I SA/Gl 701/21
WyrokWSA w Gliwicach2023-07-25
Skład orzekający: Bożena Pindel, Krzysztof Kandut, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika na najstarszą zaległość podatkową, mimo że podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy w tytule przelewu, zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpłata podatnika dokonana w dniu 25 listopada 2020 r. została prawidłowo zaliczona na najstarszą zaległość podatkową z 2005 r., a nie na podatek VAT za październik 2020 r. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku istnienia zaległości podatkowych, organ ma obowiązek zaliczyć wpłatę na najstarszą zaległość w danym podatku lub spośród wszystkich zaległości, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy w tytule przelewu. W związku z tym obowiązek podatkowy nie wygasł, a postępowanie egzekucyjne było zasadne.Stan faktyczny
Podatnik dokonał wpłaty podatku VAT za październik 2020 r. w kwocie 134,00 zł, wskazując ten okres w tytule przelewu. Organ pierwszej instancji zaliczył tę wpłatę na najstarszą zaległość podatkową z 2005 r. Podatnik wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, twierdząc, że jego zobowiązanie wygasło w wyniku zapłaty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Krzysztof Kandut, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr 2401-IEW2.711.8.2021.2 2401-21-087575 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 15 kwietnia 2021 r. nr 2401-IEW2.711.8.2021.2 2401-21-087575, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej: K.p.a. i art. 18, art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późń. zm.), dalej u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia M. J. (dalej: podatnik, dłużnik, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z 24 lutego 2021 r. nr [...], którym oddalono zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 25 listopada 2020 r. podatnik złożył do organu pierwszej instancji deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2020 r., w której wykazał kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 134,00 zł. Tego samego dnia dokonał za pośrednictwem banku wpłaty na konto organu podatkowego w kwocie 134,00 zł. i w szczegółach wpłaty/przelewu wskazał: podatek z przelewu VAT, tytułem "VAT-7", jako okres zobowiązania "10" 2020 r.
W związku z faktem, że wpłacający posiadał inne zaległości w podatku od towarów i usług organ pierwszej instancji zaliczył dokonaną wpłatę na najstarszą zaległość w podatku od towarów i usług, tj. za 2/2005 r. i w dniu 11 stycznia 2021 r. wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu dokonanej wpłaty na przedmiotową zaległość. Podatnik wniósł zażalenie na postanowienie dotyczące zaliczenia wpłaty. Po rozpoznaniu zażalenia podatnika organ odwoławczy postanowieniem z 25 marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W związku z powyższym organ egzekucyjny w dniu 3 grudnia 2020 r. wystosował do podatnika upomnienie wzywające do uregulowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma następujących należności:
- podatku VAT (VAT-7) w kwocie 134,00 zł,
- oraz kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł.
Łączna kwota dochodzonej należności wynosiła 145,60 zł. Upomnienie to zostało doręczone podatnikowi w dniu 11 grudnia 2020 r.
Następnie, w związku z nieuregulowaniem powyższych należności organ egzekucyjny dniu 7 stycznia 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 2431-723.8178.2021, który został doręczony dłużnikowi w dniu 22 stycznia 2021 r. Na podstawie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny zawiadomieniem z 7 stycznia 2021 r. nr [...] z dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, w D.. Zawiadomienie to doręczono podatnikowi w dniu 22 stycznia 2021 r. a firmie D. w dniu 1 lutego 2021 r.
Pismem z 29 stycznia 2021 r. podatnik wniósł zarzuty na prowadzoną - w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy - egzekucję administracyjną, podnosząc że zobowiązanie to zostało spełnione przed wystawieniem tytułu.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 24 lutego 2021 r. oddalił wniesiony zarzut.
Podatnik na postanowienie organu pierwszej instancji złożył zażalenie. Wskazał, że należną kwotę uiścił, a organ pierwszej instancji przerachował ją na inne zobowiązanie dokonując błędnej wykładni art. 62 § 1 O.p. Przedmiotowa norma prawna składa się z dwóch zdań. Pierwsze z nich zawiera dyspozycje, iż zarachowania dokonuje się zgodnie ze wskazaniem podatnika. Dopiero brak takiego wskazania uprawnia organ do zarachowania wpłaty na najstarszą zaległość, zgodnie z dyspozycją zdania drugiego. Zdanie drugie zawiera dyspozycję sposobu zarachowania, ale ma to zastosowanie tylko i wyłącznie, wtedy gdy nie wskazano dyspozycji, o której mówi zdanie pierwsze.
Zdaniem dłużnika organ zastosował zdanie drugie art. 62 § 1 O.p. w oderwaniu od dyspozycji zdania pierwszego przepisu. Jest to sprzeczne z prawem a wykładnia przepisu zaprezentowana przez organ jest aberracją, albowiem nic takiego nie wynika z gramatycznej treści art. 62 § 1 O.p.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie swoich rozważań omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.
Następnie wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podatnik zarzucił wygaśnięcie obowiązku podlegającego egzekucji i wskazał równocześnie, że obowiązek ten wypełnił poprzez zapłatę w dniu 25 listopada 2020 r.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, że faktycznie w niniejszej sprawie podatnik w dniu 25 listopada 2020 r. dokonał za pośrednictwem banku wpłaty na konto organu podatkowego kwoty 134,00 zł. i w szczegółach przelewu wskazał: jako symbol formularza lub płatności "VAT-7", jako numer okresu zobowiązania "10" w 2020 r. Jednakże wpłata ta została zaliczona przez organ pierwszej instancji na najstarszą istniejącą zaległość w podatku od towarów i usług, tj. za 2/2005 r., co potwierdza postanowienie organu pierwszej instancji z 11 stycznia
2021 r. nr [...], które pozostaje w obrocie prawnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia wpłat dokonywanych na poczet zobowiązań podatkowych jest regulowana przez art. 62 O.p.
Do dnia 31 grudnia 2019 r. art. 62 § 1 O.p., stanowił, że jeżeli na podatniku ciążyły zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zaliczało się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskazał, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Natomiast od dnia 1 stycznia 2020 r. - art. 62 § 1 O.p. posiada brzmienie: ,Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika."
Zatem zmiana brzmienia art. 62 § 1 O.p. umożliwia dysponowanie przez podatnika dokonaną przez niego wpłatą (tj. dokonanie wyboru na poczet, którego zobowiązania podatkowego spośród wielu ma być zarachowana wpłata), ale dotyczy tylko podatników, którzy terminowo, rzetelnie i systematycznie regulują swoje zobowiązania podatkowe. Dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty - wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego - jest zatem wiążąca dla organu podatkowego, tylko w sytuacji, gdy podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął (podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 7 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 766/20). Zatem w sytuacji istnienia zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych.
Organ odwoławczy podkreślił, że zdanie pierwsze art. 62 § 1 O.p. odnosi się do zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast zdanie drugie - do kolejności zaliczania wpłat w razie wystąpienia równolegle zaległości podatkowych lub zobowiązań podatkowych, albo samych zaległości podatkowych. Taka regulacja ma na celu zabezpieczenie wyeliminowania sytuacji, w których podatnik reguluje bieżące zobowiązania podatkowe, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowych, powodując tym samym realne zagrożenie ich przedawnienia.
Reasumując organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie wystąpił obowiązek zapłaty zaległości podatkowej w postaci podatku od towarów i usług za 10/2020 r. W świetle powyższego zobowiązanie podatkowe za październik 2020 r. było wymagalne, a tym samym organ egzekucyjny był uprawniony do sporządzenia w dniu 7 stycznia 2021 r. tytułu wykonawczego nr 2431-723.8178.2021, który został doręczony podatnikowi w dniu 22 stycznia 2021 r. Oznacza to, że zgłoszone w tym zakresie zarzuty są bezpodstawne. Wbrew przekonaniu dłużnika istniał bowiem obowiązek podlegający wykonaniu, gdyż obowiązek nie wygasł wskutek wpłaty z 25 listopada 2021 r.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił kwalifikowaną oczywiście błędną wykładnię art. 62 § 1 O.p.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę postanowienia poprzez uchylenie tytułu wykonawczego, zwolnienie z zajęcia kwoty zajęcia i jej zwrot na rzecz podatnika oraz ewentualnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że art. 62 § 1 O.p. składa się z dwóch zdań. Pierwsze z nich zawiera dyspozycję, iż zarachowania dokonuje się zgodnie ze wskazaniem podatnika. Dopiero brak takiego wskazania uprawnia organ do zarachowania wpłaty na najstarszą zaległość, zgodnie z dyspozycją zdania drugiego. Zdanie drugie zawiera dyspozycje sposobu zarachowania, ale ma to zastosowanie tylko i wyłącznie wtedy, gdy nie wskazano dyspozycji, o której mówi zdanie pierwsze.
Zdaniem skarżącego organ zastosował zdanie drugie art. 62 § 1 O.p. w oderwaniu od dyspozycji zdania pierwszego przepisu i jest to sprzeczne z prawem, a wykładnia przepisu zaprezentowana przez organ aberracją. Norma prawna stanowi, iż dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika. Natomiast, gdy płatnik nie określił tego co reguluje, wtedy stosuje się zdanie drugie.
W celu poparcia swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., sygn. akt V CSK 351/07 w którym wskazano, że zastosowanie wykładni, w której interpretator odchodzi od sensu językowego przepisu, może być uzasadnione tylko w wyjątkowych okolicznościach, ponieważ adresaci norm prawnych mają prawo polegać na tym, co ustawodawca rzeczywiście wyraził, a nie na tym, co chciał uczynić lub co uczyniłby, gdyby znał nowe lub inne okoliczności. Reguły odstępstwa od jasnego i oczywistego sensu językowego wynikającego z brzmienia przepisu wymagają szczególnej ostrożności przy ich stosowaniu i zobowiązują do wskazania ważnych racji mających uzasadniać odstępstwo od wyniku poprawnie przeprowadzonej wykładni językowej.
Skarżący podkreślił, że przyjęcie koncepcji prezentowanej przez organ podatkowy powodowałoby kreowanie pozornego prawa do deklarowania przedmiotu wpłaty, która to deklaracja nie była uwzględniana, pomimo takiego uprawnienia w przepisie.
Dodatkowo skarżący podniósł, że różnicowanie traktowania podatników i dokonywanych przez nich wpłat ze względu na w/w stan faktyczny - można postrzegać jako naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania i jednakowej ochrony praw materialnych. Tylko bowiem z powodu istniejącej zaległości podatkowej podatnikowi odmawia się prawa do regulowania bieżących zobowiązań, co może mieć znaczne konsekwencje nie tylko materialne, ale i karne. Inaczej bowiem postrzegana jest okoliczność, iż w przeszłości podatnik pozostawał przez jakiś czas w zwłoce (ale aktualnie reguluje na bieżąco zobowiązania), a inaczej gdy nieregulowanie należności ma pozornie ciągły i pozornie permanentny charakter.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Skarżący podniósł zarzut wygaśnięcia obowiązku - przez zapłatę - podnosząc, że zobowiązanie to zostało spełnione przed wystawieniem tytułu.
Sąd zauważa, że przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi de facto jest zasadność zaliczenia dokonanej przez skarżącego w dniu 25 listopada 2020 r. wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, tj. za 2/2005 r.
Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania wpłaty) jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Należy zauważyć, że w wyniku zmiany od 1 stycznia 2020 r. treści przepisu art. 62 § 1 O.p. w sposób istotny doszło do rozszerzenia uprawnień organów w zakresie w jakim mają one prawo do zaliczenia wpłaty niezależnie od tytułu jaki został wskazany na przelewie. Ustawodawca rozróżnił bowiem zobowiązania niewymagalne (takie, których termin płatności nie upłynął) od zobowiązań wymagalnych (a zatem takich, których termin płatności upłynął). Zobowiązania niewymagalne, a zatem bieżące, tj. w których termin płatności upłynie z określonym dniem objęte są zdaniem pierwszym. Natomiast w odniesieniu do zobowiązań wymagalnych, w przypadku dokonanej wpłaty obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet najstarszej zaległości podatkowej w danym podatku (w przypadku jego wskazania), bądź też na najstarszą zaległość podatkową we wszystkich podatkach, jeżeli podatnik nie ma zaległości wymagalnych w danym podatku, bądź też nie wskaże jakiego podatku dotyczy przelew. Ze zdania drugiego wynika bowiem wprost, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania w danym podatku, których termin płatności upłynął dokonuje się zaliczenia na najstarsze zobowiązanie w tym podatku, a jeżeli podatnik nie wskazał podatku bądź też nie ma on zaległości we wskazanym podatku, na najstarszą zaległość spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Zatem ustawodawca odszedł od zasady, że to podatnik mający zaległości podatkowe decyduje na jaką zaległość dokonuje wpłaty.
Zatem w sytuacji istnienia zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych.
Reasumując, do końca 2019 r. podatnik mógł wskazać, na jaką zaległość podatkową powinna być zaliczona dokonana przez niego wpłata. W wyniku wprowadzonych zmian podatnik może wskazać jedynie podatek, na rzecz którego dokonuje wpłaty. Wskazanie podatku przez podatnika skutkuje tym, że organ zalicza dokonaną wpłatę na najwcześniej wymagalną ratę w tym podatku (obligatoryjnie).
Nowe zasady zaliczania dokonanych wpłat skutkują tym, że wpłaty te są zaliczane w pierwszej kolejności na zaległe podatki. Dopiero, gdy dokonana wpłata przewyższa kwotę zaległości, to jest zaliczana na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego wskazanego przez podatnika.
Przedstawiony sposób rozumienia art. 62 § 1 O.p. jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 390/21 wskazano, że dokonując wykładni powyższej regulacji trzeba przede wszystkim zauważyć, że ustawodawca rozróżnia sytuację zobowiązań podatkowych ciążących na podatniku (zdanie pierwsze) od sytuacji zaległości podatkowych, to jest zobowiązań podatkowych, których termin płatności już upłynął (zdanie drugie). Z tego rozróżnienia wynika, że dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty, wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego, jest wiążąca dla organu podatkowego tylko w sytuacji, w której podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. W przypadku posiadania zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale wyłącznie w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, na który ma być zaliczona, bowiem z urzędu, z mocy przywołanego przepisu, jest ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych.
Co więcej odnośnie skutków materialnoprawnych zauważyć należy, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty (art. 62 § 4 O.p.) nie kreuje nowego stanu faktycznego i prawnego, a jedynie potwierdza dokonanie czynności o charakterze rachunkowo-technicznym, ma więc charakter deklaratoryjny. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej, polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. Organowi nie przysługuje żadna uznaniowość w rozliczeniu wpłaconej kwoty, gdyż rozliczenie następuje z mocy prawa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili dokonania wpłaty. Z brzmienia przytoczonego wyżej art. 62 § 1 O.p. wynika obowiązek organu uwzględnienia przy rozliczaniu wpłaty oświadczenia podatnika, w którym wskazuje on, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Ponadto, postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Zaliczenie następuje z mocy prawa (por.m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2021 r., sygn. II FSK 2452/18; z 5 października 2017 r., sygn. I FSK 2290/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2015 r., sygn. III SA/Wa 1739/14).
W świetle powyższego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. nie wygasło przez zapłatę. Dokonaną przez skarżącego wpłatę organ bowiem zaliczył na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. Zatem istniał bowiem obowiązek podlegający wykonaniu, gdyż obowiązek nie wygasł wskutek dokonania wpłaty z dnia 25 listopada 2021 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło