II FZ 9/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.[...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2422/23 w sprawie ze skargi P.[...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr 0114-KDIP2-2.4010.131.2023.7.AS/KW 0114-KDIP4-1.4012.142.2023.10.DP/MŻA w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2422/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P.[...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2023 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 27 września 2023 r., skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do WSA w Warszawie skargę na ww. postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Do skargi dołączono m.in. pełnomocnictwo i dowód uiszczenia wpisu sądowego. Wezwaniem z 14 listopada 2023 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6 listopada 2023 r. wezwano skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielania. Na wykonanie wezwania zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 listopada 2023 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał wraz z dniem 27 listopada 2021 r. Przy piśmie z dnia 22 listopada 2023 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie, pełnomocnik skarżącej nadesłał uwierzytelnione pełnomocnictwo. Pełnomocnik nie przesłał jednak dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentacji spółki. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), odrzucił skargę. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie twierdząc, iż skarżąca wypełniła rygor formalny pisma, wymieniony w art. 46 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja zażalenia koncentruje się na twierdzeniu o braku podstaw do kierowania wezwania do uzupełnienia braków, a to z uwagi na możliwość sprawdzenia i zweryfikowania danych przez sąd w powszechnie dostępnym rejestrze KRS. Argumentów ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, natomiast art. 29 p.p.s.a. przewiduje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z przepisów tych wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Co więcej, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się zresztą w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. (znamienne jest, że na mocy tej samej ustawy nowelizującej zmianie uległy inne przepisy p.p.s.a., jednak nie art. 29). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 15 marca 2022 r., sygn. akt I FZ 15/22; 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 16 lipca 2019 r., I FZ 155/19, 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; 14 lipca 2020 r., II GZ 164/20; 30 marca 2021 r., I FZ 44/21 (i wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie poglądy przedstawione w tych postanowieniach podziela w pełni. Jeśli racjonalny ustawodawca nie zdecydował się na tożsame rozwiązanie legislacyjne w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego, jak w przypadku postępowania cywilnego, sądy administracyjne nie mają podstaw do pomijania przepisów p.p.s.a. tylko dlatego, że nakładają one na strony postępowania dodatkowe obowiązki względem innych procedur. Końcowo, odnosząc się do dalszej części argumentacji zawartej w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że co prawda, wezwanie nie określało konkretnej formy dokumentu, w jakiej strona skarżąca musiała uzupełnić brak formalny skargi, to jednak treść wezwania wskazywała o jaki dokument w istocie chodzi. W związku z powyższym nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.