I OSK 923/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 45/21 w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 5 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 45/21, po rozpoznaniu skargi W. N., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r., [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2020 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżając go w całości i zarzucając Sądowi I instancji: 1) naruszenie prawa materialnego, tj: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) powoływanej dalej jako "P.u.s.a." w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja RP", przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic sprawowania wymiaru sprawiedliwości podczas dokonania wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", będącej w istocie wykładnią contra legem przy zastosowaniu kryterium słuszności i wykroczenie poza granice określone tą normą, gdyż tym samym sąd administracyjny zastąpił ustawodawcę, a ponadto dokonał faktycznej oceny zgodności tych przepisów z Konstytucją, co należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, b) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 17 ust. 3 u.ś.r. w związku z art. 32 ust. 1 jak i art. 2 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że na gruncie powołanych przepisów, przy zastosowaniu metod wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy opiekun ma ustalone prawo do emerytury, w wysokości różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a otrzymywaną przez opiekuna emeryturą. 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ nie miało miejsca naruszenie normy prawa materialnego to jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej organu drugiej instancji jak i decyzji ja poprzedzającej, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ nie zachodzi konieczność uzupełniania materiału dowodowego, z uwagi na fakt wystąpienia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 188 P.p.s.a i oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne nie może być dowolna, czy nie uwzględniać zebranego materiału dowodowego. W szczególności, sąd administracyjny, sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, nie może zastępować ustawodawcy, gdyż przekroczy granice określone w art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest contra legem i nadaje normie tam wyrażonej zupełnie nowe brzmienie. Takie działanie nie należy do sfery uprawnień sądu administracyjnego i narusza istotę sądowej kontroli działalności organów administracji publicznej. Sąd I instancji uznając, że treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie w jakim pozbawia świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna, który ma ustalone prawo do emerytury, jest sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi (art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP), powinien był, co najwyżej, zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. Stanowisko to koresponduje z uchwałą NSA z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 5/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr 3 poz. 36), w której wskazano, że nie można z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem, nawet uzasadniając to tym, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa przez sądy nie powinno wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy. Dlatego też, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Przy czym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, norma zawarta w art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. może stanowić podstawę do formułowania zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ będąc przepisem ustrojowym jest bliższa przepisom prawa materialnego niż procesowego (tak też NSA w wyroku z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 675/08). Dodatkowo zarzut naruszenia tego przepisu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wsparło naruszeniem art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP oraz zarzutem naruszenia prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 17 ust. 3 u.ś.r. oraz art. 32 ust. 1 jak i art. 2 Konstytucji RP. Kolejno, skarżący kasacyjnie wskazał, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dokonana przez Sąd I instancji jest błędna, ponieważ pomija treść normy zawartej w art. 17 ust. 3 u.ś.r. jak i błędnie wskazuje na naruszenie norm wyrażonych w art. 32 ust. 1 jak i art. 2 Konstytucji RP. Sąd I instancji bezpodstawnie wywiódł, że możliwe jest zawieszenie prawa do emerytury, jak i przyznanie opiekunowi pobierającemu emeryturę świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości pomniejszonej o faktycznie otrzymywaną przez skarżącą emeryturę, czyli w tzw. wysokości netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy świadczenie pielęgnacyjne określone jest przez ustawodawcę w kwocie wynikającej z ustawy. Kwota ta podlega waloryzacji, a modyfikacja jej dopuszczalna jest jedynie w sytuacji, gdy przyznawane jest świadczenie przysługujące za niepełny miesiąc. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z 10 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2573/15 podkreślając, że przepisy powołanej ustawy nie umożliwiają "miarkowania czy też uwzględniania szczególnej sytuacji finansowej bądź rodzinnej wnioskodawcy, zakładając, że w każdym przypadku nie jest możliwy zbieg świadczeń emerytalnego i pielęgnacyjnego". Organy administracji publicznej ze względu na zasadę praworządności nie mogą działać wbrew obowiązującym i jednoznacznie brzmiącym przepisom prawa. Jak dotąd, sądy administracyjne uznawały, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest przepisem jednoznacznym i nie ma potrzeby stosowania w jego przypadku wykładni innej niż literalna. Ani sądy, ani organy administracji publicznej nie są uprawnieni do oceny zasadności czy słuszności podejmowanych przez ustawodawcę regulacji prawnych również pod kątem ich zgodności z normami konstytucyjnymi. Uprawnienie takie to wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego. Organy władzy publicznej, w tym organy administracji publicznej, nie mogą pomijać obowiązujących norm prawnych, stosować ich w sposób wybiórczy lub dowolny. Organ zobowiązany jest działać tylko w granicach prawa ustalonego przez ustawodawcę. Treść art. 17. ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest jednoznaczna i jest przejawem wyboru ustawodawcy w kształtowaniu polityki pomocowej Państwa tj. wspierania rodzin według możliwości budżetowych. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych, by odmawiać stosowania omawianego przepisu bądź zmieniać jego treść przez wprowadzanie do hipotezy normy prawnej w nim zawartej elementów, które z niego nie wynikają. Należy mieć również na uwadze, że ustawodawca nie podejmuje działań w kierunku zmiany treści art. 17. ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co jest przejawem jego aktualnej woli. Dopóki przepisy ustawy obowiązują, dopóty korzystają z domniemania zgodności z Konstytucją, co oznacza, że organy administracji publicznej są nimi związane, a więc zobowiązane są do ich stosowania. Wykładnia gramatyczna może, a nawet powinna być uzupełniona innymi jej rodzajami, lecz ma ona podstawowe znaczenie dla ustalenia rzeczywistego znaczenia konkretnego przepisu. Dokonując interpretacji tekstu prawnego trzeba, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9/97 (ONSA 1998, nr 4, poz. 110), kierować się przede wszystkim znaczeniem słów danego języka etnicznego oraz założeniem, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał takich a nie innych wyrazów i nie można a priori przyjmować, że określonych słów użyto w tekście prawnym bez wyraźnej ku temu potrzebie. Żadna wykładnia nie może prowadzić do skutków oczywiście sprzecznych z wyraźnym brzmieniem przepisu (contra legem), czy też prowadzić do odmowy zastosowania przepisu w brzmieniu ustalonym przez ustawodawcę poprzez wykreowanie nowej, niewynikającej z gramatycznego brzmienia przepisu, normy prawnej. Prowadziłoby to do sytuacji, w której podmioty dokonujące interpretacji przepisów prawa w procesie jego stosowania wkraczałyby w obszar wyłącznie zarezerwowany do kompetencji władzy ustawodawczej. Przeprowadzając wykładnię, której rezultatem jest w istocie nowa norma prawna, powołując się na prokonstytucyjne działanie, sąd de facto narusza podstawowe, wyrażone w art. 2 i 10 ust. 1 Konstytucji RP zasady, to jest zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę trójpodziału władz, gdyż zamiast zweryfikować poprawność zastosowania przez organy administracji obowiązującego prawa, poprzez twórczą interpretację dokonuje jego stanowienia (tak NSA w uchwale z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 5/13). Niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż przepis art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń. Przepisy te zawierają treść normatywną nienadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe, ani nie umożliwiają wydania na ich podstawie orzeczenia zasądzającego roszczenie. Są one raczej źródłem gwarancji, a nie praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalonych ustawach, w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe. Powyższe stanowisko potwierdza tezę, że Sąd I instancji za daleko posunął się w wykładni funkcjonalnej, systemowej i celowościowej art. 17.ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymywać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żadnych dochodów, decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Osoba posiadająca zaopatrzenie emerytalne (dochody z tytułu emerytury) nie znajduje się w takiej samej sytuacji jak osoba, która z racji sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dochodów nie osiąga. Ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy emeryturą, a świadczeniem pielęgnacyjnym, ewentualnie dopłatą wyrównującą niższe świadczenie. Organy administracji nie mają żadnej podstawy prawnej by w zaistniałej sytuacji dokonać swoistego "wyrównania" pomiędzy kwotą przyznanej emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, ani nie mogą pomijać okoliczności, że emerytura jest stronie skarżącej wypłacana, co powoduje wykluczenie z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też, ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest zatem możliwy zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 22 maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 105/19). Pogląd ten jest podzielany w orzecznictwie (wyroki NSA z: 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1831/15, 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15 i 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 3209/14). Zdaniem Kolegium, Sąd I instancji powinien odwoływać się jedynie do reguł wykładni językowej, gdyż jest ona pierwszoplanową metodą wykładni tekstu prawnego. Zawsze punktem wyjścia w procesie wykładni powinna być analiza kontekstu językowego danego przepisu. Jeżeli przepis jednoznacznie formułuje normę postępowania, to tak należy ów przepis rozumieć. Pierwszeństwo językowych reguł wykładni jest wręcz podstawowym warunkiem funkcjonowania prawa w państwie prawnym. Jeśli wbrew jasnemu pod względem językowym sformułowaniu przepisu nadawałoby mu się jakieś inne znaczenie, aniżeli to oczywiste znaczenie językowe, wówczas rola ustawodawcy byłaby li tylko pozorna (uchwała SN z 20 czerwca 2000 r., sygn. akt I KZP 16/00, OSNKW 2000, nr 7-8, poz. 60, LEX nr 40509 i przywołany tam J. Wróblewski: Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław 1990, s. 66 in.; Z. Ziembiński: O stanowieniu i obowiązywaniu prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1995, s. 82; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 25/99 (OTK 2000, Nr 5, poz. 141). Organ wskazał dalej, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy przysługuje wymienionym w tym przepisie podmiotom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Legalną definicję pojęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca zamieścił w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Pod tym pojęciem należy rozumieć rezygnację z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Chodzi więc o to, że osoby, które z uwagi na konieczność sprawowania opieki nie mogą wykonywać pracy i muszą zrezygnować z zatrudnienia będą mogły otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, które choć częściowo zrekompensuje im straty finansowe, jakie ponoszą w związku z rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żadnych dochodów decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, samo zróżnicowanie pobieranej emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Nie można bowiem pominąć, że świadczenia emerytalne oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Sytuacja emeryta jako świadczeniobiorcy jest najbardziej stabilna spośród wszystkich osób pobierających świadczenia z szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. Ponadto, emeryt, co do zasady, może podjąć pracę zarobkową, natomiast osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne już nie. Istotne jest też to, że status emeryta zabezpiecza także materialnie członka jego rodziny. W przypadku śmierci emeryta dzieci własne uprawnione są bowiem do renty rodzinnej. W przypadku śmierci osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego jej dziecko nie otrzymuje żadnego świadczenia. Wskazuje to na rozwiązania systemowe i określony przyjęty przez ustawodawcę model przyznawania świadczeń rodzinnych (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15). Ponadto, trzeba mieć na uwadze, że z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wiążą się regulacje przyjęte w art. 3 pkt 24 lit. d, art. 24 ust. 7 i art. 62 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, które są konsekwencją przyjętego przez ustawodawcę założenia, że osoba pobierająca emeryturę a także mająca inne źródła dochodu, o których mowa w tych przepisach, nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazuje to na rozwiązania systemowe i określony, przyjęty przez ustawodawcę model przyznawania świadczeń rodzinnych. Dlatego dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pomija treść wyżej wymienionych norm nie jest prawidłowa. Analizując czy Sąd I instancji powinien odwoływać się do wykładni funkcjonalnej należy też pamiętać, że nie zachodził żaden konflikt między przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych zastosowanymi przez organy obu instancji do stanu faktycznego sprawy. Tymczasem, gdyby uznać wykładnię Sądu pierwszej instancji za prawidłową taka sprzeczność właśnie się pojawi. Nadto, spowoduje ona dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości obywateli, a też komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W sytuacji, gdy dana osoba będzie otrzymywała emeryturę i część świadczenia pielęgnacyjnego, podstawa wymiaru jej składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie inna niż osób pobierających tylko świadczenie pielęgnacyjne. Ustawodawca nie wprowadził do systemu prawnego przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych przez różne organy. Dlatego wykładnia przyjęta przez Sąd pierwszej instancji powoduje, że naruszona zostałaby konstytucyjna zasada równości obywateli wobec prawa. Kolegium wskazało, że znane jest mu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, jednak oceniając jaka powinna być prawidłowa wykładnia art.17.ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie można pomijać oczywistych różnic pomiędzy sytuacją osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy a osób pobierających emeryturę. Emerytura inaczej niż renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest świadczeniem nieutracanym. Jest to zatem świadczenie, które jest świadczeniem najbardziej pewnym. Wyżej wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest orzeczeniem zakresowym, które odnosi się do stanu faktycznego skarżącej otrzymującej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i jako takie nie powinno wywoływać skutków w procesie stosowania prawa w części w jakiej przepis dotyczy opiekunów pobierających emeryturę. W tym zakresie bowiem Trybunał Konstytucyjny jeszcze się nie wypowiedział i nie zmodyfikował treści normatywnej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a. u.ś.r. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca naruszenie normy prawa materialnego to jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 17 ust. 3 i nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej i decyzji ją poprzedzającej. Żaden przepis prawa nie uprawniał Sądu I instancji do wydania wyroku w istocie zmierzającego do ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Brak jest bowiem przepisu, który stanowiłby materialną podstawę do wydana tego rodzaju rozstrzygnięcia. Mając na uwadze opisane wyżej zarzuty związane z błędną wykładnią prawa materialnego Sąd pierwszej instancji niezasadnie uchylił decyzje organów obu instancji. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a, ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jak wynikało z ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, w sprawie było bezsporne, że postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku W. N. z 22 września 2020 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Z orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] listopada 2019 r. wynika bowiem, że B. N. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30 listopada 2021 r. i wymaga stałej, okresowej pomocy i opieki innych osób w celu pełnienia ról społecznych i samodzielnej egzystencji; stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2019 r. Jednocześnie z orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z [...] lutego 2020 r., wynika, że B. N. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2021 r. Z orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z [...] lutego 2020 r., wynika, że jest on całkowicie niezdolny do pracy do 31 marca 2024 r. Natomiast skarżąca decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z [...] marca 2020 r. nabyła prawo do emerytury w wysokości 1 229,06 zł miesięcznie. Decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2020 r. nr [...] odmówiono przyznania W. N. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na skutek rozpoznania odwołania W. N., decyzją z [...] listopada 2020 r., [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W toku postępowania ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad synem, jednakże organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w takiej sytuacji – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. – świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę W. N. na powyższą decyzję. Sąd uznał za błędne stanowisko organów obu instancji, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to okoliczność ta uniemożliwia jej skuteczne ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne, z uwagi na literalną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota sporu sprowadza się do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organy obu instancji przyjęły, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na ustalone prawo do emerytury. Zasadniczą kwestią w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Kwestia ta była już w przeszłości analizowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który pierwotnie w szeregu orzeczeń, wskazanych również przez skarżące kasacyjnie Kolegium (np. w wyrokach z 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3269/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, także pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu), opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury, jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia. W orzeczeniach tych wskazywano również na odrębność systemu ubezpieczeń emerytalno-rentowych i świadczeń rodzinnych. Stanowisko powyższe w ostatnim czasie uległo jednak modyfikacji, czego wyrazem jest argumentacja przedstawiona w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20, 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19 i 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął za własne stanowisko prezentowane w ww. wyrokach. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela te poglądy prawne, w których dostrzega się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej normy z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej, zgadzając się, że jakkolwiek proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można jedynie do nich ograniczać się i uprawnione jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Jak trafnie zauważył NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, czy w wyroku z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20, potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie wynosiło 1 583 zł, podczas gdy najniższa emerytura wynosiła 878 zł. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w myśl art. 17 ust. 3 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne wynosiło 1 830,00 zł, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2019 r. (M. P. z 2019 r. poz. 1067). Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. W obecnych warunkach ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej normy z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi zatem do rezultatów zdecydowanie odmiennych niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy. Stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej, aby zweryfikować wyniki wykładni językowej. Dlatego też w sprawie o sygn. akt I OSK 254/20 zasadnie zwrócono uwagę i odwołano się do podstawowych zasad konstytucyjnych. Mianowicie zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. istotną cechą osób, będących adresatami zawartej w nim normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Jak prawidłowo uznał Sąd I instancji taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. W uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 254/20 wskazano między innymi, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podnoszono, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (wyrok z 9 marca 1988 r. sygn. akt U 7/87, a także wyroki z 6 maja 1998 r. sygn. akt K 37/97, z 20 października 1998 r. sygn. akt K 7/98, z 17 maja 1999 r. sygn. akt P 6/98, z 4 stycznia 2000 r. sygn. akt K 18/99, z 18 grudnia 2000 r. sygn. akt K 10/00, z 21 maja 2002 r. sygn. akt K 30/01, z 28 maja 2002 r. sygn. akt P 10/01 oraz z 18 marca 2014 r. sygn. akt SK 53/12). Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zostały pozbawione świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w przywołanych przepisach, przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2011 r., P 41/09, z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, z 5 listopada 2013 r., K 40/12 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12). Jednocześnie należy zauważyć, że w zakresie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r. sygn. akt K 38/13, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., nie przemawia stan finansów państwa. Świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie. Ponadto zwrócić uwagę należy na to, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie, powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po nabyciu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. Dodatkowo można jeszcze przywołać fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdza, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki na przykład obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia. W świetle powyższych wywodów należy przyznać rację Sądowi I instancji, który uznał, że brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, oraz trafnie wskazał, że wykładnia literalna powoduje dyskryminację osób, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury. Podzielić zatem należało stanowisko Sądu I instancji, który opowiedział się za rozwiązaniem przyjętym w wyroku NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, a polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie także w wyrokach w sprawach o sygn. akt: I OSK 1546/19, I OSK 254/20, I OSK 2375/19 czy I OSK 764/20. W powołanych wyrokach wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w którym wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270), powoływanej dalej jako "u.e.r.f.u.s.", zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy, jest przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy jednak, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci ustalonego prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. Trafnie zatem wskazał Sąd I instancji, że informacja o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Podsumowując powyższe, należy uznać, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 17 ust. 3 u.ś.r. i zasadnie uchylił decyzje organów obu instancji. Tym samym wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji są niezasadne. Podobnie zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były usprawiedliwione. Prawidłowe rozumienie prawa materialnego wytycza bowiem kierunek i zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.