II SA/Wa 2486/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za informację przetworzoną, której udostępnienie nie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, a jeśli tak, to czy uzasadnienie decyzji spełniało wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienia obu decyzji nie zawierały wystarczających wyjaśnień, dlaczego żądana informacja została uznana za przetworzoną, ani nie odniosły się do argumentacji strony kwestionującej ten charakter informacji. Brak konkretnych danych uniemożliwił weryfikację nakładu pracy potrzebnego do jej przygotowania.Stan faktyczny
Polska Federacja Związkowa Pracowników zwróciła się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby decyzji administracyjnych podpisanych osobiście przez Dyrektora w określonym okresie, w tym dotyczących świadczeń z pomocy społecznej. Organ odmówił udostępnienia części informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnej istotności dla interesu publicznego. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję. Federacja wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Dyrektora z dnia [...] maja 2021 r. Zasądził od Dyrektora na rzecz Federacji zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi Polskiej Federacji Związkowej Pracowników [...] z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] na rzecz Polskiej Federacji Związkowej Pracowników [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 zł (słownie: sześciuset osiemdziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Polska Federacja Związkowa [...] (dalej również "Federacja") w piśmie z 13 kwietnia 2021 r. wniosła do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] (dalej również "Dyrektor") o udzielenie informacji publicznej poprzez podanie:
1) liczby decyzji administracyjnych podpisanych osobiście przez Dyrektora w poszczególnych miesiącach w okresie od stycznia do marca 2021 r., w tym w szczególności decyzji:
a) przyznających świadczenia finansowe określone ustawą o pomocy społecznej, ze wskazaniem liczby decyzji w odniesieniu do poszczególnych przyznanych form świadczeń tj.:
– zasiłku stałego,
– zasiłku okresowego,
– zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego,
– wynagrodzenia należnego opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznanego przez sąd,
– innych;
b) przyznających świadczenie niefinansowe określone ustawą o pomocy społecznej ze wskazaniem liczby decyzji w odniesieniu do poszczególnych przyznanych form świadczeń. tj. na:
– składki na ubezpieczenie zdrowotne,
– sprawienie pogrzebu,
– posiłek,
– usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy,
– specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia,
– inne;
c) zmieniających lub uchylających prawo do świadczeń lub decyzji wydanych w zakresie nienależnie pobranych świadczeń;
2) liczby zaświadczeń podpisanych osobiście przez Dyrektora w poszczególnych miesiącach w okresie od stycznia do marca 2021 r.;
3) liczby umów zawartych w trybie art. 103 ustawy o pomocy społecznej podpisanych osobiście przez Dyrektora w poszczególnych miesiącach w okresie od stycznia do marca 2021 r.
Dyrektor w piśmie z 26 kwietnia 2021 r. poinformował Federację, że aktualnie możliwe jest udzielenie odpowiedzi na pytania objęte pkt 2) i pkt 3), ponieważ informacje, których dotyczą gromadzone są w formie rejestrów. Organ podał, jaka była liczba podpisanych osobiście przez Dyrektora zaświadczeń oraz umów zawartych w trybie art. 103 ustawy o pomocy społecznej.
W piśmie z tego samego dnia Dyrektor wezwał Federację do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności dla interesu publicznego udzielenia informacji publicznej przetworzonej objętej pkt 1) wniosku z 13 kwietnia 2021 r.
Federacja w piśmie z 27 kwietnia 2021 r. zakwestionowała przetworzony charakter wnioskowanej informacji i stwierdziła, że żądane dane zostały bezsprzecznie zabrane przez organ jeszcze przed wystosowaniem wniosku. Dlatego nie zostały spełnione podstawowe warunki uznania informacji za przetworzoną.
Niemniej, z ostrożności, wskazała następujący szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu informacji publicznej:
1) ochronę praworządności, zaznaczając, że żądane informacje dotyczą osoby zatrudnionej wykonującej zadania publiczne na rzecz jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, a ich pozyskanie ma na celu kontrolę i ochronę prawnych reguł postępowania w wypełnianiu funkcji publicznej, w tym związanych z transparentnym realizowaniem tychże zadań;
2) ochronę praw pracowniczych, zaznaczając, że żądane informacje mają na celu kontrolę i ochronę praw pracowniczych, tj. związanych ze sprawiedliwym, racjonalnym i transparentnym podziałem zadań (obciążeniem pracą) m.in. wśród osób pełniących funkcje kierownicze i zarządzające w zakładzie pracy.
Ponadto Federacja podniosła, że jako osoba prawna, działając m.in. na podstawie ustawy o związkach zawodowych, ma realną i bezsprzeczną możliwość realizacji statutowych działań na rzecz dobra ogólnego, a żądana informacja w sposób bezpośredni służy temu celowi. Strona powołała się w tym względzie na art. 1, art. 4, art. 8 i art. 23 ustawy o związkach zawodowych.
Dyrektor decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił Federacji udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym pkt 1) wniosku z 13 kwietnia 2021 r.
Organ wywiódł, że informacja, o którą wnosi związek zawodowy wymaga wytworzenia jej poprzez zebranie i podsumowanie, przy zastosowaniu kryterium osoby podpisanej pod decyzjami administracyjnymi w prowadzonych postępowaniach. Jak stwierdził Dyrektor, oznacza to konieczność przeglądania dokumentów każdego klienta pomocy społecznej, który w okresie od stycznia do marca 2021 r. uzyskał jakąkolwiek pomoc przyznaną na podstawie decyzji administracyjnej. Żądana informacja stanowi zatem informację przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem jej udostępnienie, z uwagi na szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (wyselekcjonowania) danych, będzie wiązało się ze znacznym zaangażowaniem środków osobowych, tj. wszystkich pracowników socjalnych, co z pewnością zakłóci normalny tok działania Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] i utrudni wykonywanie przypisanych zadań.
Następnie Dyrektor wywiódł, że czynności konieczne do podjęcia działań zmierzających do udostępnienia żądanej informacji spełniają wszystkie przesłanki, na jakie wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach i odwołał się do wybranych orzeczeń dotyczących informacji przetworzonej.
Organ stwierdził następnie, że strona nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. W ocenie Dyrektora, ochrona praw pracowniczych pozostaje bez związku z liczbą decyzji podpisanych osobiście przez osobę wykonującą zadania pracodawcy. Zaprezentowane przez Federację uzasadnienie nie wskazuje szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanych informacji, a w szczególności realnej i konkretnej możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania domaga się strona, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W ocenie Dyrektora, strona nie wykazała że ma rzeczywistą możliwość wykorzystania uzyskanych, przetworzonych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów państwa, jak również nie wykazała, czy uzyskana informacja będzie służyć interesowi publicznemu, czy też realizacji indywidualnych celów organizacji związkowej, nie mających związku z poprawą funkcjonowania państwa. Nie wskazała też konkretnych metod usprawnienia funkcjonowania państwa, usprawnienia działania organów państwa i zaoszczędzenia środków publicznych w oparciu o pozyskane informacje publiczne. Zdaniem Dyrektora, bez znaczenia dla identyfikacji szczególnej istotności dla interesu publicznego jest fakt występowania o tę informację przez federację organizacji związkowych.
Federacja w piśmie z 1 czerwca 2021 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podtrzymała stanowisko, że żądana informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną, jak i - z ostrożności – że wskazała niebudzący wątpliwości istotny interes publiczny w jej uzyskaniu.
Zdaniem skarżącej, organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, w szczególności nie odniósł się do twierdzenia, że żądana informacja publiczna została już zebrana, ponieważ pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej, według wiedzy strony, zostali zobligowani do zliczenia decyzji administracyjnych, które podpisał Dyrektor, zgodnie z treścią wniosku Federacji. Tym samym, jak wywiodła skarżąca, organ nie wskazał, czy i z jakich przyczyn odmówił tym twierdzeniom wiarygodności i mocy dowodowej.
Odnosząc się do twierdzenia, że Federacja nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej, m.in. nie wiążąc zakresu żądanej informacji z możliwością jej wykorzystania dla dobra ogółu i ochrony praw pracowniczych, strona wskazała dodatkowo, że w zależności od treści uzyskanych danych dotyczących obciążenia pracą kierującego jednostką, Federacja ma m.in. możliwość wystąpienia do organu jednostki samorządu terytorialnego (prezydenta miasta), w trybie art. 23 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, z wnioskiem o redukcję etatów kierowniczych (dyrektorskich) w ośrodku pomocy społecznej. W tym samym trybie organizacja może wystąpić z postulatami dotyczącymi reorganizacji jednostki, tak by zmniejszyć obciążenie pracą samych pracowników szeregowych, skoro mogłoby się np. okazać, że etaty kierownicze (dyrektorskie) nie są należycie i w pełni wykorzystywane zgodnie z zadaniami określonymi statutem ośrodka. W ocenie skarżącej, niewątpliwe służyłoby to urzeczywistnieniu zasady sprawiedliwości, o której mowa w powołanym przepisie. Federacja żąda bowiem informacji wprost odnoszących się do zadań kierującego jednostką organizacyjną pomocy społecznej, mając na względzie interes pozostałych pracowników, którzy wykonują zadania publiczne przy znacznym obciążeniu pracą i bez zapewnienia dodatkowych etatów.
Dyrektor decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2021 r.
Organ stwierdził, że argumentacja strony zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest chybiona podobnie, jak uzasadnienie wykazania "interesu społecznego" wskazane we wcześniejszym piśmie. Zauważył, że zadaniem Dyrektora jest pełnienie funkcji menadżerskich, związanych z efektywną organizacją pracy oraz kierowanie Ośrodkiem, natomiast nie jest jego zadaniem wykonywanie czynności na równi z pracownikami poszczególnych działów. W ocenie organu, działania Federacji zmierzające do kontroli organizacji pracy wykonywanej przez Dyrektora, w zakresie obowiązków pracowników, a także czynności realizowanych bezpośrednio przez Dyrektora, wykraczają zatem poza zakres uprawnień związku zawodowego, wynikający z art. 26 ustawy o związkach zawodowych.
Federacja w piśmie z 22 czerwca 2021 r. złożonym w formie dokumentu elektronicznego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora z [...] czerwca 2021 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2021 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie, że wniosek dotyczył informacji publicznej wymagającej przetworzenia podczas gdy informacje, o których udostępnienie się zwraca, są informacją publiczną, którą organ dysponuje i której przekazanie wymaga wykonania czynności techniczno-administracyjnych niewymagających szczególnych kwalifikacji, czy też innych działań charakterystycznych dla informacji publicznej przetworzonej;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. polegające na uznaniu, że skarżący nie wykazał przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego doprowadziłaby do wniosku przeciwnego.
Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, wywodząc w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie wykazał, iż udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
I.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej powoływana jako "udip"), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności (art. 4 ust. 1 pkt 4 udip) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Wedle z kolei art. 6 ust. 1 pkt 3 udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a), a także o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d).
Z art. 4 ust. 1 udip wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w tej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Mając to na względzie, należy zauważyć, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.), do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych. Stosownie natomiast do treści art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Zgodnie z kolei z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817), dzielnica działa na podstawie statutu dzielnicy nadanego przez Radę m.st. Warszawy i innych uchwał Rady m.st. Warszawy przekazujących dzielnicy zadania i kompetencje gminne i powiatowe, zadania zlecone gminie z zakresu administracji rządowej oraz zadania realizowane na podstawie porozumień zawartych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego. Wedle zaś § 6 ust. 1 pkt 5 lit. d Statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (załącznik nr [...] do uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. nr LXX/2182/2010 w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy – Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8814 ze zm.), do zakresu działania Dzielnicy należą, niezastrzeżone dla organów Miasta, sprawy lokalne o zasięgu dzielnicowym jednostek organizacyjnych pomocy społecznej.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że:
1) Dyrektor Ośrodka Pomocy Dzielnicy [...] jest podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 udip, obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2373/17 – niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl);
2) informacja objęta żądaniem zawartym w pkt 1) wniosku Federacji z 13 kwietnia 2021 r., dotycząca liczby decyzji administracyjnych w sprawach z zakresu świadczeń z pomocy społecznej, osobiście podpisanych przez Dyrektora, jest wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 3 udip informacją o zasadach funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 udip.
II.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Ustawodawca nie zawarł w udip definicji legalnej pojęcia "informacji przetworzonej". W judykaturze utrwalone jest natomiast obecnie stanowisko, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:
1) w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste,
2) jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów,
3) jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu,
4) może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego,
5) nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją (przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy),
6) której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów
(zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1123/21, z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 722/21, z 17 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 892/21, z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4489/21, z 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4118/21, z 30 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4649/21, z 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4552/21, z 1 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3556/21, z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2884/21, a także powołane w nich wcześniejsze orzeczenia – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
III.
Mając powyższe na względzie, trzeba zaznaczyć, że przewidziana w art. 16 ust. 1 udip prawna forma działania w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, tj. decyzja administracyjna, wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a.).
Stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Rolą uzasadnienia wynikającą z art. 107 § 3 K.p.a. jest objaśnienie toku myślenia, który doprowadził organ administracji do zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa w konkretnej sprawie (zob. J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008 r., str. 530). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnego rozstrzygnięcia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1683/18, z 3 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 673/19, z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1668/17 - niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki z 6 października 2020 r. sygn. akt I OSK 3235/18, z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1351/16 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, albo gdy pomimo formalnej poprawności jego treść nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.
III.1.
Nie ulega kwestii, że kluczowym dla stwierdzenia, czy podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej prawidłowo odmówił jej udostępnienia z uwagi na stwierdzenie, iż udostępnienie to nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jest ustalenie, czy informacja, której udostępnienia odmówiono, jest informacją przetworzoną. Obowiązkiem organu jest zatem wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co organ ten rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienie tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy.
III.2.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor nie zawarł choćby zdania wyjaśnienia, dlaczego informacja objęta pkt 1) wniosku Federacji z 13 kwietnia 2021 r. stanowi jego zdaniem informację przetworzoną. Chociaż skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakwestionowała wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2021 r. stanowisko co do przetworzonego charakteru wnioskowanej informacji, organ w jakikolwiek sposób nie odniósł się do jej argumentacji. Dyrektor przemilczał kwestię charakteru żądanej informacji, choć strona podkreślała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wcześniej sygnalizowała w piśmie z 27 kwietnia 2021 r., że żądana informacja została już zebrana, ponieważ – wedle wiedzy skarżącej – pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej zostali zobligowani do zliczenia zgodnie z wnioskiem Federacji decyzji administracyjnych, które podpisał Dyrektor.
III.3.
W uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2021 r. (na str. 4) Dyrektor przedstawił natomiast wprawdzie argumentację mającą przemawiać za zakwalifikowaniem żądanej informacji jako przetworzonej, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach (szeroki zakres wniosku, konieczność wyselekcjonowania danych, znaczne zaangażowanie środków osobowych, tj. wszystkich pracowników socjalnych), niepartych jakimikolwiek konkretnymi danymi (chociażby o liczbie decyzji wydanych we wskazanym we wniosku okresie trzymiesięcznym, czy liczbie zatrudnionych pracowników) pozwalającymi na choćby przybliżone oszacowanie nakładu pracy koniecznego do udzielenia wnioskowanej informacji. Należy natomiast przypomnieć, że jakkolwiek informacja przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją, a przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu, to w takiej sytuacji o przetworzonym charakterze informacji rozstrzyga rozmiar i zakres żądanej informacji oraz łącząca się z tym konieczność poniesienia przez podmiot obowiązany ponadstandardowego nakładu pracy. Suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, niemniej zależy to od wielkości nakładów, jakie musi ponieść organ w celu uzyskania ("wydobycia") żądanych danych, czasochłonności pracy niezbędnej do ich wyselekcjonowania, liczby zaangażowanych pracowników (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt SK 27/14, OTK-A z 2019 r. nr 5 i powołane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego). Informacją prostą jest zatem także informacja przekształcona, która znajduje się w posiadaniu podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia, nawet jeśli jest zgromadzona w różnych miejscach (zasobach), a której udostępnienie w żądanej formie nie wiąże z koniecznością ponoszenia kosztów osobowych lub finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością tego podmiotu.
III.4.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że informacja objęta pkt 1) wniosku Federacji z 13 kwietnia 2021 r. w jej elementach składowych jest w posiadaniu organu. Stanowi ona zbiór decyzji wydanych w okresie i w sprawach wskazanych we wniosku, które podpisał osobiście Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Konieczność zliczenia decyzji i ich analiza pod kątem przedmiotu rozstrzygnięcia nie noszą jeszcze same w sobie cech przetwarzania informacji. Dla zweryfikowania rozmiaru żądanej informacji i ustalenia, czy nakład pracy, jaki organ musi ponieść w celu jej udostępnienia powoduje, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną, niezbędna jest natomiast - co najmniej - wiedza o ilości decyzji wydanych w okresie objętym żądaniem oraz ilości zatrudnionych pracowników, w szczególności na stanowiskach związanych obsługą rejestru wydawanych decyzji (wedle oświadczania pełnomocnika organu złożonego na rozprawie taki rejestr jest prowadzony), o ile zadanie to jest przypisane do konkretnych stanowisk.
III.5.
Biorąc zatem pod uwagę, że:
1. informacja objęta pkt 1) wniosku Federacji z 13 kwietnia 2021 r. w jej elementach składowych jest w posiadaniu organu;
2. skarżąca w piśmie z 27 kwietnia 2021 r. zakwestionowała przetworzony charakter wnioskowanej informacji i zasygnalizowała, że żądane dane zostały zebrane przez organ jeszcze przed wystosowaniem wezwania z 26 kwietnia 2021 r.;
3. w decyzji z [...] maja 2021 r. organ zawarł wyłącznie ogólne, niepoparte, jakimikolwiek konkretnymi danymi twierdzenia mające świadczyć o przetworzonym charakterze wnioskowanej informacji;
4. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Federacja wprost stwierdziła, że żądana informacja została już zebrana, ponieważ – wedle wiedzy skarżącej – pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej zostali zobligowani do zliczenia zgodnie z wnioskiem Federacji decyzji administracyjnych, które podpisał Dyrektor;
5. w zaskarżonej decyzji Dyrektor zupełnie przemilczał kwestię przetworzonego charakteru żądanej informacji,
Sąd stwierdził, że obie wydane w sprawie decyzje naruszają art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który uzasadnia ich uchylenie. Uzasadnienia decyzji, jakkolwiek formalnie poprawna, nie pozwalają bowiem na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy.
IV.
Ponownie rozpatrując wniosek Federacji z 13 kwietnia 2021 r. (w zakresie pkt 1) Dyrektor weźmie pod uwagę wywiedzione wyżej rozumienie "informacji przetworzonej", a także uwzględni konieczność indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej żądanej przez skarżącą z perspektywy wyżej opisanych cech informacji przetworzonej. O ile Dyrektor ponowienie wyda w sprawie decyzję, zawrze w niej uzasadnienie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Odniesie się także do twierdzenia skarżącej, że organ jest w posiadaniu żądanej informacji.
V.
Z uwagi na naruszenie przepisu postępowania, które uniemożliwia Sądowi weryfikację, czy rzeczywiście informacja publiczna objęta pkt 1) wniosku Federacji z 13 kwietnia 2021 r. jest informacją przetworzoną, obecnie nie można stwierdzić, czy na skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, że uzyskanie przez nią żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego na obecnym etapie postępowania ocena zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim stwierdzono w niej, że Federacja nie spełniła warunku udostępnienia informacji przetworzonej przewidzianego w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, jest nieuprawnione.
VI.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2021 r.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Objęły one wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło