II GZ 432/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. P. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 521/21 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi F. P. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 521/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę F.P. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] marca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a także zarządził zwrotu wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z 10 lutego 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej F.P. w P. został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 31 akt) wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 22 lutego 2022 r. Pismem z 28 lutego 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia oraz przedłożył w załączeniu uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Nie przedłożył natomiast dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS), a jednocześnie określającego umocowanie do udzielenia zawodowemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zakreślony termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął więc bezskutecznie, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Zażalenie wniosła skarżąca, zarzucając mu naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez zobowiązanie pełnomocnika skarżącego do przedłożenia wydruku KRS Fundacji w celu wykazania umocowania do działania w imieniu skarżącego, podczas gdy od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj-: a) art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi skarżącego z uwagi na brak przedłożenia przez pełnomocnika skarżącego wydruku KRS skarżącego, podczas gdy pełnomocnik skarżącego oddał w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. pismo zawierające wydruk KRS Fundacji, co jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, b) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi skarżącego z uwagi na nieprzedłożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS), podczas gdy pełnomocnik skarżącego przedłożył w wymaganym terminie uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, natomiast niedołączenie dokumentu wydruku KRS nie jest przeszkodą do nadania skardze prawidłowego biegu, gdyż Sąd nie może powoływać się na nieznajomość publikowanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów w tym rejestrze, c) art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie i niewezwanie bezpośrednio strony do uzupełnienia braków formalnych skargi skutkujące przedwczesnym i nieuprawnionym jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a także pozbawieniem strony możliwości działania i prawa do sądu wynikającego z art. 45 Konstytucji i prowadzącym do nieważności postępowania zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., d) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi Skarżącego z uwagi na niezłożenie dokumentu wydruku KRS skarżącej Fundacji, podczas gdy z treści wezwania z dnia 22 lutego 2022 r. (data doręczenia) nie wynikało w sposób jasny i jednoznaczny, iż pełnomocnik strony skarżącej został zobowiązany do przedłożenie wydruku KRS skarżącej Fundacji. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie o rozważenie przez WSA uchylenia tego postanowienia i rozpoznania sprawy na nowo, w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. Wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1. pisma skarżącego z dnia 21 grudnia 2021 r. (data na piśmie), 2. książki nadawczej, nazwa zbioru 2021-12-22/1, 3. zgłoszenia reklamacji do Poczty Polskiej S.A. z dnia 20 kwietnia 2022 r., - na okoliczność oddania przez skarżącego w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. pisma zawierającego wskazanie numeru KRS Fundacji oraz zawierającego wydruk KRS Fundacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, natomiast art. 29 p.p.s.a. przewiduje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z przepisów tych wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się zresztą w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 K.p.c. (znamienne jest, że na mocy tej samej ustawy nowelizującej zmianie uległy inne przepisy p.p.s.a., jednak nie art. 29). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 15 marca 2022 r., sygn. akt I FZ 15/22; 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 16 lipca 2019 r., I FZ 155/19, 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; 14 lipca 2020 r., II GZ 164/20; 30 marca 2021 r., I FZ 44/21 (i wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę, treść wezwania do uzupełnienia braku jest dostatecznie jasna i powinna być zrozumiała dla działającego na rzecz skarżącej profesjonalnego pełnomocnika. W tej sprawie skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS). W wystosowanym wezwaniu Sąd w prawidłowy sposób pouczył skarżącą o konsekwencji niewykonania wezwania. Ponadto pełnomocnik skarżącej twierdzi, że oddał w placówce pocztowej pismo z 21 grudnia 2021 r., w którym wskazał numer KRS skarżącej Fundacji oraz załączył do tego pisma wydruk KRS Fundacji. Jednakże – zdaniem skarżącej – pismo to nie zostało nadane ani doręczone do Sądu z winy operatora pocztowego. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że takiego pisma z załącznikiem w postaci KRS brak w aktach sądowych. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej twierdzi, że zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. Biruto Wsparcia Klientów z reklamacją w zakresie "niewykonania usługi EPO"., jednakże Sądowi, do dnia rozpoznania zażalenia, nie jest znany rezultat wszczętego postępowania reklamacyjnego, stąd twierdzenia pełnomocnika o nadaniu przesyłki z odpisem KRS w dalszym ciągu pozostają gołosłowne. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było niezasadne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.