III SA/Kr 1736/21
WyrokWSA w Krakowie2022-03-24
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Ewa Michna, Jakub Makuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS, spowodowane pobytem w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, wyklucza możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS, będące konsekwencją pobytu w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, oznacza utratę uprawnienia do tego dodatku. W związku z tym, nie zachodzi kolizja świadczeń w rozumieniu art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wykluczałaby przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy.Stan faktyczny
A. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, a fakt wstrzymania jego wypłaty przez ZUS nie wpływa na uprawnienie. Skarżąca podnosiła, że przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym, a ZUS wstrzymał wypłatę dodatku pielęgnacyjnego z tego powodu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2021 r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2021 r. Nr [...].
1.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 5 oraz art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020 r., poz. 111; dalej u.ś.r.), po rozpoznaniu wniosku A. M. z dnia 5 lipca 2021 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, odmówił wnioskodawczyni przyznania tego świadczenia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przy wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego A. M. przedłożyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 20 kwietnia 2021 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2021 r. o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Burmistrz Miasta podał, że mimo wstrzymania dodatku pielęgnacyjnego, wnioskodawczyni jest uprawniona do tego świadczenia. Powołał art. 16 ust. 6 u.ś.r. zgodnie z którym, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W ocenie organu I instancji, A. M. nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, co nakazywało odmówić przyznania tego świadczenia.
2.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji wniosła A. M. Wskazała, że od 7 maja 2021 r. przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym. Podkreślała, że placówka ta nie zapewnia całodobowego utrzymania, gdyż odwołująca się ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania ustalone przez kierownika tego zakładu. Na powyższą okoliczność A. M. przedłożyła stosowną decyzję (k. 17). Odwołująca się akcentowała, że o przyjęciu jej do wskazanej wyżej placówki poinformowany został Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który decyzją z dnia 27 maja 2021 r. wstrzymał odwołującej się wypłatę dodatku pielęgnacyjnego na czas pobytu w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym. W odwołaniu A. M. powołała art. 75 ust. 1 i 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2021 r., poz. 291), które to przepisy określają warunki nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. W ocenie odwołującej się, z uwagi na wstrzymanie przez ZUS wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, brak było podstaw do przyjmowania, że może ona niezasadnie otrzymywać zarówno to świadczenie, jak i zasiłek pielęgnacyjny. A. M. wskazała także na art. 16 ust. 5 u.ś.r., który stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, a jak podkreślała, ponosi ona koszty wyżywienia i zakwaterowania w zakładzie, w którym przebywa.
3.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2021 r. (znak [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołało art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.ś.r., określające cel przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz podmioty uprawnione do tego świadczenia. Nadto, Kolegium Odwoławcze powołało cytowany już wyżej art. 16 ust. 6 regulujący kwestię kolizji zasiłku pielęgnacyjnego z dodatkiem pielęgnacyjnym. Zdaniem SKO, ze znajdującego się w aktach spawy pisma ZUS z dnia 27 maja 2021 r. wynika, że A. M. jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Z pisma tego wynika również, że dodatek ten "został, na wniosek strony zawieszony" od dnia 1 czerwca 2021 r. Organ II instancji nie podzielił zarzutu odwołania, że wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego skutkuje brakiem ziszczenia się przesłanki określonej w art. 16 ust. 6 ustawy. Wg organu odwoławczego, Burmistrz Miasta trafnie wywiódł, iż z przepisu art. 16 ust. 6 ustawy jednoznacznie wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego), osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. Jeżeli bowiem osoba uprawniona do emerytury uzyskała w trybie art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodatek pielęgnacyjny, to nie może pobierać zarówno dodatku pielęgnacyjnego, jak i zasiłku pielęgnacyjnego. Celem bowiem obu tych świadczeń jest finansowanie zwiększonych wydatków osób niezdolnych do pracy i będących w podeszłym wieku. Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że jedno z tych świadczeń - wyklucza drugie. W przypadku bowiem przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego, przysługiwać może jedynie prawo do tego właśnie świadczenia ale już nie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
4.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję SKO z dnia 15 października 2021 r. wniosła A. M. Przedstawiła zarzuty skargi, które były zasadniczo zbieżne z opisanymi powyżej zarzutami i argumentami podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca podkreślała nadto, że z uwagi na pobyt w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym, zasiłek pielęgnacyjny został przez ZUS wstrzymany (decyzją) i fizycznie nie jest on wypłacany. Wstrzymanie wypłaty tego zasiłku, wbrew twierdzeniom Kolegium Odwoławczego, nie nastąpiło na wniosek skarżącej, lecz było konsekwencją poinformowania ZUS-u przez Zakład Opiekuńczo-Leczniczy o przyjęciu nowego pacjenta (skarżącej). Z uwagi więc na pobyt A. M. we wskazane wyżej placówce, nie pobiera ona dodatku pielęgnacyjnego, a zatem nie zachodziła obawa, że wbrew treści art. 16 ust. 6 u.ś.r. – będzie pobierała, obok dodatku pielęgnacyjnego, także – żądany w tej sprawie - zasiłek pielęgnacyjny. W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja powinna zostać zmieniona.
5.
W odpowiedzi na skargę SKO domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji. Naruszają one bowiem przepisy postępowania, jak również przepisy prawa materialnego w stopniu nakazującym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2021 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Motywem przyjętego przez organy administracji rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca jest uprawniona do innego świadczenia, tj. do dodatku pielęgnacyjnego. Wobec natomiast treści art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020 r., poz. 111; dalej u.ś.r.) uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego wykluczało możliwość przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego. Wg organów administracji, fakt wstrzymania skarżącej wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS, pozostawał bez wpływu na ocenę przysługiwania jej uprawnienia do tego świadczenia.
Zaprezentowane przez orzekające organy administracji stanowisko, w realiach ocenianej sprawy należało uznać za nietrafne, a kontrolowane decyzje, za naruszające przepisy prawa, a przez to za wadliwe.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zasadniczym obowiązkiem każdego organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie zmierzające do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej jest poprawne ustalenie stanu faktycznego tej sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nadto, art. 77 par. 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wg zaś art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zwrócić należy przy tym uwagę, że o zakresie koniecznych ustaleń kształtujących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej decyduje przepis (przepisy) prawa materialnego, które w danej sprawie mają zastosowanie. Jak przy tym wynika z kontrolowanych decyzji, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 16 u.ś.r. Przesłanki zatem miarodajne z punku widzenia tego przepisu, winny podlegać ustaleniu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.
Zgodnie art. 16 ust. 1 u.ś.r., celem przyznania żądanego w tej sprawie zasiłku pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Stosownie do art. 16 ust. 2 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przysługuje zasadniczo osobie niepełnosprawnej, jak też osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek ten nie przysługuje natomiast osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (art. 16 ust. 5 u.ś.r.) oraz uprawnionej dodatku pielęgnacyjnego (art. 16 ust. 6 ustawy). Jak wskazano już powyżej, treść ostatnio powołanego przepisu była podstawą odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego w tej sprawie świadczenia, gdyż organy administracji ustaliły i przyjęły, że skarżąca była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, a wstrzymanie wypłaty tegoż dodatku przez ZUS, nie wpłynęło na odmienną ocenę tej kwestii.
Zasadniczy zatem problem (przedmiot sporu) w tej sprawie dotyczył tego, czy skarżąca była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Takie bowiem uprawnienie, z mocy art. 16 ust. 6 u.ś.r. pozbawiałoby możliwości uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. W ramach tego problemu, z uwagi na przyjęte przez organy administracji motywy rozstrzygnięcia sprawy, rozważenia wymagało zagadnienie, czy utrata uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego może być wiązana z faktem wstrzymania przez ZUS wypłaty tego świadczenia.
Odpowiadając na to pytanie należy mieć na uwadze przesłanki, na jakich ZUS może wstrzymać wypłatę dodatku pielęgnacyjnego. Konieczne jest zatem sięgnięcie do tych regulacji prawnych, z których wynika to, kiedy dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie do niego zasadniczo uprawnionej. I tak, stosownie do art. 75 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2022 r., poz. 504; dalej akt ten powoływany jako "ustawa emerytalna") dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. W tym miejscu należy podkreślić, że aksjologią dla przyjętego w powołanym przepisie rozwiązania jest zasadne uznanie, że w okresie, w którym osoba uprawniona do tego świadczenia (dodatku pielęgnacyjnego) przebywa w instytucji wskazanej w tym przepisie (np. zakładzie opiekuńczo-leczniczym) ma ona już zapewnioną konieczną opiekę i pielęgnację, przez co odpada celowość dodatkowego finansowania jej zwiększonych potrzeb opiekuńczych zapewnianych przez osoby trzecie (por. I. Jędrasik-Jankowska, Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Lex, komentarz do art. 75).
Mając na uwadze cytowany wyżej przepis należy stwierdzić, że fakt przebywania osoby uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego w jednej ze wskazanych w tym przepisie placówek, skutkuje utratą uprawnienia do tego świadczenia.
Na gruncie tej sprawy zwrócić więc należy uwagę na dwie okoliczności wynikające z akt administracyjnych:
- pierwsza, to podnoszony przez skarżącą w toku postępowania fakt jej przebywania w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym;
- druga, to wstrzymanie skarżącej przez ZUS decyzją z dnia 27 maja 2021 r. wypłaty dodatku pielęgnacyjnego.
Okoliczność wskazana jako pierwsza – została całkowicie pominięta przez orzekające organy administracji publicznej przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i przy ocenie tej sprawy, co niewątpliwie świadczy o naruszeniu cytowanych na wstępie art. 7, 77 par. 1 i art. 80 K.p.a. Podkreślić bowiem należy, że fakt przebywania skarżącej w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym ma istotne znaczenie prawne dla tej sprawy, gdyż jak wyżej wskazano, osoba, której przyznano dodatek pielęgnacyjny, traci do niego uprawnienie, jeżeli przebywa przez określony czas w placówce wskazanej w tym przepisie, czyli m.in. właśnie w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (art. 74 ust. 4 ustawy emerytalnej). Zwrócić przy tym należy uwagę na stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 1954/10). Wskazano tam, że "osoba, której nawet przyznano dodatek pielęgnacyjny traci do niego uprawnienia, jeżeli przebywa przez określony czas w jednej z placówek wskazanych w art. 75 ust. 4 ustawy emerytalnej. Nie jest w związku z tym uprawniona do otrzymywania tego dodatku." Istnienie tegoż uprawnienia przy tym, jest kluczowe z punktu widzenia spełnienia przesłanek z art. 16 ust. 6 u.ś.r., tj. podstawy prawnej rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, gdyż rzutuje na to, czy w sprawie w ogóle zachodzić może kolizja między uprawnieniem do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Tak więc ocena wystąpienia w sprawie konkurencyjności świadczeń, na co powoływały się organy administracji (przesłanka z art. 16 ust. 6 u.ś.r.) wymagała przesądzenia tego, czy skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego - ale ocena ta winna zostać przeprowadzona z uwzględnieniem spełnienia przesłanek z cytowanego wyżej art. 75 ust. 4 ustawy emerytalnej, czego organy w tej sprawie nie dokonały. Podkreślić przy tym trzeba, że wskazywane wyżej, konieczne w tej sprawie ustalenie (tj. ocena istnienia uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego), w żaden sposób nie wkracza w kompetencje organów emerytalnych, lecz służy wyłącznie rozstrzygnięciu przez organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych o ewentualnej kolizji uprawnień na gruncie art. 16 ust. 6 u.ś.r. (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1878/10).
Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że zaprezentowane przez orzekające organy stanowisko – o przysługiwaniu skarżącej uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego nie zostało poprzedzone uwzględnieniem i oceną adekwatnych w tym zakresie regulacji prawnych (art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej). Organy pominęły przy tym wynikającą z akt sprawy okoliczność miarodajną z punktu widzenia wskazanego przepisu – tj. przebywanie skarżącej w jednej z placówek wymienionych w powoływanym przepisie. Powyższe świadczy o naruszeniu art. 16 ust. 6 u.ś.r. w zw. z art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej, a także o naruszeniu art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.
Przedstawione naruszenie prawa pozostaje przy tym w związku z drugą ze wskazanych wyżej okoliczności tj. z faktem wstrzymania skarżącej wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS. Przypomnieć bowiem należy, iż organy administracji stały na stanowisku, że wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego (decyzja ZUS z 27 maja 2021 r.) - nie wpływa na uprawnienie skarżącej do tego dodatku.
Stanowisko to nie jest zasadne. Zostało ono wyrażone bez uwzględnienia charakteru prawnego tej decyzji i skutków jakie ona wywołuje. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypowiadające się w zakresie charakteru prawnego decyzji wstrzymującej wypłatę dodatku pielęgnacyjnego. I tak, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 lipca 2010 r. (sygn. akt I SA/Wa 906/10) wskazał, że decyzja będąca podstawą wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego potwierdza utratę prawa do tego dodatku. Nadto, NSA w wyroku z dnia 24 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 2031/10) podkreślał, że decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego pełni rolę aktu pozbawiającego stronę prawa do tego dodatku bez eliminowania decyzji przyznającej to świadczenie (por. także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2020 r.; sygn. akt II SA/Bk 610/20 oraz WSA w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 207/21). Podzielając trafność tych poglądów należało stwierdzić, że przyjęte przez orzekające w sprawie organy administracji stanowisko, iż decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego potwierdza w istocie uprawnienie do tego dodatku (str. 2 dec. SKO, str. 1 dec. Burmistrza Miasta), pozostawało w opozycji do zaprezentowanych wyżej poglądów, wyrażanych już przez sądy administracyjne, i nie zasługiwało na akceptację. Skoro bowiem w sprawie została wydana przez ZUS decyzja o wstrzymaniu skarżącej wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, a skarżąca w toku postępowania (k 18-20) podnosiła, że decyzja ta jest konsekwencją jej pobytu w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym, to obowiązkiem organów administracji było zweryfikowanie podnoszonych twierdzeń skarżącej, przy uwzględnieniu akcentowanego charakteru prawnego decyzji wstrzymującej wypłatę analizowanego świadczenia i skutków jakie decyzja ta wywołuje. Powyższych ocen i ustaleń orzekające organy administracji zaniechały.
Reasumując należało zatem stwierdzić, że SKO oraz organ I instancji nie wyjaśniły należycie wszystkich okoliczności faktycznych, kluczowych z punktu widzenia materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia (art. 16 ust. 6 u.ś.r.), czym naruszyły art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. Ocena bowiem istnienia uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego – wymagała także przeprowadzenia analizy przesłanek miarodajnych z punktu widzenia art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej. To z kolei nakazywało, aby przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia uwzględnić, podnoszony przez skarżącą fakt przebywania w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym i ocenić zgłoszone w tym zakresie dowody (k. 17). Ostatniej ze wskazanych okoliczności organy nie odniosły do niewątpliwego w sprawie faktu zaprzestania skarżącej wypłaty przez ZUS dodatku pielęgnacyjnego, co nastąpiło na mocy decyzji tego organu z dnia 27 maja 2021 r. (k. 15) i nie uwzględniły właściwego charakteru prawnego tej decyzji. Poczynienie wskazanych analiz i ustaleń było przy tym nieodzowne z punktu widzenia prawidłowego ustalenia, czy skarżącej przysługiwało uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, a zatem, czy w sprawie zachodziła konkurencyjność obu przedstawionych świadczeń (art. 16 ust. 6 u.ś.r.). Powyższe świadczy więc o mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniu przepisów prawa materialnego (art. 16 ust. 6 u.ś.r. w zw. z art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej) oraz przepisów postępowania (art. 7 , art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.) - które także niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c) p.p.s.a.).
Zwrócić przy tym należy uwagę, że celem regulacji z art. 16 ust. 6 u.ś.r. (kolizja świadczeń) jest wyeliminowanie przypadków, w których zasiłek pielęgnacyjny mogłaby uzyskać osoba pobierająca już dodatek pielęgnacyjny. Skutkiem zastosowania reguły wynikającej z tego przepisu, powinna być więc możliwość korzystania przez osobę uprawnioną z jednego z tych świadczeń, a nie całkowite wyeliminowanie prawa do każdego z nich (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 610/20). Stanowisko zaś przyjęte przez orzekające w sprawie organy prowadziło w istocie do wskazanej ostatnio sytuacji, tj. pozbawienia skarżącej możliwości pobierania jednego z tych świadczeń.
W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów administracji będzie uwzględnienie zaprezentowanego wyżej stanowiska i dokonanie oceny zagadnienia kolizji obu świadczeń - przy uwzględnieniu wszystkich przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i regulacji prawnych.
Nadto, oceniając wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego organy ustosunkują się także do podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania okoliczności i twierdzeń dotyczących odpłatności za pobyt i wyżywienie w ośrodku, w którym przebywa. Okoliczność ta bowiem może mieć w sprawie znaczenie z punktu widzenia cytowanego na wstępie art. 16 ust. 5 u.ś.r.
Z uwagi na przedstawione wyżej rozważania, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło