II SAB/Łd 119/24
WyrokWSA w Łodzi2024-12-05
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Robert Adamczewski, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony drogą elektroniczną, mimo braku potwierdzenia odbioru wiadomości przez organ?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że wysłanie wniosku drogą elektroniczną na oficjalny adres organu, potwierdzone wydrukiem z folderu 'Wysłane', stanowi wystarczający dowód nadania. Ryzyko nieodebrania lub nieodczytania wniosku obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Organ ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników, w tym za ewentualne skasowanie korespondencji. Ponieważ organ udostępnił informację po wniesieniu skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku zostało umorzone, a bezczynność uznano za niebędącą rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną do Wójta Gminy Czarnocin. Organ nie odnotował wpływu wiadomości i nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Organ twierdził, że nie otrzymał wniosku, a jego informatyk potwierdził brak wiadomości na serwerze, choć nie wykluczył jej skasowania. Organ ostatecznie udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wójt Gminy Czarnocin dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r.; 2. Stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy Czarnocin miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Czarnocin do załatwienia wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r.; 4. Zasądzono od Wójta Gminy Czarnocin na rzecz skarżącego M. P. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant st. asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Czarnocin w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy Czarnocin dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Czarnocin miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Czarnocin do załatwienia wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r.; 4. zasądza od Wójta Gminy Czarnocin na rzecz skarżącego M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR
Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2024 r. przesłanym drogą elektroniczną do Urzędu Gminy w Czarnocinie (na adres e-mail: [email protected]) M. P. (dalej także: skarżący, wnioskodawca) zwrócił się o udostępnienie mu następującej informacji publicznej:
1. Jaka była łączna wartość projektów zrealizowanych przez samorząd w latach 2018-2023 które były współfinansowane z funduszy UE?
2. Ile łącznie samorząd uzyskał pieniędzy z unijnych funduszy w latach 2018-2023?
3. Jaki był łączny koszt współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2018-2023?
4. Ile łącznie samorząd zaciągnął kredytów w związku z realizacją projektów unijnych w latach 2018-2023? Do kiedy będą one spłacane?
5. Ilu urzędników samorządowych zajmowało się pozyskiwaniem unijnych dotacji i realizacją dotacyjnych projektów w poszczególnych latach od 2018-2023? Jaki był łączny koszt pracy tych osób - zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i poszczególnych projektach?
6. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był to koszt w latach (...) w poszczególnych projektach?
7. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był koszt pracy tych firm za zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i poszczególnych projektach?
8. Ile wynosiło zadłużenie samorządu na koniec każdego roku od 2018 do 2022 plus ostatnie dane za rok 2023?
9. Ile łącznie samorząd dokłada rocznie do utrzymania i funkcjonowania obiektów (świetlice, kluby seniora) zrealizowanych przez podmioty samorządowe przy współudziale unijnych dotacji?
W skardze z dnia 5 września 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił Wójtowi Gminy Czarnocin (dalej także: organ) bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku i zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 10 czerwca 2024 roku;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku:
1/ decyzji odmownej
oraz
2/ powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 10 czerwca 2024 roku,
2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze,
3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;
4) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania na rozprawie.
W załączeniu skarżący dołączył: wydruk z poczty elektronicznej dokumentujący wysyłkę e-maila wraz z wnioskiem na adres Urzędu Gminy w Czarnocinie; wniosek skierowany do organu w formie wydruku dokumentu pdf.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Czarnocin wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu: adnotacja informatyka - na fakt informacji w zakresie dotyczącym przesłania i odbioru korespondencji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że tutejszy organ nie odnotował wpływu na skrzynkę mailową wiadomości, która została załączona do skargi. W toku przeprowadzonego w organie postępowania, wyjaśniającego zaistniałą sytuację ustalono, że przyczyną powyższego stanu mogą być trzy sytuacje:
1. niedostarczenie wiadomości do odbiorcy z przyczyn niezależnych od użytkowania poczty;
2. awaria któregoś z serwerów po stronie nadawcy lub z zewnętrznego dostawcy usługi hostingu i poczty w domenie czarnocin.pl;
3. usunięcie wiadomości przez użytkownika poczty w okresie od 10 czerwca 2024 r. do 14 sierpnia 2024 r.
W związku z powyższym, wobec nieujawnienia wniosku o udzielenie informacji publicznej w korespondencji mailowej urzędu, w przekonaniu organu nie sposób uznać, że organ nie udzielił informacji, o której nie mógł mieć wiedzy.
Jednocześnie wskazano, iż odpowiedź została udzielona wnioskodawcy w dniu 24 września 2024 r. zgodnie z przesłanym żądaniem.
W ocenie organu przesłanie wniosku jest faktem, ale faktem jest również brak wniosku na skrzynce mailowej organu. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, zdaniem organu skarga jest nieuzasadniona, albowiem organ nie miał wiedzy o przesłaniu wniosku, a tym samym nie mógł udzielić odpowiedzi na stawiane pytania.
Jednocześnie organ poinformował, iż wnioskodawcy zostają udzielone odpowiedzi, na stawiane we wniosku o udzielenie informacji publicznej, pytania, z tego powodu w przypadku uznania skargi za zasadną, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, organ wniósł o nieobciążanie kosztami postępowania w sprawie.
Do skargi załączono Adnotację informatyka gminy Czarnocin z dnia 17 września 2024 r., który wskazał w niej m.in., iż otrzymany przez niego dnia 13 września 2024 r. od pracownika urzędu wydruk przedstawia wiadomość e-mail wysłaną przez nadawcę [...]@gmail.com do odbiorcy [email protected] w dniu 10 czerwca 2024 r. Ale jako osoba zajmująca się administracją skrzynek pocztowych w domenie czarnocin.pl informatyk ten potwierdził, że wiadomość widoczna na wydruku nie znajduje się w wiadomościach odbiorczych oraz folderze SPAM ani żadnym innym folderze na serwerze poczty e-mail konta [email protected]. Po konsultacji z suportem zewnętrznego dostawcy usług hostingu i poczty w dniu 13 września 2024 r. pracownik ten otrzymał informację, że logi systemu z ostatnich 30 dni nie zarejestrowały żadnych wiadomości od podanego nadawcy. Na podstawie przesłanego wydruku pracownik stwierdził, że przedstawiony mu wydruk został wygenerowany z folderu "Wysłane" konta e-mail nadawcy wiadomości [...]@gmail.com, ale nie stanowi dowodu ani potwierdzenia, że wiadomość faktycznie dotarta do odbiorcy [email protected]. Dodatkowo pracownik stwierdził, że z uwagi na politykę przechowywania kopii i logów przez okres 30 dni stosowaną przez zewnętrznego dostawcę usług hostingu i poczty w domenie .czarnocin.pl, obecnie nie ma już możliwości ustalenia po stronie odbiorcy przyczyny braku tej wiadomości w skrzynce odbiorczej konta [email protected].
Pełnomocnik skarżącego, w skierowanym do Sądu piśmie z 5 listopada 2024 r. zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie Sądu" oznaczonym sygn. akt. II Sab/Łd 119/24 (mimo, że Sąd nie oczekiwał, żadnej odpowiedzi od skarżącego) oświadczył, że podtrzymuje złożoną w niniejszej sprawie skargę oraz swoje stanowisko zawarte w skardze i wnosi o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, 2) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych 3) o stwierdzenie, że działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym
w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia
w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała
w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa
w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony
o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie
z art. 151 p.p.s.a.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., I OSK 503/15; z 19 lutego 2014 r.,
I OSK 88/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W pierwszej kolejności należy zważyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2022 r. "bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., I GSK 631/20, LEX nr 3062229, CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy
z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, LEX nr 1421789, CBOSA).
Przedmiot rozpoznawanej w sprawie skargi M. P. stanowi bezczynność Wójta Gminy Czarnocin w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r. złożonego w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.).
Nie było sporne w kontrolowanej sprawie, że dane, o udostępnienie których wnosił skarżący, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś Wójt Gminy Czarnocin jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. wyrok NSA z 21 lutego 2023 r., III OSK 7187/21, LEX nr 3505176, CBOSA).
Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej bada czy zachowanie adresata wniosku stanowi adekwatną do okoliczności kontrolowanego przypadku formę jego załatwienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdził, iż przedstawionych powyżej, właściwych sposobów rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej niewątpliwie na dzień wniesienia skargi zabrakło. W kontrolowanej sprawie organ udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną dopiero w dniu 24 września 2024 r., ale uczynił to już po wniesieniu skargi do Sądu – tj. kiedy zapoznał się z wnioskiem skarżącego z dnia 10 czerwca 2024 r., jednak fakt ten bezspornie świadczy o bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji publicznej skarżącemu do dnia udzielenia odpowiedzi.
Na ocenę powstania stanu bezczynności organu oraz jej charakteru, wobec dowodu elektronicznej wysyłki wniosku po stronie skarżącego, nie mają wpływu wyjaśnienia organu, według których nie ma on już możliwości ustalenia faktu otrzymania wiadomości e-mail z tego powodu, że nie zachowała się ona w żadnym folderze skrzynki mailowej jednostki, a podmiot świadczący na rzecz organu usługę hostingu serwerów przechowuje kopie i logi jedynie przez 30 dni. Taka argumentacja nie zasługuję na uwzględnienie także z tego powodu, iż organ nie wyklucza jednocześnie sytuacji, iż korespondencja z wnioskiem skarżącego mogła być przez pracownika urzędu także skasowana (tak: "Adnotacja" informatyka dołączona do skargi oraz treść odpowiedzi na skargę). Za zaistniałą sytuację, w tym prawdopodobne działanie własnych pracowników, odpowiedzialność ponosi bowiem organ zobowiązany do udostępnienia wnioskowanej informacji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, według którego postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a u.d.i.p. nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać również należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - również gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z 9 listopada 2018 r., I OSK 283/17, LEX nr 2629160, CBOSA). Osoba kierująca wniosek drogą elektroniczną, nieposługująca się podpisem elektronicznym może przedstawić jedynie komputerowy wydruk świadczący o tym, że wniosek skierowany został do określonego adresata. W takiej sytuacji ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., I OSK 2589/15, LEX nr 2336558, CBOSA). Mamy tutaj do czynienia z domniemaniem, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby w praktyce do sytuacji, w której prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli organu. Godziłoby to również w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji), jak też dostępności informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., I OSK 1890/18, CBOSA). Uzupełniając powyższe należy także zwrócić uwagę, że w kontrolowanej sprawie organ nie przedstawił danych z konta poczty e-mail, które potwierdzałyby, że nie otrzymał on (jak twierdzi w odpowiedzi na skargę) wiadomości od skarżącego. Jak już wyżej wskazano informatyk w "Adnotacji" nie wykluczył, że korespondencja skarżącego została skasowana (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2023 r., III SAB/Gd 220/23, ONSAiWSA 2024, nr 5, poz. 62).
Dlatego też, kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził bezczynność Wójta Gminy Czarnocin w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego z 10 czerwca 2024 r. (pkt 1 sentencji wyroku), a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że bezczynność tego organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, iż naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894, CBOSA). Zdaniem Sądu taki kwalifikowany stan nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem organ już po zapoznaniu się ze skargą, podjął działania w kierunku udostępnienia skarżącemu żądanej informacji (z akt wynika, iż prowadził czynności wyjaśniające do 17 września 2024 r.) i wreszcie żądaną informację, w dniu 24 września 2024 r., udostępnił (bądź, w części, wyraził gotowość do jej udostępnienia, po udzieleniu odpowiedzi skarżącego na wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej). Powyższe zatem działanie wskazuje, że – w ocenie Sądu – stwierdzona bezczynność nie była nacechowana złą wolą organu, toteż nie sposób uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powodu udzielenia odpowiedzi skarżącemu (co potwierdza załączona kopia tej odpowiedzi i treść odpowiedzi na skargę), Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego i organu, zawartych w skardze i w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Sąd podkreśla, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 202/20, LEX nr 3517159, CBOSA). Wnioski dowodowe skarżącego i organu nie zostały uwzględnione, ponieważ odnosiły się one do dokumentów, które stanowiły część akt sprawy.
Odnosząc się do pisma pełnomocnika skarżącego z 5 listopada 2024 r. lektura jego uzasadnienia wskazuje niewątpliwie, w ocenie Sądu, że mimo wskazanej prawidłowej sygnatury akt, pismo to pomyłkowo zostało skierowane do Sądu.
O kosztach postępowania w sprawie orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło