I SA/Wa 178/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2023 r. nr 4580/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. nr 4580/2023 Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr 366/SD/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. w zakresie punktu 1 o odmowie I. B. i Z. P. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] obecnie przy ul. [...] i [...], dawniej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", w części obejmującej dawne działki ewidencyjne nr: [...], [...] i [...] z obrębu [...] i umorzył postępowanie oraz utrzymał w mocy pkt 2 decyzji o umorzeniu postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "Dekretem". Zgodnie z art. 1 powołanego wyżej dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz. U. z 2018 r" poz. 1817), grunt ten stanowi własność [...]. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem akt notarialny Repertorium NN. [...], sporządzony dnia 22 marca 1943 r. przez S. B., notariusza przy Wydziałach Hipotecznych Sądu Okręgowego w [...], na podstawie którego W. K. darował działkę nr [...] uregulowaną w księdze wieczystej pod nazwą "[...]" (N. Rej. Hip.- [...]) o ogólnej pow. 5866,5 m2 swoim synom L. K. i R. K. w dwóch niepodzielnych połowach. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym wykonanym przez geodetę uprawnionego S. S. działka nr [...] zawierała powierzchni 5866 m2 i obejmowała dawne działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 5524 m2, zaś obecnie stanowi działki ewidencyjne: nr [...] cz. z obrębu [...], nr [...] cz. i nr [...] cz. z obrębu [...], nr [...] cz., nr [...] cz. i nr [...] cz. z obrębu [...]. Na podstawie informacji zawartej w piśmie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział VII Ksiąg Wieczystych z dnia 19 września 2019 r. Dz. Odp. [...] w archiwum Sądu organ I instancji ustalił, że brak jest w skorowidzu ksiąg hipotecznych księgi dawnej o nazwie "[...]" (nr rej. hip. [...]). Jak wynika z akt własnościowych wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie został złożony. W dniu 2 października 2013 r. Z. P. złożyła wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Pismami z dnia 6 maja 2014 r. oraz z dnia 2 czerwca 2014 r. do wniosku z dnia 2 października 2013 r. Z. P. o odszkodowanie za omawianą nieruchomość przyłączyła się I. B.. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2015 r. Z. P. zwróciła się o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość i jednocześnie sprecyzowała swoje podanie z dnia 25 lutego 1995 r. o dokonanie regulacji prawnej jako wniosek o odszkodowanie za utracone nieruchomości. Decyzją nr 234/SD/2020 z dnia 31 grudnia 2020 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w części dotyczącej działki pod nazwą "działka nr [...]" o powierzchni 5866 m2 jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających, że na dzień wejścia w życie dekretu tj. na dzień 21 listopada 1945 r. R. K. i L. K. pozostawali właścicielami przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym z wnioskiem o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość wystąpiły osoby nie posiadające legitymacji do bycia stroną postępowania, ponieważ nie udowodniły swoich praw do gruntu objętego roszczeniem. Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 927/2021 z dnia 18marca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Mazowiecki wskazał, iż Prezydent m.st. Warszawy przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzna za udowodnioną legitymację Z.P. i I. B. jako następczyń prawnych dawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] oraz zgromadzi materiał dowodowy w zakresie rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Decyzją nr 308/SD/2021 z dnia 3 listopada 2021 r. Prezydent m. st. Warszawy orzekł w pkt 1 odmówić przyznania odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości stanowiących dawne działki nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], a w pkt 2 umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości w zakresie stanowiącym dawną działkę nr [...] z obrębu [...]. Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 374/2022 z dnia 22 lutego 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr 366/SD/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. w punkcie 1 odmówił I. B. i Z. P. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] obecnie przy ul. [...] i [...], dawniej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", w części obejmującej dawne działki ewidencyjne nr: [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz w punkcie 2 umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", w części obejmującej dawną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] uznając, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 215 ust. 1 u.g.n., warunkująca pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły Z. P. i I. B.. Wojewoda rozpatrując sprawę wskazał, że ustalanie odszkodowania za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy odbywa się na zasadach określonych w art. 215 u.g.n. Przepis ten wyróżnia trzy zasadnicze typy nieruchomości podlegających rekompensacie - gospodarstwa rolne, domy jednorodzinne oraz działki. Dla każdej z nieruchomości, o których mowa w art. 215 u.g.n., ustawodawca wprowadził odmienne przesłanki statuujące prawo do odszkodowania. Zgodnie ustępem 1 powołanego przepisu odszkodowanie może być przyznane za gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po 5 kwietnia 1958 r. Z kolei stosownie do art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowanie może być przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. lub działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu (tj. przed dniem 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 215 ust. 1 u.g.n. oraz art. 105 k.p.a. Podstawową przesłanką, warunkującą przyznanie odszkodowania w trybie powołanego art. 215 ust. 1 u.g.n., jest wykazanie, że od 21 listopada 1945 r. przynajmniej do 5 kwietnia 1958 r. nie pozbawiono właścicieli lub ich następców prawnych faktycznego władania gospodarstwem, istniejącym na gruncie objętym działaniem ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r., a gospodarstwo to nieprzerwanie istniało. Przy czym za takie gospodarstwo uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ). W wyroku z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1011/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że nie można (...) mówić o gospodarstwie rolnym, jeżeli grunt tej nieruchomości (podstawowy i konieczny składnik zorganizowanej całości jaką jest gospodarstwo rolne) miał inne przeznaczenie, niż rolne, a był tylko wykorzystywany rolniczo (por. także wyrok NSA z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 132/06, LEX nr 291425). Z treści decyzji organu I instancji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że: 1. odnośnie dawnej działki nr [...] z obrębu [...]: - decyzją z dnia 4 października 1975 r. znak T-V-632/805/75/L.Sz. Urząd [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. 489 m2 w tym za grunt, zabudowania i rośliny na rzecz Z. i F. małżonków W., - decyzją z dnia 29 listopada 1975 r. znak T.V- 632/805/L.Sz./75 Urząd [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. 631 m2, w tym za grunt, zabudowania i rośliny na rzecz Z. i F. małżonków W., - decyzją z dnia 16 lutego 1976 r. znakT-V-632/805/75/L.Sz. Urząd [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. 631 m2 w tym za grunt, zabudowania i rośliny na rzecz Z. i F. małżonków W., 2. odnośnie dawnej działki nr [...] z obrębu [...]: - decyzją z dnia 31 lipca 1974 r. znakT.V-632/957/74/L.Sz. Urząd [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość o pow. 205 m2 położoną przy ul. [...], w tym za grunt, zabudowania i rośliny na rzecz M. i S. małżonków L., - decyzją z dnia 31 maja 1977 r. T.V.632/957/75/L.Sz Urząd [...] ustalił odszkodowanie m.in. za nieruchomość o pow. 1.102 m2 położoną przy ul. [...] w tym za grunt, zabudowania i rośliny na rzecz M. i S. małżonków L., 3. odnośnie dawnej działki nr [...] z obrębu [...] decyzją z dnia 21 maja 1977 r. znak T.V.632/581/75/77/L.Sz. Urząd [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. 2.547 m2 na rzecz L. K. i R. K.. 4. odnośnie dawnej działki nr [...] z obrębu [...]: - decyzją z dnia 22 października 1971 r. znak GKM.V 11.632/4/71 Prezydium Rady Narodowej m.st Warszawy ustaliło odszkodowanie za składniki budowlane znajdujące się na gruncie położonym w [...] przy ul. [...] na rzecz H. L. i M. L., - decyzją z dnia 4 lipca 1973 r. znak GKM.VI 1-632/4/71/73 Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy ustaliło odszkodowanie za rośliny znajdujące się na nieruchomości położonej przy ul. [...] na rzecz H. L. i M. L., - decyzją z dnia 14 czerwca 1974 r. znak T.V.632/812/74/L.Sz. Urząd [...] ustalił odszkodowanie za grunt położony w [...] przy ul. [...] o pow. 518 m2 na rzecz H. L. i M. L.. Jak wynika z treści ww. decyzji zostały wydane na podstawie art. 53 ustawy z dnia z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz.U. 1974 r. Nr 10, poz. 64). Przepis ten ukształtował normę prawną, na podstawie której poprzedni właściciel nieruchomości lub jego następca prawny mógł ubiegać się o odszkodowanie za nieruchomość przejętą w trybie dekretem z dnia 26 października 1945 r. Wyróżniał trzy zasadnicze typy nieruchomości podlegających rekompensacie - gospodarstwo rolne, dom jednorodzinny i działkę przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne, które przechodziły po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Z akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości wynika, że nieruchomość oznaczona jako dawne działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], została zakwalifikowana przez organ wydający decyzję odszkodowawczą jako nieruchomość na której prowadzone było gospodarstwo rolne. Z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że organ administracyjny badał, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, warunkujące możliwość przyznania odszkodowania za gospodarstwa rolne. Jak stanowi powołany wyżej artykuł 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. "Przepisy niniejszej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, z 1950 r. Nr 14, poz. 130 i Nr 58, poz. 529, z 1958 r. Nr 17, poz. 70 i z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostaną użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy." W doktrynie i judykaturze przyjęta została zasada, że jeżeli wniosek o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n. dotyczy sprawy zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną i prawomocną wydanie w takiej sytuacji kolejnej decyzji rozstrzygającej sprawę, naruszyłoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzecz osądzonej (res iudicata). Postępowanie z wniosku o odszkodowanie w powyższym przypadku wymaga wówczas umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a. Analiza treści podstaw prawnych tj. art. 53 ust. 1 u.z.t.w.n. oraz art. 215 ust. 1 u.g.n. prowadzi do konkluzji, że mimo literalnej zmiany przepisu art. 53 ust. 1 u.z.t.w.n. w stosunku do treści art. 215 ust. 1 u.g.n. - regulacja ich nie uległa zmianie. W orzecznictwie i piśmiennictwie również podkreśla się, że art. 215 u.g.n. jest powieleniem art. 83 u.g.g., który to z kolei stanowił kontynuację rozwiązania przyjętego w art. 53 ustawy z 1958 r. (zob. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt l OSK 2022/19, wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 934/21, J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2009, s. 1375; Ustawa o gospodarce nieruchomościami, red. G. Bieniek, s. 687). Na ciągłość regulacji dotyczących odszkodowania zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2011 r., SK 41/09. Stwierdził, iż rozwiązania zawarte wart. 214 i 215 u.g.n. aktualnie regulujące kwestię odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność państwa na mocy dekretu warszawskiego, stanowią kontynuację rozwiązania przyjętego w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także pośrednio w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z argumentacji Trybunału, wynika, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie tylko nie rozszerzyła uprawnień byłych właścicieli do odszkodowania, lecz znacznie je ograniczyła ze względu na wprowadzenie dodatkowej przesłanki, niewystępującej w art. 53 ust. 2 u u.z.t.w.n., uzależniającej odszkodowanie od dokonania oceny, czy działka budowlana mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem dekretu warszawskiego. Wojewoda wskazał, że przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia, z tym jednak zastrzeżeniem, że chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty" (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 17 kwietnia 2000r., sygn. akt 1 SA/Wr 914/98). Konstrukcja ta ma zastosowanie gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Zasada ta przyjmowana jest we wszystkich procedurach prawnych, a polega na ochronie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Zgodnie z poglądem orzecznictwa, dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicata, zasadnicze znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami, (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/GL 150/11). Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy, konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09). Przenosząc wskazane poglądy orzecznictwa sądowo-administracyjnego na grunt kontrolowanego postępowania, Wojewoda zauważył, że w niniejszej sprawie ustalono, że za grunt będący przedmiotem skarżonej decyzji, tj. dawne działki nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], zostało ustalone odszkodowanie w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zarówno sprawy zakończone decyzjami z dnia 4 października 1975 r. znakT-V-632/805/75/L.Sz., z dnia 16 lutego 1976 r. znakT-V-632/805/75/L.Sz., z dnia 31 lipca 1974 r. znak T.V-632/957/74/L.Sz., z dnia 31 maja 1977 r. T.V.632/957/75/L.Sz., z dnia 21 maja 1977 r. znak T.V.632/581/75/77/L.Sz., z dnia 22 października 1971 r. znak GKM.VI 1.632/4/71, z dnia 4 lipca 1973 r. znak GKM.VI 1-632/4/71/73 z dnia 14 czerwca 1974 r. znak T.V.632/812/74/L.Sz. jak i sprawa zakończona decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Nr 366/SD/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego roszczenia, tj. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość ozn. hip. "[...]", "działka nr [...]" przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Prowadzi to do wniosku, że przedmiot oraz stan prawny sprawy nie uległ zmianie. W zakresie tożsamości podmiotowej Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko między tymi samymi stronami, przy czym tożsamość podmiotowa sprawy administracyjnej zostaje zachowana bez względu na następstwo prawne stron (zob. wyrok Nieżywego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2948/16). Jak wynika z akt sprawy dawni właściciele spisanymi prywatnymi umowami przenieśli własność działek nr [...], [...] i [...] na rzecz osób trzecich. Z treści ww. decyzji i ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów przesłuchań wynika, że odnośnie każdej z tych działek dawni współwłaściciele wyrazili zgodę na wypłatę odszkodowania na rzecz władających tymi działkami. W zakresie dawnych działek nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] doszło do ustalenia odszkodowania na rzecz następców prawnych, którzy prawo do odszkodowania za przejętą w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomość nabyli w wyniku sukcesji singularnej. Z kolei w zakresie dawnej działki nr [...] z obrębu odszkodowanie zostało ustalone na rzecz dawnego właściciela. W ocenie zatem organu odwoławczego rozpatrywana sprawa, jest tożsama ze sprawą, w której wydano szereg decyzji ustalających odszkodowania i zaspakajających w roszczenia związane z przejęciem przedmiotowej nieruchomości w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Wojewoda dodatkowo wskazał, że organ w niniejszym postępowaniu nie jest władny do oceny, czy ówczesny organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze na zasadach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. prawidłowo zbadał materiał dowodowy w zakresie ustalenia interesu prawnego podmiotów, którym przysługiwało odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. W niniejszej sprawie zostały wydane ostateczne decyzje odszkodowawcze. Dopóki więc ostateczne decyzje rozstrzygające merytorycznie w sposób ostateczny sprawę funkcjonują w obrocie prawnym, to kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest bezprzedmiotowe, a wydanie w sprawie ponownej decyzji merytorycznej naruszałoby zasadę res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), a sama decyzja dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą o której mowa w wart. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co skutkowałoby obowiązkiem stwierdzenia jej nieważności. Wydane w niniejszej sprawie decyzje, rozstrzygają w tej samej sprawie co do jej istoty, tj. w sprawie spełnienia przesłanek z art. 215 ust. 1 u.g.n. w odniesieniu do nieruchomości ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]". Nie ulega zatem wątpliwości, że rozstrzygają o tym samym żądaniu oraz dotyczą sytuacji prawnej kręgu tych samych podmiotów będących następcami prawnymi dawnych właścicieli ww. nieruchomości, jak również zostały wydane w tym samym stanie prawnym oraz faktycznym. Brak było więc możliwości merytorycznego rozpoznania zgłoszonego przez strony żądania. To zaś oznacza, że postępowanie zainicjowane wnioskami z dnia 25 lutego 1995 r., z dnia 6 maja 2014 r., z dnia 2 czerwca 2014 r., z dnia 2 października 2013 r., z dnia 16 czerwca 2015 r. przez spadkobierców przeddekretowej właścicieli powinno być umorzone, z powodu bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.). Mając zatem na względzie wyżej przedstawiony pogląd wyrażony w judykaturze oraz biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie dotyczące funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznych decyzji załatwiających tożsamą sprawę, należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić punkt 1 decyzję Prezydent m.st. Warszawy Nr 366/SD/2023z dnia 13 czerwca 2023 r. o odmowie I. B. i Z. P. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] obecnie przy ul. [...] i [...], dawniej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", w części obejmującej dawne działki ewidencyjne nr: [...], [...] i [...] z obrębu [...] i umorzyć postępowanie przed organem 1 instancji oraz utrzymać w mocy punkt 2 decyzji Nr 366/SD/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" "działka nr [...]", w części obejmującej dawną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. P. zarzucając jej: 1.naruszenie art. 215 ust. 1 u.g.n. poprzez niezasadne przyjęcie, że stwierdzenie " prowadzący gospodarstwo rolne " jest ściśle powiązane z oznaczoną datą 5 kwietnia 1958 r. i w związku z tym wnioskodawczyni musi wykazać, że gospodarstwo było efektywnie prowadzone przez spadkodawców skarżącej w sposób ciągły przez okres od dnia wejścia w życie dekretu, tj. 21.11.1945 r. do co najmniej 5 kwietnia 1958 r., podczas gdy pierwsza wskazana data odnosi się do przejęcia mocą dekretu istniejącego we wskazanym dniu gospodarstwa rolnego, zaś ostatnia wskazana data oznaczona w przepisie odnosi się do momentu pozbawienia faktycznego władania tym gospodarstwem jego poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, co jest w tym przypadku oczywistym faktem wobec samego przejęcia nieruchomości na własność państwa po wskazanej dacie, nie zaś do ciągłości samego prowadzenia tegoż gospodarstwa w latach 1945-1958, jak zinterpretowały to błędnie oba organy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie art. 215 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na przyjęciu, że gospodarstwem rolnym w rozumieniu tego przepisu jest jedynie gospodarstwo rolne rozumiane jak w art. 553 k.c., w sytuacji gdy pojęcie gospodarstwa rolnego, prawidłowo wykładanego w art. 215 ust. 1 u.g.n., należy rozumieć w znaczeniu jakie nadawane jest temu pojęciu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy; 3. naruszenie art. 215 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 2, 21, 45, 64, 2 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 1 i 77 określonych w Konstytucji, co świadczy o braku poszanowania praw własności obywatela przez Państwo Polskie i tym samym podważa zaufanie obywatela do instytucji państwowej; 4. naruszenie i błędną interpretację art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozparzenia zebranego materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że brak jest dowodów, że wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania odszkodowania z art. 215 ust. 1 u.g.n.; 5. naruszenie i błędną interpretację art. 105 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe ze względu na istnienie w obrocie prawnym jakichkolwiek decyzji odszkodowawczych z lat 70-tych ubiegłego stulecia, w tym na osoby trzecie, nie będące nigdy właścicielami opiniowanego gruntu. Decyzje te były oparte na innych, niż obecnie zasadach oraz inne było ich podłoże prawne, zatem Wojewoda Mazowiecki błędnie uznał je za tożsame z obecnie procedowanymi, co więcej wcześniej w wydanej decyzji z 22.02. 2022 r. nr 374/2022 do opiniowanej nieruchomości wskazał na znaczne różnice pod względem normatywnej tożsamości pomiędzy dawniej wydawanymi decyzjami odszkodowawczymi na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. względem decyzji wydawanymi obecnie na podstawie art. 215 ust. 1 u.g.n., powołując się na obszerną linię orzeczniczą oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 czerwca 2011 r. SK 41/09. Obecnie Wojewoda z niejasnych dla skarżącej powodów zmienił we wskazanym zakresie swą opinię i potraktował sprawę tak, jakby w obrocie prawnym istniała już decyzja wydana na podstawie art. 215 ust. 1 u.g.n., co nie odpowiada prawdzie, przy czym powołał się na powagę rzeczy osadzonej w tej sprawie, co nie miało miejsca; 6. naruszenie art. 144 k.p.a. poprzez ograniczenie swojego działania w sprawie do sprawowania jedynie funkcji kontrolnej, pomimo złożenia przez skarżącą wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 144 k.p.a. właśnie; 7. naruszenie art. 6 k.c. w związku z nieudokumentowaniem swoich bezzasadnych przypuszczeń, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez spadkodawców skarżącej nie miało ciągłości, bądź nie było przez nich prowadzone, pomimo istnienia tak licznych dowodów ujawnionych w toku postępowania, co miało najistotniejszy wpływa na wynik sprawy; 8. naruszenie art. 158 k.c. poprzez uznanie, że do przeniesienia praw własności do nieruchomości w cz. dawnej działki nr [...], w odniesieniu do danych części dawnych działek nr [...], [...] i [...], z dawnego obrębu [...], doszło na podstawie niepodpisanej przez przeddekretowego właściciela – R. K. umowy cywilnej na rzecz osób trzecich, wymienionych we wskazanych przez oba organy decyzji odszkodowawczych z lat 70-tych ubiegłego wieku, w szczególności gdy chodzi o nieruchomość objętą działaniem dekretu, co prowadziłoby do uznania, że doszło do zbycia prawa własności do nieruchomości, których już R. K. właścicielem wówczas już nie był i choćby z tego powodu wskazana przez organy obu instancji czynność nie mogła wywołać niesłusznie uznanych przez nie określonych skutków prawnych; 9. naruszenie zasad współżycia społecznego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił w art. 105 § 1 k.p.a., a więc umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. występuje wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wydanie bowiem ponownego rozstrzygnięcia dotyczącego tożsamej sprawy oznaczałoby wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę co do istoty naruszyłoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2022 r., I SA/Wa 1706/22, LEX nr 3478282, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi wtedy gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., I OSK 1434/15, LEX nr 2299280, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy za grunt będący przedmiotem decyzji, tj. dawne działki nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], zostało ustalone odszkodowanie w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zarówno sprawy zakończone decyzjami z dnia 4 października 1975 r. znakT-V-632/805/75/L.Sz., z dnia 16 lutego 1976 r. znakT-V-632/805/75/L.Sz., z dnia 31 lipca 1974 r. znakT.V-632/957/74/L.Sz., z dnia 31 maja 1977 r. T.V.632/957/75/L.Sz, z dnia 21 maja 1977 r. znak T.V.632/581/75/77/L.Sz., z dnia 22 października 1971 r. znak GKM.VI 1.632/4/71, z dnia 4 lipca 1973 r. znak GKM.VI 1-632/4/71/73 z dnia 14 czerwca 1974 r. znak T.V.632/812/74/L.Sz. jak i sprawa zakończona decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Nr 366/SD/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r. dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego roszczenia, tj. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość ozn. hip. "[...]", "działka nr [...]" przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Prowadzi to do wniosku, że przedmiot oraz stan prawny sprawy nie uległ zmianie. W rezultacie, wniosek zmierzał do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem było ponowne ustalenie odszkodowania. Ta sprawa została zaś rozstrzygnięta ww. decyzjami ostatecznymi. Postępowanie w takiej sprawie nie może być ponownie prowadzone. Prowadzenie merytorycznego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną naruszyłoby sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznej. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z tym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje te zaś są ostateczne, pozostają nadal w obrocie prawnym i dopóki nie zostaną zeń wyeliminowane w sposób, o którym mowa w art. 16 § 1 k.p.a., podlegają ochronie związanej z zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Decyzja ponownie rozstrzygająca przedmiotowo tożsamą sprawę wydana na wiosek innego podmiotu, niż adresat decyzji ustalających odszkodowanie za tę samą nieruchomość, jakkolwiek nie wyczerpywałaby przesłanki podmiotowej tożsamości sprawy, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ale jako naruszająca ustrojową normę z art. 16 § 1 k.p.a., byłaby obarczona wadą w postaci rażącego naruszenia prawa. Niezależnie od tego, warto zwrócić uwagę na wyrażoną w piśmiennictwie wypowiedź, według której, nawet w odniesieniu do wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., to charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy. W konsekwencji przesądzające znaczenie ma tożsamość przedmiotowa z uwagi na następstwa prawne dopuszczone na podstawie przepisów prawa (patrz: Janusz Borkowski/Barbara Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 880). (por. wyrok NSA z 7 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2051/19). Prawidłowo zatem organ II instancji uznał w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, że przesłanki przyznania odszkodowania zawarte w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości są takie same, jakie zawarte były w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Dodać trzeba, że wskazana tożsamość obejmuje również regulację zawartą w art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). Wobec powyższego zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.