VII SA/Wa 1935/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-25
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości położonej w odległości około 34 m od terenu inwestycji mają interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i mogą być stroną tego postępowania?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, nie mają interesu prawnego do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i nie mogą być stroną tego postępowania. Interes prawny musi wynikać z bezpośredniego związku nieruchomości z obszarem oddziaływania inwestycji, a nie z hipotetycznych lub faktycznych uciążliwości, które nie przekraczają dopuszczalnych norm.Stan faktyczny
Skarżący J. T. i P. C. są właścicielami działki położonej około 34 m od terenu inwestycji rozbudowy i przebudowy bazy sportowej Klubu Sportowego. Odwołali się od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającej postępowanie odwoławcze dotyczące ustalenia warunków zabudowy tej inwestycji, podnosząc, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i że mają interes prawny do udziału w postępowaniu. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwe ustalenie przymiotu strony oraz niewyczerpującą ocenę materiału dowodowego dotyczącego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. T. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem J. T. oraz P. C. od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie bazy sportowej Klubu Sportowego [...] z funkcjami towarzyszącymi oraz infrastrukturą techniczną i drogową na terenie stanowiącym działkę o nr [...] oraz cześć działek ew. nr [...] (pas drogowy ul. [...]) i nr [...] (pas drogowy ul. [...]) w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] na terenie Dzielnicy [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Postanowieniem [...] z dnia [...] maja 2018 r. orzekło o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez J. T. i P. C. od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r., IV SA/Wa 2150/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie i bez należytego ustalenia stanu faktycznego oraz z dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 77, 80 k.p.a. i art. 134 k.p.a.
Decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania wniesionego przez J. T. i P. C. Zdaniem organu, odwołujący wskazywali tylko na hipotetyczne oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomość, która nie znajduje się ani w bliskim sąsiedztwie, ani w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Podnoszone uciążliwości związane ze zwiększeniem hałasu, zanieczyszczeniem powietrza, ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazywały na interes faktyczny. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazano, że na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska określone w poszczególnych przepisach. Zwrócono również uwagę na takt. iż "boiska oraz place treningowe do gry w pitkę nożną, z których korzystanie przez dzieci i młodzież może powodować emisje hałasu, usytuowane zostaną w głębi terenu klubu, za planowanymi budynkami, co ograniczy uciążliwość hałasową na tereny mieszkaniowe zlokalizowane przy ul. [...]. Kolegium, po dokładnej analizie odwołania i wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, stwierdziło, że odwołujący nie posiadają legitymacji do skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA Wa 2041/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2019 r. Sąd wskazał, że "mimo jednak podnoszonego przez skarżących argumentu dotyczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na ich nieruchomość oraz ich zdrowie organ nie dokonał analizy wskazywanych przez skarżących dokumentów (Raportu) pod tym kątem. Dokonując analizy organ oparł się jedynie na załączniku graficznym załączonym do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który nie może jednak stanowić jedynego i miarodajnego dowodu na oddziaływanie poszczególnych immisji, skoro w późniejszym okresie został sporządzony Raport, gdzie jak twierdzą skarżący ich nieruchomość znajduje się w strefie oddziaływania przedmiotowej inwestycji i powodowanych przez nią immisji. Opierając się jedynie na załączniku graficznym, który został załączony do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i pomijając dokument sporządzony później tj. Raport, który również określał obszar oddziaływania inwestycji, organ pominął wskazywany przez skarżących dowód, który miał wykazywać ich interes prawny do bycia stroną postępowania." Sąd stwierdził, że "mimo stosownej wiedzy z czego skarżący wywodzą swój interes prawny, jak również związania organu w tym zakresie wyrokiem tutejszego Sądu z 22 listopada 2018 r., Kolegium nie dokonało pełnej analizy przymiotu strony w szczególności kontekście zgłaszanych przez skarżących twierdzeń. Analiza ta bowiem winna być dokonana ze szczególnym uwzględnieniem zapisów Raportu, w szczególności jego załączników, określających obszar oddziaływania poszczególnych immisji, skoro nań powołują się skarżący."
Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. W przedmiotowej sprawie Sąd zobowiązał Kolegium do dokonania oceny czy skarżący powinni byli zostać uznani za stronę postępowania w zakresie ustalania warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji poprzez dokonanie pełnej analizy przymiotu strony ze szczególnym uwzględnieniem zapisów Raportu, w szczególności jego załączników, określających obszar oddziaływania poszczególnych immisji.
Rozpatrując te sprawę po raz trzeci, organ wskazał, że odwołujący podnosili we wniosku o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu i w odwołaniu także, że nieruchomość, której są właścicielami znajduje się w odległości ok. 20 m od terenu dzierżawionego przez KS [...], oraz to, że znajduje się w strefie oddziaływania ww. inwestycji, co ich zdaniem potwierdziły badania przestawione przez inwestora w złożonym Raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko. Wskazywali na mapki, które ich zdaniem potwierdzają, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie zamknie się w obszarze działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Zarzucono, że obszar oddziaływania został ustalony bez przedstawienia przez inwestora zbiorczego wykresu uwzględniającego wszystkie przewidywane immisje wynikające z planowanej działalności na przekształcanym terenie. Nie wzięto pod uwagę uciążliwości związanych z obsługą komunikacyjną inwestycji. Zarzucono, że organ nie porównał stanu istniejącego z planowanym zamierzeniem, które ze względu na swoją wielkość wypełnia nie tylko przesłanki do zastosowania art. 16 ustawy o drogach publicznych, ale powinno również podlegać indywidualnej analizie zwiększenia natężenia ruchu na ulicy lokalnej (ul. [...]), wynikającego z zakresu planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem odwołujących, planowany obiekt sportowy z małego lokalnego klubu sukcesywne zostaje przekształcany w ponaddzielnicowe centrum szkoleniowe i nikt nie analizował, o ile zwiększy się ruch samochodowy wynikający tylko z dowozu dzieci na treningi. Podniesiono, że hałas jest bardzo uciążliwy, a jego uciążliwość jeszcze się zwiększy w związku z realizacją planowanej inwestycji.
Kolegium wskazało, że planowane zamierzenie inwestycyjne ze względu na rozbudowę, przebudowę zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. zabudowy usługowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, nieobjętej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha, położonej na obszarze objętym formą ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jaką jest [...] Obszar Chronionego Krajobrazu, w otulinie formy ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, jaką jest rezerwat przyrody "[...]", zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W dniu 1 kwietnia 2015 r. dla przedmiotowej inwestycji wydana została decyzja Prezydenta m. [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r.
Kolegium - zgodnie z zaleceniem Sądu - przeanalizowało zapisy "Raportu o oddziaływaniu na środowisko dot. rozbudowy i przebudowy bazy sportowej klubu sportowego [...] z funkcjami towarzyszącymi, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową" z lipca 2014 r., dalej "Raport", w kontekście oddziaływania na nieruchomość skarżących, głównie poprzez immisje (hałas i immisję do powietrza) i ustaliło, że Raport ten w zakresie "Klimatu akustycznego" przedstawia, że "w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia nie występują silne, punktowe źródła hałasu. O klimacie akustycznym decyduje tu wyłącznie hałas drogowy - pochodzący z dróg lokalnych. Stan akustyczny na omawianym obszarze determinowany jest przez emisje hałasu stanowiące efekt funkcjonowania aglomeracji miejskiej i zakładów przemysłowych zlokalizowanych przy UC [...]". Przedstawiono, że w związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się zwiększenia ruchu komunikacyjnego. Pozostanie na tym samym poziomie. W odniesieniu do emisji zanieczyszczeń do powietrza w fazie budowy, Raport wskazuje, że emisja ta, ze względu na ograniczony czas jej występowania nie będzie miała istotnego wpływu na czystość atmosfery, a ta związana z pracą ciężkiego sprzętu użytego podczas budowy nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. Uwzględniono w Raporcie także kumulację oddziaływań planowanego przedsięwzięcia i Elektrociepłowni [...] usytuowanej w odległości ok. 850 m od terenu przedsięwzięcia oraz innych źródeł emisji substancji gazowych i pyłowych do powietrza poprzez przyjęcie do obliczeń rozprzestrzeniania się substancji gazowych i pyłowych w powietrzu. W odwołaniu zarzucono, że obszar oddziaływania został ustalony bez wykonania przez inwestora zbiorczego wykresu uwzględniającego wszystkie immisje wynikające z planowanej działalności na przekształconym terenie i nie wzięto pod uwagę uciążliwości związanych z obsługa komunikacyjną powstającego obiektu sportowego. W Raporcie wskazano, że w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacja maszyn i urządzeń (w tym m.in. kaparki, spycharki, dźwigu) oraz środków transportu, ale będzie to uciążliwość okresowa i ustąpi po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania oddziaływania na środowisko materiały pyliste zabezpieczane będą przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami). Ponadto w celu minimalizacji wtórnego pylenia usuwany będzie zalegający pył, a teren inwestycyjny utrzymywany będzie w należytym porządku. Przedstawiono, że źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą: kotłownia gazowa, rezerwowa kotłownia gazowa, awaryjny agregat prądotwórczy oraz ruch samochodów po terenie inwestycyjnym, dlatego mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego nałożono na inwestora obowiązek zaprojektowania: kotłowni wyposażonej w kocioł gazowy o mocy maksymalnej 600 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,5 m i wysokości minimalnej 10 m, awaryjnej kotłowni wyposażonej w kocioł gazowy o mocy maksymalnej 600 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,5 m i wysokości minimalnej 10 m oraz awaryjnego agregatu prądotwórczego o mocy maksymalnej 195 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,2 m i wysokości minimalnej 10 m. Przeprowadzona w Raporcie oraz jego uzupełnieniu analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Wskazano w Raporcie, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą centrale wentylacyjne, kotłownie gazowe, agregat prądotwórczy oraz ruch pojazdów po terenie inwestycji, Zgodnie z przedłożoną dokumentacją dla szatni i umywalni zastosowana zostanie centrala nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 62 dB dla biur - centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 64,5 dB dla powierzchni gastronomicznych centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie hałasu nie większym niż 72.4 dB dla pomieszczeń technicznych - centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 55,9 dB, natomiast dla pomieszczeń technicznych agregat chłodniczy o poziomie mocy akustycznej nie większej niż 84,0 dB. Przeprowadzone w Raporcie obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas takiej eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane.
Kolegium, rozpatrując sprawę ponownie, dokładnie przeanalizowało także obok dołączonego do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załącznika graficznego, przedstawiającego zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, Raport (w kontekście obszaru oddziaływania inwestycji) i stwierdziło, że żaden z przedstawianych przez skarżących dowodów w postaci tzw. mapek (zał. 1-5) z Raportu nie wskazuje na oddziaływanie inwestycji na działkę skarżących i na ich interes prawny do bycia stroną postępowania. Kolegium dokonało pełnej analizy przymiotu strony, w szczególności kontekście zgłaszanych przez odwołujących twierdzeń i nie stwierdzono, aby immisje na które wskazują odwołujący (lub jakiekolwiek inne) oddziaływały na ich nieruchomości oddalone 34 m od nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, czy to na etapie budowy inwestycji czy też na etapie już późniejszym.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy będzie więc zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Ponadto, mając na uwadze brzmienie art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 54 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do katalogu stron w przedmiotowym postępowaniu zaliczyć więc należy, oprócz wnioskodawcy i osoby mającej odpowiedni tytuł prawny do odnośnej nieruchomości, właścicieli lub użytkowników wieczystych gruntów sąsiednich, a także wchodzących w obszar oddziaływania realizowanej inwestycji. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie przyjęły, iż wykazanie interesu prawnego wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego uprawniony może domagać się ochrony prawnej. Ponadto, pomiędzy sytuacją uprawnionego a podaną normą prawa materialnego powinien istnieć bezpośredni związek (vide: wyrok NSA w Warszawie z 25 marca 2014 r., II OSK 355/14, postanowienie NSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., II FSK 2025/09, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie interesu może być rozumiane wyłączenie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny.
W ocenie Kolegium, skarżący nie mają w przedmiotowej sprawie statusu strony, gdyż nie posiadają działek bezpośrednio graniczących z działką przeznaczoną pod inwestycję i nie wykazali, że obszar oddziaływania inwestycji rozciąga się na ich nieruchomości. Po analizie Raportu i podnoszonych przez skarżących zarzutów, Kolegium wskazało, że odwołujący wskazują tylko na hipotetyczne oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość. Podnoszone uciążliwości związane ze zwiększeniem hałasu, zanieczyszczeniem powietrza, ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują na interes faktyczny. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawarto stanowisko dotyczące kwestii naruszenia interesów mieszkańców pobliskiej zabudowy poprzez emisję hałasu i substancji gazowych oraz pyłowych do powietrza związaną z eksploatacją planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Wskazano, że na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska określone w poszczególnych przepisach. W związku z powyższym organ uznał, że zaistniała podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem J. T. oraz P. C.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. T. oraz P. C., zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanego wyżej przepisu powinna była doprowadzić SKO do uznania ich za stronę w przedmiotowym postępowaniu, gdyż wydana decyzja narusza przysługujące nam prawa konstytucyjne, w tym zagwarantowane prawa ochrony własności oraz zdrowia,
- art. 8 § 1 k.p.a. (zasady zaufania uczestników do władzy publicznej), art. 77 § 1 k.p.a. (zasady zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący) oraz art. 80 k.p.a. (zasady oceniania przez organ administracji publicznej na podstawie całokształtu dowodowego) poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło SKO do błędnego uznania, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie ogranicza praw i uprawnień właścicielskich skarżących, podczas gdy prawidłowa i całościowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna doprowadzić SKO do konkluzji, że zamierzenie inwestycyjne KS [...] będzie miało wpływ na ich dobra osobiste i majątkowe oraz będzie wywierało istotny wpływ na realizację naszych uprawnień właścicielskich, ponieważ należąca do nas nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania ww. inwestycji.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że ich interes prawny do bycia stroną w prowadzonym postępowaniu wywodzą z prawa własności terenu, na który będzie oddziaływać planowana inwestycja KS [...]. Skarżący są właścicielami działki nr [...] z obrębu [...], położonej w [...], w Dzielnicy [...] (nr księgi wieczystej [...]). Ich nieruchomość, znajduje się w odległości ok. 34 m od terenu dzierżawionego przez KS [...], w strefie oddziaływania tej inwestycji. W związku z powyższym powinni brać udział, jako strona, w prowadzonym przez Zarząd Dzielnicy [...] postępowaniu. Interes prawny skarżący wywodzą z ochrony prawa własności tj. z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 17 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01) (Dz.U. UE C z dnia 14 grudnia 2007 r.), art. 1 Protokołu Nr 1 i Nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzony w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. z dnia 4 kwietnia 1995 r.), a także z treści art. 1 ust 2 pkt. 7 oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. 2017 poz. 1073 z pz. zm.) w związku z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (tj. Dz.U. 2018 poz. 1025 z pz. zm.). Skarżący wywodzą swój interes prawny również z prawa do ochrony zdrowia zagwarantowanego przez Konstytucję RP (art. 68 ust. 1 "Każdy ma prawo do ochrony zdrowia"). Immisje powstałe w wyniku planowanego przedsięwzięcia, w tym zarówno hałas, jak i zapylenie powietrza, wynikające z rozszerzenia prowadzonej działalności na omawianym terenie, będą wpływać na jakość powietrza, również na ich działce. Zwiększony poziom hałasu i smogu będą negatywnie wpływać na ich zdrowie.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA/Wa 2041/19 z dnia 5 marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało potwierdzić źródło pochodzenia przedstawianych przez skarżących mapek oddziaływania planowanej inwestycji na ich nieruchomość (mapki przedstawiające immisje z planowanej inwestycji - hałas i pyły (Załączniki nr 2 i 3 ze skargi z dnia 18 lipca 2019 r.) oraz dokonać pełnej analizy przymiotu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrzyło sprawę i potwierdziło, że przedstawione przez skarżących mapki oddziaływań pochodzą z "Raportu o oddziaływaniu na środowisko dot. rozbudowy i przebudowy bazy sportowej KS [...] z funkcjami towarzyszącymi oraz z infrastrukturą techniczną i drogową". Kolegium ponownie nie przeprowadziło pełnej analizy przymiotu strony w kontekście przedstawianych przez nas twierdzeń. Ponownie skupiono się na zapisach zawartych w decyzji środowiskowej oraz Raporcie, pomijając zapisy zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium stwierdziło, że "Żaden z przedstawionych przez skarżących dowód w postaci tzw. mapek (zał. 1-5) z Raportu nie wskazuje na oddziaływanie inwestycji na działkę skarżących i na ich interes prawny odwołujących do bycia stroną postępowania". Przy tym Kolegium nie określiło, jakie inne immisje zostały przebadane, ani jakie inne nieruchomości badano. Według skarżących na mapkach wyraźnie widać oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomość, mimo przedstawienia w Raporcie niepełnego oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego KS [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do stwierdzenia, że przedstawione immisje nie wskazują wszystkich źródeł ich wytwarzania i nie przeanalizowało wyników z postępowania środowiskowego zawartego w ww. Raporcie oraz decyzji środowiskowej w kontekście zawartych informacji w ocenianej przez Kolegium decyzji o warunkach zabudowy. Bezkrytycznie przyjęto stwierdzenia inwestora, że w związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się zwiększenia ruchu komunikacyjnego. Tymczasem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu podwaja liczbę kortów z 3 do 6, przenosi boisko do rozgrywek za kanał W, ale w miejsce obecnego boiska wprowadza aż 4 boiska treningowe, które mają działać do godz. 22:00, w związku z planowanym oświetleniem terenu. Natomiast odnośnie planowanych budynków, to zamiast obiektu o pow. zabudowy ok. 110 m2 ma powstać magazyn o pow. 116 m2 z wjazdem i wyjazdem tylko od strony skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] oraz budynek klubowy o powierzchni zabudowy 535 m2 z powierzchnią użytkową ok. 1500 m2. W budynku klubowym ma być zlokalizowana m.in. restauracja na ok. 100 osób oraz zaplanowano powierzchnie na działalność kulturalną ok. 200 m2 oraz sportową i rekreacyjną po ok. 430 m2. W związku z powyższym trudno uwierzyć, że nie zwiększy się ruch komunikacyjny. W budynku planowana będzie restauracja dla ok. 100 osób, natomiast bliżej nieokreślona działalność kulturalno-rekreacyjno-sportowa będzie prowadzona na bardzo dużych powierzchniach w stosunku do istniejącej zabudowy jednorodzinnej. Dla porównania średnia powierzchnia zabudowy domów jednorodzinnych na sąsiednim terenie to ok. 100 m2 (bliźniak). Czyli działalność kulturalna ma być prowadzona na powierzchni 2 takich domów o zabudowie bliźniaczej, a działalność sportowa i rekreacyjna na powierzchni zabudowy 4 takich budynków każda. Ponadto planowana przebudowa wydłuża także czas działania kortów oraz boisk sportowych Klubu do godz. 22:00 z uwagi na budowę oświetlenia. Obecnie rozgrywki kończą się o godz. 18-19, w zależności od pory roku. Natomiast działalności prowadzonej w budynku klubowym nic nie będzie ograniczało czasowo.
Na skutek budowy budynku klubowego z dużą restauracją oraz planowanej działalności kulturalno-rekreacyjnej zwiększy się ruch pojazdów samochodowych, zarówno osobowych (klienci obiektu i terenów sportowych), jak i ciężarowych do obsługi planowanej działalności oraz zaopatrzenia. Podkreślić należy, że ruch samochodów osobowych zwiększy się nie tylko w dzień, ale także w porze nocnej, kiedy dotychczas taki ruch był sporadyczny. Ten ruch nie został w Raporcie ujęty. Mówi się tylko o ruchu pojazdów po terenie Klubu, na którym mają podobno trenować tylko dzieci. Cytat: "Wskazano w raporcie, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą centrale wentylacyjne, kotłownie gazowe, agregat prądotwórczy oraz ruch pojazdów po terenie inwestycji" (strona 7 decyzji od 10 wersu od góry). Tak więc nigdzie nie ujęto obsługi samochodowej planowanej działalności, dowozu towarów i dojazdu klientów. Brak również określenia hałasu związanego z uprawianym sportem czy też prowadzoną działalnością (klienci restauracji czy też imprez kulturalnych). Brak immisji od ww. źródeł w Raporcie nie może ograniczać naszych praw do ochrony naszej nieruchomości. Nie możemy ponosić odpowiedzialności za nieprawidłową pracę organów administracji, która nie zwróciła uwagi na nieprawdziwość sformułowania zawartą w Raporcie "w związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się zwiększenia ruchu komunikacyjnego", w wyniku której nie zauważono braków w złożonych dokumentach.
Skarżący powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lipca 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 955/19) w którym wskazano, że przeznaczenie obiektu położonego w nieznacznej odległości od działki na cele gastronomiczno-hostelowe wpłynie na sposób korzystania przez skarżącego z jego nieruchomości. Wpływ ten polega na konieczności znoszenia uciążliwości oraz ograniczeń w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i to niezależnie od tego, czy uciążliwości będą się mieściły w granicach norm. We wskazanej sprawie nieruchomość znajdowała się w odległości ok. 150 m od nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie analizowało także zgłaszanej w skargach zmiany sposobu użytkowania terenu przez KS [...], w tym wprowadzenia działalności gastronomicznej na dużą skalę, jak na okolicę domków jednorodzinnych (restauracja na ok. 100 osób), czy też kulturalnej. Nie wiadomo jaką działalność rekreacyjną zamierza prowadzić Klub, bo może hotelową. Nie analizowano także uciążliwości działalności gastronomicznej czy też kulturalnej w obiekcie, zwłaszcza w godzinach popołudniowych, wieczornych czy też nocnych, którą prowadzi się zarówno w dni robocze, jak i też w weekendy. Nie wiadomo czy imprezy kulturalne czy też gastronomiczne, będą prowadzone tylko wewnątrz budynku czy także na zewnątrz. Czy będą planowane imprezy typu wesela? Immisje przedstawione w Raporcie wskazują, że badana była tylko działalność sportowa i to też nie do końca. Ponieważ nawet w tym zakresie do końca nie wiadomo czy i dla jakiej liczby szkolonych dzieci były prowadzone obliczenia emisji hałasu. Nigdzie nie jest zapisana maksymalna liczba dzieci i młodzieży, która może być szkolona na tym terenie. Niedookreślona liczba szkolonych dzieci może wzrosnąć z uwagi na podpisywane przez KS [...] porozumienia z klubami sportowymi z innych dzielnic. Obecnie podpisano umowy z klubami z 5 dzielnic, co powoduje, że liczba szkolonych dzieci przekracza 500 osób i ta liczba może wzrosnąć z uwagi na fakt, że KS [...] stał się klubem o zasięgu ponaddzielnicowym. Tak więc immisje z planowanego przedsięwzięcia nie są hipotetyczne, ale faktyczne.
Nie bez znaczenia na zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie jest fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie czekając na rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi dotyczącej odmowy przez SKO uznania skarżących za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji dotyczącej warunków zabudowy wydało w dniu [...] września 2018 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] (z tą sama przewodniczącą składu orzekającego w sprawie). Takie działanie organu odwoławczego naruszyło art. 7, art. 8, art. 9 , art. 11, art. 77 , art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co podważa bezstronność prowadzonego postępowania oraz wydanej decyzji, a także zaufanie do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 21 października 2021 r. skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że nie wykazali, że nie legitymują się w tej sprawie statusem strony i nie powołali przepisów prawa materialnego, z których wynikałby ich interes prawny w tej sprawie. Skarżący powołali się na przepisy Konstytucji oraz prawa europejskiego dotyczące ochrony prawa własności, art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 140 i 144 k.c. W ocenie skarżących, zarówno hałas, jak i zapylenie z prowadzonej w przyszłości działalności, zgodnie z Raportem przygotowanym dla tej inwestycji oddziałuje na ich nieruchomość. To oddziaływanie występuje, mimo pominięcia w Raporcie szeregu ważnych czynników generujących hałas oraz zapylenie (zwiększony ruch samochodowy związany z dostawami do lokali znajdujących się w budynku klubowym, dojazdy klientów, hałas wynikający z treningów i meczy piłki nożnej).
W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2022 r. uczestnik postępowania – Stowarzyszenie Klub Sportowy [...] z siedzibą w [...] wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie na rzecz uczestnika zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pominięcie zgłoszonego przez skarżących wniosku dowodowego. Pełnomocnik uczestnika wskazał, że popiera w całości stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w zakresie klimatu akustycznego ze sporządzonego Raportu oddziaływania na środowisko, który jest dokumentem o charakterze opinii biegłego wynika jasno, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie warunków akustycznych w okolicy, zaś zwiększenie ruchu samochodowego nie jest przewidywane. Skarżący nie sformułowali wobec tego Raportu żadnych konkretnych zarzutów, twierdząc, że zwiększenie ruchu samochodowego jest oczywiste. Pełnomocnik uczestnika podkreślił, że teren inwestycji jest doskonale skomunikowany z transportem miejskim. Z Raportu wynika, że zanieczyszczenia do powietrza będą emitowane jedynie w trakcie budowy, nie zaś w fazie eksploatacji obiektu. Emisje nie przekroczą progów normatywnych. Na inwestora nałożono obowiązki w zakresie oddziaływania obiektu na jakość powierza, m.in. poprzez ograniczenie mocy kotła gazowego oraz awaryjnego agregatu prądotwórczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022, poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż - zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. - sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Sąd orzekał na podstawie przesłanych mu przez organ akt postępowania administracyjnego oraz wspólnych akt administracyjnych dołączonych do sprawy sygn. VII SA/Wa 1810/21. Sąd oceniał legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania.
Krąg stron postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy ustala się na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, stronami w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy są, co do zasady, właściciele albo użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z terenem inwestycji (m.in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., II OSK 2105/10, wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., II OSK 2661/16). Wyznaczenie kręgu stron w oparciu o art. 28 k.p.a. w postępowaniu w sprawie wydania warunków zabudowy winno być dokonane w oparciu o funkcję, formę, konstrukcję obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy - co do zasady - nie są natomiast właściciele (użytkownicy wieczyści) dalej położonych nieruchomości, nawet pozostających w granicach obszaru analizowanego. Uznanie takich podmiotów za strony postępowania wymaga ustalenia czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W orzecznictwie wskazuje się, że sąsiedztwo fizyczne samo w sobie nie przesądza o przymiocie strony w postępowaniu o warunki zabudowy, ale tylko takie sąsiedztwo, które skutkuje włączeniem w obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony przepisami prawa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2013 r., II SA/Kr 1503/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 października 2013 r., II SA/Sz 952/13, wszystkie orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r.. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie bazy sportowej Klubu Sportowego [...] z funkcjami towarzyszącymi oraz infrastrukturą techniczną i drogową (w tym m. in. budowa budynku klubowego i budynku magazynowego, rozbudowa i przebudowa boisk do piłki nożnej, kortów tenisowych, budowa parkingów, ogrodzeń dla piłkochwytów, oświetlenia terenu na terenie stanowiącym działkę nr [...] oraz część działki nr [...] (pas drogowy ul. [...]) i nr [...] (pas drogowy ul. [...]) w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] na terenie Dzielnicy [...]. W decyzji określono zakres i charakterystyczne dane dotyczące inwestycji wg skorygowanego wniosku inwestora, wskazując, że obejmuje ona: budowę budynku klubowego z funkcjami usługowymi i kulturowymi, budowę budynku magazynowego, przebudowę i rozbudowę istniejącego boiska do piłki nożnej (zachodnia część terenu) na 4 boiska do piłki nożnej o nawierzchni z trawy syntetycznej wraz z pasem ochronnym 2 m, przebudowę istniejącego boiska do piłki nożnej (wschodnia część terenu) na plac treningowy o nawierzchni z trawy naturalnej i powierzchni ok. 11100 m2, przebudowę i rozbudowę istniejących 3 kortów tenisowych na zespół 6 kortów tenisowych o nawierzchni z mączki ceglanej (tzw. korty ziemne), budowę naziemnych parkingów dla samochodów osobowych (ok. 42 miejsca postojowe) o łącznej powierzchni ok. 1000 m2, realizację oświetlenia obiektu, ogrodzeń technicznych, w tym ogrodzeń dla piłkochwytów, ogrodzenia terenu, elementów małej architektury, przebudowę i rozbudowę infrastruktury technicznej tj. wewnętrznej sieci energetycznej, gazowej i wodno-kanalizacyjnej, przebudowę i rozbudowę infrastruktury drogowej (wjazdy, drogi dojazdowe do miejsc postojowych, wewnętrzny ciąg pieszo-jezdny z dwoma obiektami mostowymi usytuowanymi nad Kanałem "W" tj. kładkami). Organ wskazał następujące parametry inwestycji: powierzchnia terenu podlegająca przekształceniu - ok. 32969 m2, powierzchnia zabudowy - ok. 651 m2 (budynek klubowy - ok. 535 m2, budynek magazynowy - ok. 116 m2), liczba kondygnacji nadziemnych: budynek klubowy - dwie od strony ul. [...], trzy od strony boisk, wysokość ok. 10 m - 12 m, budynek magazynowy – jedna, brak kondygnacji podziemnych, powierzchnia użytkowa łącznie - ok. 1465 m2, w tym kultura - ok. 200 m2, sport - ok. 433 m2, rekreacja - ok. 432 m2, gastronomia - ok. 200 m2, powierzchnia całkowita łącznie - ok. 1721 m2, powierzchnia utwardzona - ok. 6016 m2, powierzchnia biologicznie czynna - 29494 m2, budynki (klubowy i magazynowy) usytuowany w zachodniej części działki tj. w pasie terenu wzdłuż ul. [...]. Organ wskazał, że w ramach inwestycji przewidywane jest także nasadzenie dodatkowych drzew i krzewów. Istniejąca na terenie inwestycji zabudowa (budynek klubowy i pawilon obsługi kortów) przewidziana jest do rozbiórki.
Skarżący są właścicielami działki nr [...] z obrębu [...], położonej w [...] przy ul. [...] m. [...]. Skarżący wskazali w skardze, że ich nieruchomość, znajduje się w odległości ok. 34 m od terenu inwestycji. Jak wynika z załączonej przez skarżących do odwołania z dnia 20 stycznia 2018 r. załączników graficznych nr 1-5 z zaznaczeniem ich nieruchomości, które stanowią jednocześnie fragmenty Raportu odziaływania inwestycji na środowisko oraz z załącznika graficznego do Analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji, na działce skarżących znajduje się budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. Od terenu inwestycji (działka nr [...]) działkę skarżących nr [...] oddziela pas drogowy ul. [...] oraz działka nr [...] i znajdujący się na niej budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy przedłożonego przez inwestora Projektu zagospodarowania terenu, na wysokości skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] planowany jest wjazd na teren inwestycji do budynku magazynowego. Drugi planowany w ramach tej inwestycji budynek, tj. budynek klubowy i wjazd do niego planowany jest w północno-zachodniej części działki w pobliżu skrzyżowania ul. [...] z ul. [...]. Działka skarżących nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, jest od niego oddzielona pasem drogowym i zabudowaną działką nr [...]. W ocenie Sądu, planowane przedsięwzięcie nie będzie ingerować w możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich przez skarżących, gdyż realizacja inwestycji na nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy nie wpływa na sposób zabudowy i zagospodarowania działki nr [...]. W celu ustalenia czy nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, rozważenia więc wymagało czy przewidywane są takie oddziaływania środowiskowe inwestycji (w zakresie hałasu, zanieczyszczenia powietrza), których wystąpienie pozwalałoby stwierdzić czy nieruchomość skarżących znajduje się w tym obszarze.
W dniu 1 kwietnia 2015 r. dla przedmiotowej inwestycji wydana została decyzja Prezydenta m. [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. W postępowaniu środowiskowym sporządzony został "Raport o oddziaływaniu na środowisko dot. rozbudowy i przebudowy bazy sportowej klubu sportowego [...] z funkcjami towarzyszącymi, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową" z lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stosując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2041/19, przeanalizowało treść Raportu i jego załączników, określających obszar oddziaływania poszczególnych immisji (hałas i immisje do powietrza).
W zakresie oddziaływań akustycznych organ ustalił, że z Raportu wynika, że w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia nie występują silne, punktowe źródła hałasu. O klimacie akustycznym decyduje tu wyłącznie hałas drogowy - pochodzący z dróg lokalnych. Stan akustyczny na omawianym obszarze determinowany jest przez emisje hałasu stanowiące efekt funkcjonowania aglomeracji miejskiej i zakładów przemysłowych zlokalizowanych przy UC [...]. W Raporcie wskazano, że w związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się zwiększenia ruchu komunikacyjnego, pozostanie on na tym samym poziomie (str. 27-28). Z treści Raportu wynika ponadto, że niepodjęcie inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie obiektu (wariant zerowy) nie spowoduje nagłej poprawy warunków środowiskowych w okolicy inwestycji. W przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia teren użytkowany byłby w sposób dotychczasowy, tzn. funkcjonowałby nadal jako klub sportowy (str. 29). W pkt 7.2. Raportu wskazano, że rozbudowa i przebudowa bazy sportowej ma na celu poprawę standardów użytkowania obiektów oraz bezpieczeństwa publicznego. Liczba użytkowników pozostanie na tym samym poziomie (str. 29). Jako główne źródło hałasu wskazano ruch pojazdów samochodowych odbywający się po drogach dojazdowych do miejsc parkingowych (str. 64). Ruch ten ma odbywać się w ciągu dnia w godzinach 8-20.
Ponadto wskazano w Raporcie, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą centrale wentylacyjne, kotłownie gazowe, agregat prądotwórczy oraz ruch pojazdów po terenie inwestycji. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją dla szatni i umywalni zastosowana zostanie centrala nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 62 dB dla biur - centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 64,5 dB dla powierzchni gastronomicznych centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie hałasu nie większym niż 72.4 dB dla pomieszczeń technicznych - centrala wentylacyjna nawiewno-wywiewna o (sumarycznym) poziomie mocy akustycznej nie większym niż 55,9 dB, natomiast dla pomieszczeń technicznych agregat chłodniczy o poziomie mocy akustycznej nie większej niż 84,0 dB. Przeprowadzone w Raporcie obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas takiej eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane. W Raporcie wskazano ponadto, że najbliższe tereny zabudowy mieszkaniowej oraz tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży (boiska szkolne) znajdują się w odległości ok. 25 m od granicy działki na zachód i dla tych terenów ustawodawca przewidział dopuszczalny poziom hałasu 50 dB dla pory dnia i 40 dB dla pory nocy. Ze znajdującej się w Raporcie mapy oddziaływania akustycznego inwestycji (Hałas Wariant I – Inwestorski, mapa ta stanowi również załącznik nr 1 do odwołania) wynika, że na nieruchomości skarżących nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Budynek skarżących znajduje się w strefach natężenia hałasu 30-40 dB. Sąd podziela w związku z tym stanowisko organu, że na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie nie można uznać, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, jeżeli chodzi o jej ponadnormatywne oddziaływanie akustyczne.
Kolegium ustaliło, że w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń do powietrza w fazie budowy, Raport wskazuje, że emisja ta, ze względu na ograniczony czas jej występowania nie będzie miała istotnego wpływu na czystość atmosfery, a ta związana z pracą ciężkiego sprzętu użytego podczas budowy nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. Uwzględniono w Raporcie także kumulację oddziaływań planowanego przedsięwzięcia i Elektrociepłowni [...] usytuowanej w odległości ok. 850 m od terenu przedsięwzięcia oraz innych źródeł emisji substancji gazowych i pyłowych do powietrza poprzez przyjęcie do obliczeń rozprzestrzeniania się substancji gazowych i pyłowych w powietrzu. W odwołaniu zarzucono, że obszar oddziaływania został ustalony bez wykonania przez inwestora zbiorczego wykresu uwzględniającego wszystkie immisje wynikające z planowanej działalności na przekształconym terenie i nie wzięto pod uwagę uciążliwości związanych z obsługą komunikacyjną powstającego obiektu sportowego. W Raporcie wskazano, że w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją maszyn i urządzeń (w tym m.in. kaparki, spycharki, dźwigu) oraz środków transportu, ale będzie to uciążliwość okresowa i ustąpi po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania oddziaływania na środowisko materiały pyliste zabezpieczane będą przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami). Źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą: kotłownia gazowa, rezerwowa kotłownia gazowa, awaryjny agregat prądotwórczy oraz ruch samochodów po terenie inwestycyjnym, dlatego mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego nałożono na inwestora obowiązek zaprojektowania: kotłowni wyposażonej w kocioł gazowy o mocy maksymalnej 600 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,5 m i wysokości minimalnej 10 m, awaryjnej kotłowni wyposażonej w kocioł gazowy o mocy maksymalnej 600 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,5 m i wysokości minimalnej 10 m oraz awaryjnego agregatu prądotwórczego o mocy maksymalnej 195 kW z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym otwartym o średnicy maksymalnej 0,2 m i wysokości minimalnej 10 m. Przeprowadzona w Raporcie oraz jego uzupełnieniu analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Sąd podziela stanowisko organu, że z żadnego z przedstawionych przez skarżących dowodów w postaci tzw. mapek (zał. 2-5), stanowiących fragmenty Raportu nie wynika, aby na terenie ich nieruchomości następowało przekroczenie dopuszczalnych norm (stężeń maksymalnych węglowodorów alifatycznych, stężeń średnich węglowodorów alifatycznych, stężeń średnich dwutlenku siarki, stężeń maksymalnych pyłu PM10), gdyż wskazane na izoliniach wartości na nieruchomości skarżących są dużo niższe od dopuszczalnych. Sąd podzielił więc stanowisko Kolegium, że immisje, na które wskazali skarżący nie przekraczają dopuszczalnych norm na ich nieruchomości oddalonej 34 m od terenu inwestycji, czy to na etapie budowy inwestycji czy też na etapie już późniejszym.
W piśmie procesowym z dnia 21 października 2021 r. skarżący podkreśli, że w Raporcie pominięto szereg ważnych czynników generujących hałas oraz zapylenie (np. zwiększony ruch samochodowy związany z dostawami do lokali znajdujących się w budynku klubowym, dojazdy klientów, hałas wynikający z treningów i meczy piłki nożnej). W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, iż organ, zgodnie z zaleceniem Sądu, oparł swoje ustalenia na treści Raportu, który jest dokumentem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej w postępowania środowiskowym. Skarżący oparli swoje twierdzenia o negatywnym oddziaływaniu środowiskowym na ich nieruchomość również na treści Raportu, jednocześnie twierdząc, że nie opisuje on szeregu ważnych czynników generujących hałas oraz zapylenie. Na istnienie tych czynników nie przedstawili żadnych dowodów, wskazując tylko na potencjalne oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość. Nie można uznać, że organ naruszył art. 8 § 1 k.p.a. (zasadę zaufania uczestników do władzy publicznej), art. 77 § 1 k.p.a. (zasadę zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący) oraz art. 80 k.p.a. (zasadę oceniania przez organ administracji publicznej na podstawie całokształtu dowodowego) poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie. Badając oddziaływania środowiskowe na nieruchomość skarżących, organ oparł się, zgodnie z zaleceniem Sądu, na treści Raportu i na tej podstawie poczynił ustalenia przedstawione w uzasadnieniu decyzji.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że nieruchomość skarżących, której ochrony domagają się, wskazując na przepisy konstytucyjne, przepisy prawa europejskiego, art. 140 i 144 k.c., art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczące ochrony prawa własności, nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W odniesieniu do powołanego przez skarżących art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, iż każdy ma prawo do ochrony zdrowia, wskazać należy, iż przepis ten nie może stanowić źródła interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. W tego rodzaju sprawach interes prawny wywodzić się musi z praw rzeczowych do nieruchomości o najszerszym zakresie (własności, użytkowania wieczystego), pod warunkiem, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ prawidłowo więc uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego wynikającego z prawa własności nieruchomości, który uprawniałby ich do występowania w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy dla tej inwestycji w charakterze stron postępowania, gdyż w postępowaniu nie stwierdzono, aby ich nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest więc nieuzasadniony.
Sąd nie neguje, że realizacja inwestycji doprowadzi do pewnych uciążliwości dla mieszkańców okolicznych domów jednorodzinnych, związanych ze zwiększeniem obciążenia komunikacyjnego, przy czym nie tylko w jej bliskim sąsiedztwie. W decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. ustalono, że w ramach inwestycji przewidziana jest budowa dwóch parkingów naziemnych dla samochodów osobowych na ok. 42 miejsca postojowe, przy budynku klubowym od strony ul. [...] i przy ul. [...]. Oznacza to, że możliwe jest zwiększenie ruchu samochodowego na terenie otaczającym teren inwestycji, lecz żaden przepis prawa nie chroni właściciela nieruchomości przed możliwym zwiększeniem natężenia ruchu samochodowego na drogach publicznych, które przylegają do jego nieruchomości, w szczególności na zurbanizowanym terenie miejskim. Poza tym podkreślić należy, iż od strony ul. [...] planowany jest mniejszy parking przy budynku klubowym w północno-zachodniej części działki, a większy parking planowany jest od strony południowej działki nr [...], od strony ul. [...], zatem w większym oddaleniu od nieruchomości skarżących. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że podnoszone przez skarżących uciążliwości związane ze zwiększeniem hałasu, zanieczyszczeniem powietrza, ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują na interes faktyczny, a nie prawny w kwestionowaniu warunków zabudowy dla tej inwestycji. Zarzuty związane z nadmiernym hałasem wiążą się ze spodziewanymi skutkami, jakie niesie za sobą sama budowa spornego obiektu. Decyzja o warunkach zabudowy jest tymczasem jedynie wytyczeniem podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji, której uszczegółowienie następuje dopiero na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
W odniesieniu do zarzutów skargi, iż na terenie inwestycji wprowadzona zostanie działalność gastronomiczna na dużą skalę, jak na okolicę domków jednorodzinnych (restauracja na ok. 100 osób, imprezy okolicznościowe) oraz działalność rekreacyjna (być może hotelowa), wskazać należy, iż zarzuty te opierają się wyłącznie na przypuszczeniach skarżących, niepopartych żadnymi faktami i dowodami. Poza tym budynek klubowy ma zostać posadowiony w dalszej odległości od działki skarżących, w północno-zachodniej części działki nr [...], na wysokości skrzyżowania ulic [...] i [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby użytkowanie tego budynku zgodnie ze wskazanym w decyzji organu I instancji przeznaczeniem (sport, rekreacja, kultura i gastronomia) mogło mieć negatywny wpływ na działkę skarżących.
W odniesieniu do zarzutu skargi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie czekając na rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi dotyczącej odmowy przez SKO uznania skarżących za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji dotyczącej warunków zabudowy, wydało w dniu [...] września 2018 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...], wskazać należy, iż w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze z dnia [...] września 2018 r. w obrocie prawnym pozostawało ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania J. T. i P. C. Postępowanie administracyjne w tym zakresie zostało więc zakończone na dzień wydania decyzji z dnia [...] września 2018 r. ostatecznym postanowieniem. Postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2018 r., IV SA/Wa 2150/18, zatem już po zakończeniu postępowania odwoławczego w sprawie głównej. Postępowanie w sprawie przymiotu strony skarżących w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji toczyło się do dnia wydania decyzji w tej sprawie ponad 3 lata. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji, gdy sprawa główna zostanie zakończona w administracyjnym toku instancji przez organ odwoławczy, a następnie zostanie uchylone przez sąd administracyjny postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czy też postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, to odwołanie takie może zostać rozpoznane w ramach postępowania wznowieniowego (por. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., II OSK 283/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2011 r., II SA/Gd 755/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Analogiczny tryb postępowania należy przyjąć w przypadku uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W tej sprawie postępowanie dotyczące przymiotu strony odwołujących się zostało jednak zakończone decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego, która w ocenie Sądu jest zgodna z prawem, zatem wskazane rozważania mają charakter jedynie hipotetyczny.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydana po przeprowadzeniu przez organ postępowania wyjaśniającego zgodnie z zaleceniami wskazanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA Wa 2041/19, nie narusza prawa.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 31 stycznia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału VII z 31 stycznia 2022 r. wskazano, że w tej sprawie brak było możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przewodniczący Wydziału nie był związany wnioskiem stron o przeprowadzenie rozprawy. Skarżący zostali pouczeni o możliwości zastosowania w sprawie art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy. Sąd orzekał, biorąc pod uwagę wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oraz w aktach administracyjnych łączącej się z nią sprawy sygn. VII SA/Wa 1810/21, stanowisko skarżących wyrażone w skardze i piśmie procesowym z dnia 21 października 2021 r. oraz stanowiska pozostałych stron postępowania. Odpis pisma procesowego uczestnika postępowania z dnia 25 stycznia 2022 r. został wprawdzie doręczony skarżącym wraz z sentencją wyroku, lecz stanowisko uczestnika jest tożsame ze stanowiskiem organu i na jego podstawie Sąd nie dokonywał żadnych nowych ustaleń w sprawie.
W odniesieniu do wniosku uczestnika postępowania zawartego w piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2022 r. o pominięcie zgłoszonego przez skarżących wniosku dowodowego, wskazać należy, iż skarżący nie składali wniosków dowodowych, natomiast załączniki do skargi nr 2 i 3 stanowią fragmenty Raportu oddziaływania inwestycji na środowisko i wchodzą w skład materiału dowodowego sprawy, zatem wniosek ten Sąd uznał za bezprzedmiotowy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło