I FZ 211/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.- M. i L. G. sp. j. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1330/19 odrzucające skargę w sprawie ze skargi D.- M. i L. G. sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 września 2019 r., nr [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I,II,III i IV kwartał 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1330/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę D. – M.i L. G. sp.j. w K. (dalej: Skarżąca/Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 20 września 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I,II,III i IV kwartał 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że po wezwaniu zarządzeniem z 27 stycznia 2020 r. do uiszczenia wpisu od skargi, Skarżąca w piśmie z 7 lutego 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I SPP/Kr 152/20 Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po rozpoznaniu sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 29 stycznia 2021 r. sygn. akt I SPP/Kr 152/20 utrzymał w mocy ww. postanowienie. Zarządzeniem z 9 lutego 2021 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 13.771 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej 2 marca 2021 r. W wyniku powyższego pismem z 6 marca 2021 r. Skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie jej od wpisu, a 9 kwietnia 2021 r. (data prezentaty Sądu) złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z 14 października 2021 r. sygn. akt I SPP/Kr 77/21 Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek Skarżącej. Z kolei postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Kr 77/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 grudnia 2021 r. Skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 27 stycznia 2020 r., poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej 10 stycznia 2022 r. Mimo wezwania Skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Natomiast pismem z 15 stycznia 2022 r. Skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie jej od wpisu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej: P.p.s.a.) Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Po uprawomocnieniu się postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bieg terminu do opłacenia skargi, wyznaczony kierowanym do strony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z kojenym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 stycznia 2008 r., II FZ 617/07; z dnia 16 czerwca 2016 r., II FZ 270/16; z dnia 10 czerwca 2016 r., I FZ 150/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06, z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), wcześniej prezentowany przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), , zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca po otrzymaniu zarządzenia z 27 stycznia 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. WSA w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu Skarżącej od tegoż rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 29 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uwzględniając, że postanowienie WSA w Krakowie z 29 stycznia 2021 r., sygn. akt I SPP/Kr 152/20 o odmowie przyznania prawa pomocy stało się prawomocne wcześniej aniżeli złożony został kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić Skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które Strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie zatem kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec powyższego należy uznać, że zasadnie Skarżąca ponownie została wezwana zarządzeniem z 14 grudnia 2021 r. do uiszczenia wpisu od skargi, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia nie uiściła. W rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi przewidziana w art. 220 § 3 P.p.s.a. Należy zgodzić się tym samym z Sądem pierwszej instancji, że w zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował ten Sąd do odrzucenia skargi. Odmienne działanie Sądu pierwszej instancji mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie skutkowałoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.