II GSK 1056/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "O." Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1146/21 w sprawie ze skargi "O." Sp. z o.o. w P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2021 r. nr Sp. 110.2019 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1146/21, oddalił skargę O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2021 r., nr Sp. 110.2019 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. I W dniu 23 kwietnia 2019 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek U. w R., S. (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Ibuprex", R.306215, udzielonego na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: uprawniona, skarżąca). Na rozprawie w dniu 4 marca 2021 r. przed Urzędem Patentowym skarżąca poinformowała o istnieniu podstaw do zwieszenia z urzędu postępowania o unieważnienie ww. prawa ochronnego, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowań w sprawach wygaśnięcia praw ochronnych wobec znaków towarowych wnioskodawcy z rodziny znaków "Ibuprom": słowny "IBUPROM SPRINT CAPS", R.201337, słowno-graficzny "IBUPROM", R.197493, słowno-graficzny "IBUPROM MAX MIGRENA BÓLE GŁOWY", R.197491, słowno-graficzny "IBUPROM-MAX", R.197492, słowno-graficzny "IBUPROM MAX", R.184323, słowno-graficzny "IBUPROM", R.184317, słowno-graficzny "IBUPROM", R.108849, słowny "Ibuprom Sprint Caps – szybko się wchłania", R.232247, słowny "IBUPROM DUO", R.230640, słowny "Ibuprom Sinus", R.235986, słowno-graficzny "IBUPROM Sprint Caps", R.201336, słowno-graficzny "IBUPROM Ibuprofenum 200mg kapsułki miękkie BÓLE GŁOWY BÓLE MIĘŚNIOWE OKOLICY KRZYŻOWEJ BÓLE KOŚCI I STAWÓW BÓLE MENSTRUACYJNE BÓLE ZĘBÓW GORĄCZKA Sprint Caps 10 kapsułek miękkich LEK PRZECIWBÓLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY", R.256425, słowno-graficzny "IBUPROM ZATOKI", R.197489, słowno-graficzny "IBUPROM ZATOKI BÓLE ZATOK", R.107490, słowno-graficzny "IBUPROM MAX Sprint", R. 1146710, słowno-graficzny "IBUPROM Ibuprofenum 200 mg tabletki powlekane BÓLE GŁOWY BÓLE MENSTRUACYJNE BÓLE OKOLICY KRZYŻOWEJ BÓLE ZĘBÓW BÓLE KOŚCI I STAWÓW BÓLE MIĘŚNIOWE GORĄCZKA IBUPROM 10 tabletek powlekanych LEK PRZECIWBÓLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY", R.257065, słowno-graficzny "IBUPROM Ibuprofenum 400 tabletki drażowane MAX MIGRENA MÓLE GŁOWY BÓLE MENSTRUACYJNE BÓLE OKOLICY KRZYŻOWEJ BÓLE KOŚCI I STAWÓW BÓLE ZĘBÓW BÓLE MIĘŚNIOWE NERWOBÓLE GORĄCZKA 12 tabletek drażowanych LEK PRZECIWBÓLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY", R.259341, słowno-graficzny "IBUPROM 400 mg kapsułki, miękkie Ibuprofenum MAX Sprint BÓLE GŁOWY BÓLE ZĘBÓW NERWOBÓLE KOSTNE I STAWOWE BÓLE MIĘŚNIOWE BOLESNE MIESIĄCZKOWANIE GORĄCZKA 10 kapsułek miękkich LEK PRZECIWBÓLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 200 mg tabletki powlekane 10 tabletek powlekanych", R.279149, słowno-graficzny "IBUPROM ZATOKI LEK PRZECIWBÓLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY (Ibuprofenum + Pseudoephedrini hydrochloridum) 200 mg + 30 mg tabletki powlekane 12 tabletek powlekanych", R. 279150, słowno-graficzny "IBUPROM SPRINT CAPS LEK PRZECIWBÓLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 200 mg kapsułki miękkie 10 kapsułek miękkich" R.279151, słowno-graficzny "IBUPROM MAX SPRINT LEK PRZECIWBÓLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 400 mg kapsułki, miękkie 10 kapsułek miękkich", R.279152 i słowno-graficzny "IBUPROM MAX LEK PRZECIWBÓLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 400 mg tabletki drażowane 12 tabletek drażowanych", R.279828. Z ostrożności procesowej uprawniona wniosła o zawieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym. Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie w dniu 4 marca 2021 r. UP - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) - oddalił wniosek uprawnionej o zawieszenie postępowania. Na powyższe postanowienie uprawniona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o jego o uchylenie w całości. Sąd I instancji oddalając skargę stwierdził, że organ wprawdzie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, wbrew bowiem dyspozycji art. 124 § 2, art. 125 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. zaskarżone postanowienie nie zostało wydane na odrębnym druku i nie sporządzono pisemnego uzasadnienia, ani też nie doręczono go stronom wraz ze stosownym pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia. Organ nie wykazał tego, by występowały przesłanki uregulowane w art. 14 § 2 k.p.a. uzasadniające odstąpienie od pisemnej formy postanowienia. Sąd I instancji stwierdził, że uchybienia te jednak nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, bo żądanie zawieszenia postępowania administracyjnego nie było uzasadnione, zatem zaskarżone do Sądu I instancji rozstrzygnięcie okazało się prawidłowe. Załatwienie sprawy z wniosku U. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Ibuprex" nie zależy bowiem od rozstrzygnięcia wymienionych przez uprawnioną postępowań o wygaśnięcie praw ochronnych na znaki towarowe w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Według Sądu I instancji, o zachodzącej pomiędzy tymi postępowaniami zależności nie może być mowy ze względu na ich przedmiot. Jak bowiem wynika z protokołu przeprowadzonej 4 marca 2021 r. przed Urzędem Patentowym rozprawy, żądanie w postępowaniu spornym zostało ograniczone do oznaczenia Ibuprom R.286349, w stosunku do którego nie złożono wniosku o wygaśnięcie oraz powszechnie znanego oznaczenia "IBUPROM". II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła uprawniona, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez odpowiednio błędne zastosowanie i niezastosowanie ww. przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286 ze zm.; dalej: p.w.p.), poprzez akceptację stanowiska Urzędu Patentowego (błędnej wykładni tego przepisu i będącej jej skutkiem niezastosowania) i uznanie, że rozpatrzenie sprawy oraz wydanie decyzji w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "lbuprex" (R.306215), toczącym się w trybie postępowania spornego, nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci używania w sposób rzeczywisty znaków towarowych uczestnika postępowania, które stanowi przedmiot toczących się przed Urzędem Patentowym odrębnych postępowań dot. stwierdzenia wygaśnięcia praw ochronnych na znaki towarowe: "IBUPROM SPRINT CAPS" (R.201337), sygn. akt: Sp.34.2020, "IBUPROM" (R.197493), sygn. akt: Sp.35.2020, "IBUPROM MAX MIGRENA BOLE GŁOWY" (R.197491), sygn. akt: Sp.36.2020, "IBUPROM MAK" (R.197492), sygn. akt: Sp.37.2020, "IBUPROM MAK" (R.184323), sygn. akt: Sp.38.2020, "IBUPROM" (R.184317), sygn. akt: Sp.39.2020, "IBUPROM" (R.108849), sygn. akt: Sp. 40.2020, "Ibuprom Sprint Caps - szybko się wchłania" (R.232247), sygn. akt: Sp.41.2020, "IBUPROM DUO" (R.230640), sygn. akt: Sp.42.2020, "Ibuprom Sinus" (R.235986), sygn. akt: Sp.43.2020, "IBUPROM Sprint Caps" (R.201336), sygn. akt: Sp.44.2020, "IBUPROM Ibuprofenum 200mg kapsułki miękkie BOLE GŁOWY BOLE MIĘŚNIOWE BOLE OKOLICY KRZYŻOWEJ BOLE KOŚCI I STAWOW BOLE MENSTRUACYJNE BOLE ZĘBOW GORĄCZKA Sprint Caps 10 kapsułek miękkich LEK PRZECIWBOLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY" (R.256425), sygn. akt: Sp.47.2020, "IBUPROM ZATOKI" (R.197489), sygn. akt: Sp.48.2020, "IBUPROM ZATOKI BOLE ZATOK" (R.197490), sygn. akt: Sp.49.2020, "IBUPROM MAK Sprint" (IR.1146710), sygn. akt: Sp.50.2020, "IBUPROM Ibuprofenum 200 mg tabletki powlekane BOLE GŁOWY BOLE MENSTRUACYJNE BOLE OKOLICY KRZYŻOWEJ BOLE ZĘBOW BOLE KOŚCI I STAWOW BOLE MIĘŚNIOWE GORĄCZKA IBUPROM 10 tabletek powlekanych LEK PRZECIWBOLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY" (R.257065), sygn. akt: Sp.51.2020, "IBUPROM Ibuprofenum 400 tabletki drażowane MAK MIGRENA BOLE GŁOWY BOLE MENSTRUACYJNE BOLE OKOLICY KRZYŻOWEJ BOLE KOŚCI I STAWOW BOLE ZĘBOW BOLE MIĘŚNIOWE NERWOBOLE GORĄCZKA 12 tabletek drażowanych LEK PRZECIWBOLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY" (R.259341), sygn. akt: Sp.52.2020, "IBUPROM 400 mg kapsułki, miękkie Ibuprofenum MAK Sprint BOLE GŁOWY BOLE ZĘBOW NERWOBOLE BOLE KOSTNE I STAWOWE BOLE MIĘŚNIOWE BOLESNE MIESIĄCZKOWANIE GORĄCZKA 10 kapsułek miękkich LEK PRZECIWBOLOWY, PRZECIWZAPALNY, PRZECIWGORĄCZKOWY" (R.257066), sygn. akt: Sp.53.2020, "IBUPROM LEK PRZECIWBOLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 200 mg tabletki powlekane 10 tabletek powlekanych" (R.279149), sygn. akt: Sp.233.2020, "IBUPROM ZATOKI LEK PRZECIWBOLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY (Ibuprofenum + Pseudoephedrini hydrochloridum) 200 mg + 30 mg tabletki powlekane 12 tabletek powlekanych" (R.279150), sygn. akt: Sp.234.2020, "IBUPROM SPRINT CAPS LEK PRZECIWBOLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 200 mg kapsułki miękkie 10 kapsułek miękkich" (R.279151), sygn. akt: Sp.235.2020, "IBUPROM MAX SPRINT LEK PRZECIWBOLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 400 mg kapsułki, miękkie 10 kapsułek miękkich" (R.279152), sygn. akt: Sp.236.2020, "IBUPROM MAX LEK PRZECIWBOLOWY PRZECIWZAPALNY PRZECIWGORĄCZKOWY Ibuprofenum 400 mg tabletki drażowane 12 tabletek drażowanych" (R.279828), sygn. akt: Sp.237.2020, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy procedowanie w przedmiocie merytorycznego unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, w którym podnoszony jest zarzut oparty na art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia znaku towarowego) "lbuprex" (R.306215), tj. uczestnik (wnioskodawca postępowania) powołuje się na rzekome prawo do niezarejestrowanego powszechnie znanego znaku towarowego słownego "Ibuprom", możliwe jest jedynie wtedy gdy dokonane zostaną odpowiednie ustalenia faktyczne dot. używania znaków towarowych z "rodziny Ibuprom", ponieważ jest to element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia wydawanego w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż może doprowadzić do wydania decyzji dotyczącej zdolności ochronnej znaku towarowego "lbuprex" (R.306215) obarczonej wadą w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną U. w R., S. wniosła o jej oddalenie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok WSA w Warszawie, na mocy którego Sąd oddalił skargę na postanowienie Urzędu Patentowego odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy "lbuprex". Za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował postanowienie UP o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, toczącego się przed tym organem, tj. czy wystąpiło w rozpoznawanej sprawie zagadnienie wstępne, skutkujące koniecznością zawieszenia postępowania przez organ - z uwagi na wskazane przez uprawnioną postępowania o wygaśnięcie praw ochronnych na znaki towarowe w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też nie mamy tu do czynienia z zagadnieniem wstępnym i odmowa zawieszenia postępowania przez organ była zgodna z prawem. Kwestie związane z instytucją obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym również samo pojęcie zagadnienia wstępnego, zostały szeroko omówione w orzecznictwie sądów administracyjnych. NSA stwierdził w orzecznictwie, że z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. m.in. wyroki NSA z: 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1980/12; 15 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 1194/11; 12 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1799/18, CBOSA). Natomiast, jeśli chodzi o sam charakter zagadnienia wstępnego, NSA podkreśla w orzecznictwie, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym (por. wyroki NSA z: 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1789/12;10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 73/12 i II GSK 75/12, 30 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1412/15; 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2738/14; CBOSA). Zatem treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pomiędzy wskazanymi przez skarżącą postępowaniami, w których uczestniczą te same strony, nie występuje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak trafnie bowiem stwierdził Sąd I instancji załatwienie sprawy z wniosku wnioskodawcy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "lbuprex" nie zależy od rozstrzygnięcia wymienionych na wstępie postępowań o wygaśnięcie praw ochronnych do znaków towarowych w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. O zachodzącej pomiędzy tymi postępowaniami zależności nie może być mowy ze względu na ich przedmiot. Postępowania w sprawie wygaśnięcia praw ochronnych na znaki t., należące do wnioskodawcy, dotyczą spraw, których przedmiotem są inne znaki towarowe, aniżeli znak t. wnioskodawcy przeciwstawiony spornemu znakowi t. "lbuprex" w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa. Jak bowiem wynika z protokołu przeprowadzonej 4 marca 2021 r. przed Urzędem Patentowym rozprawy, żądanie w postępowaniu spornym zostało ograniczone do znaku t. "IBUPROM" R.286349, w stosunku do którego nie złożono wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego oraz do powszechnie znanego oznaczenia "IBUPROM". Trafnie zatem Urząd Patentowy, a w ślad za nim Sąd I instancji, kontrolujący zaskarżone postanowienie, nie dopatrzyli się podstaw dla zawieszenia toczącego się przed Urzędem Patentowym w trybie spornym postępowania o unieważnienie spornego znaku towarowego. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.