II SA/Wa 377/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. K.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2009 r. l.dz. [...] utrzymującego w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa cytowanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem zaskarżenia, od złożenia którego uzależniona jest możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wspomnianą ustawą o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw wykreślono go z katalogu środków zaskarżenia zawartego w art. 52 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem prawnym przysługującym zarówno od decyzji, jak i postanowień wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, z którego strona może skorzystać. Fakultatywny charakter tego środka prawnego potwierdza regulacja art. 52 § 3 P.p.s.a. Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że literalne brzmienie przepisu art. 52 § 3 P.p.s.a. odnoszące się wyłącznie do decyzji, a nie do postanowienia nie ma żadnego wpływu na wynikający z treści art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1269/18, 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1271/18 i 11 października 2019 r., sygn. akt I OSK 3522/18, - opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a P.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wśród tych "innych przyczyn" wskazuje się w orzecznictwie między innymi przedwczesność skargi, przez co rozumie się zarówno sytuację, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak również, gdy strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt l OSK 811/18, LEX nr 2470785 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt l SA/Kr 336/18, LEX nr 2493742). Ponadto z art. 52 § 3 zdanie 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli od danego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wedle swego wyboru złożyć albo wniosek o ponowne rozpatrzenie, albo skargę do sądu administracyjnego. Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od decyzji (rozstrzygnięć), w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności nie oznacza on, że strona może wnieść jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, LEX nr 2635495). Innymi słowy, w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 979/15 oraz z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17 - opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący – po otrzymaniu w dniu 2 stycznia 2022 r., postanowienia z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], zawierającego właściwe pouczenie o przysługujących mu środkach odwoławczych – w dniu 4 stycznia 2022 r. złożył pismo zatytułowane "skarga z podstawy z art. 227 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego", które zostało uznane przez Komendanta Głównego Policji za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie pismem dnia 8 lutego 2022 r. wniósł skargę na powyższe postanowienie. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarga na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] jest niedopuszczalna, ponieważ skarżący w toku postępowania administracyjnego złożył po otrzymaniu ww. postanowienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu wydanego w pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniosku K.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2009 r. l.dz. [...] utrzymującego w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.