I SA/Gd 561/22

Dnia 3 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r. nr 2201-IOV-3.4103.301 do 309.2019/10/05 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2014 roku do czerwca 2015 roku p o s t a n a w i a: odrzucić skargę S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2014 roku do czerwca 2015 roku. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 22 czerwca 2022 r. wzywające do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. (I SPP/Gd 162/22) starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2022 r. Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2022 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 czerwca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 14.119 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając przy tym należnego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu, przerwany zostaje bieg tego terminu. Jednocześnie referendarz sądowy (w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd) zobligowany jest do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia. W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17, z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt. I GZ 352/20). W efekcie kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chronił strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia, wpis taki nie został wpłacony. Należy przy tym dodać, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a postanowienie starszego referendarza sądowego w tym przedmiocie stało się prawomocne wobec utrzymania w mocy tego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.