III OZ 623/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1699/23 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr BM-OKDiR.0031.48.2023 w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 18 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lutego 2023 r., znak: OR-07.2120.8.2023. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca złożyła skargę na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki z 18 kwietnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Małopolskim z 17 marca 2023 r. o nieuwzględnieniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lutego 2023 r., wydanej na podstawie art. 85t ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762, ze zm.), o zawieszeniu skarżącej w wykonywaniu obowiązków dyrektora i nauczyciela [...] Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lutego 2023 r. uzasadniony brakiem powagi i wiarygodności zarzutów dyscyplinarnych oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu organów dyscyplinarnych. Skarżąca wskazywała przy tym, że ponosi straty w obszarze rozwoju zawodowego, reputacji i wizerunku. Zauważyła, że zarzuty rzecznika dyscyplinarnego nie dotyczą zachowań skarżącej, sam zaś charakter uchybień jest generalnie błahy. Ewidentnym jest, że postępowanie dyscyplinarne stanowi polityczny odwet na skarżącej za odmowę faworyzowania wskazanego przez kuratorium ucznia i zawiadomienie o tym incydencie właściwych służb. Skarżąca pozostaje bezprawnie zawieszona w obowiązkach, co narusza jej prawo do rozwoju zawodowego, a także ma obniżone wynagrodzenie. W pismach procesowych skarżąca wywodziła również, że olbrzymie straty ponosi również w obszarze biologicznym. Odmawiając wstrzymania wykonania ww. decyzji, sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności wskazał, że postanowieniem z 28 września 2023 r., sygn. akt III APz 13/23, Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił zażalenie A. D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 19 czerwca 2023 r., sygn. akt III APo 6/23, o odrzuceniu odwołania A. D. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki z 18 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd wskazał, że nie jest dopuszczalne kwestionowanie postanowień odwoławczej komisji dyscyplinarnej w przedmiocie zawieszenia nauczyciela w pełnieniu obowiązków w drodze odwołania wnoszonego do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał więc za dopuszczalne przyjęcie przedstawionej sprawy do rozpoznania przez sąd administracyjny, w związku z treścią art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem tego sądu w niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lutego 2023 r. spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca ograniczyła się jedynie do zawarcia w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, bez powołania ustawowych przesłanek, które jej zdaniem zachodzą w odniesieniu do skarżącej, ani uzasadnienia, które uprawdopodobniłoby, że wykonanie tej decyzji będzie wiązało się, w konkretnej sytuacji skarżącej, z niebezpieczeństwem wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wskazała w szczególności jaka konkretnie szkoda lub trudne do odwrócenia skutki grożą skarżącej, które wykraczałyby poza normalne następstwa wykonania skarżonego aktu. Do takich następstw nie należą przywoływane we wniosku: utrata możliwości rozwoju zawodowego, czy straty "w obszarze biologicznym". W odniesieniu do strat w obszarze finansowym, utraty wynagrodzenia, sąd zauważył, że art. 85u ust. 4 Karty Nauczyciela przewiduje zwrot zatrzymanych kwot wynagrodzenia, jeżeli postępowanie karne lub postępowanie dyscyplinarne zakończy się umorzeniem z braku dowodów winy albo wydaniem wyroku lub orzeczenia uniewinniającego. Nietrafny jest również argument o niezgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, jako podyktowanej pozaprawnymi argumentami. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. W obszernym uzasadnieniu nie zgodziła się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji. Opisała, że doświadcza wykluczenia zawodowego, przejawów oczywistego bezprawia, beznadzieję swojej sytuacji, co doprowadziło do przewlekłego stresu i problemów ze zdrowiem. Wskazała, że wszczęte przeciwko niej postepowanie w złej wierze, mimo braku zarzutów, jedynie w celu doprowadzenia do zawieszenia jej w obowiązkach. Do zażalenia załączyła szereg dokumentów i artykułów prasowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. Jak trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, skarżąca swojego wniosku nie uzasadniła zgodnie z wyżej przedstawionymi wymaganiami. Twierdzenia zawarte w przedmiotowym wniosku są albo bardzo ogólnikowe albo odnoszą się do okoliczności wszczęcia wobec niej postępowania dyscyplinarnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tej sytuacji przyjął, że w istocie skarżąca nie wykazała zaistnienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania wskazanej decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na takie przesłanki nie wskazują przywoływane we wniosku utrata możliwości rozwoju zawodowego, czy straty "w obszarze biologicznym". Skarżąca we wniosku powinna przedstawić na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd administracyjny mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub twierdzenia, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Na skarżącej spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że na sądzie pierwszej instancji nie spoczywał obowiązek wydania swoistego "orzeczenia wstępnego" i szukania argumentów i dowodów w aktach sprawy, a nawet w samej skardze, na poparcie wniosku złożonego przez stronę. Wniosek skarżącej powinien być uzasadniony oddzielnie, kompleksowo lub bezpośrednimi, konkretnymi odniesieniami do treści skargi lub do akt sprawy. W zażaleniu skarżąca rozwinęła uzasadnienie swojego wniosku oraz załączyła dokumenty, mające stanowić dowód na poparcie wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Niemniej zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczenie dopiero w zażaleniu okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnia jego uwzględnienia, nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w przypadku, gdy sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku w tym przedmiocie. Jest to jeden ze środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie prawidłowości działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie rola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2010, s. 212-213; postanowienia NSA z: 2 października 2014 r., II OZ 1009/14; 12 września 2014 r., II OZ 917/14; 23 czerwca 2014 r., II OZ 601/14; 10 października 2013 r., II OZ 862/13; 8 października 2013 r., I OZ 851/13; 21.3. 2013 r., II OZ 194/13; 10 listopada 2011 r., II OZ 1074/11 – orzeczenia dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX). W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy więc uznać rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że już na 19 stycznia 2024 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego, na którym zostanie rozpoznana przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie przedmiotowa sprawa ze skargi skarżącej. Wówczas sąd najprawdopodobniej odniesie się do jej uwag i wątpliwości podniesionych w niniejszym postępowaniu wpadkowym, które to w ramach tego postępowania nie mogły zostać rozwiane. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.