II SA/Łd 340/24
WyrokWSA w Łodzi2024-11-26
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Agata Sobieszek – Krzywicka, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, gdy w trakcie postępowania uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu czyni postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy bezprzedmiotowym. Zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi odwoławczemu uwzględnienie aktualnego stanu prawnego i faktycznego w dacie wydania decyzji drugiej instancji, nawet jeśli organ pierwszej instancji wydał decyzję przed wejściem w życie planu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. W trakcie postępowania, dla terenu objętego wnioskiem, uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie, że plan miejscowy wszedł w życie przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 lutego 2024 r. znak: SKO.4150.82.83.2024 w przedmiocie umorzenia w całości postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę. ał
Zaskarżoną decyzją z 19 lutego 2024 r. znak: SKO.4150.82.83.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 18 stycznia 2024 r. nr DPGR-UA-VII.81.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 14 lutego 2023 r., uzupełnionym 28 lutego 2023 r. J. W. zwrócił się do organu pierwszej instancji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej i bliźniaczej, przewidzianej do realizacji w Ł., przy ul. [...], na działkach nr ew. [...], [...] w obrębie [...].
Postanowieniem z 2 marca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie dłużej niż do 14 listopada 2023 r.
W toku postępowania zażaleniowego, organ odwoławczy postanowieniem z 17 kwietnia 2023 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Kontynuując postępowanie, organ pierwszej instancji ustalił, że dla przedmiotowego terenu został już opracowany projekt planu miejscowego, zgodnie z którym teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajduje się w jednostce 4RN-ZN o przeznaczeniu podstawowym: teren rolnictwa z zakazem zabudowy lub teren zieleni naturalnej, jako przeznaczenie uzupełniające projekt planu przewiduje: teren komunikacji drogowej wewnętrznej, teren infrastruktury technicznej - wyłącznie budowle, teren wód powierzchniowych śródlądowych, teren lasu. Miejska Pracownia Urbanistyczna w piśmie z 27 kwietnia 2023 r. poinformowała, że możliwym terminem przekazania projektu planu do Rady Miejskiej w Łodzi celem uchwalenia jest wrzesień 2023 r.
Wobec powyższego Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem z 5 maja 2023 r. ponownie zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie dłużej niż do 14 listopada 2023 r.
Postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 4 października 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 684/23 oddalił skargę.
W dniu 6 grudnia 2023 r. Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę nr LXXXIV/2524/23 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w dolinie rzeki Jasieniec w rejonie ulic: Rąbieńskiej, Podchorążych i Złotno. Wspomniana uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r. pod poz. 578.
Decyzją z 18 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 - dalej w skrócie "k.p.a."), art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 - dalej w skrócie "u.p.z.p."), umorzył w całości postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wspomnianej wyżej inwestycji.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. wniósł o jej uchylenie w całości i dalsze procedowanie wniosku o ustalenie warunków zabudowy, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80, art. 11, art. 12, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 105 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego - art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 29 u.p.z.p. Zdaniem inwestora, decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa, ponieważ została wydana zanim jeszcze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie. Dodatkowo odwołujący zwrócił uwagę na wydanie po dniu 18 stycznia 2024 r. decyzji o pozwoleniu na budowę dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], objętych przedmiotowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Powołaną na wstępie decyzją z 19 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zaś działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu orzekania. Organy administracji winny stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z uregulowaną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy ponownie rozpatruje sprawę w pełnym jej zakresie, a kontrola instancyjna obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy.
Kolegium odwołując się następnie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. wyjaśniło, że w związku z wnioskiem inwestora organ pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, oceniając planowane zamierzenie inwestycyjne w świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak ustalił organ pierwszej instancji na obszarze objętym wnioskiem nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem istniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wydania bądź odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Bezspornym jest nadto, że 6 grudnia 2023 r. Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę nr LXXXIV/2524/23 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w dolinie rzeki Jasieniec w rejonie ulic: Rąbieńskiej, Podchorążych i Złotno, która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r. pod poz. 57 i weszła w życie po 14 dniach. Wobec powyższego postępowanie wszczęte z wniosku inwestora, które w dniu wejścia w życie uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nie było zakończone decyzją ostateczną w sprawie wydania warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, stało się bezprzedmiotowe, ponieważ dla przestrzeni, w których obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wydaje się decyzji o warunkach zabudowy. Decyzje takie, poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym wydaje się wyłącznie dla "przestrzeni bezplanowych", gdyż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze, na którym obowiązują, z mocy prawa są wiążące dla organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji z 18 stycznia 2024 r. była przedwczesna, jednakże uwzględniając aktualny stan faktyczny, obowiązujący na dzień orzekania przez organ odwoławczy, nie może ona zostać wyeliminowana z obiegu prawnego. Zgodnie z art. 105 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części, bądź wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia warunków zabudowy wyłącznie w przypadku braku planu miejscowego. Z uwagi na obecnie obowiązujący plan miejscowy dla tego terenu, brak jest możliwości ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. W tym stanie rzeczy postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji stało się bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone. Wobec powyższego Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że pozostają one bez znaczenia w stanie faktycznym sprawy. Nieistotny jest przede wszystkim fakt, że strona w tym postępowaniu kwestionuje zawieszenie postępowania, czy opieszałość organu pierwszej instancji w jego prowadzeniu. Na tym etapie postępowania takie zarzuty pozostają bezcelowe. Informacja, że inwestor może ponosić szkody finansowe z uwagi na uchwalony plan, a także wzmianki o wydawaniu pozwoleń na budowę dla innych inwestorów nie stanowią przedmiotu postępowania przed Kolegium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. W. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w całości i dalsze procedowanie wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz wstrzymanie jej wykonania. Zaskarżonej decyzji omyłkowo określanej mianem postanowienia autor skargi zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w:
a) art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez uchylenie się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebranie pełnego materiału dowodowego, nie przeprowadzenie wyczerpującej analizy i oceny, co miało istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy oraz może doprowadzić do niepowetowanej szkody materialnej skarżącego;
b) art. 11, art. 12 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania w sprawie przez co właściciel nie mógł uzyskać decyzji o warunkach zabudowy, bez wskazywania zasadności przesłanek takiej decyzji, a także wskazywanie jako przyczynę umorzenia postępowania objęcie terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji kiedy uchwała Rady Miejskiej w Łodzi nr LXXXIV/2524/23 z dnia 6 grudnia 2023 r. nie weszła jeszcze w życie w dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania (uchwała zaczęła obowiązywać 2 lutego 2024 r. po upływie 14-dniowego terminu od dnia publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego);
c) art. 105 k.p.a., poprzez niespełnienie przesłanek pozwalających organowi na umorzenie postępowanie;
d) art. 8 k.p.a., poprzez odstąpienie przez organ administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. umorzenie postępowania, w sytuacji kiedy na terenie objętym wnioskiem nie został jeszcze uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a samo ogłoszenie uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r. nie stanowi o tym, że nadano jej natychmiastowy przymiot prawomocności;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. o warunkach zabudowy i umorzenie postępowania w sytuacji kiedy organ ma obowiązek, gdy nie wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wydać decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich,
- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 u.p.z.p., polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i nieuzasadnionym przyjęciu, że uchwała Rady Miejskiej w Łodzi nr LXXXIV/2524/23 z dnia 6 grudnia 2023 r. stała się aktem natychmiast obowiązującym, w sytuacji kiedy z art. 29 u.p.z.p. jasno wynika, że uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu ogólnego lub planu miejscowego obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Natomiast sam organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że ogłoszenie ww. uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego miało miejsce 18 stycznia 2024 r. i w tym dniu została również wydana decyzja umarzająca postępowanie w niniejszej sprawie z rażącym naruszeniem prawa.
Motywując skargę jej autor powtórzył niemal w całości argumentację z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Postanowieniem z 24 maja 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 września 2024 r. oddalił zażalenie J. W. na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji.
Postanowieniem z 3 października 2024 r. Sąd oddalił wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierował sprawę do rozpoznania w trybie zwykłym na rozprawę.
Na rozprawie 26 listopada 2024 r. skarżący poparł skargę i złożył kopię decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 23 listopada 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] oraz fragment działki drogowej nr [...], obręb [...]. Oświadczył także, że nie złożył do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania lub bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi, lecz złożył ponaglenie. Ponadto wskazał, że nie złożył skargi na plan miejscowy, lecz planuje ją złożyć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 lutego 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 18 stycznia 2024 r. stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie czy organ prawidłowo umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej i bliźniaczej, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...] na działkach nr [...], [...] w obrębie [...] z uwagi na uchwalenie dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Punktem wyjścia do rozpoczęcia rozważań w tym zakresie winny stać się przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 977 - dalej w skrócie u.p.z.p.).
Zgodnie z art. 4 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (ust. 1). W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: pkt 1 - lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; pkt 2 - sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Według art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z uwzględnieniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Jak stanowi art. 6 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (ust. 1). Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (ust. 2 pkt 1).
Z powyższych unormowań jasno wynika, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy dla danego terenu objętego planowanym zamierzeniem inwestycyjnym brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zasadą jest bowiem, że o przeznaczeniu terenu winien w pierwszej kolejności decydować miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Obowiązywanie dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do zasady wyklucza prowadzenie postępowania oraz prawną możliwość wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji. W sytuacji, gdy dla konkretnego terenu obowiązuje plan miejscowy, możliwość realizacji inwestycji oceniana jest bezpośrednio na podstawie przepisów tego planu. Uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy skutkuje uznaniem, że postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 grudnia 2006 r. II OSK 65/06; z 19 października 2012 r., II OSK 1138/11; z 2 grudnia 2016 r., II OSK 563/15; z 9 stycznia 2023 r. II OSK 2344/21; z 4 stycznia 2023 r., II OSK 2488/21 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Z bezprzedmiotowością postępowania, o której mowa w powyższym unormowaniu mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłankę do umorzenia postępowania stanowi także bezprzedmiotowość, która zaistniała w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego i powstała na skutek zdarzeń prawnych.
W rozpatrywanej sprawie takim zdarzeniem prawnym było uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które w świetle powołanych wyżej przepisów uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie wniosku i czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej przez skarżącego inwestycji zostało zainicjowane wnioskiem z 14 lutego 2023 r., uzupełnionym 28 lutego 2023 r. Niewątpliwie w dacie wszczęcia postępowania dla terenu działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym o nr ew. 70/3 i 70/4 nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem możliwe i zarazem konieczne było prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Kwestią niesporną pomiędzy stronami postępowania jest nadto okoliczność, że w toku rozważanego postępowania, a mianowicie 6 grudnia 2023 r. Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę nr LXXXIV/2524/23 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w dolinie rzeki Jasieniec w rejonie ulic: Rąbieńskiej, Podchorążych i Złotno. Plan ten dotyczy terenu, na którym znajdują się działki nr [...] i [...] przy ul. [...] w Ł., na których skarżący zamierzał zrealizować swoją inwestycję. Wspomniana uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r. pod poz. 57 i zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.z.p. weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Ponad wszelką wątpliwość w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jeszcze nie obowiązywał, ponieważ nie wszedł w życie. Zatem, jak trafnie oceniło Kolegium, umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji na gruncie rozpatrywanej sprawy było przedwczesne. Stwierdzone uchybienie pozostaje jednak bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Realizacja zasady dwuinstancyjności postępowania określona w tym przepisie polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro więc organ odwoławczy realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania ma obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę, to jest również zobligowany do wzięcia pod uwagę aktualnego w dacie wydania decyzji drugiej instancji stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy musi wobec tego uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego jakie zaistnieją po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro więc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji z 18 stycznia 2024 r., to organ odwoławczy mając na względzie zasadę dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. oraz unormowaną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, nie mógł przy ponownym rozpatrywaniu sprawy okoliczności tej pominąć w toku postępowania odwoławczego. Niespornym jest bowiem, że w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego była już obowiązującym aktem prawa miejscowego, wobec czego utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie naruszył przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy.
Trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p. plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Stosownie zaś do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, której je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide: wyrok z 1 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2176/10) stwierdzić przyjdzie, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości kontynuowania postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed rozpatrzeniem sprawy przez organ odwoławczy wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Formułowanie takiego poglądu z powołaniem się na zasady ogólne postępowania administracyjnego jest poglądem dowolnym i nieuzasadnionym. Poglądu takiego nie da się wywieść ani z literalnej, ani z wykładni systemowej i celowościowej przepisów k.p.a. i ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący nie nabył prawa do żądania kontynuowania postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z tego powodu, że postępowanie w sprawie wydania tej decyzji było długotrwałe, a organ co do zasady w toku rozważanego postępowania pozostawał bierny. Jeśli zdaniem skarżącego, organ w toku postępowania administracyjnego był bezczynny lub przewlekle prowadził postępowanie, to skarżący mógł zwalczać ten stan, poprzez wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność bądź przewlekłość. Z możliwości tej jednak skarżący nie skorzystał. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest również kwestia zawieszenia postępowania, ponieważ przedmiotem skargi nie jest obecnie postanowienie o zawieszeniu postępowania a decyzja o umorzeniu w całości postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji.
W świetle poczynionych wyżej rozważań Sąd za niezasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 11, art. 12, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 105 i art. 8 k.p.a. W sprawie, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, nie został również naruszony art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Z treści skargi wynika, że skarżący błędnie wywodzi jakoby nabył prawo do kontynuowania postępowania i uzyskania decyzji o warunkach zabudowy pomimo uchwalenia i wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko to nie ma jednak żadnego oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej pozostaje wreszcie fakt wydania dla działek sąsiednich decyzji o warunkach zabudowy czy też decyzji o pozwoleniu na budowę. Na marginesie wskazać w tym miejscu trzeba, że złożona na rozprawie decyzja Prezydenta Miasta Łodzi o pozwoleniu na budowę wydana została 23 listopada 2023 r., a więc przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z 30 marca 2023 r., przeniesionej na inwestora ostateczną decyzją z 21 lipca 2023 r. Przypomnieć należy, że w tej sprawie skarżący wnioskiem z 14 lutego 2023 r., uzupełnionym 28 lutego 2023 r. wszczął postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Niewątpliwie sytuacja skarżącego kształtowałaby się odmiennie, gdyby w dacie wejścia w życie planu miejscowego legitymował się decyzją o pozwoleniu na budowę dla wnioskowanej inwestycji.
Mając na uwadze zarzuty skargi wskazać również należy, że ustawodawca przewidział możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego także ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. W tym stanie rzeczy niewątpliwie nieracjonalne byłoby dopuszczenie możliwości wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy gdy dla terenu, którego dotyczy inwestycja został uchwalony plan miejscowy, którego ustalenia są inne aniżeli w decyzji o warunkach zabudowy, tylko po to by prowadzić następnie postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło