I SA/Sz 444/20

WyrokWSA w Szczecinie2020-10-21

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu hipoteki przymusowej może badać kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zostało zabezpieczone tą hipoteką, pomimo istnienia prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących tego zobowiązania?
Ratio decidendi
Organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie badania przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zostało zabezpieczone hipoteką przymusową. Jego rola ogranicza się do potwierdzenia stanu faktycznego lub prawnego wynikającego z posiadanych przez niego danych, rejestrów lub ewidencji. Nie może on kwestionować ważności hipoteki ani rozstrzygać spornych kwestii prawnych, zwłaszcza wbrew prawomocnym orzeczeniom sądowym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2010 r., argumentując, że zobowiązanie wygasło z powodu przedawnienia. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na istnienie zaległości podatkowych oraz prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzające brak przedawnienia i zasadność zabezpieczenia hipotecznego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując zastosowanie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi Zakładu Usługowego "[...] " S. K., P. K. Spółka jawna z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2020 r., znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor Izby") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "Naczelnik US") z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], o odmowie wydania Zakładowi Usługowemu "K. " S.. K., P.. K. sp. j. (dalej: "strona", "skarżący") z siedzibą w C. zaświadczenia o żądanej treści. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.); dalej: "Ordynacja podatkowa". Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że strona zwróciła się do Naczelnika US o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2010 r., wynikających z decyzji [...] z [...] listopada 2015 r. w wysokości [...] zł. Strona wskazała, że zobowiązanie podatkowe wygasło ze względu na przedawnienie. Wymienionym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Naczelnik US odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Organ podatkowy I instancji uznał, że brak jest podstaw do uznania, że zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za 2010 r. wygasło. Dyrektor Izby utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US. Organ odwoławczy zauważył, że strona, wnioskując o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2010 r. w wysokości [...] zł, wskazała, że wynikają one z decyzji UKS [...] z [...] listopada 2015 r. Tymczasem, zaległości te wynikają z decyzji [...] z [...] listopada 2015 r. Według Dyrektora Izby zaistniały okoliczności uprawniające Naczelnika US do odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Organ ten ustalił bowiem, że: 1. a dzień wydania zaskarżonego postanowienia na podatniku ciążyły zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010 r. w łącznej wysokości [...] zł, a odsetki za zwłokę od tej zaległości stanowiły kwotę [...]zł, co wynika z zapisów widniejących na karcie kontowej podatnika; 2. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2010 r. zostało potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2019 r., sygn. akt FSK 862/17, oddalającym skargę kasacyjną strony od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 849/16, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby z [...] czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2010 r. (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl); 3. przedmiotowe zaległości, na wniosek Naczelnika US z 21 stycznia 2016 r., zostały zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej w łącznej wysokości [...] zł na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Dyrektor Izby zwrócił uwagę na wymieniony wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 849/16, (potwierdzony wyrokiem NSA), w którym sąd stwierdził, że w badanej sprawie nie uległy przedawnieniu określone w decyzji organu I instancji zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, wobec spełnienia warunków wymaganych przez ustawodawcę w art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej, a skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Pismem z 6 sierpnia 2015 r., doręczonym stronie 10 sierpnia 2015 r., skarżący został zawiadomiony przez Naczelnika US, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu 30 lipca 2015 r. w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego sprawie o czyn określony w art. 56 § 2 k.k.s., a polegający na podaniu nieprawdziwych danych w deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. Ponadto, zabezpieczenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości powoduje, że w sytuacji upływu terminu przedawnienia, zobowiązanie nie ulega przedawnieniu i może być egzekwowane z przedmiotu hipoteki. Dyrektor Izby podkreślił, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia określonej treści organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania, jakiego oczekiwałaby strona, tj. wyjaśnienia, czy wobec przedmiotowej zaległości zaistniały okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia, a w rezultacie nastąpiło jego wygaśnięcie na skutek przedawnienia. Nie jest też możliwe badanie zasadności wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że podejmowane przez sądy rozstrzygnięcia zapadają w indywidualnych sprawach i stanach faktycznych i prawnych, i ,co do zasady, wiążą strony danego, konkretnego postępowania w indywidualnej sprawie, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne sprawy. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej i błędne przyjęcie, że zobowiązania podatkowe strony nie uległy wygaśnięciu w całości na skutek przedawnienia; 2. naruszenie art. 100 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.); dalej: "k.w.h." w zw. z art. 306 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie jego zastosowania i niewydanie zaświadczenia będącego podstawą wpisu do ksiąg wieczystych, a tym samym uniemożliwienie przez wierzyciela wykreślenia hipoteki dla nieruchomości dla której dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] [...]; 3. naruszenie przepisu prawa materialnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy zobowiązania określone we wniosku z 24 października 2019 r. przedawniły się na zasadach ogólnych, a organy - zarówno I jak i II instancji - odmówiły wydania stosownego zaświadczenia z uwagi na ustanowioną hipotekę przymusową; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia na podstawie przepisu o identycznej treści (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej) jak uprzednio obowiązujący art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 października 2013 r. SK 40/12 za niezgodny z Konstytucją; 5. Naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wydanie decyzji w tym: 1) naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustaleniu, czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki; 2) naruszenie art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz pominięcie przez organ faktów znanych organowi z urzędu; 3) naruszenie art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie jego zastosowania, w konsekwencji czego organy obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia w sposób zgodny z żądaniem wniosku skarżącego; 4) naruszenie art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie w jakim zmierzało do ustalenia, czy doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki za 2010 r., czy też nie. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wniósł o: przeprowadzenie rozprawy; przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczność przyczyn wygaśnięcia zobowiązania podatkowego; uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie organu II instancji do wydania zaświadczenia w sposób zgodny z żądaniem wniosku; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przez organ wydania stronie skarżącej zaświadczenia o wygaśnięciu hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2010 r. Strona wskazała, że zobowiązanie podatkowe wygasło ze względu na przedawnienie, do którego doszło na skutek niedoręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi skarżącej w sposób określony w art. 70c Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 306a Ordynacji organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3). Wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4) oraz bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia (§ 5). Stosownie do art. 306b Ordynacji podatkowej w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Na wstępie wypada stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut skargi wskazujący na brak możliwości wydania orzeczenia na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W tej kwestii Sąd w pełni podziela rozważania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 2033/19 z 4 marca 2020 r. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 1937/18 i jednocześnie oddalając skargę NSA stwierdził, że bez znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o wykreśleniu hipotek przymusowych jest powołanie się na stanowiska sądów odnośnie do skutków wyroku z 8 października 2013 r. SK 40/12, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie stosuje prawa materialnego, a jedynie potwierdza stan faktyczny lub prawny. Nie można przyjąć, by w granicach uproszczonego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wydania w krótkim terminie zaświadczenia, mieściła się analiza przypadków niekonstytucyjności, a tym bardziej tzw. oczywistej niekonstytucyjności, polegającej na odniesieniu konsekwencji negatywnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do przepisu prawa o tożsamym bądź zbliżonym brzmieniu, co przepis uznany za niekonstytucyjny i określanie na tej podstawie sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego. Nie jest rolą organu wyrażanie ocen prawnych, w tym kwestionowanie konsekwencji ustanowienia hipoteki przymusowej w sytuacji, gdy ma on jedynie zaświadczyć, jakie informacje wynikają z posiadanej przez niego dokumentacji, czy rejestrów. Dalej, Sąd podziela zawarte w tym samym wyroku NSA stanowisko, że w ramach instytucji objętej art. 306a Ordynacji podatkowej nie można żądać stwierdzenia przedawnienia zaległości podatkowej, do czego w istocie sprowadza się żądanie strony. Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami (art. 31 ust. 2 u.k.w.h.). Jednak w przypadku, gdy z dostępnych organowi danych wynika, że wierzytelność ta nadal istnieje, a zatem zabezpieczenie wierzytelności nadal trwa, organ nie może zaświadczyć, że wpis taki jest błędny, a hipoteka powinna być wykreślona. Odpowiednie stosowanie niektórych przepisów działu IV Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących wydawania zaświadczeń przez organ podatkowy (art. 306k Ordynacji podatkowej), nie oznacza, że ma on kompetencje do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w jego dyspozycji. Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia i oceny dowodów, które miałyby wpływ na ustalenie istnienia bądź wygaśnięcia wcześniej ustanowionej hipoteki (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r. II FSK 723/10). Zaświadczenie wydawane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej potwierdza istnienie określonych faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej), co w opinii sądu nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarżący twierdzi, że nie polega na prawdzie twierdzenie, że kwestia przedawnienia była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wskazuje przy tym, że w sprawach o sygn. I SA/Sz 849/16 (błędnie oznaczonej w skardze jako I SA/Sz 849/17) i II FSK 862/17 istotą sporu nie była kwestia przedawnienia, lecz zasadność i prawidłowość naliczenia zobowiązania podatkowego. Skarżący twierdzi jednocześnie, że organy wymownie pomijają, że zarzut przedawnienia nie został rozpoznany przez NSA jedynie ze względów proceduralnych. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje jednak, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 849/16, wyraźnie stwierdził "w pierwszej kolejności", że w badanej sprawie nie uległy przedawnieniu określone w decyzji organu I instancji zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. wobec spełnienia warunków wymaganych przez ustawodawcę w art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej, a skutkujących w zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z 7 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 862/17, NSA zwrócił uwagę, że w skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 lub 70c Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca nie postawiła również zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego właśnie powodu NSA nie rozpatrzył zarzutu przedawnienia podniesionego dopiero na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Brak postawienia zarzutów naruszenia tych przepisów uniemożliwił skontrolowanie, czy w rozpatrywanej sprawie prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym kontekście zarzut skarżącego, że twierdzenia organu opierają się na wyroku o sygn. I SA/Sz 849/16, który jest "oderwany od istoty sporu", nie mogą znaleźć uzasadnienia. Skarżący żąda od organu, aby ten nie stosował przepisu 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie istotność zyskać ma zarzut przedawnienia i naruszenia art. 70c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Organ miałby samodzielnie stwierdzić powyższą okoliczność i zastosować art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej (stosownie do którego zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia), pomimo posiadania prawomocnego wyroku w stosunku oddalającego skargę podatnika w zakresie podatku od towarów i usług za sporny 2010 r., w którym wojewódzki sąd administracyjny ocenił, że zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. nie uległy przedawnieniu. Organ miałby bowiem porównać wymieniony wyrok z wyrokiem z 21 lutego 2018 r. (I SA/Sz 437/17) dotyczącym zobowiązań podatkowych za 2011 r. i na tej podstawie wyciągnąć odpowiednie dla podatnika wnioski. Organ miałby przy tym wydać zaświadczenie o wygaśnięciu hipoteki, pomimo niespornej w zasadzie okoliczności, że Naczelnik US stwierdził na podstawie zapisów na karcie kontowej podatnika, że na dzień odmowy wydania zaświadczenia na podatniku ciążyły zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r., które zostały zabezpieczone poprzez wpisanie hipoteki przymusowej na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą - KW [...] Tymczasem, Sąd zwraca uwagę, że zaświadczenie ujęte w przywołanych wyżej regulacjach stanowi jedynie przejaw wiedzy organu podatkowego co do określonych okoliczności faktycznych lub prawnych i to takich okoliczności, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu podatkowego. Treść zaświadczenia nie może w konsekwencji tworzyć nowej sytuacji prawnej, czegokolwiek rozstrzygać, czy wychodzić poza zakres żądania. Warunkiem wydania zaświadczenia jest posiadanie przez organ w swoich zasobach informacji o faktach lub stanie prawnym, które mają być potwierdzone w wydanym zaświadczeniu. W tym celu organ bierze pod uwagę okoliczności wynikające z rejestrów, ewidencji i innych dostępnych mu danych (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 880/15). Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, co do zasady odtwórczą, która ze swej istoty stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów, tj. informacji wynikających z prowadzonych przez nie ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, stanowi urzędowe poświadczenie tego, co jest organowi wiadome i sprowadza się do opisu sytuacji (faktycznej lub prawnej) wynikającej z posiadanych przez organ rejestrów (por. m.in. wyrok NSA z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 2276/18). Nie może ono wobec tego w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia bądź zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Nie powinno zatem rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. Wprawdzie ustawodawca w ramach sprawy o wydanie zaświadczenia dopuszcza możliwość prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, jednak nie powinno to wpłynąć na zmianę charakteru omawianej instytucji. W analizowanym przypadku chodzi bowiem o postępowanie uproszczone, które nie może przekształcić się w postępowanie podatkowe, czy kontrolne. Inne są bowiem cele tych postępowań i odmiennie kształtują się w tych przypadkach obowiązki organu (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 1739/14). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że organ nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej przez stronę treści bez istotnego naruszenia omówionego wyżej zakresu i celu postępowania w ramach wydania zaświadczenia oraz bez w istocie zignorowania posiadanych zapisów i wyroków sądów administracyjnych dotyczących należności zabezpieczonych sporną hipoteką. W ocenie Sądu, organy nie dopuściły się naruszenia art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. To raczej skarżący domaga się wykroczenia przez organ podatkowy daleko poza ramy przeprowadzenia w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej. Według Sądu, nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 100 w zw. z art. 31 k.w.h., ponieważ w sprawie nie stwierdzono wygaśnięcia hipoteki. W konsekwencji Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby nie dopuścił się w rozpatrywanej sprawie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło