II OZ 1009/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1112/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego postanawia oddalić zażalenie A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] (nakładającą na A. C. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych) i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na A. C. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 30 dni projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w zakresie obejmującym projekt zagospodarowania działki. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1112/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 ppsa jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 ppsa okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku winno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Winno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił istnienia żadnej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Skarżący, prócz wniesienia o wstrzymanie wykonania decyzji, zaniechał jakiegokolwiek uzasadnienia powyższego wniosku. Brak wskazania oraz uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Także analiza akt sprawy pod kątem zasadności wniosku nie daje, w ocenie Sądu, podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażaleniem A. G. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zamyka ona sprawę zgłoszonej przez skarżącego dnia 24 czerwca 2013 r. katastrofy budowlanej polegającej na podkopaniu fundamentu domu skarżącego w ostrej granicy na długości ok. 7 m w części niepodpiwniczonej, przez inwestora nowo wzniesionego budynku przy ul. [...]. Niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które jest równoznaczne z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie nowego domu, jeszcze bardziej powiększy nie tylko straty skarżącego ale utrudni wykonanie robót zmierzających do naprawy uszkodzeń jego domu, gdyż będzie zagrażało bezpieczeństwu lokatorów nowego domu (k. 72-90 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 ppsa ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16.4.2004 r., OZ 22/04; 20.7.2004 r., OZ 214/04; 19.10.2010 r., II OZ 905/12; 6.6.2013 r., II OZ 408/13). W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W skardze zawarto żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie wskazano jednak żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie. Sąd słusznie ocenił, że skarżący nie wskazał przesłanek mogących być postawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania takiego aktu jest zatem złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność jego wstrzymania z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony w tej sprawie powyższych warunków nie spełniał. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z: 6.2.2009 r., II FZ 39/09; 26.11.2007 r., II FZ 338/07). Słusznie zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnośnie argumentów podnoszonych w uzasadnieniu zażalenia podnieść należy, że przytoczenie dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2010, s. 212-213; postanowienia NSA z: 12.9.2014 r., II OZ 917/14; 23.6.2014 r., II OZ 601/14; 29.11. 2013 r., II GZ 684/13; 10.10.2013 r., II OZ 862/13; 8.10.2013 r., I OZ 851/13; 21.3. 2013 r., II OZ 194/13; 10.11.2011 r., II OZ 1074/11). Wykonanie zaskarżonej decyzji, nakładającej obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (których skarżący upatruje w zagrożeniu katastrofą budowlaną własnego budynku) ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Organ merytorycznie oceni przedłożony projekt budowlany zamienny (bądź ewentualnie nie przedłożenie takiego projektu w terminie określonym w zaskarżonej decyzji) i podejmie dalsze czynności, przewidziane Prawem budowlanym. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.