VII SA/Wa 675/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-22
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Andrzej Siwek, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowany nośnik reklamowy, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega rozbiórce, czy też istnieje możliwość jego legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolnie wybudowany nośnik reklamowy, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (przekracza dopuszczalną powierzchnię reklamową i jest usytuowany na terenie zieleni urządzonej, podczas gdy plan dopuszcza reklamy do 3 m² wyłącznie na terenach ulic), nie może zostać zalegalizowany. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego z uwagi na jego samowolne wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (powierzchnia 27 m², lokalizacja na terenie zieleni urządzonej). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka R. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 29 Prawa budowlanego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R.sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256 dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania R.Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "skarżąca spółka") od decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji"), nakazującej skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego (oznaczonego w aktach sprawy jako nr 7) w postaci podświetlanej od góry 6 szt. lamp na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3,2 x 8,4 m, mocowanej do konstrukcji stalowej, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 czerwca 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...], w którym zwrócono się z prośbą o przeprowadzenie kontroli legalności kilkunastu nośników reklamowych usytuowanych przy al. [...] i al. [...] w W.. Wskazano, że nośniki te naruszają ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także część z nich została zrealizowana po wejściu w życie zapisów obowiązującego planu.
W dniu 8 czerwca 2019 r. PINB wezwał właściciela działki ew. nr [...] w obrębie [...], Spółkę, do wskazania inwestora/właściciela nośnika reklamowego oraz do przedłożenia kompletnej dokumentacji, w oparciu o którą go zrealizowano i świadczącej o jego legalności, jednak skarżąca nie wywiązała się z nałożonego obowiązku.
W dniu 23 sierpnia 2019 r. przedstawiciel PINB przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdził, że na terenie działki ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W., usytuowany jest nośnik reklamowy o konstrukcji stalowej, z tablicą jednostronną podświetlany sześcioma halogenami punktowymi. Z przedstawionych na reklamie treści ogłoszeniowych wynika, że właścicielem reklamy prawdopodobnie jest firma R.
Następnie w odpowiedzi na pismo z 8 sierpnia 2019 r., Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] poinformował, że w archiwum Wydziału nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej wydanych decyzji i złożonych zgłoszeń w sprawie nośnika reklamowego, usytuowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...].
W dniu 3 października 2019 r. PINB przeprowadził oględziny. nośnika reklamowego. Zgodnie z załącznikiem do protokołu sporządzonym podczas oględzin, powierzchnia tablicy reklamowej nośnika (oznaczonego w aktach sprawy nr 7) posiada wymiary 3,2 x 8,4 m. wskazano, że nośnik jest usytuowany na terenie będącym własnością formy R..
PINB w dniu 8 października 2019 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wolnostojącego nośnika reklamowego, usytuowanego na terenie działki ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], powołując się na art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 p.b., nakazał skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego (oznaczonego w aktach sprawy jako nr 7) w postaci podświetlanej od góry 6 sztukami lamp na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3,2 x 8,4 m, mocowanej do konstrukcji stalowej, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W..
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż nośnik reklamowy usytuowany na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W., to wolnostojące urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b. Wyjaśnił, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Wyjaśnił ponadto, że stopień zagłębienia w gruncie pozostaje bez znaczenia dla stwierdzenia trwałego związania nośnika z gruntem. Zdaniem PINB przedmiotowy nośnik reklamowy posiada na tyle trwałe posadowienie, że stanowi ono przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru.
PINB wskazał jednocześnie, że realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Podniósł, że wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Przedmiotowy nośnik musiał być wykonany na miejscu w docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża i wykonaniu przyłącza energii elektrycznej, co wyklucza w konsekwencji możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia i traktowanie go jedynie w kategoriach instalacji.
W ocenie PINB taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, o które inwestor nie wystąpił. Podkreślił, że w archiwum Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] nie odnaleziono dokumentów świadczących o legalności nośnika reklamowego będącego przedmiotem postępowania. Ponadto, zgodnie z pismem Biura Architektury i Planowania Przestrzennego [...] z 21 czerwca 2019 r., przedmiotowy nośnik reklamowy został zrealizowany po wejściu w życie zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany jest do rozpatrzenia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W konsekwencji, PINB stwierdził, że nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Tym samym wskazał, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 48 p.b., stosowany w przypadku budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jednocześnie organ I instancji podał, że okoliczności stwierdzone podczas postępowania dowodowego wskazują na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w związku z faktem, iż zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu pod Skocznią - część I, przyjętego uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2008 r. PINB wskazał, że w świetle § 6 ust. 2 ww. planu dopuszcza się lokalizowanie reklam o powierzchniach nie większych niż 3m2, wyłącznie na terenach ulic. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 6 pkt 5 oraz ust. 7 pkt 5, nie dopuszcza się umieszczania nośników reklam na terenach zieleni urządzonej. Ponadto wskazał, że nośnik reklamowy będący przedmiotem niniejszego postępowania posiada powierzchnię reklamową wynoszącą ok. 27,0 m2, a także usytuowany jest na terenie jednostki oznaczonej na rysunku planu M4 ZP - tj. zieleń urządzona, wobec czego nie spełnia założeń stawianych w ww. planie miejscowym. Z uwagi na wybudowanie nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodność zrealizowanej inwestycji z obowiązującymi przepisami, zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. PINB nakazał, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skarżąca pismem z 6 grudnia 2019 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Postawiła zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w rezultacie błędnie ustalenie stanu faktycznego sprawy;
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji przez brak wskazania w ramach uzasadnienia faktycznego decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł.
II. naruszenia przepisów prawa materialnego:
1. art. 48 ust. 1 p.b. przez jego zastosowanie.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że prawdą jest, iż w dniu 8 czerwca 2019 r. organ wezwał właściciela działki ew. nr [...] w obrębie [...], R.Sp. z o.o., do wskazania inwestora/właściciela nośnika reklamowego oraz do przedłożenia kompletnej dokumentacji, w oparciu o którą go zrealizowano i świadczącej o jego legalności, jednak zobowiązany właściciel nie był inwestorem przedmiotowego nośnika i nie dysponuje żadną dokumentacją co do inwestycji - umieszczenia przedmiotowego nośnika.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że nie jest nawet pewna czy wskazany nośnik został zrealizowany w granicach działki ew. nr [...] w obrębie [...]. Zaznaczyła, że organ I instancji oprócz oględzin nie przeprowadził bowiem żadnej rzetelnej inwentaryzacji w szczególności nie naniósł położenia przedmiotowego nośnika na żadną mapę podkładową, tak aby możliwa była identyfikacja jego umiejscowienia w ramach działek ewidencyjnych. Nie dokonał także rzetelnego pomiaru nośnika na co wskazuje treść akt - notatka z oględzin.
Skarżąca wskazała również, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest daleko niewystarczający do poczynionych w decyzji ustaleń. W szczególności, że nośnik stanowi budowlę. Zdaniem skarżącej protokół z oględzin ani decyzja w ogóle nie opisują sposobu ustawienia nośnika czy jego związania z gruntem ani żadnych konkretnych danych poza wskazaniem, że jest ze stali.
Ponadto skarżąca spółka wskazała, że organ nie zbadał momentu realizacji nośnika, nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. W piśmie Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...] z dnia 21 czerwca 2019 r. wskazano jedynie, że z (bliżej nieokreślonych) analiz biura wynika, że niektóre z wskazanych tam nośników reklamowych zostały zrealizowane po wejściu w życie zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z dnia [...] listopada 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że PINB podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7, 10 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
[...]WINB wyjaśnił, że jak wynika z pisma właściwego organu z 27 sierpnia 2019 r. realizacja ww. nośnika nie została zgłoszona do organu architektoniczno - budowlanego. Tym samym przedmiotowy nośnik reklamowy jako samowolę budowlaną regulowaną art. 48 p.b., należało ocenić pod względem zgodności z przepisami, w tym ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. pod Skocznią - część I (Uchwała [...] Rady [...] z dnia [...] października 2008 r.).
W ocenie organu odwoławczego nośnik reklamowy usytuowany na działce ew. nr [...] obrębie [...], przy Al. [...] w W. został wykonany niezgodnie z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ze względu na przekroczenie m. in. dopuszczalnej powierzchni reklamowej oraz lokalizację wykluczającą jego sytuowanie. Organ wyjaśnił, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie może stać w sprzeczności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa - w tym przypadku z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczył, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest bowiem aktem prawa miejscowego, kształtującym prawo przestrzenne na danym obszarze. Jako akt prawa miejscowego, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien być bezwzględnie przestrzegany, zaś naruszenie jego zapisów stanowi naruszenie prawa, co nie może zostać zaakceptowane przez organy nadzoru budowlanego.
[...]WINB wskazał, że organ I instancji stwierdzając niezgodność reklamy z ww. przepisami, był zobowiązany do nakazania całkowitej jej rozbiórki. Zdaniem organu odwoławczego brak jest bowiem innej możliwości niż rozbiórka, doprowadzenia nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do twierdzeń wskazanych w odwołaniu [...]WINB wyjaśnił, że nabywając nieruchomość, nabywca przejmuje wszelkie prawa i obowiązki z nią związane. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie zmierzające do usunięcia skutków samowoli budowlanej w postaci budowy na tej posesji wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci podświetlanej od góry 6 szt. lamp na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3,2 x 8,4 m, mocowanej do konstrukcji stalowej, powinno być skierowane do jej prawnych właścicieli, którym obecnie jest skarżąca.
Ponadto odnosząc się również do zarzutów skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem do protokołu oględzin nr [...] z dnia 3 października 2019 r. nośnik reklamowy, oznaczony na mapie będącej załącznikiem graficznym nr 1 do pisma z 21 czerwca 2019 r. jest nośnikiem o wymiarach 3,2 x 8,4 m. Ustalenia organu powiatowego odnośnie sytuowania nośnika korespondują również z treścią pisma organu architektoniczno - budowlanego z dnia 21 czerwca 2019r. W związku z tym [...]WINB nie widzi podstaw do kwestionowania ustaleń w tym zakresie. Podniósł, że skarżąca również nie przedstawiła dowodów na inne usytuowanie nośnika, niż ustalone przez organy nadzoru budowlanego i architektoniczno – budowlane.
Wyjaśnił również, że jak wynika z akt sprawy skarżąca do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie przedstawiła pozwolenia na budowę lub potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno - budowlanej.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarżącej wyjaśnił, że art. 3 pkt 3 p.b. stanowi wprost, iż urządzenie reklamowa wolno stojące, trwale związane z podłożem jest budowlą. Odwołując się do orzecznictwa sądowo – administracyjnego wyjaśnił pogląd trwałego związania z gruntem. Wskazał ponadto, że przedmiotowy nośnik utrwalono na dokumentacji fotograficznej będącej załącznikiem do protokołu nr [...] z [...] sierpnia 2019 r.
Zdaniem [...]WINB nie ulega więc wątpliwości, że ww. nośnik reklamowy w postaci podświetlanej od góry 6 sztukami lamp na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3,2 x 8,4 m, mocowanej do konstrukcji stalowej, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W. stanowi obiekt budowlany. A zatem realizacja spornego nośnika reklamowego była objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca spółka nie posiada.
Organ odwoławczy wskazał, że powyższe wypełnia dyspozycję trybu określonego w przepisach art. 48-49 p.b., zgodnie z którym istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia łącznie następujących przesłanek: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b., uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Zaznaczył ponadto, że niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.
Pismem z dnia 3 marca 2020 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję z [...] stycznia 2020 r., nr [...] [...]WINB, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też wstrzymanie decyzji obydwu instancji.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 29 p.b. przez jego błędną wykładnię, przez uznanie, bez wyjaśnienia stanu faktycznego, że tablica której rozbiórkę nakazał organ l instancji jest urządzeniem wymagającym pozwolenia na budowę;
- art. 7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy oraz przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w rezultacie błędnie ustalenie stanu faktycznego sprawy;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji przez nie odniesienie się do przedłożonych dowodów w sprawie, przez brak wskazania w ramach uzasadnienia faktycznego decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Uzasadniając skargę, skarżąca spółka przedstawiła przebieg postępowania w sprawie oraz powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji nie naruszyli przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...]. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], nakazującą R.Sp. z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego (oznaczonego w aktach sprawy jako nr 7) w postaci podświetlanej od góry 6 szt. lamp na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3,2 x 8,4 m, mocowanej do konstrukcji stalowej, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy al. [...] w W.
Nakazując rozbiórkę tego nośnika po pierwsze uznano, że został on zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, po drugie przyjęto, że wobec zapisów obowiązującego na tym terenie planu miejscowego – brak jest możliwości wdrożenia w stosunku do niego procedury legalizacyjnej. Te zaś okoliczności uzasadniają zastosowanie art. 48 ust. 1 p.b..
Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa; oparta na wyczerpująco ustalonych okolicznościach faktycznych, a także na właściwych przepisach prawa, w tym budowlanego i miejscowego, i właściwej ich interpretacji. Dlatego też Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze, zgadzając się z organami nadzoru budowlanego tak co do kwalifikacji objętego postępowaniem nośnika reklamowego, jak również – wykładni przepisów obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego.
Podkreślić trzeba, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło nośnika reklamowego nośnik o konstrukcji stalowej, z tablicą jednostronną o wymiarach 3,2 m x 8,4 m (ok. 27 m2), podświetlaną sześcioma halogenami punktowymi W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że właścicielem tego nośnika jest skarżąca – R.Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz bezsporne jest, że na jego realizację nie uzyskano wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 29 p.b. wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia), pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że ww. roboty -instalacja tablic i urządzeń reklamowych- nie zostały objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Odstępstwo to, od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 p.b., ma charakter wyjątku, a wobec tego nie może być też interpretowane rozszerzająco. Przy czym, co do zasady – wzniesienie budowli, przez którą ustawa uznawała i uznaje nadal urządzenie reklamowe wolno stojące i trwale związane z gruntem - art. 3 pkt 3 p.b., wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. dla zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych podstawowe znaczenie ma trwałe związanie tego obiektu z gruntem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie je posiada, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru. Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Posadowienie wolno stojącej reklamy na gruncie, zważywszy na jej ciężar i wymiary, dokonywane jest z wykorzystaniem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane.
Wskazane cechy konstrukcyjne oraz wielkość pozwalają uznać ten obiekt za konstrukcję przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, co odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla konstrukcji stalowej z tablicą. Trwałe związanie z gruntem nie oznacza nierozerwalnego połączenia z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r. sygn.. akt II OSK 2782/18, wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1702/08, wyrok NSA z 1dnia 2 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 98/09, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 427/13). Sposób połączenia z gruntem, technika, czy technologia z tym związana, nie mogą świadczyć o tym, czy jest to w rozumieniu ustawy trwałe, czy też nietrwałe połączenie z gruntem, bowiem Sąd podziela pogląd, że wobec aktualnych możliwości, jakie daje współczesna technologia, istnieje szereg ewentualności połączenia planowanego urządzenia z gruntem, w tym w sposób taki, jak w planowanym przedsięwzięciu. Trzeba także zwrócić uwagę na wielkość urządzenia, jego konstrukcję, przeznaczenie, a przede wszystkim względy bezpieczeństwa, w szczególności dokonać oceny, czy te względy bezpieczeństwa wymagają trwałego powiązania z podłożem (vide: wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn.. akt II OSK 1630/18, LEX nr 3075984)..
Wskazane wyżej cechy konstrukcyjne oraz wielkość uzasadniają zaliczenie przedmiotowego obiektu budowlanego do budowli, o jakich mowa w przepisie art. 3 pkt 3 p.b.. Organy słusznie przyjęły, iż jest to budowla w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Stanowisko, iż urządzenie reklamowe w postaci wolnostojącego nośnika reklam jest budowlą jest jednolicie podzielane w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Tym samy w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 29 p.b. jest niezasadny.
Dlatego też, kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 p.b. (skoro skarżąca nie uzyskała na przedmiotową inwestycję wymaganego pozwolenia na budowę), a także – aby wadliwie na jego podstawie orzeczono nakaz rozbiórki (wobec, w szczególności, niezgodności tej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Rację ma więc organ odwoławczy podnosząc w niniejszej sprawie, że dopuszczalność legalizacji obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej została uzależniona od spełnienia (określonych w cyt. ust. 2) warunków, w tym: zgodności tej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w przypadku obowiązywania planu miejscowego oznacza brak sprzeczności z ustaleniami tego planu.
Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie ta przesłanka nie jest spełniona; dlatego też nie było możliwe uruchomienie procedury legalizacyjnej i należało orzec na podstawie art. 48 ust. 1 p.b..
Niekwestionowaną okolicznością jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy został usytuowany na terenie dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu pod Skocznią - część I, przyjętego uchwałą Rady [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2008 r. nr [...] poz. [...]).
Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 powyższego planu na omawianym obszarze dopuszcza się sytuowanie reklam o powierzchni nie większej niż 3 m², wyłącznie na terenie ulic. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 6 pkt 5 oraz ust. 7 nie dopuszcza się umieszczania reklam na terenach zieleni urządzonej. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada tablicę reklamową o powierzchni ok. 27 m², a także usytuowany jest na terenie jednostki oznaczonej na rysunku planu jako M4 ZP – tj. zieleń urządzona. co czyni go niezgodnym z warunkami planu miejscowego i co uniemożliwia jego zalegalizowanie w świetle przepisów Prawa budowlanego.
Zatem, Sąd nie stwierdził, aby organy orzekające naruszyły przepisy art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez ich niezastosowanie. W ww. warunkach, legalizacja przedmiotowego nośnika nie była bowiem możliwa, a organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 p.b.. Niezgodność inwestycji zrealizowanej samowolnie, z obowiązującym planem miejscowym jest oczywista i uniemożliwiała legalizację.
Odnosząc się do zarzutów odnoszących się do braku ustalenia przez organy wymiarów omawianego nośnika oraz jego ulokowania, wskazać należy że są one bezpodstawne. W ocenie Sądu wskazane w protokołach kontroli wymiary nośnika oraz opis jego konstrukcji pozwalają na zakwalifikowanie nośnika jako wolnostojącego urządzenia reklamowego. Ponadto protokoły oględzin z dnia 23 sierpnia 2019 r. jak i z dnia 3 października 2019r. wskazują na lokalizację omawianego nośnika tj. dz. nr ew. [...] obr. [...] Al. [...] w W.. Ustalenia organu powiatowego odnośnie sytuowania nośnika korespondują również z treścią pisma organu architektoniczno - budowlanego z dnia 21 czerwca 2019 r. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na inne usytuowanie nośnika, niż ustalone przez organy nadzoru budowlanego i architektoniczno – budowlane.
Słusznie także organy podniosły, że strona skarżąca jest aktualnym właścicielem ww. działki, a tym samym właścicielem ww. nośnika. Strona skarżąca nie podjęła próby wskazania inwestora omawianego nośnika, dlatego prawidłowo została uznana za adresata wydanych w sprawie decyzji. Dodatkowo podkreślić należy, że na tablicy reklamowej znajdowały się treści reklamowe dotyczące inwestycji strony skarżącej.
W ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut braku ustalenia daty wykonania ww. nośnika. W związku z tym, że realizacja nośnika wymagała pozwolenia na budowę, to oceny w zakresie legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej należało dokonać w odniesieniu do aktualnie obowiązujących przepisów prawa, w tym aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższego bezpodstawna jest argumentacja strony zmierzająca do wykazania, iż w chwili budowy omawianego nośnika nie obowiązywał aktualny plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego budowa nośnika jest zgodna z prawem.
Dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne decyzje, oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez strony. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów stron dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji. spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło