II SA/Łd 495/24

Dnia 19 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2024 roku nr 8/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR Łódzki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Łodzi, decyzją z 30 kwietnia 2024 r., działając na podstawie: art. 5 pkt 4, art. 11b, art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 20, art. 26 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 lit.a, art. 27 ust. 2a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2023 r. poz. 872), art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rawie Mazowieckiej z 13 lutego 2024 r. o wymierzeniu S.S. kary pieniężnej, w wysokości: 1 200 zł, za naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 20 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał m.in., że w aktach sprawy znajdują się wydruki z portalu ogłoszeniowego Olx, z których wynika, że strona oferowała do sprzedaży produkty pochodzenia zwierzęcego, a przeprowadzone czynności kontrolne wykazały nieprawidłowości w pozyskiwaniu mięsa, produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego oraz wprowadzania ich do obrotu, co skutkowało wymierzeniem przedmiotowej kary. Organ zaznaczył, że strona wprowadzała na rynek mięso oraz żywność zawierającą takie mięso zatem przed podjęciem prowadzonej w gospodarstwie działalności powinna zgłosić działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego. Nałożenie kary stanowi konsekwencję zaistnienia okoliczności określonych w przepisach ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego i jest następstwem stwierdzonych podczas kontroli uchybień oraz ofertowania przez stronę sprzedaży żywych zwierząt, ich mięsa oraz produktów pochodzenia zwierzęcego. Celem ukarania jest niedopuszczenie w przyszłości do powstania tych samych lub podobnych nieprawidłowości, mogących zagrażać zdrowiu publicznemu. Dodatkowo organ wyjaśnił okoliczności na podstawie których ustalono wysokość spornej kary oraz pouczył o możliwości wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie wymierzonej kary na raty lub jej umorzenie, w odrębnym postępowaniu. W skardze S. S. zakwestionował prawidłowość wydanej decyzji. Zarzucił m.in. nieprawidłowości podczas kontroli, stanowiącej podstawę do wymierzenia spornej kary. Dodał, że nie zamieszczał żadnych ogłoszeń w intemecie. A zrobiły to inne osoby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Na rozprawie skarżący poparł skargę. Pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej stanowiła w niniejszej sprawie decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi, z 30 kwietnia 2024 r., wydana w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rawie Mazowieckiej z 13 lutego 2024 r. o wymierzeniu kary pieniężnej. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Przyczynę takiego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez sąd, w wyniku analizy załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy, iż wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, nie było podpisane, a w toku postępowania organ nie wezwał odwołującego do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, i rozpoznał odwołanie obciążone takim brakiem formalnym. W aktach sprawy znajdują się dwa egzemplarze złożonego odwołania od decyzji z 13 lutego 2024 r., opatrzone prezentatą z datą 1 marca 2024 r., a także pismo organu drugiej instancji z 4 marca 2024 r., przekazujące według właściwości oba egzemplarze odwołania organowi pierwszej instancji. Odwołania znajdujące się w aktach sprawy są niepodpisane. Tytułem przypomnienia wskazać należy, że sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt, które organ przekazuje ze skargą i odpowiedzią na skargę. Podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Zauważyć także należy, iż zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie, przy czym w myśl § 3 cyt. przepisu, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W myśl art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2). Z treści przywołanych powyżej przepisów wynika zatem, iż podanie (w tym także odwołanie) wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki WSA w Białymstoku z 29 czerwca 2017 r., II SA/Bk 316/17; WSA w Warszawie z 30 czerwca 2017 r., II SA/Wa 207/17; WSA w Gdańsku z 25 lipca 2012 r., II SA/Gd 215/12; WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2007 r., V SA/Wa 1338/06; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 kwietnia 2022 r., II SA/Go 126/22). Prowadzenie w takiej sytuacji postępowania bez wezwania do usunięcia braku podpisu oznacza wadliwość postępowania i to w postaci kwalifikowanej. W takim przypadku mamy do czynienia z działaniem organu "z urzędu", a bierność w tym zakresie stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powodując, że wydana przez organ odwoławczy decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z 26 października 2011 r., I OSK 1866/10; z 30 stycznia 2018 r., II OSK 1580/17; z 15 września 2000 r., III SA 417/00). W okolicznościach niniejszej sprawy organ, dokonując oceny warunków formalnych odwołania od decyzji organu pierwszej instancji winien w sytuacji zaistniałego braku formalnego pisma, to jest braku własnoręcznego podpisu odwołującego, wezwać stronę, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., do usunięcia tego braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Rozpoznając merytorycznie niepodpisane odwołanie, a więc wniesione nieskutecznie, de facto nieistniejące w obrocie prawnym, organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję, która nie została skutecznie zaskarżona, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, mając na względzie uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, powinien podjąć czynności mające na celu usunięcie braków formalnych odwołania. Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia sąd nie miał podstaw do dokonania oceny zasadności zarzutów zawartych w skardze. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.