II SA/Wa 3079/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M.S. na działalność Urzędu Gminy w K. w przedmiocie nadzoru nad szkołami w Gminie K. postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.S. uczyniła działalność Urzędu Gminy w K. w przedmiocie nadzoru nad szkołami w Gminie K., a konkretnie – nadzoru nad Zespołem Placówek Oświatowych im. [...] w K.. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. wyjaśniając, że Urząd Gminy K. jest jednostką organizacyjną, a nie organem, więc nie posiada zdolności sądowej. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że są one niezasadne. W każdym przypadku pełnomocnik organu wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 1 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w zakresie kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy p.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Dodać należy, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przy czym może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.). Z powyższego wyliczenia wynika, że kognicji sądu administracyjnego nie podlegają sprawy ze skarg wnoszonych w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) – zwanej dalej k.p.a., w tym na podstawie art. 227 k.p.a., wedle którego przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Pogląd ten jest również utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2490/17; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Podkreślić należy, że skargi wnoszone w trybie art. 227 i nast. k.p.a. są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Natomiast skargi, o których mowa w p.p.s.a., są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli przede wszystkim decyzji administracyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, dostępny j.w.). W rozpoznawanej sprawie M.S. przedmiotem skargi uczyniła działalność Urzędu Gminy w K. w przedmiocie nadzoru nad szkołami w Gminie K., czyli nienależyte wykonywanie zadań przez ww. podmiot, a więc kwestię, która nie została uznana w art. 3 p.p.s.a. za sprawę sądowoadministracyjną. W konsekwencji uznać należy, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego od skarżącej, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, tj. w pierwszej instancji, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadą jest, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona lub umorzono postępowania w wypadkach wymienionych w art. 201 p.p.s.a.