II OSK 2900/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej o określonych wymiarach i konstrukcji, posadowionej na fundamencie, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też roboty budowlane polegające na jej instalacji mogą być wykonane w trybie zgłoszenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wolnostojące urządzenie reklamowe, trwale związane z gruntem ze względu na swoje rozmiary, masę i konstrukcję, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. "Trwałe związanie z gruntem" oznacza posadowienie obiektu w sposób zapewniający mu stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne, takie jak wiatr, a nie metodę jego montażu. W związku z tym, instalacja takiej tablicy reklamowej nie może być traktowana jako roboty budowlane wymagające jedynie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez Prezydenta do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji wolnostojącej tablicy reklamowej o wymiarach 6x3 m, posadowionej na fundamencie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, uznając, że inwestycja stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki S. Sp. z o.o., podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 235/12 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 235/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę S. Sp. z o.o. w Warszawie na zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], Prezydent [...], wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na instalacji wolnostojącej tablicy reklamowej typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6 x 3 m (18 m²), posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 2 x 4 m, na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w dzielnicy [...].
Odwołanie od ww. decyzji wniosła S. Sp. z o.o. w W..
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", oraz zauważył, że projektowana inwestycja ze względu na wielkość tego urządzenia, jego konstrukcję uznana musi być za wolnostojące urządzenie trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe, a więc budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewoda Mazowiecki wskazał, że do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a organ dokonujący kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinien mieć na uwadze przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle, którego, nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu. Organ wskazał również, że wszystkie wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowle, w tym wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto organ zauważył, że wykonania tego typu urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie". Nie ulega bowiem wątpliwości, że roboty budowlane związane z wykonaniem tego typu urządzenia reklamowego to budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, najistotniejsze jest aby konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, ażeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody.
Organ odwoławczy wskazał, że zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem – jak wynika z projektu budowlanego – przewiduje realizację tablicy reklamowej SO o wymiarach powierzchni ekspozycji 6 x 3 m (18 m²) zamocowanej na słupie z rur stalowych utwierdzonym w żelbetonowej podstawie. Prefabrykowany fundament jest żelbetonowy blokowy z betonu B20 Mpa zbrojony stalą A-0 (St0) o wymiarach 2 x 4 m i wysokości 0,5 m o kształcie trapezowym.
Dołączony do akt sprawy projekt budowlany jest projektem powtarzalnym ale został on zaadoptowany do tej konkretnej lokalizacji objętej zgłoszeniem.
Wojewoda [...] podkreślił, że wielkość tego konkretnego urządzenia reklamowego, jak i sposób osadzenia związania z gruntem, świadczy o tym, że jest to wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, zamiarem inwestora jest trwałe powiązanie z gruntem projektowanej konstrukcji. Tak projektowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. Sp. z o.o. w W., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego w niniejszej sprawie, nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, gdyż dotyczą wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W ocenie skarżącej istotą problemu było ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie, zatem określenie charakteru robót budowlanych koniecznych do ich wykonania, tzn. budowy czy instalacji.
Spółka podniosła, że skoro przedmiotowe urządzenie reklamowe nie stanowi obiektu szczególnie skomplikowanego technicznie to niezrozumiałe jest dla skarżącej Spółki dlaczego organy uważają, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem postępowania powinno być poddane reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 235/12, oddalając skargę, wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy zamiaru wykonania urządzenia reklamowego na gruncie, dlatego też kluczowym zagadnieniem jest wyjaśnienie kwestii, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy, której zrealizowanie objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd, przywołując treść ww. przepisu, stwierdził, że ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bezznaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie miała ona nastąpić na budynku czy też na gruncie. W tych warunkach istotnym, w ocenie Sądu, pozostaje zdefiniowanie pojęcia "instalacji" w odniesieniu do urządzeń reklamowych.
W ocenie Sądu, w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. b wymienionej ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.
Mając na uwadze definicję budowli określoną w treść przywołanego przepisu, Sąd stwierdził, że urządzenie reklamowe, wolnostojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.
Dokonując wykładni pojęcia "instalacji", Sąd stwierdził, że w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, a zakres prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inne będą bowiem np. prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów.
To, że ustawodawca wprost w przepisach Prawa budowlanego nie wprowadził takiej klasyfikacji urządzeń reklamowych, nie oznacza, że nie wynika ona z przepisów ogólnych, jak np. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego oraz z regulacji zawartych w przepisach o warunkach techniczno-budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych.
Zdaniem Sądu, to wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa stanowią wyznacznik tego, czy dany obiekt może być uznany za obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący niezwiązany trwale z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym.
Powyższy pogląd został zaprezentowany w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 754/06; sygn. akt II OSK 735/08; z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt II OSK186/07; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08), który w pełni podzielił skład orzekający w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie projekt budowlany przewiduje realizację tablicy reklamowej SO o wymiarach powierzchni ekspozycji 6 x 3 m (18 m²) zamocowanej na słupie z rur stalowych utwierdzonym w żelbetonowej podstawie. Prefabrykowany fundament jest żelbetonowy blokowy z betonu B20 Mpa zbrojony stalą A-0 (St0) o wymiarach 2 x 4 m i wysokości 0,5 m o kształcie trapezowym.
Dołączony do akt sprawy projekt budowlany jest projektem powtarzalnym ale został on zaadoptowany do tej konkretnej lokalizacji objętej zgłoszeniem.
W ocenie Sądu, przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru (obliczenia statyczne dotyczące obciążenia wiatrem). Natomiast nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, że muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Ponadto umieszczenie reklamy w konkretnym miejscu wiąże się z użyciem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane z uwagi na jej ciężar i wymiary.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła S. Sp. z o.o. w W., wnosząc o uchylenie w całości wyżej wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Dodatkowo wniesiono o zwrócenie się w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. o rozstrzygnięcie budzącego poważne wątpliwości zagadnienia prawnego – czy wykonanie robót budowlanych polegających na ustawieniu urządzenia reklamowego bez związania tego urządzenia reklamowego za pomocą środków technicznych z gruntem w sposób trwały, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i czy do przyjęcia trwałości związania z gruntem wystarczy jedynie waga i rozmiar urządzenia reklamowego zapewniająca mu stabilne i bezpieczne posadowienie na gruncie – przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, po uprzednim odroczeniu rozpoznania sprawy, albo przyjęcie do rozpoznania niniejszej sprawy przez skład siedmiu sędziów w trybie art. 187 § 3 p.p.s.a.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przez uznanie, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz uznanie przez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i w związku z powyższym konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie za prawidłowe ustalenie, że wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania z gruntem, co nie wynika z materiału dowodowego sprawy, oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego spraw, co mogło mieć znaczenie dla poczynionych przez sąd ustaleń, zwłaszcza przez przyjęcie że przedmiotowe urządzenie reklamowe pomimo tego, że miało być instalowane na obiekcie budowlanym – chodniku jest pomimo tego trwale związane z gruntem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Zagadnieniem spornym wymagającym rozstrzygnięcia stała się bowiem kwalifikacja objętego zgłoszeniem urządzenia reklamowego, wolnostojącej tablicy reklamowej o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6 m x 3 m (18 m²), posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 2 m x 4 m, zainstalowanej na słupie, o maksymalnej wysokości całego urządzenia 8,09 m nad poziomem terenu.
Organ architektoniczno-budowlany, wnosząc sprzeciw od zgłoszenia, przyjął, że projektowana inwestycja ze względu na wielkość urządzenia, masę całkowitą i konstrukcję – stanowi wolnostojące trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe, a więc budowlę wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Natomiast według stanowiska inwestora, planowane roboty budowlane polegają na instalacji urządzenia reklamowego, co wymaga wyłącznie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że urządzenie reklamowe, będące przedmiotem zgłoszenia w niniejszej sprawie, jest realizowane przez inwestora na podstawie projektu powtarzalnego. Faktem notoryjnym, ale też wynikającym z wielu postępowań sądowych, jest to, że ten typ wolnostojących tablic reklamowych jest szeroko wykorzystywany przez różne podmioty. Kwestia ich kwalifikacji w świetle unormowań Prawa budowlanego stała się zatem przedmiotem licznych orzeczeń sądowych. W większości orzeczeń sądowych uznano, że ustawiane na gruncie urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, a także sposób połączenia z gruntem, wynikający z obciążeniowego działania stopy fundamentowej tworzy budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 514/10). Wykonanie takiego obiektu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie. Zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego podlega wyłączeniu jedynie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 29-31 Prawa budowlanego, co oznacza, że w stosunku do takich wyłączeń niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej (R. Dziewiński, P. Ziemski: Prawo budowlane Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2005, str. 141). W orzecznictwie wskazuje się, że z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wymienione tam wykonanie robót stanowiących budowę, a w ust. 2 inne niż budowa wskazane roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.
Z definicji robót budowlanych zawartej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07).
Dodać należy, że przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, definiując pojęcie budowli, stanowi, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a ponadto wskazuje listę przykładowych desygnatów definiowanego pojęcia. Wyliczenie to ma ukierunkować kwalifikowanie konkretnego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych, do której ten przepis się odnosi, przy pomocy tożsamych cech lub cech znacznie zbliżonych (por. Prawo budowlane Komentarz pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2007, str. 46-51).
Podkreślenia wymaga fakt, że w dokumentacji projektowej zawarto opis obiektu oraz zakres przewidywanych robót budowlanych, obejmujących: przygotowanie podłoża pod podstawę fundamentową, wykonanie podstawy fundamentowej lub osadzenie prefabrykatu, osadzenie słupa na fundamencie, osadzenie tablicy wraz z jej konstrukcją na słupie wsporczym oraz osadzenia elementów osprzętu oświetleniowego. Przewidziano, że ustawienie fundamentu na gruncie może być dokonane na podłożu betonowym, asfalcie lub bezpośrednio na gruncie – piaskach, piaskach gliniastych, żwirach – o wskazanym minimalnym stopniu zagęszczenia. Nie bez znaczenia jest przy tym zastrzeżenie projektanta, że wszystkie prace budowlano-montażowe powinny być prowadzone pod nadzorem osób posiadających uprawnienia budowlane. Niewątpliwie wskazany wymóg ma związek z wielkością, ale zasadniczo z masą (ciężarem) fundamentu i konstrukcji wsporczej. W tym zakresie adaptacja projektu przewiduje uwzględnienie parametrów stopy fundamentowej dla II strefy wiatrowej oraz wprost wskazuje, że rozwiązania techniczne biorą pod uwagę obciążenia poziome wynikłe z oddziaływania wiatru. Oznacza to, że projektant bezpośrednio nawiązał do charakterystyki wiatru występującej w II strefie wiatrowej, wynikającej ze stref obciążenia wiatrem wg polskiej normy PN-EN 1991-1-4. Niewątpliwie przedmiotowe urządzenie reklamowe z uwagi na jego charakterystykę ma zostać na tyle trwale posadowione na gruncie, aby było odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru.
Odnosząc się do kwestii "związania obiektu budowlanego z gruntem" podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiedział się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Zwracał również uwagę, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10; i inne w nich powołane).
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie jest jednolite i utrwalone. W związku z tym brak jest podstaw do kierowania zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyrok o sygn. akt II OSK 551/10, są odosobnione i nie uzasadniają stanowiska o powstaniu budzącego poważne wątpliwości zagadnienia prawnego. Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że już w wyroku z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. Natomiast wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa.
Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z materiału dowodowego wynika, że wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania z gruntem. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe winno być uznane za trwale związane z gruntem już przez sam fakt, że posadowienie go na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru, do czego nawiązuje bezpośrednio projektant przedmiotowego urządzenia reklamowego, uwzględniając w projekcie II strefę wiatrową, w związku z którą polska norma PN-EN 1991-1-4 przewiduje określone obciążenia. Ponadto, zgodnie z projektem, posadowienie urządzenia na gruncie powinno uwzględniać zagęszczenie gruntu. Niewątpliwie przewidziana w projekcie prefabrykowana stopa fundamentowa o stosownych parametrach (dla II strefy wiatrowej) oraz określenie minimalnych wartości zagęszczenia gruntu mają służyć temu aby całe urządzenie reklamowe jako takie mogło, za pomocą siły grawitacji, oprzeć się czynnikom atmosferycznym. Nie ma więc tu dla tej oceny znaczenia, że w niniejszej sprawie przedmiotowe urządzenie reklamowe, zgodnie z opisem do projektu zagospodarowania działki, planuje się posadowić na utwardzonym podłożu, tj. części parkingu. Zgodnie z projektem bez względu na rodzaj podłoża ma się ono opierać obciążeniom poziomym powstałym w wyniku działania wiatru o wielkości charakterystycznej przewidzianej dla II strefy wiatrowej. Nawet zatem gdyby uznać, że fundament ten może być przestawiany, a ponadto nie musi być częściowo zagłębiony w ziemi, to okoliczność ta nie zmienia prawidłowości oceny wyrażonej przez Sąd I instancji dotyczącej charakteru ww. obiektu budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło