II SA/Kr 1307/22

WyrokWSA w Krakowie2023-01-18

Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego z powodu rzekomego niedochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, gdy wnioskodawca wykazuje, że wniosek został nadany w terminie, oraz czy organ może badać przymiot strony na etapie wstępnego rozpoznania wniosku o wznowienie?
Ratio decidendi
Organ administracji powinien wznowić postępowanie, jeśli wnioskodawca wykazał, że wniosek o wznowienie został złożony w terminie przewidzianym w art. 148 § 2 k.p.a. oraz powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Badanie przymiotu strony na etapie wstępnym jest dopuszczalne tylko w przypadku oczywistego braku tego przymiotu; w przeciwnym razie organ powinien wznowić postępowanie i dopiero w pełnym postępowaniu administracyjnym zweryfikować status strony.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta Krakowa zatwierdzającymi projekt budowlany i udzielającymi pozwolenia na budowę. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu. Wnioskodawca wykazał, że wniosek został nadany listem poleconym w terminie, co potwierdziły dowody z Poczty. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka zaskarżyła to postanowienie, kwestionując przymiot strony wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 9 września 2022 r. uchylające postanowienie organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółka z.o.o. Spółka jawna na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 9 września 2022 r. nr WI-I.7840.2.122.2021.MA w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. nr AU-01-1.6740.1.476.2019.AZI działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w związku z art. 147 i art. 148 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku A. S. A z siedzibą w C. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia l grudnia 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego: " budowa zabudowy usługowo - biurowej (lokale usługowe -handlowe w parterze i apartamenty na wynajem dla działalności turystyczno - hotelowej, oraz biura obsługujące obie te funkcje) z garażami podziemnymi, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji opadowej i sanitarnej, c.o. wraz z wymiennikownią, wentylacji mechanicznej i oddymiania, elektryczną, odgromową, telekomunikacyjna; wraz z zagospodarowaniem terenu: układem dróg wewnętrznych, ciągami komunikacji pieszej, miejscami postojowymi; wraz z budową instalacji na terenie: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej z retencją, elektrycznych, oświetlenia terenu; wraz z przebudową sieci kanalizacji opadowej i telekomunikacyjną" przy ul. [...] / ul. [...], wydaną na rzecz: [...] z siedzibą w K., oraz o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 9 listopada 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na zmianę ww. pozwolenie na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa zabudowy usługowo-biurowej (lokale usługowo-handlowe w parterze i apartamenty na wynajem dla działalności turystyczno-hotelowej, oraz biura obsługujące obie te funkcje) z garażami podziemnymi, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji opadowej i sanitarnej, c. o. wraz z wymiennikownią, wentylacji mechanicznej i oddymiania, elektryczną, odgromową, telekomunikacyjną; wraz z zagospodarowaniem terenu: układem dróg wewnętrznych, ciągami komunikacji pieszej, miejscami postojowymi; wraz z budową instalacji na terenie: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej z retencją, energetycznych, oświetlenia terenu; wraz z przebudowa sieci kanalizacji opadowej i telekomunikacyjną, na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr[...] ewidencyjna K., przy ulicy [...] i [...] w K.", wydaną na rzecz: [...] z siedzibą w K. – odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 6 marca 2019 r. do organu wpłynął wniosek A. .. z siedzibą w C. o wznowienie postępowań zakończonych ww. decyzjami ostatecznymi. Jako przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania został wskazany art. 145 § l pkt 4 kpa, zgodnie z którym - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem wnioskodawcy strona bez własnej winy nie brak udziału w tych postępowaniach. Wnioskodawca wyjaśnił również, że strona dowiedziała się o rozstrzygnięciu zawartym w wyżej opisanych decyzjach w dniu 4 lutego 2019 r. Wnioskodawca podał również, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych po drugiej stronie ul. [...]. Organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania po upływie miesięcznego terminu liczonego od dowiedzenia się o decyzji tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca dowiedział się o ww. decyzjach o pozwoleniu na budowę w dniu 4 lutego 2019 n, natomiast wniosek o wznowienie został złożony w dniu 6 marca 2019 r. Zgodnie z art. 57 § 3 Kpa - Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy - miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania minął w dniu 4 marca 2019 r. a zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. W świetle powyższego, zdaniem organu należało wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na niedochowanie miesięcznego terminu na złożenie wniosku liczonego od daty dowiedzenia się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa). Na to postanowienie zażalenie złożyła A. S.A. z siedzibą w C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 148 § 1 kpa oraz art. 149 § 3 kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, podczas gdy w niniejszej sprawie wnioskodawca zachował termin miesięczny poprzez złożenie w urzędzie pocztowym operatora publicznego wniosku o wznowienie postępowania z dnia 4 marca 2019 r., art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez nieuwzględnienie, że wniosek został nadany przez pełnomocnika wnioskodawców w polskiej placówce operatora, naruszenie art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak uwzględnienia, że wniosek o wznowienie postępowania został wysłany listem poleconym dnia 4 marca 2019 r. i w rezultacie uznanie na podstawie prezentaty organu, że wniosek został złożony dnia 6 marca 2019 r. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta Krakowa po włączeniu do akt postępowania między innymi notatki służbowej z dnia 29 stycznia 2020 r. dotyczącej analizy oddziaływania inwestycji na nieruchomości wnioskującej o wznowienie oraz uwierzytelnionej kopii koperty w której został przesłany wniosek o wznowienie postępowania, wydał dnia 29 stycznia 2020 r. postanowienie znak: AU-01-1.6740.1.476.2019.AZI, którym uchylił w całości postanowienie z 7.01.2020 r. odmawiające wznowienia postępowań zakończonych decyzją pozwolenia na budowę nr 2293/6740.1/2017 z dnia 1.12.2017 r. oraz zmieniającą ją decyzją nr 2107/6740.1/2018 z 9.11.2018 r. oraz odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr 2293/6740.1/2017 z dnia 1.12.2017 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ l instancji podniósł, że po powtórnym zbadaniu całości akt przedmiotowej sprawy ustalono, iż koperta, w której został przesłany wniosek o wznowienia postępowania została włączona jedynie do akt sprawy [...], a jej kopia nie została włączona do akt przedmiotowej sprawy. Na tej podstawie organ błędnie orzekł, iż wniosek o wznowienie został złożony po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 kpa i dlatego zażalenie spółki zasługuje w całości na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 132 kpa organ rozstrzygnął sprawę jak w osnowie postanowienia. W dalszej części uzasadnienia organ l instancji poddał ponownej analizie obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji dokonując analizy projektu zagospodarowania terenu inwestycji, celem wykazania zachowania przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzając, że planowana inwestycja nie wpłynie na możliwość dotychczasowego korzystania z nieruchomości użytkowanej wieczyście przez podmiot wnioskujący o wznowienie, ani na możliwość jej zagospodarowania w przyszłości, a nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją z dnia 1 grudnia 2017 r. W orzeczeniu tym organ l instancji poinformował również, że pod sygnaturą [...] prowadzone jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 1.12.2017 r., a pod sygnaturą [...] postępowanie w przedmiocie wznowienia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 9 listopada 2018 r. Na to postanowienie zażalenie złożyła A. S.A. z siedzibą w C., zarzucając niezasadne przyjęcie, że, nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a wnioskodawca nie ma statusu strony. Wojewoda Małopolski postanowieniem z 29 lipca 2020 uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ l instancji w trybie art. 132 kpa. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezydent Miasta Krakowa wydając postanowienie z dnia 29 stycznia 2020 r. przekroczył nie tylko zakres żądania strony określony w złożonym zażaleniu na postanowienie wydane dnia 7 stycznia 2020 r., to jeszcze przeprowadził postępowania dowodowe zarezerwowane dla postępowania prowadzonego po wznowieniu postępowania, przeprowadzając analizę projektu budowlanego i dokonując oceny merytorycznej odnoszącej się do ustalenia obszaru oddziaływania, w tym do zgodności przyjętych rozwiązań z przepisami. Ponadto wydane z powołaniem się na art. 132 kpa postanowienie pogarsza sytuację strony wnoszącej zażalenie. Mając na względzie powyższe, Prezydent Miasta Krakowa za pismem z 14 grudnia 2021 r., przesłał zażalenie A. S.A. na ww. postanowienie organu l instancji z 7 stycznia 2020 r. o odmowie wznowienia postępowania. Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. nr WI-I.7840.2.122.2021.MA uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Stwarza bowiem prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Stanowi z tego względu wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej, którą ustanawia art. 16 § 1 kpa. Wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje w drodze postanowienia. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego na organie, który wydał decyzję w pierwszej instancji ciążą pewne obowiązki, a mianowicie jeżeli organ działa w oparciu o wniosek, to winien zbadać legitymację osoby składającej wniosek, czy jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, czy wniosek ten dotyczy decyzji ostatecznej i czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa oraz, czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Czynności podjęte przez organ z urzędu, przed wydaniem takiego postanowienia, nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny. W przypadku braku tych przesłanek, organ nie wznawia postępowania, lecz działając na podstawie art. 149 § 3 kpa, wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Przesłanka wznowienia, określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nakłada na organy administracji publicznej, obowiązek ustalenia z urzędu, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie 1 miesiąca, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to. aby do strony dotarła wiadomość p wydanej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Przytoczony powyżej przepis wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. W przypadku kiedy podstawą wznowienia jest przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania liczy się od daty powzięcia przez stronę wiadomości o wydanej decyzji w zakresie niezbędnym do jej identyfikacji. Podzielić należy pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. IV SA/Po 506/09, iż jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie II OSK 714/08 (LEX nr 574438) przyjął, iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Oświadczenie o terminie, w którym składający podanie o wznowienie postępowania, dowiedział się o decyzji, korzysta z domniemania prawdziwości. Granice tego domniemania wyznaczają jednak okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym fakty znane organowi z urzędu. W świetle art. 148 § 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa - na co wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny_ określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa doręczenia decyzji, wejścia w jej posiadanie, której dotyczy żądanie wznowienia. Z powyżej przytoczonej regulacji zawartej w przepisie art. 148 kpa wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji publicznej nie jest jednakże zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia tej okoliczności. Organ obowiązany jest bowiem z urzędu zbadać zachowanie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie. W przedmiotowym wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawca wskazał, że o rozstrzygnięciach zawartych w powyższych decyzjach dowiedział się w dniu 4 lutego 2019 r., kiedy to Zarząd zapoznał się z artykułem prasowym opublikowanym w Dzienniku Polskim pod tytułem [...]. Biurowiec wysoki na 17 metrów, bloki i przelotówka wśród zieleni." Powyższy wniosek wpłynął do organu l instancji w dniu 6 marca 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa przyjął, że żądanie to zostało złożone osobiście w związku z czym doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia. Składając zażalenie z dnia 20 stycznia 2020 r., pełnomocnik skarżącej spółki załączył m.in. wydruki: potwierdzenia nadania listu poleconego nr ([...] z dnia 4 marca 2019 r, ze strony Poczty [...] S.A. potwierdzający odbiór listu poleconego nr ([...] z dnia 6 marca 2019 r. oraz korespondencji mailowej pomiędzy wnioskodawcą, a adwokatem D. S. (uprzednim pełnomocnikiem wnioskodawcy). Kolejno w aktach sprawy organu l instancji znajduje się wydruk z "Systemu Obiegu Spraw Urzędowych" oraz kserokopia koperty nadania przedmiotowego zażalenia z adnotacją, że jej oryginał znajduje się w aktach sprawy [...]. Z dowodów tych niezbicie wynika, że korespondencja przesyłająca zażalenie o numerze ([...] została nadana w dniu 4 marca 2019 r. Zatem z powyższego należy wysnuć wniosek, że skoro strona wnosząca o wznowienie postępowania o rozstrzygnięciach zawartych w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 1 grudnia 2017 r., oraz nr [...] z dnia 9 listopada 2018 r. dowiedziała się w dniu 4 lutego 2019 r., a wniosek o wznowienie został nadany w dniu 4 marca 2019 r., to termin o którym mowa w art. 148 § 2 kpa został zachowany. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] Spółka z.o.o. Spółka jawna zarzucając naruszenie art. 138 § 2 KPA w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 KPA w zw. z art. 28 § 2 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 28 KPA poprzez uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy A. S. A. nie przysługiwał interes faktyczny i prawny do udziału w ww. postępowaniu, ani nie był właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości znajdującej się w zakresie oddziaływania inwestycji, które to okoliczności stanowią przesłankę do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego, a w konsekwencji A. S.A. nie był uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie ww. postępowania. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności postanowienia organu odwoławczego o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem tym organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, zakończonego decyzją zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę dla zabudowy usługowo-biurowej. W ocenie organu odwoławczego, wnioskodawca dotrzymał terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, stanowisko organu I instancji (który odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia podania) było więc wadliwe. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei przepis art. 149 k.p.a. przesądza, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4). Przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a. Następnie bada czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie jest oparte na podstawie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a lub też jest spóźnione lub wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r. I OSK 2639/17 wniesienie podania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 - 8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie. Kwestią odrębną jest uprawnienie organu do badania przymiotu strony na tym wstępnym etapie w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na niezawiniony brak swojego udziału w postępowaniu. Przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, że uprawnienie do takiego badania a w konsekwencji do odmowy wznowienia postępowania na tym etapie, organ ma jedynie sytuacji oczywistości tej kwestii, wynikającej z samych twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie, z których wynika, że podmiot wnioskujący o wznowienie nie mógł być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Jak mowa wyżej jedynie w sytuacji kiedy zachodzi oczywistość, że dany podmiot nie mógł być stroną zakończonego postępowania administracyjnego (np. powołuje się nie na własny interes prawny ale na interes społeczny) organ uprawniony jest do odmowy wszczęcia postępowania. Dla przykłady przytoczyć można pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2022 r. II OSK 1015/19 w którym wskazano, iż możliwość odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., gdy z treści wniosku o wznowienie postępowania w sposób oczywisty i niebudzący żadnych wątpliwości wynika, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania wznowieniowego, wskazuje na to, że wniosek powinien określać stanowisko samego wnioskodawcy w zakresie spełniania przymiotu strony. Wyrazem ustalenia (po wznowieniu postępowania), że podanie wniósł podmiot, który faktycznie nie był stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, s. 882, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2008 r. II OSK 1892/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. II OSK 1406/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014 r. II GSK 451/13). W niniejszej sprawie kasacyjne postanowienie organu II instancji było następstwem ustalenia, że podmiot wnoszący o wznowienie postępowania z powołaniem się na własny interes prawny w zakończonym ostateczną decyzją postępowania administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, w którym bez własnej winy nie brał udziału, wbrew ustaleniom organu I instancji, zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Organ co prawda nie analizował, czy podmiot wnioskujący o wznowienie, ma przymiot strony (co kwestionuje strona skarżąca), tym niemniej, jak wskazano wyżej zasadą jest, że w takiej sytuacji organ administracji ma obowiązek wznowić postępowanie i w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym ustalić, czy przyczyna wznowienia postępowania faktycznie się zmaterializowała tj. wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu w którym bez własnej winy nie brał udziału i czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Negatywna weryfikacja tej okoliczności (wnoszący podanie nie miał przymiotu strony w postępowaniu wznowienia którego się domagał) uprawnia organ do wydania decyzji o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Jeżeli zaś organ stwierdzi, że przyczyna wznowienia istnie – wnoszący podanie miał przymiot strony, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego kończy postępowaniu decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. lub art. 151 § 2 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 146 K.p.a. Zarzuty skargo sprowadzające się do negowania przymiotu strony względem wnoszącego podanie o wznowienie postępowania są bezpodstawne. Jest dla sądu oczywistym (choćby z okoliczności podnoszonych w skardze), że nie zachodzą podstawy by przyjąć, że po stronie tego podmiotu zachodzi oczywisty brak interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o wznowienie, co uprawniałoby organ do wydania postanowienia o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a. Dopiero w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym organ okoliczność tą powinien poddać weryfikacji. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji. Złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło