I OSK 2437/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-01-19
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Iwona Bogucka, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu sumy pieniężnej z tytułu niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował art. 154 § 7 P.p.s.a., odmawiając przyznania sumy pieniężnej. Przepis ten nie wymaga wykazania przez skarżącego konkretnej szkody, a jedynie uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku. Suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i stanowi zadośćuczynienie za ignorowanie uzasadnionego interesu strony oraz niedogodności związane z przewlekłością postępowania. W sytuacji stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ, sąd powinien przyznać sumę pieniężną, chyba że istnieją wyjątkowe przesłanki do odstąpienia od tego środka.Stan faktyczny
J. Z. złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku WSA z 30 czerwca 2021 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy. Termin ten upłynął 21 lutego 2022 r., a organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia. WSA wymierzył organowi grzywnę i stwierdził rażące naruszenie prawa, ale oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej. NSA uchylił część wyroku WSA dotyczącą oddalenia wniosku o sumę pieniężną i przyznał ją skarżącemu.Rozstrzygnięcie
Uchylił pkt 3 zaskarżonego wyroku i przyznał od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz J. Z. kwotę 3.000 zł tytułem sumy pieniężnej; zasądził od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz J. Z. kwotę 340 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1770/22 w sprawie ze skargi J. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 238/20 1. uchyla pkt 3 zaskarżonego wyroku i przyznaje od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz J. Z. kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych tytułem sumy pieniężnej; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz J. Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2023 r. I SA/Wa 1770/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 238/20:
1. wymierzył Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywnę w wysokości 1.000 (jednego tysiąca) złotych;
2. stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. oddalił skargę w pozostałej części;
4. zasądził od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz J. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
J. Z. pismem z 31 maja 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 238/20, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 31 grudnia 2019 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. jako "[...]", w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania z 31 grudnia 2019 r. biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. ogłoszonego przez Prezesa GUS 18 lutego 2022 r.; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 3000 zł stosownie do art. 154 § 7 P.p.s.a.; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a w zw. z art. 120 P.p.s.a.;
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania wskazując, że 31 grudnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Wyrokiem z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 238/20 zobowiązano Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta zostały zwrócone organowi 21 października 2021 r., a więc wyznaczony termin upłynął 21 lutego 2022 r. Wobec upływu terminu oraz brakiem podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w sprawie skarżący wezwał Prezydenta do wykonania wyroku. Na dzień wniesienia skargi skarżący nie otrzymał rozstrzygnięcia w sprawie.
We wspomnianym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o zasadności skargi motywując swoje rozstrzygnięcie tym, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy Sąd I instancji uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Ustalając wysokość grzywny uwzględniono w szczególności długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 30 czerwca 2021 r. terminu na załatwienie sprawy, a także fakt, że mimo, iż z przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd terminu, to 6 lutego 2023 r. wydana została decyzja rozpoznająca wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość.
Sąd I instancji stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 30 czerwca 2021 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania została przez organ załatwiona dopiero 6 lutego 2023 r., a więc z dość znacznym przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd terminu. Istotne też jest, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, co miało miejsce 27 października 2021 r., organ podejmował nieliczne czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i zakończenie postępowania. Jak wskazano wyżej pomiędzy czynnościami zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ działał w sprawie w wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Podkreślić przy tym trzeba, że podnoszone w odpowiedzi na skargę twierdzenia dotyczące konieczności zgromadzenia materiału dowodowego, czy też charakter i stopień skomplikowania sprawy mogą mieć wpływ na wysokość wymierzonej sankcji, nie usprawiedliwiają jednak bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku. Tym samym uznać należy, że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyroku ma charakter rażący.
Sąd I instancji stwierdził ponadto brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że suma pieniężna powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. Z. zaskarżając wyrok w pkt 3. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez powierzchowne zbadanie zasadności przyznania sumy pieniężnej skarżącemu biorąc tylko pod uwagę rzekomy brak znajdowania się w skardze właściwego uzasadnienia, które przemawiałoby za przyznaniem sum pieniężnych oraz okoliczność wydania decyzji w sprawie, niezależnie od daty jej wydania, co doprowadziło do oddalenia skargi w zakresie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, podczas gdy, WSA badając zasadność przyznania sumy pieniężnej powinien brać pod uwagę wszystkie aspekty sprawy i okoliczności które mają znaczenie dla oceny zasadności przyznania sum pieniężnych, a nie tylko wybrane z nich, w tym powinien brać pod uwagę okoliczności znane mu z urzędu oraz szczególny przedmiot i charakter sprawy administracyjnej;
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
2. art. 154 § 7 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedmiotowy przepis uprawnia Sąd do przyznania od organu sumy pieniężnej jedynie w sytuacji, gdy wykazana została przez skarżącego szkoda jaką poniósł w związku z bezczynnością organu w wykonaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w którym Sąd ten zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie, co doprowadziło do oddalenia skargi w zakresie przyznania od Organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, podczas gdy art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi jedynie, iż Sąd uwzględniając skargę może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną oraz określa maksymalną wysokość sumy pieniężnej, tj. przepis ten nie zawiera żadnych innych przesłanek, którymi miałby się kierować Sąd ustalając zasadność przyznania jak i wysokość przyznanej sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Jednocześnie tryb przyznania sumy pieniężnej jest oddzielny względem dochodzenia odszkodowania, które zostało przewidziane w art. 154 § 4 i 5 p.p.s.a. i nie podlega pod ten tryb, w tym nie podlega pod zasady ustalone dla dowodzenia doznanej szkody, co sprawia, że w przypadku stwierdzenia przez Sąd kwalifikowanej formy bezczynności w zakresie wykonania wyroku zobowiązującego, Sąd powinien szczególnie brać pod uwagę możliwość przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej wobec dotychczasowego okresu bezczynności organu w wykonaniu wyroku zobowiązującego, a tym samym okresu w którym strona oczekiwała wydania rozstrzygnięcia, niezależnie czy skarżący domagając się przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej wykazał na czym w jego przypadku polega doznanie szkody, czy też poczucia krzywdy, jak i wykazania jej oraz miarkowania względem żądanej wysokości sumy pieniężnej.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:
1. uchylenie w części wyroku WSA w Warszawie tj. w zakresie pkt 3 i zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz Skarżącego kasacyjnie sumy pieniężnej w wysokości 3.000,00 złotych;
2. zasądzenie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną w tym kosztów zastępstwa prawnego przed sądami administracyjnymi, według norm przypisanych prawem;
Na wypadek o ile WSA w Warszawie stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 179a p.p.s.a. stosownie do art. 176 § 1 pkt 3, art. 185 § 1, art. 188 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniesiono o:
1. uchylenie w części wyroku WSA w Warszawie tj. w zakresie pkt 3 i zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz Skarżącego kasacyjnie sumy pieniężnej w wysokości 3 000,00 złotych
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w części tj. w zakresie pkt 3 i w tej części przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; w każdym wypadku:
3. zasądzenie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną w tym kosztów zastępstwa prawnego przed sądami administracyjnymi, według norm przypisanych prawem;
Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty z obu podstaw kasacyjnych, jednak istota niniejszej sprawy sprowadza się do następującej kwestii: czy słusznie Sąd I instancji nie przyznał J. Z. sumy pieniężnej z tytułu niewykonania przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2021 r. I SAB/Wa 238/20 w wyznaczonym terminie. Powyższe każe najpierw rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego.
Za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 154 § 7 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę [na niewykonanie wyroku – art. 154 § 1 p.p.s.a.] sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi, o której mowa w § 1 art. 154 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o zastosowaniu bądź odmowie przyznania sumy pieniężnej należy do sądu administracyjnego i może być podjęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jakie pełni ten środek. W przywołanych wyżej okolicznościach faktycznych, wynikających z akt sprawy, suma pieniężna powinna zostać przyznana ze względu na swoją podstawową funkcję – kompensacyjną.
Wyjaśnić należy, że suma pieniężna jest instytucją całkowicie odrębną od występujących w Kodeksie cywilnym odszkodowania i zadośćuczynienia. W związku z tym przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym naprawienia szkody wynikłej wskutek niewykonania orzeczenia sądu (art. 154 § 4 p.p.s.a.). Jak podnosi się też w orzecznictwie, warunkiem przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. jest określenie konkretnego dobra osobistego, które zostało naruszone na skutek przewlekłości postępowania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 6 maja 2010 r. II CSK 640/09 i z 24 września 2015 r. V CSK 741/14). Jakkolwiek zatem bezczynność w terminowym rozpoznaniu sprawy lub przewlekłość postępowania administracyjnego z reguły wiąże się z negatywnymi przeżyciami w sferze psychicznej strony, to jednak nie zawsze przyjmują one postać krzywdy doznanej w następstwie naruszenia dóbr osobistych strony, uzasadniającej roszczenie o zadośćuczynienie. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego suma pieniężna przede wszystkim ma na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz za wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., I OSK 2156/17; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2018 r., II OSK 1216/18; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2019 r., II OSK 532/19; wyrok NSA z dnia 25 października 2019 r., II OSK 1360/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca szczególną uwagę na fakt, iż przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej ma jej uświadomić, że nie jest bezbronna, że sąd administracyjny widzi wszystkie dolegliwości i niedostatki jakich doznaje na skutek bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia jej sprawy, i że obejmuje stronę skarżącą swoją ochroną. Przesłanką przyznania w tym przypadku sumy pieniężnej jest bowiem skala uciążliwości wywołanych nieterminowym działaniem organu i poczucia bezsilności na skutek odwlekania zakończenia sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r., I OSK 2230/17; wyrok NSA z dnia: 17 marca 2022 r., I OSK 1320/21; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2021 r., I OSK 613/21; wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., I OSK 468/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Europejski Trybunału Praw Człowieka (ETPC) wielokrotnie stwierdzał, że przedłużające się postępowanie administracyjne stanowi naruszenie przez Polskę art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (por. np. sprawa Fuchs przeciwko Polsce, skarga nr 33870/96, wyrok z 11 lutego 2003 r. i sprawa Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99 wyrok z 1 lutego 2005 r.). Otóż w swoim orzecznictwie ETPC przyjmuje, że istnieje silne domniemanie, że nadmierna długość postępowania powoduje szkodę moralną (por. sprawa Scordino przeciwko Włochom, 36813/97 wyrok z dnia 29 marca 2006 r.). Jest to co prawda domniemanie możliwe do obalenia, jednak to nie skarżący ma wykazywać fakt poniesienia określonego uszczerbku i jego rozmiary, lecz ciężar wykazania, że uszczerbek taki nie powstał, obciąża podmiot wykonujący władztwo publiczne, jeśli kwestionuje on zasadność roszczeń skarżącego w tym zakresie. Oznacza to, że sąd administracyjny odstępując od przyznania skarżącemu sumy pieniężnej obowiązany jest wyjaśnić, jaki to wyjątkowo uzasadniony przypadek zaistniał, żeby uznać za uzasadnione odstąpienie od zastosowania tego środka (por. wyroki NSA: z 11 maja 2018 I OSK 2230/17; z 10 listopada 2022 r. III OSK 2036/21; z 7.12.2022 r. I OSK 2173/21, LEX nr 3482536).
W okolicznościach tej sprawy organ wydał decyzję w sprawie prawie rok po terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 czerwca 2021 r. I SAB/Wa 238/20. Skoro natomiast Sąd I instancji stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to w powyższych okolicznościach nie było żadnych przesłanek, aby odstąpić od domniemania, że nadmierna długość postępowania spowodowała szkodę moralną (por. sprawa Scordino przeciwko Włochom, j.w.), co w konsekwencji prowadzić powinno do przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej. W świetle wskazanej wyżej funkcji sumy pieniężnej oceny tej nie zmienia fakt, że organ wydał decyzję, ale prawie rok po wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił więc skargę kasacyjną w tym zakresie i uchylił pkt 3 zaskarżonego wyroku oraz uznał, że kwotą odpowiednią w takim wypadku będzie suma pieniężna w wysokości 3000 zł (art. 188 w zw. z art. 154 § 7 i art. 193 p.p.s.a.). Kwota ta w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnia całokształt okoliczności sprawy, stanowiąc dla skarżącego rekompensatę za uciążliwości, których doznał wskutek niewykonania przez organ wyroku sądu administracyjnego. O powyższym rozstrzygnięto w pkt 1 wyroku.
Niezasadny okazał się natomiast zarzut procesowy naruszenia art. 133 § 1 z związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie wszystkich aspektów sprawy i okoliczności, które powinny mieć wpływ na wysokość świadczenia pieniężnego. Odnosząc się kolejno do tych zarzutów wypada dostrzec, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60; wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., III OSK 3627/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Z kolei przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004 r., OSK 628/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1580/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ) albo sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., II GSK 1560/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza powyższego zarzutu i jego uzasadnienia nie prowadzi do wniosku, iż autor kasacji dostrzega w badanej sprawie którąkolwiek z sytuacji powyżej przedstawionych. Nie można także potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia owego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów tego rodzaju. Dodatkowo należy zauważyć, że w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2011 r., uwaga 7 do art. 141; uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej nie wskazano na tego rodzaju wadliwość. Tym samym procesowy zarzut naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 144 § 4 p.p.s.a. uznać wypada za chybiony.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2, na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło