II SA/Wa 2666/21
WyrokWSA w Warszawie2022-08-02
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Joanna Kube, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział profesora, który był przewodniczącym komisji habilitacyjnej i sporządził negatywną opinię, jako członka Rady Doskonałości Naukowej w posiedzeniu, na którym rozpatrywano odwołanie od uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, stanowi naruszenie przepisów o wyłączeniu od udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Udział profesora, który był przewodniczącym komisji habilitacyjnej i sporządził negatywną opinię, jako członka Rady Doskonałości Naukowej w posiedzeniu rozpatrującym odwołanie od uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, stanowi naruszenie przepisów o wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Opinie sporządzone na potrzeby postępowania habilitacyjnego mają walor opinii biegłego, a udział takiej osoby w postępowaniu odwoławczym, nawet jeśli ogranicza się do obecności na posiedzeniu i nieuczestniczenia w głosowaniu, może być odbierany jako sugestia dla pozostałych głosujących i narusza zasadę bezstronności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego. Komisja habilitacyjna i Rada Dziedziny odmówiły nadania stopnia doktora habilitowanego, mimo pozytywnych opinii części recenzentów i członków komisji. Rada Doskonałości Naukowej utrzymała w mocy uchwałę o odmowie. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu od udziału w postępowaniu, wskazując na udział profesora B. S., który był przewodniczącym komisji habilitacyjnej i sporządził negatywną opinię, w posiedzeniu Rady Doskonałości Naukowej rozpatrującym jej odwołanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rady Doskonałości Naukowej i poprzedzającą ją uchwałę Rady Dziedziny, zasądził od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz I. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. M. w dniu 22 listopada 2018 r. złożyła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] stycznia 2019 r. działając na podstawie art. 18a ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) dalej jako u.s.n., w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018r., poz. 1669), powołała komisję habilitacyjną, w skład której weszli: prof. dr hab. B. S. (przewodniczący komisji), dr hab. M. C. (sekretarz komisji), dr hab. H. S. (członek komisji), dr hab. Z. S. (członek komisji) oraz recenzenci: prof. dr hab. W. T., dr hab. A. Z., prof. dr hab. E. S..
Dwoje recenzentów Komisji Habilitacyjnej (dr hab. A. Z. oraz prof. dr hab. E. S.) ocenili, że I. M. spełnia warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, o których mowa w art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym praz o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) dalej jako u.s.n. Takie samo stanowisko zajęło trzech innych członków Komisji Habilitacyjnej w swoich opiniach (dr hab. M. C., dr hab. H. S., dr hab. Z. S.).
Recenzent Komisji dr hab. W. T. w opinii o dorobku naukowo-dydaktycznym dr I. M. stwierdził, że o ile jej działalność dydaktyczna i popularyzatorska oraz udział w konferencjach naukowych zasługują na uznanie, o tyle jej osiągnięcie naukowe – monografia ("[...], Wyd. [...] [...] 2018) wraz z cyklem artykułów, nie stanowią znacznego wkładu habilitantki w rozwój pedagogiki. Główne osiągnięcie naukowe habilitantki również negatywnie ocenił Przewodniczący Komisji Habilitacyjnej prof. dr hab. B. S.
W dniu [...] maja 2019 r. odbyło się posiedzenie Komisji Habilitacyjnej na którym na podstawie art. 18a ust. 8 powołanej ustawy, podjęto uchwałę (nr [...]) o odmowie nadania dr I. M. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika (0 głosów - za poparciem wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego, 2 głosy - przeciw poparciu wniosku, 5 głosów - wstrzymujących się).
Rada Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2019 r., podjęła uchwałę (nr [...]) o odmowie nadania dr I. M. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika (wynik głosowania za odmową nadania 12 głosów, przeciw 1 głos, 4 głosy wstrzymujące się). W uzasadnieniu uchwały Rada Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] odwołała się do oceny dorobku skarżącej, zawartej w uchwale Komisji Habilitacyjnej z [...] maja 2019 r. oraz w protokole z posiedzenia na którym podjęto tę uchwałę.
I. M. w odwołaniu z 7 stycznia 2020 r. od uchwały Rady Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] z [...] listopada 2019 r. zarzuciła Radzie Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Odwołująca się podniosła, że w orzecznictwie sądowym (np. wyroki NSA z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 58/08, z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 420/10, z 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 659/07, z 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1187/07) przyjmuje się, że w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego należy stosować odpowiednio k.p.a., co oznacza, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Recenzja jest opinią specjalisty z danej dziedziny lub pokrewnej, którą zajmuje się kandydat do tytułu naukowego i jako taka, niewątpliwie musi podlegać wszechstronnej ocenie przy podejmowaniu uchwały (wyroki NSA z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 58/08, z 22 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 312/13, z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1364/05). Rada Wydziału jest autonomiczna w zakresie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, co oznacza, że nie jest związana opinią Komisji Habilitacyjnej i może podjąć decyzję odmienną od Komisji Habilitacyjnej i nadać habilitantce stopień doktora habilitowanego.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem odwołującej się, organ I instancji bezkrytycznie oparł się na stanowisku Komisji Habilitacyjnej wyrażonej w uchwale. Z protokołu posiedzenia Rady Dziedziny z [...] listopada 2019 r. wynika, że nie odbyła się praktycznie żadna dyskusja nad jej dorobkiem naukowym oraz nad uchwałą Komisji Habilitacyjnej oraz recenzjami. Posiedzenie Rady Dziedziny miało charakter wyłącznie sprawozdawczy i ograniczyło się do przedstawienia treści negatywnej uchwały Komisji Habilitacyjnej. Rada Dziedziny w ogóle nie odniosła się do faktu, że dwie recenzje i trzy opinie z siedmiu wyrażonych stanowisk członków Komisji Habilitacyjnej były pozytywne, a pomimo to Komisja Habilitacyjna wydała negatywną opinię przy pięciu wstrzymujących się głosach członków Komisji Habilitacyjnej, w tym 2 recenzentów.
I. M. zarzuciła również organowi I instancji naruszenie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z 18a ust. 11 u.s.n. oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz.U. Nr 196, poz. 1165) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że jej dorobek naukowy nie spełnia wymagań określonych w powołanych przepisach.
Odwołująca się podkreśliła, że dr hab. A. Z. i prof. dr hab. E. S. jednoznacznie w konkluzji swoich recenzji stwierdzili, że spełnia kryteria ustawowe dotyczące nadania habilitacji oraz posiada wkład w dyscyplinę i istotną aktywność naukową. Takie samo stanowisko zajęło trzech członków Komisji Habilitacyjnej w swoich opiniach (tj. dr hab. Z. S., prof. U[...], dr hab. M. C., Prof. U[...], dr hab. H. S., prof. U[...]), a zatem pięciu z siedmiu członków Komisji Habilitacyjnej (czyli bezwzględna większość) uznało, że habilitantka spełnia kryteria ustawowe do nadania stopnia doktora habilitowanego oraz posiada wkład w dyscyplinę i istotną aktywność naukową. I. M. dodała, że jej monografia habilitacyjna uzyskała dwie pozytywne recenzje wydawnicze i podniosła, że jej dorobek naukowy uzyskał siedem pozytywnych ocen i tylko dwie oceny negatywne.
Zdaniem skarżącej, uzasadnienie zaskarżonej uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. Uzasadnienie uchwały Rady Dziedziny jest dokładnym przepisaniem uzasadnienia uchwały Komisji Habilitacyjnej co oznacza, że Rada Dziedziny nie przeprowadziła własnej oceny stanowiska Komisji Habilitacyjnej, a jedynie przyjęła stanowisko Komisji za swoje, tak jakby była nim związana, a ponadto nie wykazała dlaczego uznała za wiarygodną uchwałę Komisji Habilitacyjnej o odmowie nadania jej stopnia doktora habilitowanego oraz dlaczego nie uznała wiarygodności pozytywnych recenzji i opinii sporządzonych w postępowaniu habilitacyjnym.
I. M. w odwołaniu od uchwały zarzuciła ponadto, że powołani w skład komisji habilitacyjnej: prof. dr hab. W. T. oraz prof. dr hab. B. S. nie posiadają uznanej renomy naukowej, w tym międzynarodowej, w specjalizacji habilitantki. Prof. dr hab. W. T. jest specjalistą w zakresie pedagogiki społecznej, natomiast prof. dr hab. B. S. jest specjalistą w zakresie pedagogiki ogólnej, pedagogiki porównawczej, teorii wychowania, pedagogiki wczesnoszkolnej, co nie pozostaje w związku ze specjalizacją habilitantki (pedagogika pracy, andragogika) i stanowi naruszenie art. 18a ust. 5 pkt 2 u.s.n. Posiadanie stopni i tytułów naukowych w dyscyplinie pedagogika nie upoważnia do wypowiadania arbitralnych ocen naukowych we wszelkich obszarach rozleglej dyscypliny jaką jest pedagogika.
Zdaniem skarżącej, recenzja jej dorobku naukowego prof. W. T. oraz opinia prof. dr hab. B. S. (przewodniczącego komisji habilitacyjnej) zostały sporządzone z naruszeniem art. 18a ust. 7 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.s.n. Recenzja prof. dr hab. W. T. nie jest miarodajna, wyczerpująca, a recenzent w niewielkim stopniu stosuje do oceny dorobku habilitanta kryteria wskazane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz.U. Nr 196, poz. 1165). Skarżąca dodała, że treść opinii sporządzonej przez prof. dr hab. B. S. oraz jego "postawa" podczas posiedzenia Komisji Habilitacyjnej świadczy o jego negatywnym i nieobiektywnym nastawieniu do habilitantki i jej dorobku naukowego.
Na zakończenie skarżąca odwołała się do art. 18a ust. 5 pkt 2 u.s.n. i podniosła, że w skład Komisji Habilitacyjnej powołano tylko jednego członka wywodzącego się z jednostki prowadzącej postępowanie habilitacyjne tj. Uniwersytetu [...] w [...], gdy tymczasem w skład komisji habilitacyjnej jednostka prowadząca postępowanie habilitacyjne zwyczajowo powołuje trzy osoby związane zawodowo (naukowo) z tą jednostką (w tym przypadku z Uniwersytetem [...] w [...]). Odwołująca się dodała, że na to uchybienie zwrócił uwagę prof. dr hab. J. T. podczas posiedzenia Rady Dziedziny [...] (patrz protokół posiedzenia Rady Dziedziny z dnia [...] listopada 2019 r., s. 8).
Z tych wszystkich powodów I. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Radę Naukową Dyscypliny Wydziału [...] Uniwersytetu [...], na podstawie § 19 Statutu Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów o powołanie odpowiednich recenzentów do ponownego rozpatrzenia jej dorobku oraz na podstawie art. 29 ust. 1 u.s.n. w związku z art. 77 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: recenzji prof. zw. dr hab. K. H. z dnia [...] czerwca 2018 r., z recenzji prof. zw. dr hab. T. A., z zapisu wideokonferencji posiedzenia Komisji Habilitacyjnej z dnia [...] maja 2019 r., a także – na podstawie art. 34b u.s.n i 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1,4,5 k.p.a. o wyłączenie z posiedzeń Prezydium Centralnej Komisji oraz sekcji Nauk [...]Centralnej Komisji rozpatrującej niniejsze odwołanie prof. dr hab. B. S. jako osoby biorącej udział w niniejszym postępowaniu habilitacyjnym.
W toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów powołała dwóch recenzentów (prof. dr hab. J. N. oraz dr hab. E. J.) do oceny zasadności odwołania I. M. od uchwały Rady Dziedziny [...]Uniwersytetu [...] w [...] z [...] listopada 2019 r. Prof. dr hab. J. N. w opinii z [...] maja 2020 r. nie stwierdził formalnych uchybień w przeprowadzonym postępowaniu. Jego zdaniem, Komisja Habilitacyjna została powołana prawidłowo i jej członkowie byli kompetentni. Recenzent dodał, że uchwała Komisji Habilitacyjnej nie musi pozostawać w zgodzie z recenzjami oraz że członkowie Rady Dziedziny mieli możliwość zapoznania się z recenzjami. Drugi z recenzentów - dr hab. E. J. w opinii w sprawie zasadności odwołania skarżącej, oceniła, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Jej zdaniem, zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego doboru recenzentów jest nieuzasadniony. Odwołując się do protokołu z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej podała, że jej członkowie przeprowadzili rzeczową i wnikliwą dyskusję o dorobku kandydatki, w której głos zabrali wszyscy jej członkowie i po przeprowadzeniu której żaden z nich nie poparł wniosku o nadanie skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Dr hab. E. J. stwierdziła również, że podczas posiedzenia Rady Dziedziny [...] w dniu [...] listopada 2019 r., na którym podjęto uchwałę której dotyczy odwołanie, dyskutowano na temat dorobku skarżącej, a jej członkowie przed posiedzeniem otrzymali do wglądu recenzje i opinie dotyczące dorobku naukowego habilitantki.
Zespół [...] Nauk [...] Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] marca 2021 r., po zapoznaniu się z odwołaniem dr I. M. od uchwały Rady Naukowej Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] z [...] listopada 2019 r., w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw jego uwzględnieniu i uchyleniu zaskarżonej uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 2 głosy, przeciw - 27 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z posiedzenia Zespołu, wynika, że po przedstawieniu przez jednego z członków Zespołu (prof. M. N.) treści odwołania I. M. od uchwały Rady Dziedziny [...]Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z [...] listopada 2019 r. oraz dwóch opinii rzeczoznawców CK w sprawie zasadności odwołania, nie podjęto dyskusji i przystąpiono do głosowania w przedmiocie poparcia odwołania skarżącej. W protokole zapisano ponadto, że w posiedzeniu uczestniczyło 32 członków Zespołu, natomiast w głosowaniu udział wzięło 30 osób (za poparciem odwołania oddano 2 głosy, przeciw 27 głosów, 1 głos wstrzymujący się) oraz wyjaśniono, że na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. prof. B. S. "został wyłączony od udziału w postępowaniu w tej sprawie – nie brał udziału w głosowaniu".
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych (Prezydium) Rada Doskonałości Naukowej (następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) decyzją z [...] marca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy u.s.n. w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Rady Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] z [...] listopada 2019 r. odmawiającą I. M. nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika (wynik głosowania Prezydium Rady: 0 głosów za, 9 przeciw, 1 głos wstrzymujących się).
W uzasadnieniu decyzji Rada Doskonałości Naukowej wywiodła, że skarżąca nie spełnia wymogu ustawy określonego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ponieważ jej osiągnięcia naukowe będące podstawą wniosku habilitacyjnego, nie mogą być uznane za istotny wkład w rozwój dyscypliny pedagogiki.
Odnosząc się do odwołania, Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że na posiedzeniu Komisji Habilitacyjnej zostały przedstawione recenzje i opinie, podczas dyskusji wskazywano na błędy i uchybienia, jak i na pozytywne strony dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego. Członkowie Komisji Habilitacyjnej wysoko ocenili osiągnięcia dydaktyczne i organizacyjne, regionalną wartość badań, przydatność dla polityki senioralnej. W efekcie kilkugodzinnej dyskusji członkowie komisji, którzy w recenzjach i opiniach rekomendowali pozytywnie, zdecydowali się oddać głos wstrzymujący. Z dokumentacji wynika, że argumenty przedstawione w trakcie prezentacji recenzji i opinii oraz dyskusja spowodowały, że większość członków komisji nie była zdecydowana na podtrzymanie wcześniejszego stanowiska i na jednoznaczne głosowanie za nadaniem stopnia doktora habilitowanego.
Wbrew zapatrywaniu odwołującej się, organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne, dostatecznie wyjaśniając dlaczego jej wniosek o nadanie tytułu stopnia doktora habilitowanego nie uzyskał wymaganego poparcia. Rada Doskonałości Naukowej dodała, że organy kolegialne podejmują uchwały w głosowaniu tajnym, a ponadto przepisy k.p.a. stosuje się w takich sprawach jak rozpatrywana, odpowiednio, co oznacza, że uchwała nie musi spełniać wszystkich warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Rada Doskonałości Naukowej, ustosunkowując się do zarzutu skarżącej dotyczącego poprawności recenzji, podniosła, że opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych oraz że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia, a postępowanie dowodowe ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11). Okoliczność, że skarżąca uważa, że recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, czy nie podzielili jej poglądów, nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, że są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące (wyrok SN z 26 kwietnia 1996 r., IlI ARN 86/95).
Zdaniem organu, recenzenci powołani w postępowaniu habilitacyjnym reprezentują dziedzinę z której swoje osiągnięcia naukowe przedstawiła habilitantka. Prof. dr hab. W. T. reprezentuje pedagogikę społeczną i zajmuje się dziejami myśli społeczno-wychowawczej, zaś prof. dr hab. B. S. reprezentuje pedagogikę ogólną, porównawczą, teorię wychowania, co bezpośrednio związane jest ze wskazanym zakresem specjalizacji habilitantki - pedagogika pracy i andragogika. Ponadto, odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołującej w zakresie powołania wyłącznie jednego członka komisji habilitacyjnej wywodzącego się z Uniwersytetu [...] w [...], z przepisów ustawowych nie wynika, by na członków komisji habilitacyjnej musieli być powoływani kandydaci bezpośrednio związani naukowo lub zawodowo z jednostką prowadzącą postępowanie.
Na zakończenie Rada Doskonałości Naukowej podniosła, że decyzja o nadaniu stopnia jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA (wyroki z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09) wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie takiej decyzji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
I. M. w piśmie z 17 czerwca 2021 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ostateczną decyzję Rady Doskonałości Naukowej z [...] marca 2021 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z [...] listopada 2019 r. odmawiającą nadania jej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
I. M. podniosła, że Rada Doskonałości Naukowej nie rozpoznała w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie odniosła się dostatecznie do jej odwołania i w ten sposób naruszyła art. 7, art. 8 § 1, art. 11,art. 12 § 1, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. Skarżąca zarzuciła również, że recenzenci (rzeczoznawcy) powołani w postępowaniu odwoławczym (prof. dr hab. E. J. oraz prof. dr hab. J. N.) nie posiadają specjalistycznej wiedzy naukowej do sporządzenia recenzji dotyczącej jej odwołania a ponadto są "powiązani naukowo" z prof. dr hab. B. S. (w aktach sprawy brak dokumentów dotyczących ich wyboru), a ich recenzje są "niemiarodajne" i wadliwe, a w konsekwencji zostały sporządzone z naruszeniem § 21 ust. 1 statutu oraz art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z 29 ust. 1 i art. 35 ust. 5 u.s.n.
I. M. podała, że prof. dr hab. B. S brał udział w posiedzeniu Zespołu [...][...] Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] marca 2021 r., na którym rozpatrywano jej odwołanie od uchwały organu I instancji, mimo że jako przewodniczący Komisji Habilitacyjnej był zainteresowany wynikiem postępowania odwoławczego. Skarżąca zwróciła uwagę, że w odwołaniu od uchwały organu I instancji wnosiła o wyłączenie prof. dr hab. B. S. "z całościowej pracy Zespołu". Tymczasem został wyłączony tylko i wyłącznie od udziału w głosowaniu nad zasadnością odwołania. Zespół nie sporządził także listy obecności, z której wynikałoby, że prof. S nie brał udziału w pracach Zespołu.
Stosownie do art. 34b u.s.n. (z 14 marca 2003 r.), do członków Centralnej Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 24 k.p.a., który w § 1 pkt 4 stanowi m. in., że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym. Według art. 27 § 1 k.p.a., członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a. I. M. odwołała się do wyroku z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 692/16, w którym WSA w Warszawie wywiódł, że "W postępowaniu odwoławczym przed Centralną Komisją nie może brać udziału członek Centralnej Komisji, który brał udział w postępowaniu habilitacyjnym jako recenzent i członek komisji habilitacyjnej (...)".
W konkluzji I. M. stwierdziła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z 18a ust. 11 u.s.n. oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego poprzez nieprawidłowe uznanie, że jej dorobek naukowy nie spełnia wymagań określonych w tych przepisach. W konsekwencji decyzja Rady Doskonałości Naukowej narusza art. 21 ust. 2 u.s.n.
Z tych wszystkich względów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej z [...] marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z [...] listopada 2019 r. oraz przekazanie sprawy do innej jednostki organizacyjnej niż Rada Dziedziny [...] Uniwersytetu [...] w [...] w celu ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Rada Doskonałości Naukowej w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej w zakresie niewyłączenia z prac Zespołu [...][...] RDN, prof. dr hab. B. S. - członka Zespołu [...] RDN, który był Przewodniczącym Komisji Habilitacyjnej, podniosła, że prof. dr hab. B. S. mimo obecności na posiedzeniu, nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym o czym świadczy niezabieranie głosu w toku dyskusji nad odwołaniem skarżącej oraz niegłosowanie w jej sprawie, co znajduje potwierdzenie w protokole z posiedzenia Zespołu [...][...] RDN.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga I. M. jest uzasadniona.
W zaskarżonej decyzji Rada Doskonałości Naukowej podzieliła stanowisko Rady Dziedziny [...]Uniwersytetu [...] w [...] wyrażone w uchwale z [...] listopada 2019 r., że I. M. nie spełnia warunków do uzyskania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, określonych w art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych o tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
I. M. w skardze do Sądu zarzuciła m. in., że przewodniczący Komisji habilitacyjnej powołanej do przeprowadzenia jej postępowania habilitacyjnego - prof. dr hab. B. S., jako członek Zespołu [...][...] Rady Doskonałości Naukowej, z naruszeniem art. 34b ustawy o stopniach naukowych (...) brał udział w jego posiedzeniu w dniu [...] marca 2021 r., na którym rozpatrywano jej odwołanie od uchwały organu I instancji.
Sąd uznaje ten zarzut za uzasadniony.
Z przepisów ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (a także art. 178 ust. 3 "nowej" ustawy z 2018r. wynika, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1). Według art. 34b tej ustawy z 2003 r., do członków Centralnej Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego, który w § 1 pkt 4 stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której m. in. był świadkiem lub biegłym.
Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że prof. B. S. był Przewodniczącym Komisji Habilitacyjnej powołanej do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącej, sporządzał opinię jej osiągnięć naukowych (z [...] maja 2019 r.). Jednocześnie, jako członek Rady Doskonałości Naukowej - Zespołu [...][...] "odpowiedzialnego" za procedowanie odwołania skarżącej od uchwały organu I instancji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, był obecny na posiedzeniu Zespołu w dniu [...] marca 2021 r., na którym procedowano odwołanie I. M..
W ocenie Sądu, Rada Doskonałości Naukowej w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem skarżącej dopuściła się naruszenia art. 34b ustawy o stopniach naukowych, poprzez niewyłączenie od udziału w tym postępowaniu członka [...] Zespołu Rady Doskonałości Naukowej - prof. dr hab. B. S., podlegającego wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu z mocy prawa. Jego udział w postępowaniu zakończonym uchwałą organu I instancji jako członka Komisji habilitacyjnej (jej przewodniczącego), który sporządził negatywną opinię na temat dorobku skarżącej, należy porównać do udziału biegłego w sprawie. W orzecznictwie sądowym dotyczącym rozpatrywanej problematyki przyjmuje się jednolicie, że opinie sporządzone na potrzeby postępowania w sprawie nadania stopnia (tytułu) naukowego mają walor opinii biegłego, a zarazem dowodu w rozumieniu art. 75 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1364/05, z 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13 i z 15 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 692/16, wszystkie opublikowane na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zauważa, że w rozpatrywanej sprawie organ nie kwestionował zasadności (potrzeby) wyłączenia prof. dr hab. B. S. od udziału w postepowaniu w tej spawie, niemniej niesłusznie ograniczył to wyłącznie do udziału w głosowaniu nad uchwałą dotyczącą zasadności odwołania I. M. od uchwały organu I instancji z [...] listopada 2019 r. W posiedzeniu organu kolegialnego, podejmującego decyzję głosowanie jest tylko jednym elementem tego posiedzenia. Nie ma zatem podstaw do redukowania udziału w posiedzeniu do głosowania nad rozstrzygnięciem podejmowanym na tym posiedzeniu. Wszak osoba uczestnicząca w posiedzeniu może nie wziąć udziału w glosowaniu. Na tej tylko podstawie nie można by jednak przyjąć, że nie brała udziału w posiedzeniu. Zdaniem Sądu sama, nawet bierna obecność na posiedzeniu organu kolegialnego osoby będącej członkiem tego organu wskazuje na jej udział w posiedzeniu, jako że może być odbierana jako pewna sugestia dla pozostałych głosujących.
Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono dostatecznie, w czym się przejawiała obecność prof. B. S. na posiedzeniu organu odwoławczego. Informacja zamieszczona w załączniku (niepodpisanym) do protokołu z posiedzenia [...] Zespołu [...] Rady Doskonałości Naukowej które odbyło się w dniu [...] marca 2021 r., o nieuczestniczeniu prof. dr hab. B. S. w głosowaniu (tajnym) dotyczącym skarżącej, nie znajduje bowiem żadnego potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Nie przedstawiono np. dokumentu zawierającego listę osób biorących udział w głosowaniu lub innego dokumentu potwierdzającego, że wśród 30 oddanych głosów nie było głosu oddanego przez profesora S.
Z powodu stwierdzonego naruszenia prawa Sąd uznaje rozpatrywanie pozostałych, sformułowanych w skardze zarzutów na obecnym etapie za przedwczesne.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło