IV SO/Po 13/23
PostanowienieWSA w Poznaniu2025-04-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, podlega wymierzeniu grzywny na wniosek skarżącego, nawet jeśli później dopełnił tego obowiązku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, podlega wymierzeniu grzywny na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 PPSA. Fakt dopełnienia tego obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny nie wyłącza możliwości jej wymierzenia, a jedynie może wpływać na jej wysokość. Grzywna ma charakter dyscyplinująco-represyjny i prewencyjny, a jej celem jest zapewnienie realizacji prawa strony do sądu.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny za nieprzekazanie skargi na informację z października 2004 r. Organ wniósł o odrzucenie wniosku, argumentując m.in. nieprecyzyjnością żądania i powtarzalnością skarg. Wnioskodawca ostatecznie sprecyzował, że chodzi o skargę z 6 listopada 2022 r., która została przekazana przez Sąd do organu, a następnie organ dwukrotnie przekazywał ją z powrotem do Sądu, nie udzielając odpowiedzi na skargę. Sąd uznał, że organ naruszył obowiązek przekazania skargi w terminie.Rozstrzygnięcie
Wymierzono Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku A. P. przeciwko Prezydentowi Miasta w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia wymierzyć Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych.
Pismem z 18 sierpnia 2023 r. A. P. (dalej jako: wnioskodawca) złożył wniosek o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta w kwocie 15.000 zł. za nieprzekazanie skargi na informację Prezydenta Miasta z października 2004 r., nie precyzując ani czego dotyczyła skarżona informacja, ani nie przedkładając dowodu złożenia skargi. We wniosku oznaczono sygn. akt: I DK/Po 61/22.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie wniosku, a ewentualnie jego oddalenie. Ponadto organ wniósł o wezwanie wnioskodawcy do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie na jaką informację Prezydenta Miasta z października 2004 r. wniósł skargę z podaniem daty jej wniesienia, a także zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Dodatkowo organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
1) pisma z dnia 22 października 2004 r.,
2) pisma z dnia 19 kwietnia 2024 r.,
3) zawiadomienia o przekazaniu sprawy według właściwości,
4) postanowienia tut. Sądu z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 136/23 odrzucające skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego,
5) akt sprawy o sygn. IV SO/Po 2/24, w tym znajdującej się tam:
a) skargi A. P. z dnia 9 kwietnia 2023 r. na informację Prezydenta z dnia 19.07.2022 r. oraz 22 października 2004 r.,
b) skargi A. P. z dnia 8 czerwca 2023 r. na informację Prezydenta z dnia 19.07.2022 r. oraz 22 października 2004 r.,
c) postanowienia z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt IV SO/Po 2/24
w celu wykazania bezzasadności wniosku A. P., objęcia go powagą rzeczy osądzonej, generowania licznych skarg na tę samą czynność/informację Prezydenta, działań podejmowanych w przypisanych prawem terminach przez organ w celu wyjaśnienia sytuacji wnioskodawcy oraz prawidłowej reakcji na wnoszone przez niego pisma.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że wnioskodawca nie precyzuje czego dotyczyła informacja Prezydenta Miasta, na którą wniósł skargę, nie podaje kiedy skarga została wniesiona, nie załącza też dowodu jej złożenia.
Z wiedzy organu wynika, iż wnioskodawca składał liczne skargi i pisma na działania lub bezczynność Prezydenta Miasta dotyczące przyznania mu prawa do lokalu z zasobów Miasta [...]. Akta tych spraw wraz z jego pismami były przekazywane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu lub innych właściwych organów. Skargi te powielały się, tj. dotyczyły tych samych okoliczności. Skargi na informację Prezydenta z dnia 22 października 2004 r. Skarżący składał m.in. w dniach:
1) 8 czerwca 2022 r. - objęta postępowaniem tut. Sądu sygn. akt IV So/Po 2/24
2) 9 kwietnia 2023 r. - objęta postępowaniem tut. Sądu sygn. akt IV So/Po 2/24
3) 19 kwietnia 2024 r. - przekazana wg. właściwości do tut. Sądu do akt niniejszej sprawy.
Organ podniósł, że z uwagi a fakt, iż wnioskodawca nie precyzuje z jakiej dokładnie daty pochodzi jego skarga, a dotyczy ona informacji sprzed 20 lat, to wówczas wnioskodawcę należy wezwać do precyzyjnego wskazania jaką informację Prezydenta Miasta z października 2004 r. zaskarżył i zobowiązać do przedłożenia dowodu wniesienia skargi, bowiem składał liczne skargi na informację z dnia 22 października 2004 r. Organ podkreślił przy tym, że skargi A. P. były przekazywane do Sądu.
Ponadto organ wskazał, że sprawy dotyczące gospodarki lokalowej stanowią kategorię B 10, co oznacza iż są przechowywane przez okres 10 lat. Natomiast wnioskodawca pisze o informacji sprzed 20 lat.
Organ domniemywa, że wnioskodawca ma na myśli pismo Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2004 r. już objęte toczącymi się postępowaniami. W tym zakresie wnioskodawca kierował już skargi na Prezydenta Miasta, a postępowanie toczące się przed tut. Sądem pod sygn. akt IV SO/Po 2/24 zostało zakończone postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r.
Dalej organ argumentował, że wnioskodawca wnosi wiele skarg, nie precyzując ich, np. obecnie nie wskazując dokładanej daty informacji, choć ma świadomość zarówno odległości czasowej jak i tego, że na informację Prezydenta z 22 października 2004 r. wnosił skargi, które były przekazywane do Sądu.
Następnie organ wyjaśnił, że w dniu 19 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło pismo skierowane do Sądu, złożone za Pośrednictwem Prezydenta Miasta, w którym wnioskodawca domagał się nałożenia na organ grzywny w wysokości 15.000 zł za nieprzekazanie akt skargi z dnia "06.11.22" na informację z października 2004 r. Zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. ww. wniosek został przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Ponadto, z wniosku skarżącego toczyło się postępowanie pod sygn. akt IV SAB/Po 136/23, które zakończyło się odrzuceniem skargi na przewlekle prowadzenie postępowania w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego (postanowienie z dnia 7 listopada 2023 r.).
Zdaniem organu w celu rozpoznania wniosku o nałożenie grzywny należy rozpoznać w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście organ nie wypełnił obowiązku przekazania skargi i takie czynniki, jak motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. W przekonaniu organu wnioskodawca dotychczas nie wykazał, kiedy wniósł skargę i na jaką informację Prezydenta.
W pierwszej kolejności organ domaga się odrzucenia wniosku jako objętego powaga rzeczy osądzonej, następnie, działając z ostrożności procesowej, wnosi o oddalenie wniosku wobec faktu, iż nie doszło do zaniechania w przekazaniu skargi, bowiem skargi (na informację z 22 października 2004 r.) były przekazywane, czego dowody znajdują się w aktach sprawy tut. Sądu IV SO/Po 2/24.
Końcowo organ wskazał, że przyjmując nawet, iż faktycznie doszło do zaniechania w przekazaniu skarg, to należy zauważyć, iż miało ono miejsce ponad 20 lat temu i dopiero po tak odległym czasie wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o nałożenie grzywny. Po takim okresie nie będzie ona spełniała swego celu dyscyplinująco - restrykcyjnego. Wreszcie w międzyczasie organ przekazywał inne skargi wnioskodawcy.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 stycznia 2025 r. wnioskodawca został wezwany o nadesłanie skargi będącej podstawą złożonego wniosku o wymierzenie organowi grzywny wraz z udokumentowaniem kiedy i w jakim trybie została wniesiona, pod rygorem wydania orzeczenia na podstawie akt sprawy.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wyjaśnił, że złożona przez niego skarga została nadana 18 listopada 2022 r. i zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt: IV DK/PO 61/22. Wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu z akt sprawy o ww. sygnaturze akt.
Ponadto w piśmie z 21.01.2025 r. wnioskodawca wskazał, że w dniach 19 lipca 2023 r., 19 lipca 2022 r. oraz 09 listopada 2022 r. złożył skargę w Urzędzie Miasta [...] na informację Prezydenta wydaną 22 października 2004 r. o przyznaniu lokalu socjalnego. Jak dalej wyjaśnił wnioskodawca, skarga ta została zarejestrowana w repertorium dot. prowadzenia korespondencji "o sygn. bodajże (IV DK 61/22) (IV DK) IV Po DK 61/22 v (IV Po DK 61/23)". Wnioskodawca wskazał, że do dziś nie nadano jej właściwego biegu, co było przedmiotem dwóch skarg złożonych wcześniej.
Zdaniem skarżącego "obecnie prowadzona jest sprawa o nałożenie grzywny na organ z powodu nieprzesłania dokumentacji przez Prezydenta Miasta, którą to przesłał 7 stycznia 2025 r.".
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 29 stycznia 2025 r. poinformowano wnioskodawcę, że oznaczenie "DK" dotyczy urządzenia ewidencyjnego tj. Dziennika Korespondencji, w którym rejestruje się w szczególności skargi i inne środki zaskarżenia wniesione bezpośrednio do Sądu. Dziennik Korespondencji nie stanowi repertorium, w którym rejestrowane sprawy podlegają rozpoznaniu. Wyjaśniono, że Sąd nie przechowuje dokumentów przekazywanych poprzez Dziennik Korespondencji. Skargi wniesione bezpośrednio do Sądu do niezwłocznie przekazywane w oryginale do organu. Dalej wyjaśniono, że skarga złożona w Sądzie przez wnioskodawcę, datowana na dzień 06 listopada 2022 r., została zarejestrowana pod numerem IV DK 61/22 i następnie przekazana według właściwości do Prezydenta Miasta przy piśmie z dnia 14 listopada 2022 r. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (k. 6 sprawy o sygn. akt: IV SO/Po 13/23) organ udzielił stronie odpowiedzi na złożoną skargę pismem z dnia 14 lutego 2023 r. Nadto wnioskodawca był uprzednio informowany o powyższych okolicznościach przy piśmie z dnia 15 czerwca 2023 r. (k. 76-77 akt sprawy).
Kolejno do pisma z dnia 28.01.2025 r. wnioskodawca załączył 1 egzemplarz skargi, którą – jak wyjaśnił – nadał w dniu 06 listopada 2022 r., a Sąd otrzymał w dniu 09 listopada 2022 r. i nadał jej sygnaturę IV DK/Po 61/22, a następnie przesłał ją do Urzędu Miasta [...], gdzie wpłynęła w dniu 14 listopada 2022 r. Wnioskodawca wniósł o podłączenie akt sprawy o sygn. IV SAB/Po 122/23. Załączony przez wnioskodawcę do ww. pisma egzemplarz skargi jest opatrzony datą 28 stycznia 2025 r. i dotyczy sprawy o wydanie zakazu korzystania z Biblioteki Publicznej w L. oraz uniemożliwienia wejścia do niej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) na organie administracji publicznej którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu.
Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328).
Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wymaga także zaakcentowania, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi.
Podkreślić należy, że art. 54 § 2 p.p.s.a. statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu.
Zaakcentować przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16, publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organ faktycznie naruszył przepisy prawa (rangi ustawowej) przez nieprzekazanie skargi tutejszemu Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Podkreślenia wymaga, że to do Sądu należy ocena, czy skarga spełnia wymagania formalne i czy w ogóle podlega rozpoznaniu. Takiej oceny Sąd nie był władny dokonać w stosunku do skargi (pisma) wnioskodawcy z 06 listopada 2022 r., bowiem nie została ona przekazana wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do tut. Sądu. Wbrew temu, co twierdzi organ skarga z 06 listopada 2022 r. wraz z odpowiedzią organu na tę skargę nie znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt: IV SO/Po 2/24, ani też w aktach sprawy o sygn.: IV SAB/Po 136/23.
Wskazać należy, że w powoływanej przez organ sprawie o sygn. akt: IV SO/Po 2/24, zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2024 r., Sąd orzekł o wymierzeniu Prezydentowi Miasta grzywny za nieprzekazanie skargi z 16 sierpnia 2022 r. na pismo Prezydenta Miasta z 19 lipca 2022 r. nr [...]
Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca zarzuca organowi nieprzekazanie skargi z 6 listopada 2022 r. na informację Prezydenta Miasta z października 2004 r., a ta - jak wynika z uzasadnienia wyroku w sprawie IV SO/Po 2/24 - nie była wówczas przedmiotem oceny Sądu. Zaznaczenia wymaga, że twierdzenia wnioskodawcy zarówno co do dnia nadania, jak i treści samej skargi są niejednoznaczne. W piśmie z dnia 21 stycznia 2025 r. skierowanym do Prezesa tut. Sądu wnioskodawca podał (przywołując sygnaturę akt niniejszej sprawy), że w dniach 19 lipca 2023 r., 19 lipca 2022 r. oraz 09 listopada 2022 r. złożył skargę w Urzędzie Miasta [...] na informację Prezydenta wydaną 22 października 2004 r. o przyznaniu lokalu socjalnego. Jak dalej wyjaśnił wnioskodawca, skarga ta została zarejestrowana w repertorium dot. prowadzenia korespondencji "o sygn. bodajże (IV DK 61/22) (IV DK) IV Po DK 61/22 v (IV Po DK 61/23)". Wnioskodawca wskazał, że do dziś nie nadano jej właściwego biegu, co było przedmiotem dwóch skarg złożonych wcześniej. Z kolei w piśmie z dnia 23 stycznia 2025 r. wnioskodawca podał, że przedmiotową skargę nadał w dniu 18 listopada 2022 r. i została ona zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt: IV DK/PO 61/22. W piśmie z 28 stycznia 2025 r. wnioskodawca podał zaś, że skargę nadał przez Urząd Pocztowy w [...] w dniu 6 listopada 2025 r., kierując ją do tut. Sądu.
W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie Dziennika Korespondencji tut. Sądu, można jednak jednoznacznie stwierdzić, że skarga wnioskodawcy datowana na dzień 6 listopada 2022 r. została zarejestrowana pod numerem IV DK/Po 61/22, a następnie przekazana według właściwości do Prezydenta Miasta przy piśmie z dnia 14 listopada 2022 r.
Z akt rozpoznawanej sprawy płynie wniosek, że tutejszy Sąd w dniu 14 listopada 2022 r. przekazał Prezydentowi Miasta skargę A. P. z dnia 6 listopada 2022 r., jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu. Organ otrzymał ww. korespondencję w dniu 16 listopada 2022 r.
Następnie pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. organ przesłał do tut. Sądu "pisma ze skargą oraz ponagleniem pana A. P. z dnia 6 listopada 2022 r. dotyczące kwestii związanej z lokalem o czynszu socjalnym położonym w L. przy ul. [...]". Organ nie udzielił odpowiedzi na skargę.
Wobec powyższego tut. Sąd ponownie, pismem z dnia 13 stycznia 2023 r., przekazał Prezydentowi Miasta skargę A. P. z dnia 6 listopada 2022 r., jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sadu, pouczając tym razem o treści art. 54 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze oraz niesporne okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Przy czym podkreślenia wymaga, że podstawę do wymierzenia grzywny stanowił już brak przewidzianej w art. 54 § 2 p.p.s.a reakcji organu na pismo tut. Sądu z dnia 14 listopada 2022 r. (karta 9 akt administracyjnych). Przedmiotowe pismo przekazujące organowi skargę, jako mylnie skierowaną bezpośrednio do tut. Sądu, organ otrzymał w dniu 16 listopada 2022 r., a zatem trzydziestodniowy termin na realizację obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał z dniem 16 grudnia 2022 r. W tym terminie obowiązku tego organ jednak nie zrealizował.
Dostrzeżenia również wymaga, że znajdujące się w aktach sprawy pismo organu skierowane do wnioskodawcy z dnia 14 lutego 2023 r. nie stanowi ani odpowiedzi na skargę, ani tym bardziej nie rozstrzyga w przedmiocie skargi z dnia 6 listopada 2022 r. Skutecznie wypowiedzieć się w przedmiocie ww. skargi mógł tylko sąd administracyjny, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca z uwagi na brak przekazania przez organ skargi do Sądu. Jak już zostało wyżej wyjaśnione obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W orzecznictwie sądowym trafnie wskazuje się, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, dyscyplinująco-represyjny, charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. A zatem sąd administracyjny, rozstrzygając w kwestii wymierzenia organowi grzywny oraz ustalenia jej wysokości, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny podmiot ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienia NSA: z 18.04.2023 r., III OZ 188/23; z 24.05.2022 r., III OZ 314/22; dostępne w CBOSA).
Należy podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2021, uw. 2 do art. 55).
Sąd, wymierzając Prezydentowi Miast grzywnę w wysokości wskazanej w sentencji uznał, że nie zaszła przesłanka do odstąpienia od wymierzenia grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi. To na organie spoczywa obowiązek wykazania, że nieprzekazanie skargi w terminie nie wynikało z celowego działania, ukierunkowanego na pozbawienie strony prawa do Sądu. Prezydent Miasta okoliczności tych nie podał ani nie wyjaśnił dlaczego Sąd nie otrzymał skargi w trybie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. utrzymując, że wszystkie skargi wnioskodawcy zawsze były przekazywane. W związku z tym Sąd, wymierzając grzywnę, wziął pod uwagę treść art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., pozycję i sytuację organu administracji, o której mowa w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny oraz charakter sprawy, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, jak również to, że wnioskodawca będzie mógł mieć poczucie, że wymierzona organowi grzywna i związana z nią dolegliwość będzie proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie przyniosło wnioskodawcy niedopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Analogiczne stanowisko prezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13. Na wysokość wymierzonej Prezydentowi Miasta grzywny wpływ miała również ta okoliczność, że organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny nie wyjaśnił, co było przyczyną nieprzekazania Sądowi przedmiotowej skargi twierdząc, że skarga ta została już przekazana, a jednocześnie nie przedkładając chociażby kopii akt sprawy (tj. przynajmniej skargi i odpowiedzi na nią). Sąd mając na uwadze fakt, iż do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku organ nie przekazał skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy ustalając wysokość grzywny uwzględnił jednak również charakter sprawy, wielość i niejednoznaczność pism kierowanych przez wnioskodawcę do organu oraz ich redakcję.
Sąd, mając powyższe przesłanki na względzie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia, uznając, że funkcja prewencyjna i gwarancyjna grzywny w ten sposób zostanie spełniona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło