2020 r. przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach (dalej: WOMP), do którego został on skierowany na badanie w związku z kierowaniem w dniu 9 września 2019 r. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p.).
Zatem organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że przedmiotowe orzeczenie IMP było dla nich - co do istnienia w odniesieniu do skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B - wiążące. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem możliwości dalszej weryfikacji takiego orzeczenia, w tym w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w którym zapadła zaskarżona decyzja SKO.
Biorąc pod uwagę wiążący charakter przedmiotowego orzeczenia lekarskiego z dnia 18 grudnia 2020 r. organy orzekające były w świetle treści art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. a u.k.p. zobowiązane wydać decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie posiadania przez niego uprawnień kategorii B.
Zdaniem WSA sprawa została dostatecznie wyjaśniona do końcowego jej załatwienia. Nie było zatem potrzeby uzupełnienia postępowania administracyjnego przez przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów jako niemających znaczenia dla sprawy (art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Z tych też względów oraz z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) WSA oddalił wniosek o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodów z zeznań lekarzy oraz osób, które w tym samym dniu (16 grudnia 2020 r.) były też w IMP badane.
II
Skarżący zaskarżył skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 80 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji SKO podjętej w wyniku błędnej oceny dowodów z:
a) orzeczenia lekarskiego WOMP nr [...] z dnia 9 września 2020 r. podającego zmiany biochemiczne (jednorazowo podwyższony poziom GGTP w wątrobie), które mogły powstać na tle szkodliwego używania alkoholu jako przyczynę odebrania uprawnień do kierowania pojazdami,
b) wniosku skarżącego o ponowne przeprowadzanie badania z dnia 22 września 2020 r., wskazującego konieczność zbadania wątroby i wyjaśnienia możliwych przyczyn podwyższonego poziomu GGTP,
c) orzeczenia lekarskiego IMP nr [...] z dnia 18 grudnia 2020 r. podającego psychologiczne przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami,
d) orzeczenia psychologicznego z dnia 5 września 2020 r. nr [...] stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami,
polegającej na:
a) niedostrzeżeniu braku wyjaśnienia przez IMP, czy skarżący diagnostykę w zakresie podwyższenia GGTP i przyczyn podwyższenia tego wskaźnika w badaniu z dnia 9 września 2020 r.,
b) nieuwzględnienia faktu, że orzeczenie IMP miało dokonywać oceny orzeczenia lekarskiego WOMP nr [...], nie mogło orzekać jako pierwsza "instancja", a w razie stwierdzenia innych przeciwwskazań zdrowotnych niż WOMP, powinno wystawić badanemu skierowanie z powrotem do WOMP,
c) nieuwzględnienia faktu, że uzasadnienie orzeczenia IMP powinno odnosić się do okoliczności podniesionych w odwołaniu skarżącego z dnia 22 września 2020 r.,
d) błędnej ocenie jakoby lekarz wydający orzeczenie z dnia 18 grudnia 2020 r. przeprowadził badanie psychologiczne,
e) niedostrzeżeniu sprzeczności zachodzącej między dowodami z dwóch różnych orzeczeń psychologicznych,
- co doprowadziło do odebrania uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia IMP z dnia 18 grudnia 2020 r., które zamiast dokonać oceny treści orzeczenia lekarskiego WOMP nr [...] z dnia 9 września 2020 r. powołało się, odmiennie niż WOMP, na przeciwwskazania psychologiczne;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji organu, pomimo zaniechania zwrócenia się przez organ do IMP o wyjaśnienie kwestii:
a) czy skarżący przeszedł ponowną diagnostykę wątroby i jakie były jej wyniki,
b) kto wydał "opinię psychologiczną" z dnia 16 grudnia 2020 r., której konkluzję powtórzyła lekarz IMP w orzeczeniu z dnia 18 grudnia 2020 i "wyjaśnieniach dodatkowych" z 4 lutego 2021 r.,
c) czy osoba wydająca "opinię psychologiczną" była do tego uprawniona w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami;
3) art. 78 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. oraz art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez podzielenie błędnego stanowiska organu, który uznał, że w wydanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwskazań zdrowotnych wyłącza jakąkolwiek ocenę tego dowodu, w tym pod kątem formalnym (czy spełnia ono kryteria orzeczenia lekarskiego) oraz pod kątem merytorycznym, niezależnie od tego, czy jego uzasadnienie ma sens oraz czy odnosi się do treści rozstrzygnięcia lekarza "pierwszej instancji" i do treści odwołania, a w konsekwencji uznanie za niepotrzebne uzupełnienia postępowania dowodowego oraz przeprowadzenia dowodów złożonych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021 r.,
podczas gdy związany charakter decyzji wywodzony z art. 79 ust. 8 u.k.p. nie oznacza bezkrytycznej oceny orzeczenia lekarza i niekwestionowania nawet oczywistych błędów zawartych w tym orzeczeniu, nie wyłącza też przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zobowiązania lekarza do udzielenia wyjaśnień w razie wykazania oczywistych sprzeczności w orzeczeniu;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do kluczowej w niniejszej sprawie kwestii, iż orzeczenie WOMP z dnia 9 września 2020 r. o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami zostało wydane wyłącznie w oparciu o ustalenia biochemicznego stanu wątroby, a orzeczenie IMP z dnia 18 grudnia 2020 r. zostało wydane wyłącznie w oparciu o opinię psychologiczną bez weryfikacji kwestii hepatologicznych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
1) art. 2 Konstytucji oraz art. 78 Konstytucji poprzez uniemożliwienie skarżącemu dwukrotnego rozpatrzenia sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 18 grudnia 2020 r. stwierdzającego psychologiczną przyczynę przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i nieodnoszącego się do orzeczenia nr [...] z dnia 9 września 2020 r., które stwierdzało biologiczną przyczynę przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podczas gdy w demokratycznym państwie prawa każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i dwukrotnego rozpatrzenia swojej sprawy;
2) art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. w zw. z § 1 pkt 1 i § 11 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców z dnia 29 sierpnia 2019 r. (Dz.U.2020.2213) w zw. z § 1 pkt 1, 4, 6, 7, 10, 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy z dnia 8 lipca 2014 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 165) poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że lekarz medycyny pracy wydający orzeczenie lekarskie może oprzeć się w 100 % na badaniu, do którego rozporządzenia wymagają wydania orzeczenia psychologicznego,
- podczas gdy orzeczenie lekarskie nie może zastępować orzeczenia psychologicznego
i nie może być podstawą stwierdzania tej przyczyny jako przeciwwskazania do kierowania pojazdami, bo jest ona zastrzeżona dla orzeczenia psychologicznego.
Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o:
1) przeprowadzenie dowodu z orzeczenia lekarza medycyny pracy w Z. z dnia 16.03.2022 r. - potwierdzania braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy jako kierowca,
2) przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021 r. na wykazanie faktów na jakie zostały w nim powołane.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Przed oceną zasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że autor skargi kasacyjnej nieprawidłowo w ramach podstawy kasacyjnej odnoszącej się do naruszenia norm prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych będących podstawą skarżonego wyroku Sądu I instancji. Sąd II instancji może jednak przyjąć do rozpoznania wadliwą formalnie skargę kasacyjną, jeżeli z treści zarzutów wynika w ramach jakiej podstawy kasacyjnej są stawiane, a z jej uzasadnienia daje się ustalić stanowisko strony, co do tych zarzutów (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09).
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sformułowany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.
Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Sąd I instancji odniósł się do orzeczeń WOMP i IPM oraz wyjaśnił z jakich powodów orzeczenia te nie podlegały merytorycznej weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie. Natomiast - jak wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej - jej autor nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji i w istocie z nim polemizuje, co nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.
Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, są ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie.
Odnosząc się do istoty sporu należy przypomnieć, że zgodnie z zastosowanym w sprawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem obliguje wymieniony w powołanym przepisie organ do wydania decyzji cofającej posiadane przez podmiot, u którego stwierdzono przeciwwskazania, uprawnienia do kierowania pojazdami.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami (por. np. wyroki NSA z dnia: 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04). Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p. zgodnie z którym osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p.
Stosownie zaś do art. 79 ust. 6 u.k.p. wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Jak stanowi zaś ust. 7 omawianego przepisu, orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne. Oznacza to, że orzeczenie stanowiące podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami może być zakwestionowane wyłącznie orzeczeniem wydanym przez lekarza spełniającego przesłanki określone w art. 77 ust. 1 u.k.p., a zatem nie może być podważone przez przeprowadzenie dowodów z dokumentacji medycznej, która nie spełnia tego wymogu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2474/17).
W rozpoznawanej sprawie w stosunku do skarżącego zostało wydane przez IMP ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia 18 grudnia 2020 r., stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Orzeczenie to zostało wydane w związku z wnioskiem skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Skarżący nie zgodził się bowiem z treścią orzeczenia lekarskiego wydanego dnia 9 września 2020 r. przez lekarza WOMP.
W związku z tym, uwzględniając wskazany już związany charakter decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, organ I instancji zobowiązany był treścią art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu tych uprawnień. W tym względzie organ wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego orzeczenia lekarskiego i nie mógł prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji.
Ponadto, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie mógł przeprowadzić dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z przedłożonych przez skarżącego dowodów w postaci zaświadczenia lekarskiego oraz wyników badań, które nie zostały wydane przez lekarza spełniającego przesłanki określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód uzupełniający z dokumentu może być przeprowadzony wyłącznie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Skoro wspomniane dokumenty nie mogły prowadzić do podważenia orzeczenia stanowiącego podstawę do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, bowiem nie zostały wydane przez lekarza spełniającego przesłanki określone w art. 77 ust. 1 u.k.p., to ich przeprowadzenie przez sąd administracyjny nie spełniałoby wymogu niezbędności stawianego przez art. 106 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 3243/18).
Sąd I instancji słusznie wskazał, że organy będąc związane treścią ostatecznego orzeczenia o stanie zdrowia skarżącego, nie miały możliwości orzekać wbrew treści tego dokumentu, bowiem stanowi on dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. i jest dowodem tego, co zostało w nim stwierdzone. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które sprowadzają się w istocie do kwestionowanie mocy dowodowej i znaczenia orzeczenia IMP z dnia 18 grudnia 2020 r., nie mogły być uwzględnione z przyczyn podanych wyżej. Organy należycie i zgodnie z obowiązującymi przepisami oceniły orzeczenie o stanie zdrowia skarżącego, na podstawie którego zostało cofnięte skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie nie znalazł przyczyn, które uzasadniałyby odmienny pogląd w tej kwestii niż ten zaprezentowany przez Sąd I instancji.
W związku z tym podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., należało uznać za niezasadne.
Nie są również usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji i art. 78 Konstytucji poprzez uniemożliwienie skarżącemu dwukrotnego rozpatrzenia sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim z dnia 18 grudnia 2020 r., stwierdzającego psychologiczną przyczynę przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i nieodnoszącego się do orzeczenia z dnia 9 września 2020 r.
Przede wszystkim niezrozumiałe jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że ostateczne orzeczenie lekarza IMP z dnia 18 grudnia 2020 r. jest dokumentem w istocie stanowiącym "orzeczenie psychologiczne" (str. 9 skargi kasacyjnej). Temu twierdzeniu przeczy treść ww. orzeczenia lekarskiego, z którego jasno wynika, że zostało ono wydane w wyniku ponownego badania lekarskiego, zatem jest orzeczeniem lekarskim wydanym po przeprowadzeniu badań przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w tym Instytucie w związku z treścią § 11 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2213). Zatem, brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie podstawą cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami było orzeczenie psychologiczne.
Natomiast zarzucany art. 78 Konstytucji wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Prawo to, zostało przez skarżącego zrealizowane. Skarżący bowiem skorzystał z prawa złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Następnie po wydaniu przez Starostę Z. decyzji cofającej mu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B wniósł od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. Od tej decyzji złożył skargę do WSA, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywiódł skargę kasacyjną od wyroku wydanego przez Sąd I instancji.
Z powyższych przyczyn nie został również naruszony art. 2 Konstytucji w sposób na jaki wskazuje autor skargi kasacyjnej. Już tylko na marginesie należy podnieść, że samo związanie organu orzeczeniem lekarskim nie stoi na przeszkodzie zasadzie demokratycznego państwa prawnego. Ustawodawca wprowadził gwarancje, by orzeczenie lekarskie zostało wydane przez odpowiednio wykwalifikowane osoby, w uregulowanej prawem procedurze. Wprowadzono mechanizmy nadzoru nad wykonywaniem badań lekarskich i wydawaniem orzeczeń lekarskich do kierowania pojazdem (art. 80 u.k.p.), a także możliwość ponownego badania lekarskiego (art. 79 ust. 4 i 6 u.k.p.). Kwestionowany przez skarżącego mechanizm związania organu orzeczeniem lekarskim, stwierdzającym przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, odpowiada konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego i pochodnej jej zasadzie proporcjonalności (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 152/19).
Za całkowicie niezasadny należy uznać zarzut błędnej wykładni art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców w zw. z § 1 pkt 1, 4, 6, 7, 10, 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, gdyż Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów. Skoro z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji przedstawił w nim jakiekolwiek stanowisko dotyczące interpretacji przywołanych przepisów, a tym samym, aby wyraził w nim pogląd, który strona skarżąca kasacyjnie uznaje za błędny, to z oczywistych względów nie sposób było przeprowadzić jego weryfikację z punktu widzenia zgodności z prawem.
Odnosząc się zaś do wniosku o przeprowadzenie wskazanych w skardze kasacyjnej dowodów należy wyjaśnić, że w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2326/13). W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego I instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem I instancji (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16).
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, którą oddalił działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło