III SA/Wa 1349/20
WyrokWSA w Warszawie2021-03-30
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Piotr Dębkowski, Włodzimierz Gurba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy, powołując się na tajemnicę skarbową i interes publiczny, bez szczegółowego uzasadnienia, dlaczego udostępnienie tych dokumentów, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby te wartości?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie wykazał w sposób należyty, że udostępnienie skarżącemu skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy, nawet w wersji zanonimizowanej, naruszałoby interes publiczny lub tajemnicę skarbową. Brak szczegółowego uzasadnienia odmowy, wskazującego konkretne powody wyłączenia dokumentów i niemożność ich udostępnienia w zmodyfikowanej formie, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie skanów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, z wyłączeniem pism i dowodów składanych przez stronę. Organ podatkowy odmówił wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na tajemnicę skarbową i interes publiczny (ochrona danych osób trzecich). Po złożeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz J. R. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania skanów dokumentów wyłączonych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. R. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 8 listopada 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) wpłynął wniosek J. R. o wydanie na podstawie art. 178 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Op), skanów zgromadzonych akt sprawy (z wyłączeniem pism i dowodów składanych przez stronę) i przesłanie ich wersji elektronicznej za pomocą systemu e-PUAP.
W rozpoznaniu tego wniosku DIAS:
- postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. ustalił wysokość kosztów, które obowiązana jest ponieść strona w związku ze skanem dokumentów stanowiących akta postępowania podatkowego przeprowadzonego w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od sierpnia 2012 r. do grudnia 2013 r.;
- postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. (w odniesieniu do żądania wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] czerwca 2018 r.) odmówił ich wydania.
W uzasadnieniu postanowienia z [...] stycznia 2020 r., za postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej NUS) z [...] czerwca 2018 r. wyjaśniono, że interesem publicznym, w rozumieniu art. 179 § 1 Op jest ochrona danych objętych tajemnicą skarbową, zaś organy podatkowe mają obowiązek utrzymać w tajemnicy te dane oraz informacje, które nie są bezpośrednio powiązane ze sprawą.
W przedmiotowej sprawie wskazano, że oryginały dokumentów złożonych wraz z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 16 listopada 2016 r. zawierały dane niezwiązane bezpośrednio z postępowaniem prowadzonym wobec K. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od sierpnia 2012 r. do grudnia 2013 r. organ wyłączył z akt sprawy te dokumenty (gdyż zawierają dane objęte tajemnicą skarbową) i dopuścił tylko te dokumenty i tylko w takim zakresie w jakim było to niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach prowadzonego postępowania.
Strona nie zgodziła się z podjętym rozstrzygnięciem i złożyła zażalenie na postanowienie DIAS z dnia [...] stycznia 2020 r.
Postanowieniem z [...] maja 2020 r. DIAS, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 oraz art. 221 § 1 w związku z art. 178 § 1 i 3 i art. 179 § 1 Op, utrzymał w mocy orzeczenie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu DIAS wskazał, że wyłączenie prawa wglądu do dokumentów zawierających informacje niejawne jest obligatoryjne i nie podlega ocenie ani uznaniu organu podatkowego. Następuje ono w trybie przepisów ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 412). Ocenie organu podatkowego podlega natomiast możliwość wyłączenia niektórych dokumentów ze względu na interes publiczny.
DIAS stwierdził, że przez "interes publiczny", o którym mowa w przepisach Op należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. DIAS dodał, że w przypadku gdy strona postępowania zażąda wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów wyłączonych z akt, organ w drodze postanowienia odmawia dokonania tej czynności, co wynika z treści art. 179 § 2 Op.
W ocenie DIAS, w podstaw wydanego rozstrzygnięcia niewątpliwie legło uprzednio podjęte przez NUS postanowienie z [...] czerwca 2018 r. o wyłączeniu oryginału pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 16 listopada 2016 r. wraz z niektórymi załącznikami, które nie są bezpośrednio związane ze sprawą, a zawierają dane objęte tajemnicą skarbową. Istotę tajemnicy skarbowej stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. Dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą w zasadzie pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one przede wszystkim dane osobowe podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej, stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy, itp. W świetle powyższego zatem "interesem publicznym" w rozumieniu art. 179 Op jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty, w szczególności gdy zawierają istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych.
DIAS dodał, że chodzi więc m.in. o ograniczenie stronie postępowania podatkowego wglądu do dokumentów zawierających informacje chronione tajemnicą skarbową o innym podmiocie niż strona. Czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku. Ujawnienie dokumentów wyłączonych postanowieniem NUS z [...] czerwca 2018 r. stanowiłoby naruszenie interesu publicznego rozumianego jako dobro osób trzecich, ponieważ załączone do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 16 listopada 2016 r. dokumenty zawierają informacje objęte tajemnicą skarbową. Takim dokumentem jest w szczególności protokół kontroli podatkowej przeprowadzonej przez ten organ wobec B. sp. z o.o., jako że zawiera między innymi dane identyfikujące kontrahentów tej spółki oraz dane wynikające ze złożonych informacji podatkowych, a więc informacje objęte tajemnicą skarbową.
Zważywszy na argumentację zażalenia DIAS wskazał, że:
- skorzystanie przez organy z możliwości zawartej w art. 179 § 1 Op zawsze wiąże się z ograniczeniem zasady czynnego udziału strony (skoro jednak ustawodawca możliwość takiego ograniczenia dopuścił, to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby twierdzenie, że samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 § 1 ww. ustawy narusza prawo);
- wyłączenie określonych dokumentów z akt sprawy ze względu na informacje niejawne lub interes publiczny nie odbiera tym dokumentom waloru dowodów w prowadzonym postępowaniu - mogą one stanowić podstawę faktyczną danego orzeczenia (w związku z tym ich weryfikacja może być realizowana przez podmioty uprawnione do wglądu w treść tych dokumentów, np. organ podatkowy, czy sąd administracyjny);
- z treści art. 179 § 1 i 2 Op nie wynika obowiązek wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu, np. poprzez zaciemnienie danych wrażliwych, a co najwyżej prawo organu do wyłączenia tylko jego części.
Odnośnie zaś wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 października 2019 r. w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft., C-189/18 DIAS zauważył, że Dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz zasadę poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, iż co do zasady nie sprzeciwiają się one uregulowaniu lub praktyce danego państwa członkowskiego, zgodnie, z którymi w trakcie weryfikacji wykonanego przez podatnika prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) organ podatkowy jest związany ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi dokonanymi już przez siebie w ramach powiązanych postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom tego podatnika, na których zostały oparte decyzje, które stały się ostateczne, stwierdzające istnienie oszustwa związanego z VAT popełnionego przez dostawców, z zastrzeżeniem:
- po pierwsze, że nie zwalniają one organu podatkowego z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z owych powiązanych postępowań administracyjnych, na podstawie których zamierza on wydać decyzję, oraz że podatnik ten nie zostaje w ten sposób pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych;
- po drugie, że wspomniany podatnik może w trakcie tego postępowania uzyskać dostęp do wszystkich dowodów zebranych w trakcie owych powiązanych postępowań administracyjnych lub w jakimkolwiek innym postępowaniu, na których to dowodach wspomniany organ zamierza oprzeć swą decyzję lub które to dowody mogą zostać wykorzystane przy wykonywaniu prawa do obrony, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu;
- po trzecie, że sąd rozpoznający skargę na tę decyzję może skontrolować zgodność z prawem uzyskania i wykorzystania owych dowodów oraz ustaleń, które mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi, dokonanych w decyzjach administracyjnych wydanych względem wspomnianych dostawców.
W ocenie DIAS, z treści powyższego orzeczenia jednoznacznie wynika, że możliwość podatnika uzyskania dostępu do wszystkich dowodów zebranych w trakcie powiązanych postępowań administracyjnych (lub w jakimkolwiek innym postępowaniu) na których ma być oparta decyzja podlega ograniczeniu z uwagi na cele leżące w interesie ogólnym. Takim celem jest zaś interes publiczny, o którym mowa w art. 179 Op.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R., reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił DIAS naruszenie art. 121, art. 123, art. 124, art. 178 § 3 i art. 180 § 1 Op.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajdują się dwa wnioski podatnika, tj.:
- wniosek z 8 listopada 2019 r. o wydanie w formie elektronicznej dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (z wyłączeniem składanych przez stronę pism i dowodów);
- wniosek z 19 grudnia 2019 r. o umożliwienie zapoznania się z aktami spraw dotyczących spółek B. sp. z o.o. oraz Z. sp. z o.o.
Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające dotyczy pierwszego z wymienionych wniosków. Z akt sprawy wynika, że DIAS uwzględnił wniosek strony, lecz nie w pełnym zakresie. Odmówił bowiem skarżącemu wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem NUS z [...] czerwca 2018 r.
Analiza treści powołanego postanowienia NUS prowadzi do konstatacji, że z akt sprawy wyłączone zostały niektóre dokumenty przesłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Wspomniane dokumenty zostały wymienione w znajdującym się w aktach sprawy spisie akt-dokumentów wyłączonych.
Spór w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia o odmowie wydania skanów dokumentów w części, co do której wyłączona została jawność w stosunku do podatnika na podstawie art. 179 § 2 i 3 op. oraz art. 293 § 1 i 2 Op. Organ, uzasadniając stanowisko, wskazał na ciążący na nim obowiązek przestrzegania tajemnicy skarbowej oraz uwzględnienia interesu publicznego, rozumianego jako dobro osób trzecich niebędących stronami w sprawie. Skarżący twierdził natomiast, iż odmowa wglądu do części akt chociażby w wersji zanonimizowanej jest nieuzasadniona, narusza jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu.
W świetle art. 53 ust. 3 Konstytucji RP każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
Rozwinięcie tego konstytucyjnego prawa podmiotowego na gruncie procedury podatkowej przewidziano w art. 178 § 1 Op, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy (art.178 § 3 Op).
Konstytucyjne, jak i ustawowe prawo podmiotowe, nie ma jednak charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom na gruncie stosownych przepisów rangi ustawowej. I tak, stosownie do art. 179 § 1 Op, przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
W myśl § 2 tego przepisu, odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia.
Zgodnie zaś z art. 179 § 3 Op, na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie.
Z kolei w art. 293 § 1 Op ustawodawca postanowił, iż indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.
W § 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 tego przepisu wskazano, że jego § 1 stosuje się również do danych zawartych w: informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1, aktach dokumentujących czynności sprawdzające, aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, dokumentacji rachunkowej organu podatkowego, informacjach uzyskanych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wyrażono pogląd, że przesłanką odmowny umożliwienia zapoznania się przez stronę z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy jest wykazanie przez organ, że zapoznanie się z tymi dokumentami przez stronę byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Istnienie tej okoliczności organ powinien wykazać w uzasadnieniu postanowienia o odmowie prawa do zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1958/10; z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1362/12; z dnia 5 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3512/16; z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 1106/18; z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1520/19; publikowane w CBOSA). Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 5 lutego 2020 r. (sygn. akt II FSK 648/18), że "skoro przesłanką wydania postanowienia na podstawie art. 179 § 2 Op jest wcześniejsze wydanie postanowienia o wyłączeniu z akt sprawy z uwagi na interes publiczny to zasadnym jest uznanie, że za przesłankę do wydania postanowienia o odmowie umożliwienia zapoznania się z wyłączonymi dokumentami należy uznawać także potrzebę ochrony interesu publicznego. Postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 2 Op realizuje tę ochronę, a więc także to postanowienie w swym uzasadnieniu powinno zawierać wskazanie, w jaki sposób ujawnienie stronie dokumentów, które zostały wyłączone z akt sprawy mogłoby naruszać interes publiczny."
Przez interes publiczny w rozumieniu art. 179 § 1 Op, należy rozumieć wartość służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 1106/18, CBOSA). W wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 1647/13, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jako utrwalone w orzecznictwie przyjąć należy stanowisko, że interesem publicznym w rozumieniu art. 179 § 2 Op są również dobra osobiste osób trzecich, których dotyczyły wyłączone z akt sprawy dokumentny lub ich części. Przyjmuje się także, że interesem publicznym w rozumieniu art. 179 § 2 Op podatkowej jest także ochrona danych objętych tajemnicą skarbową identyfikujących podatników niezwiązanych ze sprawą, które ujęte są w wyłączonych materiałach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2012 r., sygn. akt. II FSK 1876/10 i powołane w uzasadnieniu tego wyroku orzecznictwo sądów administracyjnych). W szczególności zgodzić się należy ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2001 r. sygn. akt I SA/Gd 2143/00, zgodnie z którym, jeżeli organy podatkowe w postępowaniu dowodowym wykorzystują informacje dotyczące dodatkowo i innych podatników niezwiązanych bezpośrednio, a jedynie pośrednio z przedmiotową sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 października 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1353/97 (ONSA 2000/4/154).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela takie postrzeganie pojęcia interes publiczny.
Zgodnie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP), dopuszczalne jest pozbawienie strony dostępu jedynie do tej części akt (dokumentu), która zawiera dane uzasadniające jego wyłączenie z akt sprawy (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 września 2008 r., I SA/Bk 229/08). Skoro zatem istnieje możliwość wyłączenia i w konsekwencji pozbawienia strony dostępu do całego dokumentu, to tym bardziej można pozbawić stronę dostępu tylko do części informacji ujętej w takim dokumencie. Artykuł 179 § 2 Op daje zatem podstawę do wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu (np. poprzez jego anonimizację), jeżeli tylko ona zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, zaś pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu w aktach sprawy jest niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1958/10 i z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1362/12).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd wskazuje, że DIAS, oprócz uwag o charakterze ogólnym nie przedstawił powodów, dla których wyłączone z akt postępowania dokumenty nie mogły być jawne dla strony, chociażby w wersji zanonimizowanej, czyli udostępnione w sposób, który z jednej strony miałby na względzie ochronę jej interesów procesowych, zaś z drugiej, pozwalający na ochronę danych podmiotów niezwiązanych bezpośrednio z postępowaniem.
DIAS w wydanych w sprawie postanowieniach o odmowie wglądu do akt sprawy uchylił się od szczegółowego i konkretnego podania powodów zastosowania regulacji z art. 179 § 1 Op. W szczególności organ nie wskazał, które dokumenty i z jakiego powodu zostały, w jego ocenie, zasadnie wyłączone z akt sprawy. Powołał się jedynie ogólnie na interes publiczny lecz nie wyjaśnił dlaczego wyłączone dokumenty w ogóle nie mogły być udostępnione stronie postępowania, w tym chociażby w zakresie informacji dotyczących skarżącego oraz transakcji, w których skarżący bezpośrednio uczestniczył.
Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie dostarcza argumentów przemawiających za tym, że ujawnienie przynajmniej części dokumentów (lub dokumentów w wersji zanonimizowanej) mogło godzić w interes innych podmiotów niż skarżący. Organ nie wskazał również, które z dokumentów wyłączonych mogły pozostać utajnione, gdyż w żaden sposób nie mogły przyczynić się do załatwienia sprawy skarżącego.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie daje podstaw by stwierdzić, że rozpoznanie wniosku z 8 listopada 2019 r. poprzedziła analiza dokumentów wyłączonych pod kątem ich przydatności w kontekście rozstrzygnięcia sprawy wymiarowej. Organ winien również ocenić, czy wyłączone materiały zawierają dane dotyczące osób trzecich niebędących stroną postępowania (skarżący jest jedyną stroną prowadzonego przez organ podatkowy postępowania), a ich ujawnienie nie tylko nie miałoby wpływu na prawidłową realizację przez podatnika prawa dostępu do akt sprawy, ale mogłoby narazić je szkodę, co w konsekwencji doprowadziłoby do naruszenia zasady budowania zaufania tych osób do organów podatkowych państwa (art. 121 § 1 Op).
Nie dziwi zatem, że zarzuty skarżącego w tym zakresie mają charakter generalny, bazujący na naruszeniu zasad ogólnych postępowania podatkowego. Lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyłącza bowiem podjęcie polemiki z organem w sposób konkretny, nakierowany na ocenę zasadności wyłączenia poszczególnych dokumentów, opartą na jasnych i zrozumiałych kryteriach.
Sąd ma na uwadze, że w sytuacji, w której na podstawie wyłączonych dokumentów zostaną w sprawie poczynione ustalenia mające wpływ na sytuację procesową, czy materialnoprawną skarżącego, będzie mógł on kwestionować odmowę udostępnienia mu przedmiotowych dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym na celu kontrolę postępowania wymiarowego i zapadłych w nim decyzji. Nie sposób jednak pomijać, że pozbawienie go jakiejkolwiek wiedzy o dokumentach wyłączonych, w tym poprzez nieudostępnienie mu chociażby ich wersji zanonimizowanych lub niewskazanie dokumentów wyłączonych, nieistotnych dla sprawy, może dyskryminująco wpływać na jego pozycję procesową.
W ocenie Sądu, w świetle przedstawionej wcześniej analizy użytego w art. 179 § 1 Op pojęcia interes publiczny, organ podatkowy nie wykazał, że udostępnienie skarżącemu, w jakiejkolwiek postaci, wyłączonych dokumentów mogłoby naruszyć interes publiczny, a tym samym, że odmowa umożliwienia zapoznania się przez skarżącego z przedmiotowymi informacjami była uzasadniona. Choć organ prawidłowo określił interes publiczny, to wskazane powyżej mankamenty sprawiają, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów z art. 217 Op.
Powyższe argumenty nakazują uznać zasadność zarzutów skargi, dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 Ppsa. Na koszty składał się wpis od skargi 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł, obliczone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło