III OSK 4560/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej podmiotu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi?Ratio decidendi
Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy nie podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej podmiotu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Ocena sądu w postępowaniu o wymierzenie grzywny ogranicza się do kontroli wypełnienia obowiązków przez organ, a nie do badania dopuszczalności skargi czy zdolności sądowej podmiotu.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Komitetowi Wyborczemu za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargi na bezczynność Komitetu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. WSA odrzucił wniosek, uznając, że Komitet Wyborczy nie posiada zdolności sądowej. Fundacja wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. NSA uchylił postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt: II SO/Wa 26/20.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [..] z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt: II SO/Wa 26/20 w sprawie z wniosku Fundacji [..] z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Komitetowi Wyborczemu [..] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt: II SO/Wa 26/20 odrzucił wniosek Fundacji [..] z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Komitetowi Wyborczemu [..] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r. Fundacja [..] z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Komitetowi Wyborczemu [..] grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie Sądowi skargi Fundacji z dnia 18 czerwca 2020 r. na bezczynność Komitetu w przedmiocie rozpoznania wniosku Fundacji z dnia 14 maja 2020 r. o udzielenie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W ocenie Sądu wniosek podlegał odrzuceniu ponieważ żądanie wymierzenia grzywny dotyczyło podmiotu niemającego zdolności sądowej. Powołując się na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi (postanowienie z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt: I ACz 1849/18), Sąd wskazał, że ze względu na czasowy charakter komitetów wyborczych i brak wyraźnego stanowiska ustawodawcy, komitety nie posiadają osobowości prawnej, a tym samym w świetle art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, zdolności sądowej. W ocenie Sądu powyższe stanowisko znajduje zastosowanie na gruncie procedury sądowoadministracyjnej. Ponadto Sąd zauważył, że z informacji podanych na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej (www.pkw.gov.pl) wynika, iż Komitet przedłożył sprawozdanie finansowe za okres [..] 2020 r., a jako komitet wyborczy uczestniczący w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. - zobowiązany do złożenia sprawozdania finansowego do 28 września 2020 r. - ulegnie rozwiązaniu na mocy art. 100 § 1 pkt 1 k.w. po upływie 60 dni od przyjęcia jego sprawozdania finansowego przez organ wyborczy. Następnie Sąd uznał, że wniosek został złożony w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi na bezczynność Komitetu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a tym samym ocenie podlegała zdolność sądowa Komitetu w kontekście wykonywania zadań publicznych. Podzielając pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt: II SAB/Lu 4/19 Sąd uznał, że z samego uczestnictwa komitetu wyborczego w procesie wyborczym nie można wywodzić tezy, że podmiot ten wykonuje zadania publiczne. Cała działalność komitetu wyborczego jest ukierunkowana na obsługę i wspieranie konkretnego kandydata (lub kandydatów) zgłoszonego w wyborach, a nie na zaspokajanie powszechnych potrzeb obywateli. Nie ma zatem podstaw do przypisywania działalności komitetu wyborczego wyborców cechy wykonywania zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji Komitet nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Fundacja [..] z siedzibą w W. wywiodła od powyższego postanowienia skargę kasacyjną, w której zaskarżając je w całości (w skardze kasacyjnej omyłkowo wskazano na wyrok a nie postanowienie), wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz domagając się przeprowadzenia rozprawy, zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieprawidłowe uznanie, że Komitet Wyborczy [..] nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej,
2) przepisów postępowania, tj.:
- art. 58 § 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pomimo że strona postępowania – Komitet Wyborczy [..] posiada zdolność sądową stosownie do art. 25 § 1 oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
- art. 25 § 1 oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że Komitet Wyborczy [..] nie posiada zdolności sądowej, podczas gdy Komitet wyborczy zdolność taką posiada;
- art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewypełnienie przez organ ciążącego na nim obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie można zgodzić się z konstatacją Sądu, że Komitet Wyborczy nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem istotą działalności komitetu wyborczego jest działanie skierowane na rzecz sprawowania władzy publicznej przez kandydatów zgłoszonych i popieranych przez dany komitet wyborczy. Komitet podejmuje zatem działania w sferze publicznej, a informacje dotyczące spraw finansowych komitetu wyborczego stanowią informację publiczną. Komitet wyborczy jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Następnie podkreślono, że Komitet Wyborczy posiada zdolność procesową w rozumieniu art. 25 § 1 oraz 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując m.in. na art. 11 § 1 Kodeksu wyborczego. Końcowo podkreślono, uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., że organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż wniosek podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej, nie skupiając się na meritum rozpatrywanej sprawy, podczas gdy obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy jest obowiązkiem bezwzględnym i nie jest zależy od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, w związku ze zgłoszonym żądaniem przeprowadzenia rozprawy, wskazać należy, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Rozpatrując skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że ma ona częściowo usprawiedliwione podstawy.
Wskazać należy, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).
W ramach podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazano na błędne odrzucenie wniosku w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., pomimo że Komitet posiadał zdolność sądową stosownie do art. 25 § 1 i art. 3 p.p.s.a. oraz wskazując w drugim zarzucie, że Sąd błędnie stwierdził brak zdolności sądowej, a więc naruszył art. 25 § 1 i art. 3 p.p.s.a.
Zarzuty te, jako zbieżne, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał łącznie i uznał za zasadne. Wskazać należy, na co trafnie w końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazała strona skarżąca kasacyjnie, że nawet niedopuszczalność skargi nie usprawiedliwia nieprzekazania tej skargi sądowi administracyjnemu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmiennictwie prawniczym jednolicie wskazuje się, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w zakreślonym prawem terminie skutkuje możliwością wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Ocenie sądu administracyjnego podlega wyłącznie okoliczność wypełnienia obowiązków, o których mowa w art. art. 54 § 2 p.p.s.a. Postępowanie o wymierzenie grzywny jest odrębnym postępowaniem, w którym ocenie Sądu nie podlega dopuszczalność skargi, a jedynie reakcja na skargę podmiotu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem zaskarżenia. W art. 54 § 2 p.p.s.a. chodzi o organ w subiektywnym znaczeniu, o którym skarżący twierdzi, że jest organem administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność podlega właściwości sądów administracyjnych (zob. W. Sawczyn, Glosa do postanowienia WSA w Gdańsku z 19.11.2007 r., II SO/Gd 5/07, OSP 2009/7–8, s. 546 i n.). "Obowiązek, o którym stanowi art. 54 § 2 p.p.s.a., jest niezależny od oceny organu dotyczącej dopuszczalności prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w danej sprawie, co pociąga za sobą możliwość wymierzenia organowi grzywny w każdym przypadku niewywiązania się w terminie z powinności przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę" (zob. W. Piątek, A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 6.06.2012 r., I OZ 418/12, OSP 2013/7–8, s. 535, zob. też P. Szkudlarek, Glosa do postanowienia WSA w Gdańsku z 19.11.2007 r., II SO/Gd 5/07, OSP 2010/1, s. 79 i n.).
W tym kontekście bezcelowa jest ocena dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie kwestia zdolności sądowej podmiotu (którego bezczynność jest przedmiotem skargi) - w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Badanie Sądu w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ogranicza się do kontroli wypełnienia obowiązków – w tym przypadku wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176). Ani do podmiotu, który otrzymał skargę ani do Sądu, do którego wpłynął wniosek o wymierzenie grzywny, nie należy ocena, czy skarga jest dopuszczalna, ani czy zachodzą przesłanki do uznania jej za niezasadną. Stanowi to bowiem wykroczenie poza granice sprawy. Należy także dodatkowo wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09, w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wskazano, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Odrzucając zatem wniosek Fundacji [..] z siedzibą w W. z powołaniem się na kwestie zdolności sądowej komitetu wyborczego Sąd I instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 25 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co oznacza zasadność zarzutu naruszenia tych przepisów, mimo że nieskuteczny był powiązany z nimi zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 p.p.s.a. Przepis ten bowiem składa się z wielu jednostek redakcyjnych, a zgodnie z ugruntowanym i trafnym stanowiskiem orzecznictwa, w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., jaki strona skarżąca kasacyjnie sformułowała we wniesionej skardze kasacyjnej, należy stwierdzić, że Sąd administracyjny nie jest organem administracji i nie stosuje przepisów k.p.a., zatem zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny musiał uznać za chybiony.
Nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzut ten został przez skarżącą kasacyjnie uzasadniony błędnym uznaniem, że Komitet Wyborczy [..] nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Bez wątpienia w zarzucie tym zakwestionowano stanowisko Sądu o niepodleganiu przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej konkretnego podmiotu, a więc poddano pod wątpliwość dokonaną przez Sąd I instancji ocenę stanu faktycznego sprawy, tj. ocenę Komitetu Wyborczego [..] jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
W związku z taką konstrukcją zarzutu naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktów (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), w przypadku, gdy ustalenia w tym zakresie nie zostały skutecznie zakwestionowane w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W skardze kasacyjnej nie podważono ustaleń faktycznych sprawy, nie podniesiono również zarzutu błędnej wykładni art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że nawet gdyby w drodze rekonstrukcji zarzutu przyjąć, że chodzi w nim o niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, to również nie mógłby on odnieść skutku. Brak zakwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którą komitety wyborcze nie są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej oznacza, że takie właśnie stanowisko – jako niezakwestionowane – jest brane pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny jako punkt odniesienia w ocenie zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że kwalifikacja Komitetu Wyborczego [..] jako podmiotu niezobowiązanego do udostępniania informacji publicznej nie mogła być skutecznie zwalczana zarzutem niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy uznając, że skarga kasacyjna w zakresie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 25 § 1 p.p.s.a. ma usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się tylko do uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, bowiem w realiach niniejszej sprawy nie występuje potrzeba ponownego orzekania w tej samej kwestii, tj. kwestii dopuszczalności wniosku (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2004 r., GSK 964/04, LEX nr 1573851; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., II GSK 4160/17; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II GSK 2044/15; por. też: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2013, s. 619).
Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należało zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło