II OSK 566/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-12-07

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Zofia Flasińska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjście na jaw nowych istotnych dowodów, istniejących w dacie wydawania decyzji, ale nieznanych organowi, może stanowić przesłankę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji istniał dowód, który nie był znany organowi, decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia jej uchylenie. W niniejszej sprawie, orzeczenia Sądu Rodzinnego potwierdzające zmianę płci skarżącej, istniejące przed wydaniem decyzji, ale nieznane organowi, stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca C. K. złożyła wniosek o wydanie polskiego paszportu. Konsul odmówił wydania paszportu z powodu rozbieżności w oznaczeniu płci wnioskodawczyni w akcie urodzenia (mężczyzna) i innych dokumentach (kobieta). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Ministra, uwzględniając skargę kasacyjną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji; zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz C. K. kwotę 1237 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 grudnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2790/19 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania polskiego paszportu 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz C. K. kwotę 1237 (jeden tysiąc dwieście trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym wyrokiem z 27 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2790/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania polskiego paszportu. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] lipca 2018 r. C. K. (dalej: skarżąca lub strona) wystąpiła do Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. (dalej: Konsul lub organ pierwszej instancji) o wydanie paszportu. Do wniosku dołączyła kolorową fotografię, odpis zupełny polskiego aktu urodzenia, decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2016 r. potwierdzającą posiadanie obywatelstwa polskiego oraz okazała paszport [...] nr [...]. W związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami w zakresie oznaczenia płci wnioskującej, pismem z [...] lipca 2018 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do przedłożenia odpisu skróconego lub zupełnego aktu urodzenia odzwierciedlającego stan faktyczny w zakresie płci. Wezwanie zostało doręczone [...] lipca 2019 r. Pismem datowanym na dzień [...] listopada 2018 r. pełnomocnik strony wezwał Konsula do realizacji wniosku paszportowego, wskazując że wniosek paszportowy nie będzie uzupełniany o dodatkowe dokumenty, bowiem z treści decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2016 r. wynika, że C. K. dokonała zmiany płci z męskiej na żeńską, co skutecznie wyjaśnia wątpliwości w zakresie jej tożsamości. Zdaniem pełnomocnika okoliczność zmiany płci nie stanowiła przeszkody do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, ani do dokonania przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego administracyjnej zmiany jej imienia. W dniu [...] listopada 2018 r. do Konsula wpłynęło ponaglenie złożone w trybie art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."). Postępowanie w zakresie bezczynności zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 49/19), w którym zobowiązano Konsula do rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie polskiego paszportu, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Decyzją z [...] lipca 2019 r. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w T. odmówił skarżącej wydania paszportu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że ze względu na fakt, iż dane dotyczące tożsamości strony zawarte w akcie urodzenia pozostają w sprzeczności z danymi dotyczącymi tożsamości strony wynikającymi z innych przedłożonych przez nią dokumentów, w szczególności dokumentu tożsamości ([...] paszportu), wystąpiły przesłanki uzasadniające odmowę wydania paszportu. Decyzją z [...] września 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA, Minister lub organ drugiej instancji), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania Konsul ustalił, że płeć strony zgodnie z okazanym paszportem [...] oraz decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została określona jako żeńska, natomiast w odpisie polskiego aktu urodzenia jako męska. Skarżąca we wniosku paszportowym, jako swoją płeć, zaznaczyła: "kobieta". Minister zaznaczył, że na mocy obowiązujących przepisów każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu, a pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie (art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych). Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. Nr 152, poz. 1026 ze zm., dalej "rozporządzenie w sprawie dokumentów paszportowych"), osoba ubiegająca się o wydanie paszportu składa m.in.: wypełniony wniosek o wydanie paszportu, dowód uiszczenia opłaty, a także kolorową fotografię spełniającą wymagania określone w tym przepisie. Osoba nieposiadająca numeru PESEL zobowiązana jest dodatkowo do złożenia odpisu skróconego lub zupełnego polskiego aktu urodzenia, a osoba zmieniająca nazwisko w wyniku zawarcia związku małżeńskiego za granicą do złożenia odpisu skróconego lub zupełnego aktu małżeństwa. Podczas przyjmowania wniosku o wydanie paszportu, organ paszportowy zobowiązany jest do ustalenia tożsamości i obywatelstwa osoby, od której przyjmuje wniosek. W przypadku osoby, która nie posiada ważnego dokumentu paszportowego i nie ma obowiązku posiadania dowodu osobistego, tożsamość i obywatelstwo polskie organ ustala na podstawie danych zawartych w dostępnych ewidencjach, a tożsamość może także potwierdzić na podstawie innych dokumentów zawierających fotografię. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli dane zawarte w przedłożonych dokumentach, lub dane zawarte w dostępnych ewidencjach budzą wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa osoby ubiegającej się o paszport, albo w dostępnych dokumentach i ewidencjach występują rozbieżności w danych, organ paszportowy może żądać przedłożenia w szczególności odpisów skróconych lub zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego przez osobę ubiegającą się o dokument paszportowy. Minister podkreślił, że dla możliwości wydania dokumentu paszportowego kluczowe znaczenie ma potwierdzenie obywatelstwa i tożsamości osoby wnioskującej, stąd przed wydaniem dokumentu paszportowego organ powinien wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość dane osobowe aplikującego o paszport. W rozpoznawanej sprawie analiza całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, potwierdza, że w przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie paszportu dokumentach istniała rozbieżność w określeniu płci C. K. Przedłożony odpis zupełny aktu urodzenia nie uwzględniał zmiany danych dotyczących płci, a tym samym nie odzwierciedlał stanu faktycznego w zakresie płci strony postępowania. W przedłożonym akcie urodzenia zawarta jest jedynie wzmianka Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] w zakresie zmiany imienia i nazwiska, brak jest natomiast adnotacji o zmianie płci przez C. K., zaś w rubryce dotyczącej płci osoby, której dotyczy akt urodzenia zawarty jest zapis "płeć mężczyzna''. Minister zaznaczył, że w powyższej sytuacji, organ pierwszej instancji mógł powziąć wątpliwości, co do tożsamości osoby wnioskującej o wydanie polskiego dokumentu paszportowego. W ocenie organu drugiej instancji Konsul prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełniania wniosku paszportowego o odpis skrócony lub zupełny aktu urodzenia odzwierciedlający stan faktyczny w zakresie płci. Brak odpowiedzi na wezwanie Konsula, pomimo upływu wyznaczonego w wezwaniu terminu na uzupełnienie dokumentacji w sprawie, uniemożliwiło organowi paszportowemu pierwszej instancji ustalenie poprawności danych dotyczących tożsamości C. K. i tym samym stanowiło przeszkodę w wydaniu paszportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dane dotyczące tożsamości strony, tj. jej płci, zawarte w polskim akcie urodzenia nie zgadzały się z danymi dotyczącymi tożsamości strony wynikającymi z innych przedłożonych przez nią dokumentów, w szczególności dokumentu tożsamości ([...] paszportu). Zdaniem Sądu, z uwagi na powyższą rozbieżność organ słusznie wezwał stronę do przedłożenia odpisu skróconego lub zupełnego aktu urodzenia odzwierciedlającego stan faktyczny w tym zakresie. Pełnomocnik skarżącej nie okazał tych dokumentów, tylko wskazał, że z treści decyzji MSWiA z [...] listopada 2016 r. wynika, iż C. K. dokonała zmiany płci z męskiej na żeńską, co jego zdaniem, skutecznie wyjaśnia wątpliwości w zakresie jej tożsamości. Zdaniem pełnomocnika okoliczność zmiany płci nie stanowiła przeszkody do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, ani do dokonania przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego administracyjnej zmiany jej imienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzja MSWiA z [...] listopada 2016 r. nie może być traktowana jako dowód potwierdzający okoliczności, na które powołuje się strona oraz które powinny być ustalone w tym postępowaniu na podstawie wskazanych na wstępie przepisów. Podobnie jest w przypadku aktu urodzenia okazanego przez stronę. Przedłożony odpis zupełny aktu urodzenia nie uwzględniał zmiany danych dotyczących płci, a tym samym nie odzwierciedlał stanu faktycznego w zakresie płci strony postępowania. W przedłożonym akcie urodzenia zawarta jest jedynie wzmianka Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] w zakresie zmiany imienia i nazwiska, brak jest natomiast adnotacji o zmianie płci przez C. K., zaś w rubryce dotyczącej płci osoby, której dotyczy akt urodzenia zawarty jest zapis "płeć mężczyzna''. Dokument ten nie może również bezspornie wskazywać więc jaką płeć posiada osoba wnioskująca. W odniesieniu do zarzutu skargi, że okoliczność zmiany płci przez skarżącą nie stanowiła przeszkody do dokonania przez Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] administracyjnej zmiany jej imienia, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ ten prowadził postępowanie w innym przedmiocie niż rozpoznawana sprawa. Zwrócił uwagę, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego pomimo tego, że posiadał wskazane przez stronę dokumenty nie dokonał adnotacji o zmianie płci. Uwaga ta została dodana dopiero w dniu [...] maja 2020 r. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że decyzja w pierwszej instancji została wydana w dniu [...] lipca 2019 r. Powyższe wskazuje, że w świetle zgormadzonych w trakcie postępowania przed organami obu instancji dowodów, w momencie wydania decyzji istniały wątpliwości co do tożsamości osoby wnioskującej. Zwłaszcza, że w złożonym wniosku o wydanie paszportu strona – wbrew adnotacji w akcie urodzenia - wskazała, że jest kobietą. Strona dopiero pismem z [...] czerwca 2020 r. nadesłała do Sądu kserokopię odpisu zupełnego aktu urodzenia zawierającą wzmiankę z [...] maja 2020 r. o zmianie jej płci na żeńską. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że dokument ten w takim kształcie nie istniał w momencie wydania zarówno decyzji w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Z tych względów nie może on stanowić podstawy do ich uchylenia. Podobnie w przypadku orzeczeń Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] marca 2019 r. i [...] lipca 2019 r. Decyzja w pierwszej instancji została wydana [...] lipca 2019 r., a w drugiej instancji [...] września 2019 r. Orzeczenia te zaś zostały załączone do skargi z dnia [...] października 2019 r. Dopiero z orzeczenia z [...] lipca 2019 r. (niecały miesiąc po wydaniu decyzji w drugiej instancji) wynika, że orzeczenie z dnia [...] marca 2019 r. jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku z 27 listopada 2020 r. wniosła C.K., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. niewłaściwe zastosowanie § 5 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 43 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych poprzez odmowę wydania paszportu z powodu wątpliwości co do tożsamości skarżącej; 2. naruszenie art. 106 ust. 3 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych złożonych w skardze oraz w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. na okoliczność potwierdzenia tożsamości skarżącej. Zdaniem skarżącej naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2019 r. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 1. Skarga kasacyjna jest zasadna. 2. Za uzasadniony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, który wskazuje, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych w skardze. W rozpoznawanej sprawie skarżąca do skargi załączyła orzeczenia Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] marca 2019 r. i z dnia [...]lipca 2019 r. potwierdzające zmianę płci przez skarżącą. Sąd pierwszej instancji uznał, że orzeczenia te nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "dopiero z orzeczenia z [...] lipca 2019 r. (niecały miesiąc po wydaniu decyzji w drugiej instancji) wynika, że orzeczenie z dnia [...] marca 2019 r. jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu". Uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] września 2019 r., a zatem orzeczenie Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] lipca 2019 r., z którego wynika, że orzeczenie z [...] marca 2019 r. jest prawomocne, zostało wydane zanim w rozpoznawanej sprawie postępowanie odwoławcze zostało zakończone. Orzeczenia Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] marca 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r. są zatem dowodami istniejącymi w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, a nieznanymi organowi w dacie rozstrzygania. Sąd pierwszej instancji błędnie zatem nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych w skardze i uznał, że złożone w postępowaniu sądowym dokumenty nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem zostały wytworzone po dniu jej wydania. 3. Biorąc pod uwagę, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca przedstawiła nowe dowody w sprawie należało udzielić odpowiedzi na pytanie, czy wyjście na jaw nowych istotnych okoliczności i dowodów istniejących w dacie wydawania decyzji, a nieznanych organowi w dacie rozstrzygania może stanowić przesłankę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W zakresie wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska są rozbieżne. Zgodnie z pierwszym poglądem, sam fakt zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania nie przesądza o wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ przepisów postępowania. Stanowisko to obecne jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. NSA w wyrokach: z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1714/16; z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 227/10; z dnia 25 października 2011, sygn. akt II GSK 453/10; dostępne w CBOIS) oraz w literaturze (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000/1/16; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, s. 475). Zwolennicy odmiennego poglądu wskazują, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14; z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 815/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 963/13; z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2874/18; z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 3632/18; dostępne w CBOIS). W uzasadnieniu tego poglądu wskazuje się także, że na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Jeżeli zatem w dacie wydania decyzji istnieje dowód, który nie jest znany organowi, to decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania, choć nie zawsze winę za pominięcie tego dowodu można przypisać organowi. W doktrynie stanowisko takie prezentują autorzy komentarzy do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2016, art. 145 (pkt 16); M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019, s. 699) oraz inni autorzy poruszający rozpatrywane zagadnienie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 834; M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 278-279). Rozbieżność wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. jest konsekwencją odmiennego rozumienia użytego w nim pojęcia "naruszenia prawa". Jeżeli pojęcie to będziemy rozumieć w kategoriach subiektywnych i kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można postawić zarzut działania sprzecznego z obowiązującymi go przepisami, to niektóre podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego należy wykluczyć z katalogu przesłanek uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Jeżeli natomiast pojęciu temu przypiszemy znaczenie zobiektywizowane, nawiązujące do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu), to każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2008, nr 4, s. 59 i n.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Niezależne bowiem od prawidłowego działania organu administracji, z obiektywnego punktu widzenia doszło do naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.), nie ocenia tylko i wyłącznie zgodności z prawem samych czynności procesowych organu orzekającego, lecz ocenia zgodność z prawem rezultatu podejmowanych przez organ czynności. Pomimo przeprowadzenia czynności zgodnie z prawem, ich wynik może być wadliwy co może uzasadnić uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. 4. W rozpoznawanej sprawie wyszły na jaw nowe istotne dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Skarżąca przedstawiła bowiem na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nowe dowody, nieznane w dacie wydawania decyzji z dnia [...] września 2019 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w postaci orzeczeń Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] marca 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r. potwierdzających zmianę płci przez skarżącą. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że orzeczenia te nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. 5. Za zasadny należy uznać również zarzut naruszenia § 5 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych. Z przepisu tego wynika, że jeżeli na podstawie danych zawartych w przedłożonych dokumentach oraz ewidencjach lub rejestrach nie można ustalić tożsamości i obywatelstwa osoby ubiegającej się o dokument paszportowy, dane te budzą wątpliwości lub występują w nich rozbieżności - organ paszportowy może żądać przedłożenia dodatkowych dokumentów, w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego, ważnego zagranicznego dokumentu tożsamości lub dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2018 r. poz. 1829 oraz z 2019 r. poz. 730). Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że ustawodawca wskazał przykładowe dokumenty, które mogą wyjaśnić wątpliwości organu, które powstały przy ustalaniu tożsamości i obywatelstwa osoby wnioskującej o paszport. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości organu powstały w związku z rozbieżnościami występującymi w danych skarżącej. Dokumentami, które mogły wyjaśnić wątpliwości organu były orzeczenia Sądu Rodzinnego w T. z dnia [...] marca 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r. Zauważyć należy, że orzeczenia te stanowiły podstawę korekty płci w akcie urodzenia skarżącej, której dokonał Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w dniu [...] maja 2020 r. Skarżąca słusznie stwierdziła, że nie tylko akt urodzenia zawierający korektę płci może skutecznie wyjaśnić wątpliwości organu powstałe w związku z rozbieżnościami występującymi w jej danych. 5. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą uwzględnił z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 188 i art. 193 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło