II SAB/Rz 155/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-08
Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, WSA Piotr Godlewski, AWSA Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej złożonego drogą elektroniczną, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosków o udzielenie informacji publicznej, ponieważ organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. Niemniej jednak, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę niezwłoczne udzielenie informacji po wniesieniu skargi oraz odformalizowany charakter wniosków. Sąd oddalił również wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, uznając brak podstaw do jej przyznania, a także odstąpił od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego ze względu na uzasadnione okoliczności, w tym niewielki wkład pracy pełnomocnika i potencjalne nadużycie prawa do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia radcy prawnego i głównego specjalisty. Organ, Powiatowy Lekarz Weterynarii, udzielił odpowiedzi po upływie 14-dniowego terminu. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do udzielenia informacji, stwierdzenia bezczynności, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, kwestionując charakter wniosków i podnosząc kwestię nadużycia prawa do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oddalił wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność w zakresie rozpoznania wniosków skarżącej M. W. z dnia 18 września 2021 r.; II. stwierdza, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącej M. W. o przyznanie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej M. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego; V. odstępuje od zasądzenia od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej M. W. zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
II SAB/Rz 155/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi M. W., reprezentowanej przez radcę prawnego D. G. jest bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 18 września 2021 roku.
Jak wynika z akt sprawy, M. W. w dwóch wiadomościach elektronicznych wysłanych na skrzynkę mailową Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w dniu 18 września 2021r. zwróciła się o udzielenie informacji: ile zarabia najmniej radca prawny oraz ile zarabia najmniej główny specjalista.
W dniu 6 października 2021r. (po wpłynięciu skargi na bezczynność) Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował Skarżącą, że w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w [...] nie pracuje główny specjalista zatem organ nie jest w stanie podać kwoty wynagrodzenia. Organ poinformował również, że radca prawny zarabia najmniej 600 zł brutto.
W dniu 6 października Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego D. G. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 18 września 2021 roku.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie w terminie 14 dni; o stwierdzenie, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] dopuścił się bezczynności; o przyznanie od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz skarżącej kwoty 50,00 PLN (skarżąca zobowiązała się ww. kwotę przekazać na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...]); o zasądzenie od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu podniosła, że na Powiatowym Lekarzu Weterynarii w [...] ciążył obowiązek udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie, czego jednak organ nie uczynił. Skoro organ udostępnia swój adres mailowy, winien zapewnić taką obsługę skrzynki, aby zapewnić sprawny i dogodny kontakt każdemu, kto z tej formy kontaktu zechce skorzystać. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca wskazała, że ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wniósł o jej oddalenie.
Organ podniósł, że w przedstawionej przez Skarżącą korespondencji trudno dopatrzyć się wniosków o dostęp do informacji publicznej. Przypominają raczej spam, generowany przez boty w Internecie. Konsternację pracowników Inspektoratu wzbudziły rozbieżne dane w nagłówku i w podpisie. Niemniej jednak Skarżącej udzielono odpowiedzi na zadane pytania w dniu 6 października 2021r. Organ wskazał, że przepisy o informatyzacji administracji publicznej przewidują formę do korespondencji urzędowej w postaci skrzynek podawczych systemu ePUAP, a poczta elektroniczna nie posiada zabezpieczeń odpowiednich do udzielania odpowiedzi na pytania ingerujące w prywatność osób zatrudnionych w urzędzie.
Organ wyraził również przekonanie, że skarga stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej dla własnych celów związanych z uzyskaniem żądanych kwot pieniężnych. Organ wniósł, w przypadku uznania merytorycznego zasadności skargi, o niezasądzanie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a.
Sąd uznał, że organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności nie rozpoznając złożonych przez Skarżącą wniosków w terminie 14 – dniowym, wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.), niemniej z całą pewnością zaistniałą bezczynności nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do argumentów organu co do przesłania wniosków w niniejszej sprawie poprzez zwykłą pocztę elektroniczną w formie i treści znacznie odformalizowanej należy wskazać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej cechuje się znacznym odformalizowaniem i uproszczeniem, co wynika z celu przepisów u.d.i.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek z art. 2 u.d.i.p. nie musi spełniać żadnych rygorów co do formy, w tym nie musi zawierać powołania się na przepisy u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 50/14; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, wyrok WSA w Szczecinie z 16 kwietnia 2019 r., II SAB/Sz 2/19, LEX nr 2646218.). Wniosek nie musi również zostać przedstawiony organowi wyłącznie poprzez ePUAP w przypadku gdy wnoszony jest drogą elektroniczną, gdyż takiego wymogu nie przewidują przepisy u.d.i.p.
W niniejszej sprawie wnioski Skarżącej wskazywały zakres żądanych informacji, który mieścił się w pojęciu informacji publicznej z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Strona żądała informacji o wynagrodzeniu radcy prawnego oraz głównego specjalisty. Jak podkreśla się w orzecznictwie informacje dotyczące kwot wynagrodzeń, jak i składników tych wynagrodzeń oraz nagród finansowane są ze środków publicznych i wypłacane za wykonywaną pracę. Tym samym stanowią informację publiczną, niezależnie od tego, czy są to stałe elementy wynagrodzenia, czy fakultatywne lub uznaniowe (wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 1577/19, LEX nr 3028213.). Zatem wnioskowane przez Skarżącą informacja dotyczące wynagrodzenia na ww. stanowiskach stanowią informację publiczną.
Bezspornie również organ, do którego skierowano dwa wnioski z 18 września 2021r. należy do kategorii wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. a więc jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia.
Należy więc uznać, że Powiatowy Lekarz Weterynarii, do którego wnioski zostały skierowane – był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.
Co do zasady na podstawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku
W niniejszej sprawie organ udostępnił Skarżącej wnioskowane informacje po upływie 14 - dniowego terminu, tj. z kilku dniowym opóźnieniem. W przypadku głównego specjalisty organ poinformował, że osoba na takim stanowisku nie jest zatrudniona w organie. W przypadku radcy prawnego organ podał minimalne wynagrodzenie – zgodnie z żądaniem.
Z tego względu należało stwierdzić bezczynność na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie zachodziły podstawy do zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, gdyż na dzień wyrokowania Skarżącej w żądanym zakresie zostały udzielone informacje.
Niewątpliwie bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszenie prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Organ już w dniu wniesienia skargi na bezczynność udzielił Skarżącej żądanych informacji. Przy ocenie stopnia naruszenia prawa należy uwzględnić, że wnioski Skarżącej zarówno w formie, jak i treści miały charakter wysoce odformalizowany, co istotnie mogło wprowadzić pierwotnie organ w błąd co do charakteru wiadomości mailowych.
Sąd oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie od organu sumy pieniężnej, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Treść art. 149 § 2 P.p.s.a. nie obliguje sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej w związku ze stwierdzeniem bezczynności, lecz daje mu takie uprawnienie. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. Skarżąca zaś nie wykazała, aby na skutek omówionej bezczynności poniosła obiektywnie jakąkolwiek krzywdę.
Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego na podstawie art. 200 P.p.s.a. i odstąpił od zasądzenia w całości wynagrodzenia radcy prawnego, który reprezentował skarżącą. Zgodnie z art. 206 P.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zawarte w tym przepisie określenie "w szczególności" świadczy o tym, że może on mieć także zastosowanie w innych okolicznościach. W ocenie Sądu, uzasadnionym przypadkiem jest sprawa sądowoadministracyjna, w której wystąpiły m.in. okoliczności takie jak: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Ke 7/20; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. II SAB/Ol 3/20 oraz powołane tam postanowienia NSA: z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 261/19;
z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16,).
Zdaniem Sądu, zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie było uzasadnione. Sądowi z urzędu znany jest fakt występowania przez skarżącą w szeregu innych sprawach na terenie kraju, w których inicjowała postępowania przed sądami administracyjnymi w bardzo zbliżonych stanach faktycznych i na podstawie podobnej treści skarg, będąc reprezentowaną przez tego samego pełnomocnika (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 września 2021 r. sygn. II SAB/Ol 93/21; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. II SAB/Kr 123/21; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 września 2021 r. sygn. II SAB/Łd 130/21; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SAB/Łd 160/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2021 r. sygn. II SAB/Go 156/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2021 r. sygn. II SAB/Go 144/21; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 października 2021 r. sygn. II SAB/Bk 108/21, wyrok WSA w Szczecinie z 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 118/21). Dlatego też Sąd uznał, że wynikający z powyżej wskazanych okoliczności niewielki nakład pracy reprezentującego Skarżącą pełnomocnika uzasadnia odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło