II SO/Bk 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia S. w W. o wymierzenie Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach grzywnę w wysokości 100,00 (sto) zł; 2. zasądzić od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia S. w W. kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. , Wnioskiem z 10 czerwca 2024 r. Stowarzyszenie S. w W. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność z 1 marca 2024 r., która została doręczona organowi 7 marca 2024 r. Jako podstawę prawną wniosku Stowarzyszenie wskazało art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Do wniosku strona załączyła wydruki złożonego e-mailem 17 października 2023 r. wniosku o udostępnienie informacji oraz skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania tego wniosku wraz z pocztowym poświadczeniem jej nadania 1 marca 2024 r. W uzasadnieniu Stowarzyszenie wyjaśniło, że 15 listopada 2023 r. wezwało Dyrektora SP SOZ w Siemiatyczach do realizacji ww. wniosku z 17 października 2023 r., a 29 listopada 2023 r. ponowiło jego treść. Z uwagi na brak reakcji ze strony Dyrektora, Stowarzyszenie skierowało za pośrednictwem organu do WSA w Białymstoku skargę na bezczynność. Skarga została skutecznie doręczona organowi 7 marca 2024 r. Do dnia sporządzenia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie rozpoznał wniosku o udostępnienie informacji oraz nie przekazał do sądu skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Stowarzyszenie wniosło także o zasądzenie od Dyrektora na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Przy piśmie z 28 czerwca 2024 r. skierowanym do sądu Dyrektor przekazał: skargę Stowarzyszenia z 1 marca 2024 r. oraz odpowiedź z 28 czerwca 2024 r. na wniosek z 17 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, jaka została skierowana do strony skarżącej drogą mailową na wskazany adres e-mail. Jednocześnie organ wniósł o: nieobciążenie grzywną za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu; rozpatrzenie skargi Stowarzyszenia według uznania sądu, przy uwzględnieniu tego, że Stowarzyszenie to otrzymało jednak odpowiedź na skierowany wniosek o dostęp do informacji publicznej Przekazana przez organ skarga została zarejestrowana w tut. sądzie pod sygn. II SAB/Bk 69/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Co do zasady, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku jednak skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W świetle przytoczonych przepisów należy uznać, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od stanowiska organu co do dopuszczalności i zasadności skargi. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dopiero bowiem w toku postępowania zainicjowanego skargą sąd zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga skierowana do sądu mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną, czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też w jakikolwiek sposób pozostawał w bezczynności. Natomiast wedle art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada zatem, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (w tym przypadku – w związku z przepisem szczególnym, jakim jest art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). W razie niezastosowania się organu do omawianego obowiązku, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przywołane przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim - złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć też należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy. W przekonaniu sądu podzielić należy pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 18 maja 2021 r., III OSK 4560/21; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; dostępne w CBOSA, http://orzeczeniansa.gov.pl). Z tego względu przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na określenie wysokości grzywny. Ponadto na względzie należy mieć, że organ lub podmiot zobowiązany ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" wskazuje z kolei, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Oznacza to, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ lub podmiot zobowiązany do przekazania skargi wypełnił obowiązek w tym zakresie i czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Dokonując oceny w niniejszej sprawie, sąd stwierdził, że okoliczności faktyczne odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu. Dyrektor nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi do sądu. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że Stowarzyszenie wniosło do WSA w Białymstoku skargę za pośrednictwem Dyrektora na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Okoliczność ta została potwierdzona w udzielonej odpowiedzi na skargę. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 pkt 1 u.d.i.p. organ miał więc obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w 15-dniowym terminie. Skarga ta, jak wskazało Stowarzyszenie, została skutecznie doręczona 7 marca 2024 r. Stąd ustawowy termin do przekazania skargi sądowi upływał z dniem 22 marca 2024 r. Skarga została przekazana do sądu przez organ dopiero przy piśmie z 28 czerwca 2024 r., a zatem już po powzięciu wiedzy o złożonym przez Stowarzyszenie wniosku o wymierzenie grzywny. Trzeba podkreślić, w odniesieniu do pisma organu, że zasadność skargi na bezczynność będzie oceniana w odrębnym postępowaniu. Określając wysokość grzywny, sąd uwzględnił okres zwłoki, który wynosi ponad 3 miesiące, ale też fakt, że ostatecznie skarga została przekazana. Jednocześnie sąd wziął pod uwagę charakter działalności Zakładu, że jest to placówka medyczna, prawdopodobnie niedoświadczona w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Na tej podstawie sąd uznał, że grzywna w wysokości 100 zł jest kwotą adekwatną do zaistniałego uchybienia, a wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej i represyjnej, jak też funkcji prewencyjnej przez zapobiegnie popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń zarówno przez ukarany podmiot, jak i przez inne zobowiązane podmioty i organy. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji postanowienia, orzeczono natomiast o kosztach, na które składa się uiszczony przez Stowarzyszenie wpis od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).