II GZ 273/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.K i C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3720/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.K i C.K. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3720/22, rozpoznając wniosek J.K i C.K. (dalej zwanych "skarżącymi", "stroną") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 11 października 2022 r. strona wniosła opisaną na wstępie skargę, w której został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, reprezentujący skarżących pełnomocnik wskazała, że uchybienie terminu spowodowane było jej chorobą trwającą od 5 do 10 października 2022 r., która uniemożliwiała jej podjęcie niezbędnych czynności. Na dowód choroby, do wniosku dołączono zdjęcie pozytywnego testu antygenowego na obecność wirusa SARS-COV-2. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sprawach dotyczących decyzji BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji termin do zaskarżenia decyzji BFG dla podmiotu niebędącego jej adresatem, ale którego interes prawny miał doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem, wynosi 7 dni od dnia ogłoszenia decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wydania tej decyzji. Strona skarżąca nie była bezpośrednim adresatem tej decyzji, więc nie było obowiązku doręczenia jej rozstrzygnięcia, zatem podlegała ona ogólnej zasadzie, zgodnie z którą przysługiwał jej termin 7 dni do wniesienia skargi, liczony od dnia ogłoszenia decyzji BFG na stronie internetowej. Ponadto, w ocenie WSA podniesione we wniosku twierdzenia są gołosłowne. Z załączonej fotografii nie wynika ani kto został poddany testowi, ani kiedy został on wykonany. Sąd wskazał, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny uchybienia terminu, zaś taka okoliczność nie została uprawdopodobniona. Reprezentujący skarżących pełnomocnik złożyła na powyższe postanowienie zażalenie, wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobniła, iż skarga nie została złożona w terminie, z przyczyn powstałych bez jej winy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przywrócenia termin do złożenia skargi. W uzasadnieniu wskazała, że nie dysponowała jakimikolwiek innymi środkami dowodowymi potwierdzającymi fakt choroby, nie skorzystała bowiem ze zwolnienia lekarskiego z uwagi na formę prowadzenia działalności gospodarczej i brak konieczności dostarczenia go pracodawcy. Wskazała, że test wykonała w domu, samodzielnie. Podkreśliła, że stan chorobowy przypadał na październik – okres wzmożonych zachorowań zaś przebieg choroby COVID-19 jest na tyle znany, że możliwe jest podjęcie samodzielnego leczenia. Podkreśliła, ze COVID wywołuje stan uniemożliwiający osobiste działanie oraz wymaga pozostawania w odosobnieniu co czyni niemożliwym osobiste wykonywanie czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zasadnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż w sprawach dotyczących decyzji BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji termin do zaskarżenia decyzji dla podmiotu niebędącego jej adresatem, ale którego interes prawny miał doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem, wynosi 7 dni od dnia ogłoszenia decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wydania tej decyzji (art. 109 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 103 ust. 5 ustawy z10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r., poz. 2253 ze zm., dalej zwanej: "ustawą o BFG") - por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GZ 221/20, postanowienie NSA z 8 października 2020 r., sygn. akt II GZ 290/20). A zatem skoro informacja o przyczynach i skutkach wydania spornej decyzji ukazała się na stronie internetowej BFG (informacja dostępna pod adresem: https://www.bfg.pl/bfg-rozpoczal-przymusowa-restrukturyzacje-getin-noble-bank-s-a-ktorego-dzialalnosc-zostanie-przeniesiona-do-wspolnego-banku-bfg-i-systemu-ochrony-bankow-komercyjnych-utworzonego-przez-osiem-bankow/#pe-content) w dniu 30 września 2022 r., to ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był 7 października 2022 r. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę zaś z w dniu 11 października 2022 r. a zatem z uchybieniem wskazanego 7 dniowego terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi bowiem konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności, które przesądziłyby o braku winy pełnomocnika skarżących w uchybieniu terminu. Skarżący zlecili prowadzenie ich sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, którego obowiązkiem, jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego, jest takie zorganizowanie prowadzonej działalności, by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów przed negatywnymi konsekwencjami związanymi z tokiem prowadzonych postępowań. Innymi słowy pełnomocnik miał obowiązek zorganizowania pracy w sposób, jaki zapewniałby mu sprawną obsługę toczących się postępowań sądowych. (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 305/08 oraz z 8 listopada 2011 r., sygn. akt II GZ 487/11). Oznacza to również konieczność zapewnienia ewentualnego zastępstwa przez innego profesjonalnego pełnomocnika lub osobę trzecią. W przypadku choroby pełnomocnika uniemożliwiającej mu osobiste wniesienie skargi, działający z należytą starannością profesjonalny pełnomocnik powinien przynajmniej powiadomić swojego mocodawcę o zaistniałej sytuacji i przekazać mu informację o konieczności wniesienia skargi we własnym zakresie lub przy skorzystaniu z usług innego pełnomocnika. Tymczasem z akt sprawy, wniosku o przywrócenie terminu, jak i wniesionego zażalenia nie sposób odczytać, by choroba mająca uniemożliwić prawidłowe wniesienie skargi uniemożliwiła poinformowanie skarżących o zaistniałej sytuacji, zapewnienie dla nich zastępstwa przez innego profesjonalnego pełnomocnika lub jakiejkolwiek osoby trzeciej. To na pełnomocniku, jako profesjonaliście powołującemu się na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności na to wskazujących. Wynikający z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2021 r. sygn. akt II GZ 373/21, z 18 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1356/21, z 25 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1382/21 oraz z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt I OZ 211/22, publ. orzecznia.nsa.gov.pl). Co istotne, sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania go przynajmniej o prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności, z których wnioskodawca chciałby wywodzić pozytywne dla siebie skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie przedstawienie wyłącznie zdjęcia testu antygenowego, wobec braku innych dowodów, należy uznać za niewystarczające do potwierdzenia, czy w istocie uprawdopodabnia on jakiekolwiek okoliczności. Dokument ten nie został opatrzony żadną datą, nie jest wskazane kogo dotyczy, kiedy został wykonany. Nie wynika tez z niego, jak długo trwała choroba. Podniesiona w zażaleniu argumentacja dotycząca braku możliwości przedstawienia zaświadczenia lekarskiego wobec jego nieuzyskania, nie może podważyć stanowiska Sądu pierwszej instancji, bowiem jak wskazano to na osobie pełnomocnika ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, zaś Sąd w tym zakresie nie działa za stronę skarżącą, ani jej pełnomocnika i nie jest zobligowany do poszukiwania takich okoliczności z urzędu, czy też domyślania się ich. Ze względu na powyższe, prawidłowo WSA w Warszawie orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobniła bowiem należycie takich okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn nadzwyczajnych, od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.