II OSK 1630/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-20
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jerzy Siegień, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolno stojące urządzenie reklamowe, trwale związane z gruntem, o znacznych gabarytach i z betonowym fundamentem, może być traktowane jako budowla wymagająca pozwolenia na budowę, czy też jako instalacja reklamowa wymagająca jedynie zgłoszenia, a jeśli zostało wykonane na podstawie wadliwego zgłoszenia, czy organ nadzoru budowlanego ma prawo wszcząć postępowanie naprawcze i nakazać rozbiórkę?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wolno stojące urządzenie reklamowe o znacznych gabarytach, trwale związane z gruntem za pomocą betonowego fundamentu, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. W przypadku wykonania takiej budowli na podstawie wadliwego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego ma prawo wszcząć postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego i nakazać rozbiórkę, nawet jeśli organ nie wniósł sprzeciwu w terminie. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące budowli i pozwoleń na budowę należy interpretować ściśle, a wyjątki od tej zasady nie podlegają wykładni rozszerzającej.Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru posadowienia szyldu informacyjnego, który miał nie być trwale związany z gruntem. Do zgłoszenia dołączono projekt budowlany przewidujący wykonanie żelbetowego fundamentu o znacznych wymiarach oraz stalowej konstrukcji nośnej o wysokości 16 m. Organ nadzoru budowlanego uznał, że jest to budowla reklamowa trwale związana z gruntem, wymagająca pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Dodatkowo, budowa była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji wolno stojących reklam. Po utrzymaniu w mocy decyzji PINB przez WINB, WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Po 981/17 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 981/17 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB) decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.) nakazał inwestorowi [...] sp. z o.o. z s. w [...] rozbiórkę wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy [...] w [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]), związanego z funkcjonowaniem Centrum Handlowego [...] przy ul. [...] w [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor – spółka [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Następnie pismem z [...] lipca 21017 r. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sprawy z jej skargi na uchwałę Rady Miasta [...] w przedmiocie planu miejscowego [...] część [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. odmówił zawieszenia postępowania. W dniu [...] sierpnia 2017 r. inwestor ponowił wniosek o zawieszenie postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]) zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] kwietnia 2017 r.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez PINB, że wykonanie robót budowlanych związanych z przedmiotowym urządzeniem reklamowym nazwanym przez inwestora szyldem informującym o działalności spółki było poprzedzone skutecznym zgłoszeniem Prezydentowi Miasta [...] z [...] kwietnia 2016 r. W zgłoszeniu tym inwestor wskazał zamiar posadowienia na działce nr [...] szyldu informującego o działalności spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem. Inwestor oświadczył też, że posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (umowa najmu z [...].02.2016 r.). Wedle załączonej do zgłoszenia mapy inwestor zamierzał posadowić szyld na działce nr [...] w pobliżu granicy z sąsiednią działką przy ul. [...] w [...]. Zgłoszenie uzupełniono podając, że szyld służyć będzie działalności marketingowej i informacyjnej prowadzonej przez inwestora i usługom przez niego świadczonym. Załączono projekt budowlany branży konstrukcyjnej, który przewidywał wykonanie: zagłębionego w gruncie, zbrojonego bloku fundamentowego w postaci stopy żelbetowej o wym. 8 m x 8 m x 0,8 m wraz ze ścianą bloku fundamentowego o wym. 4,5 m x 3 m x i wys. 5 m, konstrukcji stalowej pod reklamę, składającej się z ram głównych o rozstawie osiowym 3037 mm i 1420 mm z kształtowników, słupy ram głównych połączono kielichem stopy fundamentowej przegubowo za pomocą śrub fundamentowych, stężenia ram głównych z kształtowników, konstrukcja gówna posiada wymiary 16 m (wys.) i 4 m (szer.). Następnie inwestor złożył Wojewodzie mapę obrazującą inną lokalizację przedmiotowego urządzenia reklamowego – przeniesiono je na przeciwległy kraniec działki nr [...], przy granicy z działkami nr [...] i [...]. Mapy tej nie przekazano jednak Prezydentowi M. [...]. Zgłoszenie okazało się zatem skuteczne bowiem Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2016 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2016 r., nr [...] wnoszącą sprzeciw i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając, że decyzję z [...] maja 2016 r. doręczono z uchybieniem terminu do wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane). Z kolei w dniu [...] grudnia 2016 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...], które potwierdziły dotychczas ustalony stan faktyczny, w tym okoliczność, że przedmiotowe urządzenie zawiera informację o działalności handlowej Centrum Handlowego [...], prezentując loga sklepów znajdujących się w budynku Centrum oraz wskazując na rodzaj prowadzonej tam działalności (sklepy i restauracje). Ustalono także, że wybudowany nośnik odpowiada obiektowi nazwanemu szyldem informacyjnym, objętym skutecznym zgłoszeniem z [...] kwietnia 2016 r. Wybudowany on został jednak w innej lokalizacji, aniżeli przedstawiono w zgłoszeniu (inwestor przedstawił Wojewodzie zmianę lokalizacji, gdy ten nie prowadził już postępowania). W rezultacie akceptacji zgłoszenia dokonano wobec pierwotnej lokalizacji nośnika. Mając zatem na uwadze zakres wykonanych robót, wielkość konstrukcji, powierzchnię owego "szyldu" (64 m2) i jego wysokość (21m) [...] stwierdził, że PINB prawidłowo uznał go za urządzenie reklamowe.
Organ odwoławczy wskazał, że w Prawie budowlanym brak jest pojęcia "szyldu". Zostało ono wprawdzie zdefiniowane w art. 2 pkt 16d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, z późn. zm., dalej: u.p.z.p.), lecz na gruncie Prawa budowlanego definicja ta pozostaje bez znaczenia, skoro w art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane definiując jeden z rodzajów obiektów budowlanych (art. 3 pkt 1) czyli budowle (art. 3 pkt 3) ustawodawca wprost wskazał, że właśnie do tej kategorii obiektów budowlanych zaliczają się "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe". A zdaniem [...] przedmiotowy nośnik stanowi właśnie urządzenie reklamowe. Wyjaśniono, że na stalowej ramie (na słupie kratownicowym) o wys. 16 m wyeksponowane zostały reklamy (wizualne informacje) dotyczące przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową w Centrum [...]. Ponadto wskazano, że urządzenie to jest niewątpliwie wolno stojące. O jego trwałym związaniu z gruntem świadczy zaś to, że posiada żelbetowy fundament (stopę fundamentową), zagłębiony w gruncie na 1,5 m, o powierzchni aż 64 m2, co wynika ze znacznej wysokości słupa kratowniczego (16 m) oraz oczywistego faktu, że zadaniem fundamentu jest przekazanie na grunt ciężaru obiektu budowlanego i wszystkich obciążeń oddziałujących na obiekt związanych np. z ciężarem sprzętów, obciążeniem śniegiem, czy wiatrem. [...] uznał więc, że mamy do czynienia z urządzeniem reklamowym trwale związanym z gruntem.
W konsekwencji organ stwierdził, że skoro owe urządzenie reklamowe jest budowlą (art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane) to roboty budowlane związane z jego powstaniem były budową (art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane), dla której wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ww. ustawy), a nie dokonanie zgłoszenia. Brak uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, oznacza jednak, jak trafnie przyjął PINB, że mamy do czynienia z innym niż określony w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane przypadkiem wykonania robót budowlanych, czyli ich wykonania na podstawie zgłoszenia, lecz z naruszeniem art. 30 ust. 1 ww. ustawy (art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane). Powyższe jest efektem tego, że art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane ma zastosowanie również wtedy, gdy inwestycja została wykonana (art. 51 ust. 7 ww. ustawy). Organ odwoławczy zauważył jednak, że dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu organu nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu sprawdzenia, czy inwestycja została wykonana na podstawie zgłoszenia z naruszeniem prawa.
Ponadto [...] wskazał, że organ pierwszej instancji trafnie stwierdził, że dla terenu działki [...] obowiązuje plan miejscowy [...] część [...] w [...] (uchwała Rady Miasta [...] z [...].08.2006 r., nr [...][...], Dz. Urz. Woj. [...]. z 2007 r. nr [...], poz. [...]), zgodnie z którego załącznikiem graficznym działka ta znajduje się w terenie oznaczonym symbolem [...], dla którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa usługowa. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 pkt 2 planu dla tego terenu wprowadzono zakaz lokalizacji reklam wolno stojących, a dopuszczono jedynie lokalizowanie reklam na budynkach, przy czym ich powierzchnia nie może przekraczać 20% pow. danej elewacji. Tym samym w tym obszarze niedopuszczalna była budowa przedmiotowego wolno stojącego urządzenia reklamowego. Skoro zaś zostało ono wybudowane po skutecznym zgłoszeniu, to ze względu na sprzeczność z planem niedopuszczalne jest jego zalegalizowanie w ramach niniejszego postępowania (brak podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane). A zatem zdaniem [...] kategoryczna treść § 4 ust. 2 pkt 2 planu miejscowego musiała skutkować nakazem rozbiórki tego urządzenia reklamowego (art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane).
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że wskazany powyżej plan miejscowy nadal obowiązuje, na co wskazuje wprost art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774, dalej: "ustawa krajobrazowa".), który stanowi, że plany miejscowe obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy zachowują moc. Ponadto zauważył, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej regulacje zawarte w takich planach przyjęte na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. (tj. dot. zasad i warunków sytuowania m.in. tablic i urządzeń reklamowych) obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., czyli uchwały krajobrazowej. Tymczasem Rada Miasta [...] nie podjęła jak dotąd uchwały krajobrazowej.
[...] wyjaśnił również, że skoro spółka Centrum [...] była inwestorem spornego urządzenia reklamowego i na podstawie umowy najmu z [...] lutego 2016 r. korzysta z działki nr [...], to prawidłowo nakaz rozbiórki skierowany został do inwestora (art. 52 ustawy – Prawo budowlane).
Odnosząc się natomiast do kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ odwoławczy wskazał, że wniosek złożony przez spółkę w tym przedmiocie został rozpatrzony postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., gdyż organ z urzędu analizował istnienie powyższej przesłanki do zawieszenia postępowania, a dodatkowo podniósł, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu. Zdaniem organu zasadnicze znaczenie ma fakt, że kwestionowany przez spółkę plan miejscowy nadal obowiązuje, a wniesienie nań skargi nie wstrzymuje jego wykonania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła spółka Centrum [...] sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Przedłożył też postanowienie z [...] września 2017 r., którym wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Pismem procesowym złożonym podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o przedstawienie przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w zakresie zgodności z Konstytucją rozwiązań przyjętych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem wydanym na rozprawie odmówił przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego.
Natomiast wskazanym na wstępie wyrokiem z 25 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniesioną skargę. Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z prawem, a zarzuty i wnioski sformułowane w skardze są chybione.
Sąd wskazał, że procedura naprawcza uregulowana przepisami art. 50 - 51 ustawy – Prawo budowlane znajduje zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ww. ustawy oraz tych wszystkich robót budowlanych, które wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska, albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub przepisach prawa, bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia (z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). A zatem nawet prawidłowo dokonane zgłoszenie przez inwestora nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania, jeżeli prowadzone roboty budowlane są niezgodne z zakresem robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem, a w konsekwencji są prowadzone z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Przy czym, jak wskazał Sąd, niezgodność ta może wynikać zarówno z faktu niezgłoszenia sprzeciwu pomimo dokonania przez inwestora nieprawidłowego zgłoszenia, jak również z faktu wykonywania tych robót w sposób odmienny niż ustalono w prawidłowo dokonanym zgłoszeniu. Tak więc dokonanie przez inwestora skutecznego zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu nie oznacza jeszcze niedopuszczalności bądź bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania zmierzającego do sprawdzenia, czy dana inwestycja zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, czy przepisów prawa miejscowego, a w przypadku stwierdzenia takich naruszeń – podjęcia działań zmierzających, w miarę możliwości, do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Sąd zauważył, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji trafnie ustaliły, że skarżąca Spółka pismem z [...] kwietnia 2016 r. dokonała skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych (decyzja o sprzeciwie została bowiem uchylona i umorzono postępowanie w tym zakresie z uwagi na wniesienie sprzeciwu po terminie) polegających na – jak to ujęto – posadowieniu szyldu informującego o działalności Spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem na terenie działki nr [...], arkusz [...], obręb [...]. Jednak rzeczywisty charakter tego "szyldu", a zwłaszcza jego szczegóły konstrukcyjne ujawnione zostały w projekcie budowlanym załączonym do zgłoszenia, który przewidywał wykonanie: zagłębionego w gruncie, zbrojonego bloku fundamentowego w postaci stopy żelbetowej o wymiarach 8 m x 8 m x 0,8 m wraz ze ścianą bloku fundamentowego o wymiarach 4,5 m x 3 m i wysokości 5 m licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa fundamentowa ma być zagłębiona na 1,5 m, konstrukcji stalowej pod reklamę (o wymiarach: 16 m wysokość i 4 m szerokość), składającej się z ram głównych o rozstawie osiowym 3037 mm i 1420 mm z kształtowników, ze słupami ram głównych połączonych kielichem stopy fundamentowej przegubowo za pomocą śrub fundamentowych i stężeniami ram głównych z kształtowników. Tak więc zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że nazwany przez inwestora szyld informacyjny jest w rzeczywistości budowlą zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, tj. wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym. Przy czym o fakcie trwałego związania z gruntem, co wynika z samego projektu budowlanego, świadczy to, że owa budowla posiada żelbetowy fundament (stopę fundamentową) o znacznych rozmiarach (pow. 64 m2), zagłębioną w gruncie na głębokość 1,5 m. Ponadto jak wskazał projektant, do posadowienia jego stopy fundamentowej konieczne było dokonanie wykopów wraz z kontrolą warunków gruntowych, poprzedzonych badaniami geologicznymi. Takie rozwiązanie konstrukcyjne świadczy o powiązaniu nośnika z gruntem na tyle trwale, albowiem opiera się on degradującym czynnikom zewnętrznym. Sąd pierwszej instancji podzielając zatem ugruntowany w orzecznictwie pogląd stwierdził, że to parametry techniczne obiektu, a zwłaszcza wielkość spornego urządzenia, jego masa i sposób związania z gruntem za pomocą betonowego fundamentu powierzchniowego nie pozwala na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że postawienie urządzenia stanowi roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane.
W związku z powyższym za chybione uznał Sąd pierwszej instancji twierdzenia Spółki, że o wystąpieniu trwałości związania z gruntem decydować powinna zgodnie z art. 47 i art. 48 k.c. wola inwestora określona w zgłoszeniu, gdyż przepisy prawa cywilnego nie znajdują zastosowania w postępowaniu naprawczym, które jest postępowaniem administracyjnym. Ponadto Sąd stwierdził, że omawianego, znacznych rozmiarów wolno stojącego urządzenia reklamowego nie można uznać także za szyld informacyjny, zgodnie z definicją określoną art. 2 pkt 16d u.p.z.p., ponieważ definicje legalne zawarte w u.p.z.p. nie znajdują zastosowania w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 – 51 ustawy – Prawo budowlane. Jednocześnie Sąd zauważył, podtrzymując w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowe urządzenie również ze względu na swe gabaryty (wysokość 16 m) i fakt wyeksponowania na nim wizualnych informacji o przedsiębiorcach prowadzących działalność handlową i usługową w należącym do skarżącej spółki Centrum Handlowym [...], nie może zostać uznane za szyld informujący o prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności, albowiem nie zawiera samej informacji o prowadzonym przez spółkę centrum handlowym, lecz zawiera właśnie reklamy marek przedsiębiorców (loga), którzy prowadzą swą działalność w tymże Centrum Handlowym [...].
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów orzekających, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wolno stojącym urządzeniem reklamowym trwale związanym z gruntem jako budowlą (art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane), dla której wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy orzekające przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane, a nie zainstalowane. W ocenie Sądu wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to, gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane.
Powyższe przesądziło także o tym, że Sąd stwierdził brak podstaw do zadania Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane z Konstytucja RP. Zdaniem Sądu brzmienie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane w kontekście definicji pojęcia budowy określonej w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy i pojęcia budowli uregulowanego w art. 3 pkt 3 ww. ustawy nie budzi wątpliwości co do konstytucyjności tego przepisu.
Odnosząc się natomiast do realizacji trybu "naprawczego" określonego w art. 51 ustawy – Prawo budowlane Sąd wskazał, że przedmiotem badania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego jest m.in. zgodność przeprowadzonych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przy czym z akt sprawy wynika, że dla terenu obejmującego m.in. działkę nr [...] przy Rondzie [...] w [...] obowiązuje plan miejscowy [...] część [...], który dla tej działki przewiduje przeznaczenie pod zabudowę usługową (symbol [...]) i wprowadza w § 4 ust. 2 pkt 2 uchwały zakaz lokalizacji reklam wolno stojących, a dopuszcza jedynie lokalizowanie reklam na budynkach, przy czym ich powierzchnia nie może przekraczać 20% powierzchni danej elewacji. Sąd stwierdził też, że z uwagi na charakter przedmiotowego urządzenia reklamowego, znajduje do niego zastosowanie przepis § 2 pkt 15 planu miejscowego [...] część [...], w którym to zdefiniowano pojęcie reklamy. Zgodnie z tym przepisem reklamą jest bowiem nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący elementem systemu informacji miejskiej, szyldem oznaczającym siedzibę przedsiębiorcy lub miejsca świadczenia usług lub znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach. Zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie przyjęły więc, że przedmiotowe wolno stojące urządzenie reklamowe zlokalizowane na działce nr [...] nie odpowiada wymogom ww. przepisów planu miejscowego. W konsekwencji niedopuszczalne było doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a jedynym sposobem na doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest rozbiórka tejże budowli.
Sąd pierwszej instancji stwierdził także, że wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej, z chwilą ich wejścia w życie tj. z dniem [...] września 2015 r., nie uchylały ustaleń planu miejscowego dotyczącego reklam, w tym definicji reklamy. Na mocy powyższych przepisów ustawy krajobrazowej ustalenia planu dotyczące reklam, w tym sama definicja pojęcia "reklamy" utracą moc dopiero z dniem wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. (tzw. krajobrazowej). Zważywszy jednak, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Rada Miasta [...] nie podjęła uchwały krajobrazowej, w mocy pozostają zapisy planu miejscowego [...] część [...] zakazujące lokalizacji reklam wolno stojących (§ 4 ust. 2 pkt 2 i § 2 pkt 15). Tym samym przy ustalaniu obowiązywania planu miejscowego w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 37a ust. 3 u.p.z.p. wprowadzony na mocy przepisów ustawy krajobrazowej z dnia 24 kwietnia 2015 r. Regulacje zawarte w przepisach art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p. odnoszą się bowiem do nowych uchwał, podejmowanych już na gruncie tych przepisów. Przepisów tych nie stosuje się natomiast do uchwał uprzednio podjętych.
Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał też zarzuty dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 kpa. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji zasadnie odmówił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenia postępowania, bowiem dla rozpatrzenia niniejszej sprawy kwestia sądowej kontroli obowiązującego planu miejscowego nie miała znaczenia, skoro na dzień wydania decyzji ów plan miejscowy, z którego zapisami badano zgodność budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego na działce nr [...], obowiązywał.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka - Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 30 ust. 5 i 6 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, że wszczęcie i przeprowadzenie postępowania nadzorczego, a także wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...] kwietnia 2017 r. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. było działaniem uprawnionym, zaś organy rozpoznające sprawę miały podstawy do zastosowania procedury naprawczej w oparciu o art. 50 ustawy – Prawo budowlane, podczas gdy posadowienie szyldu informującego o działalności Spółki na terenie nieruchomości położonej przy Rondzie [...] w [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]) zgodnie z przepisami, zostało dokonane zgodnie z przewidzianą w ustawie – Prawo budowlane procedurą zgłoszenia i wobec braku skutecznego wniesienia sprzeciwu przez uprawniony organ w trybie art. 30 ust. 6 ww. ustawy, stanowiło możliwość wykonania inwestycji objętej zgłoszeniem z [...] kwietnia 2016 r. w zgłoszonym kształcie, co dodatkowo zostało potwierdzone ostateczną decyzją administracyjną Wojewody [...] z [...] września 2016 r. W konsekwencji Sąd błędnie przyjął, że możliwe jest prowadzenie w oparciu o art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane postępowania zmierzającego do sprawdzenia, czy dana inwestycja zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia nie narusza przepisów, w sytuacji braku wniesienia skutecznego sprzeciwu. Dodatkowo Sąd nieprawidłowo za nietrafny uznał zarzut Spółki, że rozstrzygnięcia organów obu instancji podważają zaufanie do organów państwa i godzą w zasady legalności i praworządności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego, podczas gdy wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji o rozbiórce szyldu informującego stanowi o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów ustawy – Prawo budowlane, bowiem szyld został posadowiony na podstawie skutecznej i legalnie przeprowadzonej procedury zgłoszenia;
b) art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 16a, 16b i 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że szyld informujący wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane wprost wyłącza instalację tablicy lub urządzenia reklamowego, a zatem i szyldu (w tym szyldu informującego), spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto w zawartym w tym przepisie wyłączeniu ustawowym ustawodawca nie wprowadził żadnych dodatkowych kryteriów w zakresie parametrów technicznych obiektów, uzasadniających wyłączenie zastosowania ww. przepisu w stosunku do konkretnych rodzajów tablic i urządzeń reklamowych, a w szczególności w zakresie ich gabarytów, takich jak ich wielkość lub masa, jak też elementów np. podstawy, czy liczby komunikatów o prowadzonej działalności. A zatem Sąd błędnie uznał, że możliwość przeniesienia szyldu informującego na inne miejsce nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia dla oceny trwałości związania szyldu z gruntem, a objęte zgłoszeniem prace, polegające na instalowaniu szyldu informującego nie mieszczą się w zakresie wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane i wymagają pozwolenia na budowę, mimo, że realizacja szyldu informującego objęta jest dyspozycją ww. przepisu;
c) art. 2 pkt 16a i 16d u.p.z.p. w zw. z § 2 pkt 15 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" część [...] w [...] w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 47 i 48 k.c. w zw. z art. 6 kpa, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że szyld informujący nie stanowi "szyldu" w rozumieniu art. 2 pkt 16d u.p.z.p., natomiast mieści się w definicji "reklamy" na gruncie § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także że kwestii trwałego związania szyldu informującego z gruntem nie należy interpretować w świetle art. 47 i art. 48 k.c., jako że przepisy prawa cywilnego nie znajdują zastosowania w postępowaniu administracyjnym, a dla wystąpienia trwałości powiązania z gruntem wola inwestora w tym zakresie pozostaje całkowicie bez znaczenia, co spowodowało błędne uznanie, że szyld informujący stanowi budowlę w świetle przepisów ustawy – Prawo budowlane, będącą wolno stojącym urządzeniem reklamowym, trwale związanym z gruntem, pomimo, że realizacja szyldu informującego została na mocy przepisów powyższej ustawy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyraźnie wyłączona spod obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem szyld informujący informuje o działalności prowadzonej na nieruchomości, nie zawiera jakichkolwiek treści wartościujących, a definicję "reklamy“ należy interpretować w zgodzie z przepisami u.p.z.p., mającymi zastosowanie w sprawie, zaś łączenie pojęć "szyldu" i "reklamy" odmiennie zdefiniowanymi przez ustawodawcę należy uznać za niedopuszczalne. Dodatkowo z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności ze zgłoszenia oraz projektu wprost wynika, że szyld ten jest posadowiony bez trwałego połączenia z gruntem, co potwierdza także wola Inwestora, która ma relewantne znaczenie dla trwałości połączenia z gruntem. Powyższe powoduje, że Sąd bezpodstawnie przyjął, że rozstrzygnięcia organów obu instancji należy uznać za słuszne, mimo że rozstrzygnięcia te doprowadziły do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji sprzecznej z przepisami u.p.z.p., przewidującej rozbiórkę szyldu informującego postawionego zgodnie z przepisami i odpowiednią procedurą, tj. na podstawie skutecznie wniesionego zgłoszenia;
d) art. 37a ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 16d u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 2 pkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na pominięciu faktu, że od wprowadzenia do porządku prawnego art. 37a ust. 3 u.p.z.p. nie jest dopuszczalne istnienie w porządku prawnym rangi podustawowej jakichkolwiek zakazów lokalizacji urządzeń mieszczących się w zakresie pojęcia "szyld" (zdefiniowanego w art. 2 pkt 16d u.p.z.p.), a także poprzez pominięciu faktu, że w obecnym stanie prawnym interpretacja § 4 pkt 2 pkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może prowadzić do skutku sprzecznego z ustawą, tj. z normą wyrażoną w art. 37a ust. 3 u.p.z.p., co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że posadowienie szyldu, o którym mowa art. 2 pkt 16d u.p.z.p., jest objęte zakazem wprowadzonym w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że w obecnym stanie prawnym obowiązuje zakaz stawiania tego rodzaju urządzeń jak szyld informujący;
e) art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że do wykładni art. 12 ust. 1 ustawy krajobrazowej konieczne jest czytanie go łącznie z art. 12 ust. 2 ustawy krajobrazowej, podczas gdy przepis ten nie znajduje samodzielnie zastosowania do § 4 ust 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc nie utrzymuje w mocy tych norm, bowiem przepis ten dotyczy jedynie planów lub ich części uchwalonych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., a § 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zostały i nie mogły zostać wydane w oparciu o ten przepis, jako że nigdy nie dotyczył on zakazu sytuowania reklam, a ponadto nie obowiązywał w dacie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie mógł więc stanowić upoważnienia do jego uchwalenia;
f) art. 2 pkt 16a, 16b i 16d w zw. z art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p. w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej w zw. z § 2 pkt 15 i § 4 pkt 2 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowalne w związku z art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
- przepisy art. 2 pkt 16a, 16b i 16d i art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p. nie znajdują zastosowania w procedurze opartej na art. 51 ustawy – Prawo budowlane wskutek czego Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że organ prawidłowo pominął przy ocenie zgodności inwestycji Skarżącej kasacyjnie z prawem wskazane przepisy, podczas gdy regulacje dotyczące planowania i zagospodarowania są nierozerwalnie związane z regulacją dotyczącą realizacji inwestycji budowlanych i procedur opartych na Prawie budowlanym, a w konsekwencji wskazane przepisy u.p.z.p. znajdowały zastosowanie w sprawie od daty wejścia w życie ustawy krajobrazowej;
- przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej zachowują w mocy przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 2 pkt 15 i § 4 pkt 2 pkt 2, sprzeczne z art. 2 pkt 16a, 16b i 16d i art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p., podczas gdy wbrew wadliwej wykładni Sądu pierwszej instancji wskazane przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowiły wykonania art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej, ponieważ w chwili uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przepis ten nie istniał, a ponadto do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej brak było podstawy kompetencyjnej dla ustalania zakazów sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych; przyjęcie, że rada gminy dysponuje nieograniczoną w czasie możliwością utrzymywania w mocy przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprzecznych z u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą krajobrazową jest nie do pogodzenia z konstytucyjnymi standardami przyzwoitej legislacji, zaufania do władzy publicznej, praworządności i niedyskryminacji, a także prowadziłoby do uznania, że art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p. w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej przewidują dla rady gminy upoważnienie blankietowe co do terminu utrzymywania sprzecznych z u.p.z.p. przepisów prawa miejscowego, co byłoby nie do pogodzenia ze standardami konstruowania upoważnień do stanowienia aktów prawa miejscowego wynikającymi z art. 94 Konstytucji RP. Ta błędna wykładnia doprowadziła w konsekwencji do nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że szyld narusza wskazane przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
g) art. 30 ust. 5 in fine ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "ppsa", poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w wadliwym przyjęciu w motywach zaskarżonego wyroku, że rozpoczynając budowę w dniu [...] sierpnia 2016 r. Spółka nie miała prawa oczekiwać, że przysługuje jej uprawnienie do rozpoczęcia realizacji inwestycji zgodnie ze zgłoszeniem, skoro sprzeciw doręczono jej w sierpniu 2016 r., a zatem - obiektywnie - po upływie ustawowego, niepodlegającego przywróceniu terminu na jego wniesienie, pomimo tego, że - zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu ustawy - Prawo budowlane było dla Spółki oczywiste, że skoro sprzeciw został wniesiony po terminie, to orzeczenie Wojewody w związku z odwołaniem Spółki nie miało już żadnego znaczenia poza formalnym potwierdzeniem niebudzącego wątpliwości stanu prawnego, a które to naruszenie doprowadziło do przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji wadliwego toku rozumowania, rzutującego na ocenę stanowiska Spółki zawartego w skardze;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa poprzez oddalenie skargi Spółki na decyzję organu drugiej instancji w sytuacji, gdy organ ten oparł rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w sposób dowolny, skutkujących błędnym przyjęciem, że szyld informujący nie stanowi "szyldu" w rozumieniu art. 2 pkt 16d u.p.z.p., natomiast mieści się w definicji "reklamy" na gruncie § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz jest trwale związany z gruntem, mimo, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że został on posadowiony bez trwałego połączenia z gruntem, które to ustalenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z przepisami u.p.z.p., przewidującego rozbiórkę szyldu informującego, posadowionego zgodnie z przepisami i odpowiednią procedurą;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa poprzez odmowę zawieszenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, podczas gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadmlnlstracyjnego, tj. postępowania ze skargi Spółki z [...] lipca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na przepisy § 4 ust. 2 pkt 2 w związku z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, bowiem doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku z pominięciem okoliczności kształtowania się stanu prawnego mającego kluczowe znaczenie dla oceny legalności działań organów obu instancji;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ drugiej instancji zasadnie odmówił inwestorowi zawieszenia postępowania na podstawie ww. przepisu kpa, pomimo faktu, że istotą postępowania prowadzonego przed organem drugiej instancji była ocena legalności posadowienia szyldu informującego w świetle § 4 ust. 2 pkt 2 w związku z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przepisy te dotknięte są, w ocenie skarżącej kasacyjnie, wadą nieważności, wobec czego Spółka zaskarżyła te przepisy do Sądu, co stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania, gdyż jest to zagadnienie wstępne dla organu rozpoznającego sprawę;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 98 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, że powołanie przez organ drugiej instancji w postanowieniu o odmowie zawieszenia postępowania przepisu art. 98 § 1 kpa, który nie był podstawą żądania Spółki zgłoszonego we wniosku z [...] lipca 2017 r., nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, podczas gdy rozpoznanie na podstawie art. 98 § 1 kpa wniosku Spółki o zawieszenie postępowania opartego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa doprowadziło do nieuprawnionej zmiany kwalifikacji prawnej wniosku Spółki, pomimo tego, że Spółka wprost wskazała, podając właściwy przepis, że domaga się zawieszenia przez organ postępowania z urzędu;
e) art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez zaniechanie przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane z zasadą określoności prawa, z uwagi na oparcie się przez Sąd pierwszej instancji na lakonicznym i dowolnym stwierdzeniu, że nie ma podstaw do zadania pytania prawnego Trybunałowi, gdyż nie pojawia się kwestia nieokreśloności przepisów prawa, co doprowadziło do oddalenia skargi mimo wadliwej wykładni ww. przepisu ustawy – Prawo budowlane;
f) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ppsa w zw. z art. 2 pkt 16d u.p.z.p., poprzez wadliwe uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że przepisy dotyczące definicji szyldów i reklam zawarte w u.p.z.p. nie znajdują zastosowania w procedurze z art. 51 ustawy – Prawo budowlane i nieuprawnione przyjęcie, że tylko definicje zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mogą znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo tego, że przepisy u.p.z.p. i ustawy – Prawo budowlane są ze sobą nierozerwalnie związane oraz stanowią regulacje prawne wyższego rzędu nad przepisami aktu prawa miejscowego i jako takie powinny być wzięte pod uwagę przez organ w toku rozpoznania sprawy, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Jednocześnie skarżąca kasacyjnie Spółka na podstawie art. 193 Konstytucji RP wniosła o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny Trybunałowi Konstytucyjnemu pytań prawnych o następującej treści:
1) "Czy art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w związku z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 30 ust. 5 i 6 ustawy – Prawo budowlane rozumiane w ten sposób, że w świetle powyższych przepisów dopuszczalne jest przeprowadzenie przez właściwy organ nadzoru budowlanego postępowania nadzorczego w przedmiocie inwestycji zrealizowanej na podstawie skutecznej i legalnej procedury zgłoszenia, przy braku wniesienia przez uprawniony organ sprzeciwu oraz wydanie decyzji nakazującej jej rozbiórkę, są niezgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do władzy publicznej ?"
2) "Czy art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane rozumiany w ten sposób, że nie każde wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla oceny zastosowania przepisu znaczenie mają cechy obiektu budowlanego takie jak jego gabaryty oraz trwałość związania z gruntem, stanowiące nieskonkretyzowane kryteria pozaustawowe, jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji RP zasadą określoności przepisów prawa ?"
3) "Czy przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozumiane w ten sposób, że rada gminy może w sposób dowolny i nieograniczony żadnym terminem utrzymywać w mocy przepisy prawa miejscowego sprzeczne z przepisami u.p.z.p. ukształtowanymi mocą wejścia w życie ustawy Krajobrazowej, co skutkuje zróżnicowaniem zastosowania przepisów rangi ustawowej, tj. przepisów u.p.z.p., w stosunku do adresatów tych przepisów w zależności od tego, czy dana rada gminy zdecydowała się na wypełnienie upoważnienia wskazanego w art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p., są zgodne z konstytucyjnymi standardami przyzwoitej legislacji, zaufania do władzy publicznej, praworządności i niedyskryminacji (art. 2, 7 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) oraz ze standardami konstruowania upoważnień do stanowienia aktów prawa miejscowego wynikającymi z art. 94 Konstytucji RP ?"
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej, tak formalne jak i materialne, sprowadzają się w istocie rzeczy do trzech kwestii. Po pierwsze, skarżąca Spółka kwestionuje zaliczenie spornego urządzenia reklamowego do budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, a nie do urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Po drugie kwestionuje możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania nadzorczego w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy – prawo budowlane, a także wydania zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji, w sytuacji dokonania zgłoszenia spornej inwestycji i niewniesienia przez uprawniony organ sprzeciwu w przepisanym ustawą terminie. Po trzecie kwestionuje przyjętą przez Sąd niezgodność posadowionego urządzenia reklamowego z obowiązującymi na danym terenie przepisami § 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnosząc, że powyższe przepisy uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są niezgodne z przepisami ustawy prawo o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami ustawy krajobrazowej.
Przechodząc do oceny zarzutów odnoszących się do kwalifikacji spornego urządzenia reklamowego należy mieć na względzie, że zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane). Wyjątki od tej zasady, wymienione w art. 29 - 31 Prawa budowlanego, powinny być w związku z tym interpretowane ściśle. Jednym z nich jest wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane), które wymaga jedynie zgłoszenia. Natomiast pozwolenia na budowę – na zasadach ogólnych – wymaga budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane jest budowlą. Kwestią sporną w tej sprawie było to, czy wolno stojący szyld informujący o działalności spółki, który zgodnie z załączonym do zgłoszenia projektem budowlanym branży konstrukcyjnej przewidywał wykonanie: zagłębionego w gruncie, zbrojonego bloku fundamentowego w postaci stopy żelbetowej o wym. 8 m x 8 m x 0,8 m wraz ze ścianą bloku fundamentowego o wym. 4,5 m x 3 m x i wys. 5 m licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa fundamentowa ma być zagłębiona na 1,5 m, konstrukcji stalowej pod reklamę (o wym. 16 m wysokości i 4 m szerokości), składającej się z ram głównych o rozstawie osiowym 3037 mm i 1420 mm z kształtowników, ze słupami ram głównych połączonych kielichem stopy fundamentowej przegubowo za pomocą śrub fundamentowych i stężeniami ram głównych z kształtowników, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, czy też można go zakwalifikować jako urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że urządzenie reklamowe posiadające fundament (stopę fundamentową) o powierzchni 64 m2 i mające łączną wysokość 21 m (licząc od powierzchni gruntu) o wskazanych powyżej wymiarach powierzchni ekspozycyjnej, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, co obrazuje dokumentacja fotograficzna. Jest to konstrukcja przestrzenna, stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość. Parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia, jego masa i sposób związania z gruntem za pomocą stopy fundamentowej znacznych rozmiarów zagłębionej na 1,5 m w gruncie nie pozwala na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że postawienie tego szyldu stanowić będzie roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Parametry urządzenia wskazują, że zastosowany w nim fundament stopa żelbetowa, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela wyrażany już niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (przykładowo wyroki NSA: z 3 października 2014 r., sygn. akt II OSK 737/13, z 8 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2900/12, z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10, z 10 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1596/09, z 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08, wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił, że objęte w niniejszej sprawie postępowaniem administracyjnym urządzenie reklamowe wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Na potwierdzenie swojego stanowiska Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 29 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 3 pkt 6 i 7 ustawy - Prawo budowlane, jak również dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów. W niniejszej sprawie doszło więc do budowy urządzenia reklamowego, a nie do jego instalowania, a zatem wykonanie takich robót budowlanych w określonym miejscu nie spełnia hipotezy z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, że art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, a dodatkowo przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w świetle art. 3 pkt 3 ww. ustawy. Tak więc przewidziane w art. 29 – 31 ustawy – Prawo budowlane wyjątki zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2900/12). Ponadto z ustaleń kontroli obiektu dokonanej przez organ w dniu [...] grudnia 2016 r. wynika, że niniejsza budowla na stalowej ramie (na słupie kratownicowym) o wysokości 16 m ma wyeksponowane reklamy (wizualne informacje) dotyczące przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową w Centrum Handlowym [...] (nazwy sklepów i innych usług), które są wymienne w zależności od tego, jakie przedsiębiorstwa prowadzą w danym czasie działalność w obiekcie Centrum Handlowe [...]. Zauważyć należy, że reklama to działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Zatem upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne, stanowi niewątpliwie reklamę. Z powyższego wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie wynika, że również samo logo, czy nazwa firmy stanowią reklamę, albowiem niewątpliwie reklamują konkretne przedsiębiorstwo. Wymogiem niezbędnym nie jest więc element promujący, wartościujący. A zatem słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, podtrzymując w tym zakresie ustalenia organów, że na stalowej ramie zamontowany został szereg reklam (szyldów i tablic reklamowych) przedsiębiorstw, przez co całość konstrukcji (tj. fundament i ramę wraz z wyeksponowanymi na niej reklamami) należy określić mianem urządzenia reklamowego wolno stojącego.
Powyższe powoduje, że błędna jest również argumentacja skarżącej kasacyjnie, próbująca omawiane, znacznych rozmiarów wolno stające urządzenie reklamowe, uznać za szyld informacyjny, zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 16d u.p.z.p. Wskazać należy, co prawidłowo podniósł Sąd pierwszej instancji, że pojęcie "szyldu", czy "szyldu informacyjnego" nie występuje na gruncie prawa budowlanego, a definicje legalne zawarte w u.p.z.p. nie znajdują zastosowania w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 - 51 ustawy – Prawo budowlane. Ustawodawca charakteryzując w art. 3 pkt 3 ww. ustawy, jakie obiekty budowlane można uznać za budowlę wprost wskazał, że właśnie do tej kategorii obiektów budowlanych zaliczają się wolno stojące trwale związane z gruntem tablice i urządzenia reklamowe. Tym samym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było zbadanie i ustalenie, czy przedmiotowy obiekt należało uznać za tego rodzaju budowlę, co w przedmiotowej sprawie niewątpliwie uczyniono. Ponadto zauważyć należy, że w definicji "szyldu" zawartej w art. 2 pkt 16d u.p.z.p., ustawodawca wprost wskazał, że przez szyld należy rozumieć tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują. Oznacza to, że nawet wedle tej definicji w ramach pojęcia szyldu mieści się pojęcie urządzenia reklamowego. A zatem sporne urządzenie reklamowe odpowiada także pojęciom reklamy i urządzenia reklamowego ujętymi w art. 2 pkt 16a i 16c u.p.z.p. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 16a, 16b i 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną ich wykładnię.
Z powyższego wynika więc, że niewątpliwie w momencie dokonania zgłoszenia przedmiotowe urządzenie reklamowe nie spełniało warunków z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, a zatem zostało ono zrealizowane z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Równocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, dla inwestycji, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ wadliwie nie wniósł sprzeciwu, obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Organ nadzoru budowlanego powinien bowiem podjąć w takiej sytuacji postępowanie w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż brak sprzeciwu nie legalizuje inwestycji, która w sposób oczywisty narusza przepisy prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1294/09; z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10; z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 150/10; z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10). Innymi słowy, zgłoszenie robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę i brak sprzeciwu organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do podjęcia działań zmierzających do przywrócenia porządku prawnego, a podnoszone w powyższym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Wskazać należy, że dopuszczalność prowadzenia postępowania naprawczego w omawianej sytuacji wynika wprost z przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, a następnie w przypadku spełnienia przesłanek organ kontynuuje postępowanie na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Z mocy ust. 7 art. 51 przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tym samym nie doszło także do naruszenia zasadny zaufania do organu wyrażonej w art. 8 kpa, skoro dokonane przez inwestora zgłoszenie nie odnosiło się do posadowionego obiektu, na wykonanie którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, sporne urządzenie reklamowe wybudowano w innej lokalizacji niż było to wskazane w zgłoszeniu, co dodatkowo potwierdza możliwość kwestionowania zgłoszenia. A zatem słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania legalizacyjnego i wydanie kwestionowanych decyzji. Podnoszone więc w powyższym zakresie zarzuty dotyczące naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 30 ust. 5 i 6 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię uznać należy za bezzasadne.
Podstawą natomiast wydania nakazu rozbiórki spornego urządzenia reklamowego była stwierdzona przez organy nadzoru budowlanego niezgodność obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ta stanowiła trzecią grupę podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zauważyć należy, że okolicznością bezsporną w sprawie jest, że teren działki nr [...], arkusz nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...] objęty jest postanowieniami obowiązującego planu miejscowego – uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...][...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" część [...] w [...]. Zgodnie z załącznikiem graficznym do planu działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...], czyli na terenie, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa usługowa (§ 4 ust. 1 pkt 1 planu), przy czym dla terenów o takim symbolu wprowadzony został w planie "zakaz lokalizacji reklam wolno stojących" z dopuszczeniem jedynie "lokalizowania reklam na budynkach, przy czym ich powierzchnia nie może przekraczać 20% powierzchni danej elewacji" (§ 4 ust. 2 pkt 2 planu). Sąd pierwszej instancji oraz organy przyjęły, że skoro trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest niewątpliwie reklamą wolno stojącą to niedopuszczalna była jego budowa na terenie działki objętej planem, a co więcej, niemożliwe stało się obecnie jego zalegalizowanie.
Skarżąca kasacyjnie Spółka nie zgadza się z powyższą oceną, podnosząc, że wobec wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu zmienione zostały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co powoduje, że przedmiotowy plan miejscowy z [...] sierpnia 2006 r., w zakresie m.in. definiowania reklam jest niezgodny z regulacją ustawową, a co za tym idzie nie mógł on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wyjaśnić należy, że prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, podtrzymując w tym zakresie stanowisko organów, że przedmiotowy plan jest planem obowiązującym, w tym również w zakresie wymogów dotyczących sytuowania urządzeń reklamowych. Należy mieć bowiem na względzie, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy krajobrazowej, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc. Doprecyzowaniem powyższej regulacji jest przepis art. 12 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym regulacje miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy i przyjętych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu dotychczasowym, obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. A zatem z przepisu tego nie wynika, jak chce tego skarżąca kasacyjnie, aby ustalenia planu dotyczące reklam, w tym kwestionowana przez skarżącą kasacyjnie definicja reklamy, utraciły moc już w chwili wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, tj. z dniem [...] września 2015 r. Wręcz przeciwnie, mając na uwadze zarówno treść art. 12 ust. 1, jak i art. 12 ust. 2 stwierdzić należy, że ustalenia planu dotyczące reklam, w tym sama definicja pojęcia "reklamy" utracą moc jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji dopiero z dniem wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., która do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie została podjęta przez Radę Miasta [...]. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie okoliczność, że przepisy § 2 pkt 15 i § 4 ust. 2 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania nie stanowiły wykonania art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej, ponieważ w chwili uchwalenia planu miejscowego w 2006 r. przepis ten nie istniał, nie świadczy o tym, że w dacie uchwalenia planu brak było podstawy kompetencyjnej dla ustalania zakazów sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Wskazać należy, że w dacie uchwalenia planu miejscowego istniała podstawa prawna do uregulowania nośników reklam. Zawierał ją art. 15 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. w wersji obowiązującej przed dniem [...] października 2010 r., który dopuszczał uregulowanie w planie miejscowym budowli wolno stojących trwale związanych z gruntem takich jak nośniki reklamowe lub nośniki informacji. Istotne jest również to, że zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonane ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2010 r. Nr 130, poz. 871), podobnie jak ustawą krajobrazową nie prowadziły do uchylania wcześniejszych planów miejscowych zawierających regulację w zakresie wprowadzonych zmian. W art. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazano bowiem, że obowiązujące w dacie wejścia w życie tej nowelizacji plany miejscowe zachowują moc obowiązywania. A zatem wejście w życie ustawy krajobrazowej, pomimo zmiany przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wpłynęło na zgodność z regulacją ustawową przedmiotowego planu miejscowego z [...] sierpnia 2006 r., w zakresie m.in. sytuowania urządzeń reklamowych i definiowania reklam. Oznacza to, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy były zobowiązane do uwzględnienia planu miejscowego w zakresie, w jakim on obecnie obowiązuje. Tak więc stawiane w tym zakresie w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 37a ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 16d u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, jak też art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 2 pkt 16a, 16b i 16d w zw. z art. 37a ust. 1 i 3 u.p.z.p. w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy krajobrazowej w zw. z § 2 pkt 15 i § 4 ust. 2 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane w związku z art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię należy uznać za bezpodstawne.
Powyższe powoduje, że za niezasadne uznać należy także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy obu instancji wydały kwestionowane decyzje na postawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, dokonując właściwej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, jak też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 kpa poprzez odmowę zarówno przez Sąd pierwszej instancji, jak i przez organ odwoławczy zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty prawne co do wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do wystąpienia z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego, o co wnioskowała skarżąca kasacyjnie Spółka. Zważyć należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przepis ten daje sądowi rozpoznającemu konkretną sprawę możliwość wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem jedynie w razie wątpliwości, co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Nie oznacza to jednak, że sąd ma obowiązek zwracania się do Trybunału w każdym przypadku, również wówczas, gdy oczekuje tego strona postępowania. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie orzekającym, co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Takiej wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej nie powziął. Tym samym również Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 139 Konstytucji RP poprzez zaniechanie wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Za niezasadny uznać należy także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z art. 141 § 4 ppsa przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 ppsa, ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 ppsa nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie te elementy. Ponadto nie można dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło