II SA/Ol 563/22
WyrokWSA w Olsztynie2023-01-10
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu w sprawie wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma prawo badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli roboty nie wymagały pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu wstrzymującym roboty budowlane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nawet jeśli roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. Brak takiego prawa stanowi istotne naruszenie przepisów, uzasadniające wstrzymanie robót. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość postępowania organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie wiaty. Organy uznały, że wiata została wykonana w sposób istotnie odbiegający od przepisów, w szczególności z uwagi na brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz potencjalne naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ odwoławczy) 9 lutego 2022 r. wydał postanowienie, którym uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nidzicy (organ I instancji, PINB) z 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie wiaty przy istniejącym budynku handlowo-usługowym na dz. nr [...] obręb [...] w A przy ul. [...] przy granicy działki nr [...] obręb [...] w A, wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji 10 marca 2022 r. wezwał L. S. (strona, skarżący) do wyjaśnienia jakie jest przeznaczenie przedmiotowej wiaty.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że wiata pełni funkcje gospodarcze budynku, gdyż budynek nie posiada strychu ani piwnicy. Służy do przechowywania żywności, opału i sprzętu związanego z obsługą budynku oraz narzędzi.
PINB w Nidzicy 22 marca 2022 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej wiaty. W trakcie oględzin stwierdzono, że budowa nie została zakończona.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z 29 marca 2022 r., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty przy istniejącym budynku handlowo-usługowym na dz. nr [...] obręb [...] w A przy ul. [...] przy granicy działki nr [...] obręb [...], wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. W uzasadnieniu organ wskazał, że analizując sprawę niniejszej budowy należy stwierdzić, że wiata jest usytuowana przy granicy działki nr [...] obręb nr [...] w A, w stronę której jest zwrócony okap lub gzyms i tym samym wymagana odległość 1,5 m od granicy działki budowlanej nie jest zachowana. Ponadto względem przedmiotowej wiaty obowiązują przepisy rozporządzenia odnośnie do odległości do granicy działki. W związku z zaistniałym stanem faktycznym i prawnym organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do działania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Ponadto ustalono, że obecnie inwestor nie posiada tytułu prawnego do działki nr [...] obręb nr [...] w A przy ul. [...].
Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie: § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a co za tym przemawia ust. 6 pkt 1 rozporządzenia; art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 52 ust. 1 poprzez ich zastosowanie; art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. Podniósł, że wiata nie jest trwale połączona z budynkiem sąsiednim oraz, że nie powinny dotyczyć jej przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Usytuowanie zaś wiaty przy granicy z działką sąsiednią nie wyklucza możliwości jej legalizacji.
Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z 23 maja 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że prawidłowo prowadzono postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, z uwagi na fakt, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania naprawczego, zbadać należy, czy przedmiotowa inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowa wiata nie pełni funkcji użytkowych budynku, wobec czego nie mają do niej zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niemniej jednak istotną kwestią jest, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto należy zbadać przedmiotową inwestycję pod kątem jej zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przez PINB w Nidzicy jest zasadne.
Skargę na postanowienie organu odwoławczego wywiódł skarżący, wnosząc m.in. o uchylenie "zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania". Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 7 k.p.a., art 76 § 1 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentów (odpis księgi wieczystej, wypis z kartoteki budynków, dwie umowy kupna nieruchomości, ostatnia umowa dzierżawy, zaświadczenie z dnia 11.06.2021r., oznaczenie terenu [...] - według Uchwały XI/148/2015 planu zagospodarowania przestrzennego miasta A, mapa geodezyjna z 1987 r.), pomimo, że dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do nieuznania posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz powstałej wątpliwości zgodności inwestycji (wiaty) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nich stwierdzonych i to doprowadziło do uznania dwóch wyżej wskazanych okoliczności za nieudowodnione;
2) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z 29.03.2022 r., w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowego postanowienia i umorzenia postępowania;
3) naruszenie art. 107 § 2 i 3 k.p.a. przez dowolność w wydaniu postanowienia przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, z którego nie wynika okoliczność, która po uzupełnieniu (wykazanie funkcji gospodarczej wiaty) przedstawia ten sam stan faktyczny i prawny, uzasadnia różne postanowienia w analogicznych sytuacjach.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) naruszenie art. 32 ust 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie;
2) naruszenie art. 674 oraz art. 694 i 695 Kodeksu cywilnego przez ich niezastosowanie;
3) art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego błędne zastosowanie;
4) naruszenie § 4 pkt 4, 5 i 6 Uchwały Nr XI/148/2015 Rady Miejskiej z dnia 13 sierpnia 2015r. (t. j. DZ. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 listopada 2017 r. poz. 4235) przez ich niezastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 2492).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351; w skrócie "Prawo budowlane"). Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w sytuacji wystąpienia co najmniej jednej z czterech wskazanych w nim przesłanek. Oznacza to, że właściwy organ musi najpierw stwierdzić, że zachodzi przynajmniej jedna z określnych ustawowo przesłanek, gdyż dopiero wówczas aktualizuje się obowiązek podjęcia działań określonych w omawianym przepisie.
Stosownie zaś do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Hipoteza art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego obejmuje np. sytuację faktyczną, w której inwestor wykonuje roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od przepisów, to jest naruszył je tak dalece, że wymaga to ingerencji nadzoru budowlanego. Taki stan obejmuje m.in. przypadek, gdy inwestor realizuje obiekt budowlany, nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stan natomiast zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza nie tylko zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego z zakresu prawa budowlanego, ale również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide: NSA w wyroku z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 696/18, CBOSA).
Organy ustaliły, że skarżący rozpoczął w październiku 2021 r. roboty budowlane polegające na budowie wiaty przy istniejącym budynku handlowo-usługowym na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] obręb nr [...] w A przy ul. [...] przy granicy działki nr [...] obręb nr [...] w A. Na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych ustalono, że inwestycja nie została zakończona.
W myśl zaś art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m kw., sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m kw. powierzchni działki. Przedmiotowa wiata spełnia te warunki gdyż jej powierzchnia zabudowy nie przekracza wskazanej wartości, ponadto liczba obiektów na przedmiotowej nieruchomości nie przekracza dwóch na każde 1000 m kw. powierzchni działki. Wybudowana przedmiotowa wiata stanowi zatem budowlę, która co do zasady pełni funkcje gospodarcze i na której wybudowanie nie jest konieczne pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia.
W ocenie Sądu organy prawidłowo prowadziły postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego i w ramach tego trybu miały prawo badać zgodność spornej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprawdzić kwestie związane z dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane. Dlatego też nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Norma przewidziana przez ustawodawcę w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego obejmuje sytuację, gdy inwestor narusza w sposób istotny obowiązujące przepisy, nawet gdy dany obiekt nie wymaga przed jego realizacją uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę lub też dokonania zgłoszenia. Takim istotnym naruszeniem przepisów – jak wskazano wyżej - jest właśnie brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Kluczowe w sprawie było zaś ustalenie, że skarżący nie dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że okoliczność ta została jak najbardziej prawidłowo ustalona przez organy. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...], na której posadowiona jest sporna wiata, jest wyłącznie gmina A (akta adm., k. – 3). Podobnie załączony przez skarżącego wydruk z księgi wieczystej nr [...] (akta sądowe, k. – 11) nie ujawnia skarżącego jako właściciela przedmiotowej działki, potwierdza natomiast, że jest nim gmina A.
Warto w tym miejscu wskazać na istotne ustalenia WSA w Olsztynie zawarte w wyroku z 17 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 3/22, który zapadł w sprawie skarżącego, odnoszącej się do tej samej działki nr [...], dotyczącej sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń. Sąd stwierdził w tym wyroku, że organy administracji architektoniczno-budowlanej zasadnie zakwestionowały złożone przez skarżącego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ z materiału dowodowego, a zwłaszcza z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...] jest wyłącznie gmina A. Przedłożone przez skarżącego umowy kupna-sprzedaży z 1976 i 1988 r., zawarte w zwykłej formie pisemnej, dotyczą zakupu pawilonów usługowo-handlowych. Nie wiadomo jaką formę miały wówczas te pawilony. Jednak warunkiem skutecznego zbycia nieruchomości lokalowej jest to, że musi ona stanowić odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 46 § 1 k.c.). Poza tym przeniesienie własności nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego, pod rygorem nieważności (art. 158 i art. 73 § 2 k.c.). W 2014 r. skarżący wystąpił z pozwem wzajemnym, czyli w odpowiedzi na skierowany przeciwko niemu pozew gminy, domagając się zobowiązania gminy do odpłatnego przeniesienia na skarżącego własności gruntu zabudowanego przedmiotowym budynkiem. Według oświadczenia skarżącego postępowanie to jest w toku. Okoliczność ta potwierdza, że skarżący nie dysponuje aktualnie prawem do gruntu. Z treści art. 3 pkt 11 u.p.b. wyraźnie wynika, że wnioskodawca musi się legitymować tytułem prawnym do nieruchomości konkretnie wymienionym w tym przepisie. Samoistne posiadanie nie jest tytułem uprawniającym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku zaś tytułu wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego ustawa wyraźnie stanowi, że tytuł ten musi przewidywać uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Skarżący nie przedłożył żadnej umowy ani oświadczenia gminy, z którego można byłoby wywieść, że gmina zgodziła się na posadowienie budynku i zmianę sposobu jego użytkowania.
Na gruncie niniejszej sprawy skarżący w dalszym ciągu nie przedłożył takiego oświadczenia czy też umowy potwierdzającej zawarcie stosunku obligacyjnego z Gminą w przedmiocie tej działki. Uprzednie dzierżawienie tej działki przez wiele lat nie ma zaś aktualnie znaczenia i nie wpływa na ustanowienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec ustalenia braku tytułu prawnego i obligacyjnego do tej działki organy nie były władne do badania w tym postanowieniu jeszcze innych kwestii cywilnych związanych z tą działką. Pozbawiony podstaw jest zatem zarzut naruszenia art. 674 oraz art. 694 i 695 Kodeksu cywilnego przez ich niezastosowanie.
Organ miał zatem prawo na tym wstępnym etapie procesu naprawczego wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty, ze względu na brak dysponowania wskazaną nieruchomością na cele budowlane.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 4 ustawy Prawo budowlane każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została sformułowana w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, jako - tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy czym ustawodawca nie wymaga, aby inwestor przedkładał dokumenty, z których wynika jeden z tytułów prawnych wskazanych w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Wystarczy, że wnioskodawca złoży, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie według urzędowego wzoru, że takie prawo posiada. W podobny sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi wykazać m.in. ten, kto zamierza realizować roboty budowlane, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 2a pkt 1 Prawa budowlanego), ten kto chce uzyskać decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę lub decyzję o przeniesieniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 40 ust. 1 pkt. 1 lit. b Prawa budowlanego), ten kto zamierza zalegalizować samowolnie wybudowany obiekt budowlany (art. 48b ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) oraz ten kto zamierza zmienić sposób użytkowania obiektu budowlanego (art. 71 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego). Powyższe nie oznacza jednak braku możliwości badania zgodności z prawem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niezasadne są zatem zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 32 ust 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego.
Nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez niego robót budowlanych (zob. wyroki NSA: z 28 maja 2020 r., sygn. II OSK 2396/19; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 520/19; z 23 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 714/19).
Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, według której, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istotą powyższej uchwały jest bowiem to, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1900/12).
W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organy nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej.
Należy uznać, że zakwestionowane postanowienia wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę dokumenty wskazane przez skarżącego. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i art. 138 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcia zaś organów zawierają pełne i wyczerpujące uzasadnienia, nie uchybiając przepisom art. 107 § 2 i 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło