I SA/Kr 992/23

WyrokWSA w Krakowie2024-03-14

Skład orzekający: Michał Niedźwiedź, Grzegorz Klimek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy garaż stanowiący konstrukcyjnie część budynku mieszkalnego, z którym ma wspólną ścianę, powinien być opodatkowany jako odrębny budynek transportu i usług, czy jako część budynku mieszkalnego, jeśli ewidencja gruntów i budynków klasyfikuje go jako wolnostojący budynek?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które mają walor dokumentu urzędowego. W przypadku rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a rzeczywistym stanem faktycznym, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać ustaleń w tym zakresie. Korekta danych ewidencyjnych wymaga wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed właściwymi organami. Dopiero po zmianie wpisów w ewidencji organy podatkowe mogą dokonać korekty wymiaru zobowiązań podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu o powierzchni 39 m2. Skarżący twierdzili, że garaż stanowi część budynku mieszkalnego, z którym jest konstrukcyjnie powiązany, i powinien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych. Organy podatkowe, opierając się na ewidencji gruntów i budynków, uznały garaż za odrębny budynek transportu i usług, stosując wyższą stawkę podatku. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie dowodów wskazujących na rzeczywiste powiązanie garażu z budynkiem mieszkalnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 992/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r., sprawy ze skarg A. K., M. K. i K. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2023 r.: ▪ nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. ▪ nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. ▪ nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. ▪ nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. skargi oddala. Zaskarżonymi do WSA w Krakowie decyzjami z 4 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołań A. K., M. K. i K. K., utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta Krakowa z 18 stycznia 2023 r., którymi ustalono wW. wysokość podatku od nieruchomości: - na rok 2020 r. w kwocie 2 148 zł, - na rok 2021 r. w kwocie 2 237 zł, - na rok 2022 r. w kwocie 2 326 zł, - na rok 2023 r. w kwocie 2 547 zł. Kolegium podało, że istota sporu w sprawie koncentruje się wokół opodatkowania garażu o po. 39 m2 stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla pozostałych budynków lub ich części. W ocenie Podatników przedmiotowy garaż stanowi część budynku mieszkalnego dwurodzinnego położnego przy ul. [...] w K., wybudowanego w 1989 r. (na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków-Krowodrza z 22 listopada 1982 r.). Garaż ten jest z budynkiem mieszkalnym konstrukcyjnie powiązany (jedna ściana garażu jest zarazem ścianą budynku mieszkalnego) i powinien być – zdaniem Odwołujących - opodatkowany stawką należną od budynków mieszkalnych. Prezydent Miasta Krakowa uznał natomiast przedmiotowy garaż za odrębny budynek. Kolegium przypomniało w związku z tym, że podstawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) stanowią dane zawarte z ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji w odniesieniu do budynków ujawnia się informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. SKO zaznaczyło, że organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy podał, że za bezwzględnie wiążące organy podatkowe uznaje się dane dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Podał także, że organ podatkowy może dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej budynków jedynie w przypadku, gdy grunt lub budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanych spraw, Kolegium stwierdziło, że w prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa ewidencji gruntów i budynków – na podstawie wprowadzonych w dniu 8 marca 2019 r. zmian – uwidoczniono jako odrębny budynek garaż jednopoziomowy o pow. 39 m2, sklasyfikowany według rodzaju jako budynek transportu i łączności. Z ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wynika zatem, że sporny garaż nie jest częścią budynku mieszkalnego, ale stanowi odrębny budynek. W konsekwencji SKO uznało, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że budynek garażu należy opodatkować stawką przewidzianą dla budynków pozostałych. Końcowo Kolegium zaznaczyło, że z przedłożonej przez Podatników decyzji z 1982 r. zezwalające na budowę budynku dwurodzinnego nie wynika, aby w tym budynku miał się znajdować garaż stanowiący jego część. W skierowanych do WSA w Krakowie skargach na decyzje SKO z 4 sierpnia 2023 r., A. K., działająca w imieniu własnym oraz rodzeństwa M. i K. K., wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2023 r. poz. 70 ze zm.), dalej "u.p.o.l.", w związku ze wskazanymi w skargach zapisami uchwał Rady Miasta Krakowa w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, poprzez przyjęcie powołanych przepisów jako podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu o powierzchni 39 m2 jako wolnostojącego budynku pozostałego, podczas gdy garaż ten stanowi część budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] i jest z nim konstrukcyjnie powiązany (jedna ściana garażu jest zarazem ścianą budynku mieszkalnego), b) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku ze wskazanymi w skargach zapisami uchwał Rady Miasta Krakowa w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, poprzez brak przyjęcia powołanych przepisów jako podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu o powierzchni 39 m2 jako części budynku mieszkalnego w z związku z tym, że garaż ten stanowi część ww. budynku mieszkalnego i jest z nim konstrukcyjnie powiązany (jedna ściana garażu jest zarazem ścianą budynku mieszkalnego), stanowiąc część użytkowanego od 1989 r. budynku mieszkalnego dwurodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza z 22 listopada 1982 r. c) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2022 r., poz. 2651 ze zm.), dalej "O.p.", mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, polegającego na oparciu rozstrzygnięcia w zakresie przeznaczenia budynku garażu jako budynku pozostałego (niemieszkalnego) wyłącznie w oparciu o Klasyfikację Środków Trwałych przyjętą w ewidencji gruntów i budynków z pominięciem zalegającej w aktach sprawy dokumentacji zdjęciowej oraz decyzji pozwolenia na budowę z dnia 22 listopada1982 r. jak również planu zagospodarowania działki [...], z których wynika, że garaż nie jest wolnostojącym budynkiem tylko częścią budynku mieszkalnego. Z ewidencji budynków wynikało, że jest to garaż wolnostojący, a z dokumentacji zdjęciowej, że nie jest on wolnostojący, ponieważ posiada jedną ścianę wspólną z budynkiem mieszkalnym, w związku z czym uznać go należy za część budynku mieszkalnego. Strony w przeszłości nigdy też nie wykorzystywały go do innych celów niż związane z główną mieszkalną funkcją budynku. W przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji przyjął, że o opodatkowaniu budynku decydują wyłącznie dane z ewidencji gruntów i budynków, które klasyfikują garaż jako budynek wolnostojący. W sprawach dane z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego. Jednakże domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego może zostać przełamane, o ile Strona uprawdopodobni innymi dokumentami, że stan faktyczny jest odmienny. Strona przedłożyła takie dokumenty organowi drugiej instancji, jednakże ten w całości je pominął i w żaden sposób w zaskarżonej decyzji się do nich nie odniósł. Tymczasem, z załączników przedłożonych do odwołania i znajdujących się w aktach postępowania wynika, że stan faktyczny w sprawie jest inny. Budynek garażu nie jest wolnostojący, lecz stanowi część budynku mieszkalnego. Strona skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 1a ust. 3 u.p.o.l., przez użyte w ustawie określenia co do gruntów rozumieć należy grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, ale nie budynki. W zakresie ustalenia czy budynek ma charakter budynku wolnostojącego czy też stanowi część innego budynku mogą rozstrzygać wyłącznie przepisy prawa budowlanego, a nie przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Na gruncie przepisów prawa budowlanego, z racji faktu, że budynek posiada jedną wspólna ścianę i płytę górną z budynkiem mieszkalnym stanowi on jego część, nie można go uznać za budynek wolnostojący. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że częścią budynku mieszkalnego nie są jedynie wyodrębnione lokale mieszkalne i użytkowe. Przedmiotowy garaż nie stanowi odrębnego lokalu użytkowego. Również funkcja tego garażu jest ściśle powiązana z budynkiem mieszkalnym, gdyż służy on nieprzerwanie mieszkańcom do celu parkowania samochodów. Zasada prawdy obiektywnej w oparciu, o którą powinny być dokonywane przez organy wszelkie ustalenia musi mieć nadrzędne zastosowanie wobec ogólnej i niespełniającej wymogów normatywnych (hipoteza, dyspozycja), a mającej ogólny charakter normy art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Norma ta nie ma charakteru materialnoprawnego, a jedynie procesowy. Mając na uwadze obowiązujące organy podatkowe zasady postępowania, strona skarżąca stwierdziła, że zarówno Prezydent Miasta Krakowa jak i organ drugiej instancji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji dopuścił się naruszenia powołanych na wstępnie nn. punktu przepisów, ponieważ nie ustalił na jakie cele w rzeczywistości jest użytkowany garaż oraz nie ustalił czy jest to budynek wolnostojący czy stanowiący część budynku sąsiedniego budynku mieszkalnego i czy w związku z tym w taki sposób powinien zostać opodatkowany. d) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. ze wskazanymi w skargach przepisami uchwał Rady Miasta Krakowa w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w związku z przyjęciem, że właściwa jest podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu o powierzchni 39 m2 jako odrębnego budynku transportu i usług, a nie części budynku mieszkalnego, pomimo tego, że garaż ten stanowi część budynku mieszkalnego i jest z nim konstrukcyjnie powiązany (jedna ściana garażu jest zarazem ścianą budynku mieszkalnego), stanowiąc część użytkowanego od 1989 r. budynku mieszkalnego dwurodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza z 22 listopada 1982 r.; e) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. ze wskazanymi w skargach przepisami uchwał Rady Miasta Krakowa w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji, pomimo tego, że zaskarżona decyzja w sposób niezgodny ze stanem faktycznym ustala co do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu, że jest on odrębnym od mieszkalnego budynkiem transportu i usług a nie częścią budynku mieszkalnego w sytuacji, gdy garaż ten stanowi część budynku mieszkalnego i jest z nim konstrukcyjnie powiązany, stanowiąc część użytkowanego od 1989 r. budynku mieszkalnego dwurodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza z dnia 22 listopada 1982 r. f) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 5 O.p. poprzez powołanie w sentencji decyzji jako podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia art. 1a, 2, 3, 4, 5 i 6 u.p.o.l., w sytuacji gdy powołane przepisy zawierają również ustępy, które dodatkowo dzielą się na punkty, zaś przy numerach: 2, 3, 4, 5 i 6 brak jest wskazania o jaką jednostkę redakcyjną tekstu chodzi, czy o artykuły, czy o ustępy (przy czym art. 1a zawiera jedynie 3 ustępy). Strony w złożonych odwołaniach wskazywały dokładne jednostki przepisów prawnych. Organ II instancji wymienia zaś szereg numerów wyłącznie samych artykułów, pomijając ich mniejsze jednostki redakcyjne i nie wskazując de facto podstawy materialnoprawnej wydanej decyzji w zakresie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez co Strona musi się jej domyślać i nie może w tym zakresie podjąć żadnej merytorycznej polemiki z decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego; g) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 210 § 1 pkt 5 O.p. poprzez: - brak dokonania jakichkolwiek ustaleń co do oceny stanu faktycznego sprawy. Odwołujący wywodzili, że ww. garaż nie jest odrębnym od mieszkalnego budynkiem transportu i usług, ale częścią budynku mieszkalnego i jest z nim konstrukcyjnie powiązany (jedna ściana garażu jest zarazem ścianą budynku mieszkalnego), stanowiąc część użytkowanego od 1989 r. budynku mieszkalnego dwurodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza z dnia 22 listopada 1982 r. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do przedmiotowych argumentów, pomimo tego, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., a powołany przepis w § 3 nie wyłącza możliwości dopuszczenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, jeśli powołane dowody to uprawdopodobniają (a tak właśnie jest w niniejszej sprawie). Skarżący załączyli do odwołań szereg dowodów, tj. decyzję pozwolenia na budowę, plan zagospodarowania działki oraz dokumentację zdjęciową. Organ II instancji w zaskarżonych decyzjach nie odniósł się w żaden sposób do powołanych przez Stronę dowodów, a rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia stanu faktycznego oparł wyłącznie na domniemaniu z art. 194 § 1 O.p.. Strona skarżąca wskazała, że o tym, czy budynek jest wolnostojący czy też stanowi on część budynku mieszkalnego nie może stanowić ewidencja gruntów i budynków, lecz przepisy prawa budowlanego. Skarżący podkreślili fakt, że z uwagi na tryb wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków, Strona może nie mieć żadnych informacji o procedowanych przez organ zmianach. Dowiaduje się o nich dopiero wtedy, gdy zmienia się stawka w podatku od nieruchomości. Za przedmiotowe zmiany w ewidencji gruntów odpowiada ten sam organ, na rzecz którego następuje w końcowym efekcie przysporzenie finansowe, polegające, tak jak w niniejszej sprawie, na płaceniu stawki za metr kwadratowy budynku transportowego, wolnostojącego w kwocie dziesięć razy większej niż za część budynku mieszkalnego. Skarżący podkreślili, że nawet jeśli Strona doprowadzi do wpisania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zmiany te nie wywołują skutku wstecz. Takie działanie organów podatkowych w sposób rażący stanowi naruszenie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów państwowych. - brak odniesienia się do wszystkich argumentów wywodzonych przez Strony w odwołaniach oraz wyjaśnieniu stronie tak materialnoprawnych, jak i procesowych podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W miejsce tego organ II instancji powołał się na przepis art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dotyczące zupełnie odmiennych stanów faktycznych i prawnych, niż w przedmiotowych sprawach, nie wyjaśniając przy tym dlaczego orzeczenia te mają istotne i decydujące znaczenie w sprawach i dlaczego właśnie w oparciu o nie wydał decyzje. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia organ powinien podać nie tylko argumenty, którymi się kierował wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie, ale też wskazać dlaczego nie podziela zarzutów strony. Treść uzasadnienia decyzji powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania organu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji jest pozbawione tych elementów. Odpowiadając na skargi, SKO w Krakowie wniosło o ich oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawach. WSA w Krakowie postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 992/23 do I SA/Kr 995/23 dotyczące podatku od nieruchomości za ww. lata postanowił połączyć je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 992/23. Sprawy te ze względu na tożsamy stan faktyczny pozostawały ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Istota sprawy w zakresie merytorycznej strony rozstrzygnięcia – sprowadza się do kwestionowania rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymujących w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji za kolejne lata podatkowe, w których przyjęto – w ocenie skarżących – w sposób niezgodny ze stanem faktycznym, podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu, jako odrębnego od mieszkalnego – budynku transportu i usług a nie częścią budynku mieszkalnego w sytuacji, gdy garaż ten stanowi część budynku mieszkalnego i jest z nim konstrukcyjnie powiązany, stanowiąc część użytkowanego od 1989 r. budynku mieszkalnego dwurodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza z dnia 22 listopada 1982 r. Kolegium natomiast stanęło na stanowisku, iż - stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990) - dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ustalenie wysokości podatku, w tym od garażu, nastąpiło w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, z których jednoznacznie wynikało, iż garaż jest budynkiem wolnostojącym. Ani organ I instancji ani Kolegium nie są uprawnione do samodzielnego ustalania rodzaju zabudowy i jej powierzchni, jeżeli dane te - jak w przedmiotowej sprawie - wynikają z ewidencji gruntów i budynków a wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji stanowisko zostało oparte na licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygając tak zarysowany spór w pierwszej kolejności wskazać należy na brzmienie art. 21 wyżej powołanej ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej jako u.p.g.k. zgodnie z którym: "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków." W dotychczasowym orzecznictwie dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych – odwołującym się do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 lipca 2019 r. o sygn. akt 2519/17; 14 czerwca 2013 r. o sygn. akt II FSK 1950/11; 11 lipca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2632/10; 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2511/10; 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r. o sygn.. akt II FSK 372/07; 12 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07 a także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09). - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić co do zasady w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tego rodzaju działań w treści przepisów u.p.g.k. oraz wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzeń w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym – pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowania, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2013 r., II FSK 1928/11(http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Godzi się również zauważyć, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 2017 r. o sygn. akt II FSK 1360/15 (CBOSA): "... co do zasady podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, publ. wyżej wskazana). Zatem słuszny jest pogląd (...), że podstawowy dokument, który powinien stać się początkiem wszelkich ustaleń faktycznych stanowi w takiej sytuacji wypis z ewidencji gruntów i budynków (bądź wypis z kartoteki budynków)." Sąd zastrzega przy tym, że uwzględnia stanowisko wyrażane w orzecznictwie na temat wiążącego organy podatkowe znaczenia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego siły związania danymi ewidencyjnymi: Zawarte w tej ewidencji dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej) - por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2565/12. W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12; zob. również S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19). Należy również wskazać, że ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Przeprowadzenie przeciwdowodu (zgodnie z art. 194 § 3 O.p.) dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy (1) wpis w ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z treścią dokumentów, na podstawie których wpisu się dokonuje, (2) zachodzi sprzeczność z zapisami w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, (3) gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Przeprowadzenie przeciwdowodu na podstawie art. 194 § 3 O.p nie może natomiast dotyczyć zmiany (ustalenia przez organ podatkowy) zapisów w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 16 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 530/22). W związku z tym, przy wymiarze podatku od nieruchomości organ podatkowy związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni, czy też klasyfikacji gruntu i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego na podstawie art. 194 § 3 O.p., bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Opisane wyżej sytuacje uzasadniające odstąpienie od przyjęcia zapisów w ewidencji gruntów i budynków za wiążące – nie występują jednak w rozpoznawanych sprawach. Jak bowiem opisano w części historycznej niniejszego uzasadnienia; organ oparł się na zaktualizowanych zgodnie z przepisami prawa danych widniejących w tej ewidencji, wskazujących, iż budynek garażu jest budynkiem wolnostojącym natomiast skarżący zgodnie twierdzą jak również przedstawiają dowody (w szczególności z dokumentacji fotograficznej) wskazujące na okoliczności przeciwne tzn. połączenie garażu wspólną ścianą z budynkiem mieszkalnym. Te jednak okoliczności nie mogą być badane i rozstrzygane przez organy podatkowe lecz przez uprawnione jednostki i organy wskazane w wyżej powołanych przepisach. Dopiero następczo – po dokonaniu zmian zapisów ewidencji – organy podatkowe przystąpić mogą do korekty wymiaru zobowiązań podatkowych. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy (SKO w Krakowie) słusznie przyjął, że dane kwalifikacji gruntu są wiążące dla organu podatkowego i organy te nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich nieprawidłowości danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 u.p.g.k. obciąża właściciela lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k.). Uregulowanie to przede wszystkim zapewnia aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty. Przyjmując powołane poglądy oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów i dokonując kontroli sądowo-administracyjnej zaskarżonych rozstrzygnięć Sąd nie stwierdził, by wydając decyzję SKO naruszyło przepisy prawa w stopniu nakładającym na Sąd obowiązek ich uchylenia. Z akt sprawy wynika, że zgromadzono materiał w pełni wystarczający do rozstrzygnięcia spraw za poszczególne lata podatkowe, który następnie prawidłowo merytorycznie oceniono. Co również istotne, dane dotyczące powierzchni oraz klasyfikacji gruntów znajdują swoje odzwierciedlanie w zawartych w aktach administracyjnych dokumentach. Powoływane natomiast przez skarżących orzeczenia sądów wspierających ich argumentację i zajmowane w sprawie stanowisko dotyczą oceny odmiennych od stanu faktycznego niniejszej sprawy okoliczności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, co uzasadnia oddalenie skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło